ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

                                                                                      Υπόθεση αρ.4387/24

 

30 Οκτωβρίου 2026

 

[Α. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

C. O.

                                                                                                                        Αιτητής

Και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

                                                                                                                        Καθ’ ων η αίτηση

 

Κος Γ. Βασιλόπουλος, Δικηγόρος για Αιτητή

Κα Λ. Γιάγκου, Δικηγόρος για τους καθ’ ων η αίτηση

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Με την προσφυγή ο αιτητής αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημ.25/09/24, η οποία κοινοποιήθηκε στις 08/10/24, δια της οποίας απορρίφθηκε η αίτησή διεθνούς προστασίας, ως άκυρης και στερούμενης νομικού αποτελέσματος  (Αιτητικό Α), ακύρωση της απόφασης επιστροφής (Αιτητικό Β) και «έκδοση νέας απόφασης […] προς αντικατάσταση της προσβαλλόμενης απόφασης» (Αιτητικό Γ).

Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου (εφεξής ΔΦ) που κατατέθηκε στα πλαίσια των διευκρινήσεων, ο αιτητής κατάγεται από τη Νιγηρία, εισήλθε στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές μέσω κατεχομένων και υπέβαλε την επίδικη αίτηση διεθνούς προστασίας στις 02/01/23 (ερ.1-3, 45).  

Στις 14/06/24 διεξήχθη συνέντευξη με τον αιτητή από την Υπηρεσία όπου του δόθηκε η ευκαιρία, μέσα από σχετικές ερωτήσεις, μεταξύ άλλων, να εκθέσει τους λόγους στους οποίους στηρίζει το αίτημα του (ερ.37-45). Μετά το πέρας της συνέντευξης ετοιμάστηκε σχετική Έκθεση-Εισήγηση (ερ.65-74) και στις 30/08/24 η Υπηρεσία Ασύλου αποφάσισε να μην παραχωρηθεί καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ακολούθως ετοιμάστηκε σχετική επιστολή ενημέρωσης του αιτητή για την απόφαση της Υπηρεσίας, η οποία του επιδόθηκε δια χειρός στις 08/10/24 στην αγγλική, την οποία κατανοεί (ερ.75, 3).

Επί της αιτήσεως ασύλου ο αιτητής καταγράφει ότι έφυγε από τη χώρα καταγωγής του λόγω του ότι «η μητέρα [του] απεβίωσε όταν [ήταν] μικρός» και έτσι, «για [τον ίδιο] τον πατέρα και τον μεγαλύτερο αδελφό [του] ήταν δύσκολο να [επιβιώσουν] και έτσι [αιτήθηκε] υποτροφία σε σχολείο [στα κατεχόμενα]» όμως, ως εξηγεί, «όταν [πήγε] εκεί δεν ήταν εύκολα όπως [νόμιζε] […] έπρεπε να [εργαστεί] νόμιμα για να επιβιώσει και έτσι έπρεπε να [έρθει εδώ] (σ.σ. εννοεί στις ελεύθερες περιοχές) για να [εργαστεί] και να [στηρίξει] τον πατέρα και τον αδελφό [του]».  

Στη συνέντευξη ο αιτητής ανέφερε ότι είναι υγιής, γεννήθηκε και διέμενε όλη του τη ζωή στο Port Harcourt, δεν έχει παιδιά, έχει ένα αδελφό (ο οποίος πωλεί ηλεκτρονικά), με τον οποίον επικοινωνεί τακτικά και ο οποίος διαμένει στη γενέτειρα του αιτητή, η μητέρα του απεβίωσε κατά τη γέννα (του αιτητή), ο πατέρας του πωλεί επίσης ηλεκτρονικά, μένει κι’ αυτός στο Port Harcourt και ο αιτητής διατηρεί τακτική επικοινωνία και μ’ αυτόν. Ο αιτητής τελείωσε το κολλέγιο (Computer Engineering & Fashion Designing) και έφτιαχνε ρουχισμό από τις αρχές 2020 μέχρι τον Μάρτιο 2021, όταν και ταξίδεψε στα κατεχόμενα, όπου και διέμενε και σπούδαζε μέχρι το τέλος του 2021 (όταν και ήρθε στις ελεύθερες περιοχές).

