Β. Η. Κ. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπoθ. Αρ.: 5735/2022, 20/10/2026
print
Τίτλος:
Β. Η. Κ. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπoθ. Αρ.: 5735/2022, 20/10/2026

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

Υπoθ. Αρ.: 5735/2022 

 

20 Οκτωβρίου 2026 

[Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, ΔΔΔΔΠ] 

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ: 

Β. Η. Κ.

Αιτητής 

-και- 

Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω

Υπηρεσίας Ασύλου 

Καθ' ων η Αίτηση 

 

Α. Μιχαήλ για Νικολέττα Χαραλαμπίδου Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόροι για τον Αιτητή

Ν. Κουρσάρης για Ρ. Χαραλάμπους, Δικηγόρος για τους Καθ’ ων η Αίτηση

Ο Αιτητής παρών

Α Π Ο Φ Α Σ Η 

 

Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ Δ. ΔΔΔΠ: Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία περιέχεται σε επιστολή ημερομηνίας 08/08/2022, σύμφωνα με την οποία το αίτημά του για παραχώρηση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας απορρίφθηκε και καλεί το Δικαστήριο όπως κηρύξει αυτήν άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος, αναγνωρίζοντας τον Αιτητή ως πρόσφυγα, εναλλακτικά ως δικαιούχο συμπληρωματικής προστασίας ως οι αιτούμενες θεραπείας Α και Β στην αίτηση ακυρώσεως. Με το αιτητικό υπό στοιχείο Γ στην αίτηση ακυρώσεως, ο Αιτητής αιτείται απόφαση με την οποία το Δικαστήριο να αναγνωρίζει ότι αυτός δικαιούται προστασίας από επαναπροώθηση δυνάμει των άρθρων 2 και 3 της ΕΣΔA και τέλος με το αιτητικό Δ της αίτησης, καλεί το Δικαστήριο όπως κηρύξει άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος την εναντίον του εκδοθείσα απόφαση επιστροφής.

 

Όπως προκύπτει τόσο από την Ένσταση αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, που αποτελεί τεκμήριο Α στην παρούσα διαδικασία, τα ουσιώδη γεγονότα που αφορούν την υπό εξέταση υπόθεση είναι τα ακόλουθα:

 

Ο Αιτητής είναι ενήλικας, υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, και εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του περί τις 19/06/2019, μεταβαίνοντας αεροπορικώς, μέσω Γκαμπόν και Τουρκίας, στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου. Στη συνέχεια, διήλθε παράτυπα στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές, υποβάλλοντας, στις 28/06/2019, αίτηση διεθνούς προστασίας.

 

Στις 30/07/2019, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή προς διαπίστωση της ηλικίας του, καθώς είχε καταγραφεί ως ασυνόδευτος ανήλικος και, λόγω αμφιβολιών ως προς την καταχωρηθείσα ημερομηνία γέννησής του. Κατόπιν ενυπόγραφης συγκατάθεσης του Αιτητή, ο τελευταίος παραπέμφθηκε σε ιατρικές εξετάσεις. Το Τμήμα Οδοντιατρικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας μετά από πραγματοποίηση των ενδεδειγμένων εξετάσεων συμπέρανε ότι πρόκειται για ενήλικο άτομο. Στις 12/08/2019, η Υπηρεσία Ασύλου εισηγήθηκε όπως ο Αιτητής θεωρηθεί ενήλικος κατά την εξέταση της αίτησής του, ενημερώνοντας προς τούτο τον Αιτητή στις 13/08/2019, ο οποίος επίσης συναίνεσε.

 

Ακολούθως, στις 13/04/2022 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (στο εξής: «EUAA»), ο οποίος, αξιολογώντας τις δηλώσεις του Αιτητή, συνέταξε στις 19/05/2022 Έκθεση-Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του αιτήματός του. Στις 05/06/2022, συγκεκριμένος λειτουργός, δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, κατόπιν εξέτασης της εισηγητικής έκθεσης, αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης του Αιτητή και την επιστροφή του στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. 