Ερωτώμενος σχετικά ο αιτητής ανέφερε ότι έφυγε από τη Νιγηρία λόγω υποτροφίας (που έλαβε στα κατεχόμενα), γιατί «έπρεπε να [πάει] να σπουδάσει», αφού, ως εξήγησε, στη Νιγηρία τα πανεπιστήμια είναι ακριβά και ο πατέρας του δεν μπορούσε να τον στηρίξει οικονομικά (στις σπουδές του), επιβεβαιώνοντας ότι δεν υπάρχει άλλος λόγος που έφυγε από τη χώρα του. Ερωτώμενος γιατί δεν θέλει να επιστρέψει στη Νιγηρία ο αιτητής είπε ότι «[θέλει] να [κατασταλάξει]» και γι’ αυτό «[ήθελε] να [αιτηθεί] άσυλο για να [έχει] χρόνο να [κατασταλάξει] και να [πάει] πίσω στο σχολείο (σ.σ. εννοεί πανεπιστήμιο)». Τέλος, σε ερώτηση που του υποβλήθηκε, ο αιτητής ανέφερε ότι ο σκοπός του είναι να τελειώσει τις σπουδές του και να φτιάξει δική του επιχείρηση, σε επόμενη δε ερώτηση αν μπορεί να επιστρέψει στη Νιγηρία και να μείνει κάπου εκτός του Port Harcourt αποκρίθηκε θετικά.

Οι καθ’ ων η αίτηση αποδέχθηκαν άπαντες τους ως άνω ισχυρισμούς του αιτητή.

Κατά την αξιολόγηση κινδύνου στη βάση του ως άνω αποδεκτού ισχυρισμού, κατόπιν έρευνας για την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο διαμονής του αιτητή (Port Harcourt) και με δεδομένο το προφίλ του ως έγινε αποδεκτό, οι καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι ο αιτητής δεν διατρέχει κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης κατά την επιστροφή του.

Συνεπεία των ανωτέρω η επίδικη αίτηση απορρίφθηκε ως αβάσιμη και εκδόθηκε κατά του αιτητή απόφαση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του.

Στα πλαίσια της προσφυγής καταγράφεται πλήθος νομικών σημείων, ορισμένα εκ των οποίων προωθούνται και αναπτύσσονται στην αγόρευση που ακολούθησε.

Στη γραπτή του αγόρευση ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή σημειώνει εν προκειμένω το πρόσωπο που εκτελούσε χρέη προϊσταμένου έφυγε από την Υπηρεσία στις 09/12/22 (όταν έληξε η περίοδος απόσπασης της εκεί) και έκτοτε «δεν έχει οριστεί άλλο πρόσωπο για να ασκεί τα καθήκοντα του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου» (σελ.4 αγόρευσης) και δια τούτο – στην απουσία Προϊσταμένου – οιαδήποτε εξουσιοδότηση υπήρχε (προς του λειτουργούς (περιλαμβανομένου και του λειτουργού που έλαβε την επίδικη απόφαση) έπαυσε να ισχύει από τον χρόνο εκείνο, ήτοι όταν έπαυσε να υφίσταται πρόσωπο που ασκεί τα καθήκοντα του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, η επίδικη εδώ απόφαση καθίσταται άκυρη για τον λόγο αυτό. Σε κάθε περίπτωση, ως αναφέρει, «[α]κόμα […] και να υπήρχε τέτοιου είδους εξουσιοδότηση […] δεν θα είχε ισχύ λόγω της μη δημοσίευσης της στην εφημερίδα της κυβέρνησης», αφού, ως εξηγεί, «οι κανονιστικές πράξεις που δεν έχουν δημοσιευθεί είναι ανυπόστατες» (σελ.5 αγόρευσης). Περαιτέρω, δια παραπομπών στην οικεία νομολογία και νομοθεσία, εισηγείται ότι δεν έγινε εδώ δέουσα έρευνα και η δε επίδικη απόφαση δεν αιτιολογείται.

Οι καθ' ων η αίτηση αντιτάσσουν ότι ουδείς εκ των ισχυρισμών του αιτητή έχει δεόντως δικογραφηθεί και ουδείς αναπτύσσεται επαρκώς και γι’ αυτό θα πρέπει να απορριφθούν άπαντες ως ανεπίδεκτοι δικαστικής κρίσης, στη βάση σχετικής νομολογίας. Περαιτέρω αναφέρουν – παραπέμποντας προς τούτο στην οικεία νομολογία και νομοθεσία - ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθ' όλα νόμιμη και κατ’ ουσία ορθή, λήφθηκε αρμοδίως, αφού, ως εισηγήθηκαν, ο λειτουργός που έλαβε την επίδικη απόφαση έπραξε αρμοδίως, τα όσα δε αναφέρει ο αιτητής, ως εισηγούνται, δεν καθιστούν άκυρη την προσβαλλόμενη απόφαση.

Σημειώνω ότι κατά τις διευκρινήσεις η συνήγορος του αιτητή απέσυρε τους ισχυρισμούς που αναπτύσσονται στις σελ.2-4 της αγόρευσης του (μέχρι του σημείου «Αναφορικά με την αρμοδιότητα θα θέλαμε…», στη σελ.4) υιοθετώντας δε τους λοιπούς προωθούμενους ισχυρισμούς.

Προέχει εδώ βεβαίως η εξέταση του ισχυρισμού περί αναρμοδιότητας, που, ως ζήτημα που άπτεται της δημόσιας τάξης, εξετάζεται κατά προτεραιότητα και αυτεπαγγέλτως.

Αξίζει να σημειωθούν κατ’ αρχή τα εξής.

Στην εξουσιοδότηση (ερ.62) προς τον λαμβάνοντα την προσβαλλόμενη απόφαση (ερ.74) λειτουργό σημειώνεται ότι αυτός εξουσιοδοτείται «να ασκεί μέρος των εξουσιών […] του Προϊσταμένου, που αφορούν στην έκδοση αποφάσεων επί αιτημάτων διεθνούς προστασίας περιλαμβανομένων […] και έκδοση αποφάσεων επιστροφής».

Στο αρ.2 του Περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000, αναφέρεται ότι «“αρμόδιος λειτουργός” σημαίνει λειτουργό ο οποίος υπηρετεί στην Υπηρεσία Ασύλου και έχει τύχει ειδικής εκπαίδευσης σε θέματα ασύλου και συμπληρωματικής προστασίας· […] "Προϊστάμενος" σημαίνει αρμόδιο λειτουργό ο οποίος προΐσταται της Υπηρεσίας Ασύλου και περιλαμβάνει οποιοδήποτε άλλο αρμόδιο λειτουργό της εν λόγω Υπηρεσίας που εξουσιοδοτείται από τον Υπουργό, για να ασκεί όλες ή οποιεσδήποτε από τις εξουσίες ή να εκτελεί όλα ή οποιαδήποτε από τα καθήκοντα του Προϊσταμένου·[…..] "Υπουργός" σημαίνει τον Υπουργό Εσωτερικών·».

Το δε αρ.13 (2) (δ) του Νόμου προνοεί ότι «[ο] Προϊστάμενος, μετά την εξέταση της έκθεσης του αρμόδιου λειτουργού, δύναται, με απόφασή του […] να απορρίψει την αίτηση και, σε περίπτωση που αυτό εφαρμόζεται, να εκδώσει απόφαση επιστροφής και/ή απομάκρυνσης και/ή διάταγμα απέλασης, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα αυτής, δυνάμει του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου».

Με δεδομένο ότι προνοείται ρητά εκ του νόμου η σχετική δυνατότητα του Υπουργού να εξουσιοδοτεί οιονδήποτε αρμόδιο λειτουργό να εξασκεί τα καθήκοντα του προϊσταμένου (ως έγινε εν προκειμένω), στα οποία περιλαμβάνεται και η έκδοση απόφασης επιστροφής καταλήγω ότι η εξουσιοδότηση (ερ.62) προς τον λαμβάνοντα την επίδικη εδώ απόφαση, περιλαμβανομένης της απόφασης επιστροφής, είναι απολύτως σύννομη.

Αναφορικά με την μόνη προωθούμενη πτυχή των ισχυρισμών περί αναρμοδιότητας, στη βάση του ότι δεν φαίνεται να έχει διοριστεί μετά τη λήξη της απόσπασης της λειτουργού με πράξη που, ως αναφέρεται, δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας αρ.5272, ημ.16/04/20, άλλο πρόσωπο στη θέση του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας δεν μπορώ να αντιληφθώ πως - ακόμα και αν γίνουν δεκτά όσα αναφέρει ο συνήγορος του αιτητή σχετικά με το ότι δεν έχει διοριστεί έκτοτε πρόσωπο στη θέση του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας - θα μπορούσε αυτό να επιδράσει στο κύρος της εξουσιοδότησης στον λαμβάνοντα την επίδικη απόφαση (η οποία είναι και σύννομη και έγκυρη), δεδομένου ότι η προσβαλλόμενη εδώ απόφαση λήφθηκε από πρόσωπο που εξουσιοδοτήθηκε δεόντως να ασκεί τα καθήκοντα του Προϊσταμένου και ενήργησε εντός των πλαισίων αυτής. Το κατά πόσο δε κατά τον χρόνο που ο λειτουργός ενήργησε ως ανωτέρω υπήρχε ή όχι πρόσωπο διορισμένο στη θέση του Προϊσταμένου δεν θα μπορούσε να επενεργήσει στο κύρος της απόφασης που έλαβε, δεδομένου και του ότι είναι βεβαίως τα καθήκοντα του Προϊσταμένου ως θεσμού που εκχωρούνται (με την επίδικη εξουσιοδότηση), τα οποία ουδόλως συναρτώνται με το εκάστοτε πρόσωπο που κατέχει την θέση αυτή κατά τον τότε χρόνο.

Σχετικώς, στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στην Α.Ε. 47/2014, Συμβούλιο Εφέσεων Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης v. Παναγή κ.α, ημ.25/02/21, λέχθηκαν τα εξής:

«Δεν αμφισβητείται το θεσμικά συνεχές ενός διοικητικού οργάνου. Διαφορετική είναι η έννοια του «οργάνου» από αυτήν του «φορέα του οργάνου».  Όπως αναφέρεται στο Γενικό Διοικητικό Δίκαιο α΄, Δαγτόγλου, 1977, σελ. 211-212, και υιοθετήθηκε πρόσφατα στην Χατζηγεωργίου ν. Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, ΑΕ 37/14, ημερ. 6.10.2020, ECLI:CY:AD:2020:C336 […] «Όργανο, υπό νομική έννοια, είναι η οργανωτική μονάδα που αποτελεί αυτοτελές υποκείμενο αρμοδιοτήτων. Από το όργανο πρέπει να διακρίνουμε σαφώς τον φορέα του οργάνου. Ενώ το όργανο είναι μια οργανωτική μονάδα, ο φορεύς του οργάνου πάντοτε φυσικό πρόσωπο. το πρώτο είναι απρόσωπο και συνεχές, ενώ ο δεύτερος είναι προσωπικός, συγκεκριμένος και κατ’ ανάγκην, χρονικώς περιορισμένος.».» 

Εκ των ως άνω επιβεβαιώνεται θεωρώ ότι, δεδομένου του απρόσωπου και συνεχούς του διοικητικού οργάνου, εν προκειμένου του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας, το κατά πόσο σε συγκεκριμένο χρόνο, εδώ της λήψης της επίδικης απόφασης, υφίστατο ή όχι διορισμένος φορέας του οργάνου αυτού, ήτοι αν υπήρχε ή όχι πρόσωπο που ασκούσε καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας, ουδόλως επενεργεί στο κύρος της επίδικης απόφασης και συνεπώς δεν χρήζουν εξέτασης τα όσα αναφέρει περί δημοσίευσης ή μη της απόφασης για διορισμό προϊσταμένου.

Άπαντες λοιπόν οι ισχυρισμοί περί αναρμοδιότητας απορρίπτονται.

Επί της ουσίας δε των ενώπιον μου στοιχείων δεν χρειάζεται να ειπωθούν πολλά.

Ενόψει λοιπόν του ότι ουδείς φόβος δίωξης ή σοβαρής βλάβης εκφράζεται και δεδομένης της αμιγώς οικονομικής φύσης των ισχυρισμών του ο αιτητής, σύμφωνα με τα λεγόμενα του ιδίου, είναι αναμφισβήτητα οικονομικός μετανάστης, δεδομένου ότι όλοι οι ισχυρισμοί του αφορούν την επιθυμία του να συνεχίσει τις σπουδές του και να στηρίξει οικονομικά την οικογένεια, αλλά και να φτιάξει το οικονομικό μέλλον του ιδίου. Ως και στο Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ στην παρ.62, λέγεται, «[μ]ετανάστης είναι το πρόσωπο που για λόγους διαφορετικούς από εκείνους που αναφέρονται στον ορισμό εγκαταλείπει οικειοθελώς τη χώρα του με σκοπό να εγκατασταθεί αλλού. […] Εάν ωθείται αποκλειστικά από οικονομικά κίνητρα, είναι οικονομικός μετανάστης και όχι πρόσφυγας.».

Ενόψει των ως άνω απομένει η αποτίμηση της γενικής κατάστασης ασφαλείας στον τόπο διαμονής του αιτητή (Port Harcourt).

Σύμφωνα με στοιχεία από τη βάση δεδομένων της πλατφόρμας ACLED (Armed Conflict Location & Event Data), κατά τους τελευταίους 12 μήνες καταγράφηκαν (συνολικά) στην (ευρύτερη) περιοχή της πολιτείας Rivers State της Νιγηρίας, 63 περιστατικά[1] με 32 θανάτους[2], σε σύνολο πληθυσμού περί τα 7.5 εκατομμύρια κατοίκων[3]. Στην πόλη Port Harcourt (εντός της πολιτείας Rivers State), κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, καταγράφηκαν 10 περιστατικά[4], χωρίς θάνατο[5], σε σύνολο πληθυσμού περί των 850.000 κατοίκων [6].

Έπεται ότι ο αιτητής δεν κατάφερε να τεκμηριώσει βάσιμο φόβο «καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων» και δεν υφίστανται «ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη», ως οι έννοιες αυτές ορίζονται στα αρ.3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου [αντίστοιχα αρ.3 (5) και (6) του Κανονισμού 2024/1347/ΕΕ]. Δεδομένων δε και των ως άνω διαπιστώσεων μου δεν θεωρώ ότι τυχόν επιστροφή του συνιστά επαναπροώθηση.

Η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με έξοδα €1000 υπέρ των καθ' ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή.

 

 

Α. Χριστοφόρου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.