 

Η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, μαζί με την αιτιολογία αυτής, η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 08/08/2022, παραλήφθηκε από τον Αιτητή στις 11/08/2022, ούσα μεταφρασμένη σε γλώσσα κατανοητή από αυτόν, ήτοι τη γαλλική.

 

Εμπρόθεσμα, ο Αιτητής, μέσω των συνηγόρων του, καταχώρισε την, με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο, προσφυγή εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, προβάλλοντας ποικίλους λόγους προς ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης.

 

Μέσω της γραπτής του αγόρευσης, ο Αιτητής, διά των συνηγόρων του, προβάλλει ότι εσφαλμένα δεν αξιολογήθηκε η ευαλωτότητά του ως ατόμου με λεκτική διαταραχή. Υποστηρίζουν επίσης ότι εσφαλμένα κρίθηκε ότι συνέτρεχαν αμφιβολίες ως προς την ηλικία του Αιτητή, χωρίς να ληφθεί υπόψη από την κηδεμόνα το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου, ενώ ο τρόπος διεξαγωγής της διαδικασίας προσδιορισμού της ηλικίας του Αιτητή πάσχει, ότι ο Αιτητής δεν ενημερώθηκε για τις συνέπειες διεξαγωγής της εν λόγω διαδικασίας, καθώς και τις δυνατές επιπτώσεις της άρνησής του, και ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι λιγότερο παρεμβατικές μέθοδοι.

 

Περαιτέρω, υποστηρίζουν ότι εσφαλμένα απορρίφθηκαν ως αναξιόπιστοι οι ισχυρισμοί του Αιτητή, ενώ στον Αιτητή θα έπρεπε να αναγνωριστεί το καθεστώς του πρόσφυγα ή του δικαιούχου επικουρικής προστασίας. Εν κατακλείδι, υποστηρίζουν ότι η επιστροφή του Αιτητή στη χώρα καταγωγής του παραβιάζει το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ και ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αναιτιολόγητη. 

 

Οι Καθ’ ων η αίτηση, με τη γραπτή τους αγόρευση, υπεραμύνονται της νομιμότητας και της ορθότητας της υπό εξέταση απόφασης. Αποτελεί θέση τους ότι η επίδικη απόφαση έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, κατόπιν δέουσας έρευνας και ορθής ενάσκησης των εξουσιών που παρέχει ο Νόμος στους Καθ’ ων η αίτηση, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, είναι δε δεόντως αιτιολογημένη και ουδεμία πλάνη έχει εμφιλοχωρήσει. 

 

Με την απαντητική του αγόρευση, ο Αιτητής εμμένει στους ήδη προωθούμενους ισχυρισμούς.

 

Κατά τη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και, ειδικότερα, στο στάδιο των διευκρινίσεων, οι συνήγοροι του Αιτητή υιοθέτησαν το περιεχόμενο της γραπτής τους αγόρευσης, επισημαίνοντας ότι, με βάση τις ιατρικές εξετάσεις που πραγματοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό της ηλικίας του Αιτητή, διαπιστώθηκε απόκλιση δύο ετών και, συνεπώς, ο Αιτητής θα μπορούσε να είναι 17 ετών κατά τον χρόνο εξέτασης της αίτησής του, ενώ δεν του δόθηκε το ευεργέτημα της αμφιβολίας. Τέλος, ανέφεραν ότι παραβιάστηκαν οι διαδικαστικές εγγυήσεις του Αιτητή λόγω της λεκτικής διαταραχής που αντιμετωπίζει και ότι εσφαλμένα κρίθηκε αναξιόπιστος.

 

Από την πλευρά τους, οι Καθ’ ων, ως προς τη λεκτική διαταραχή, υποστηρίζουν ότι ο Αιτητής ερωτήθηκε ως προς τη δυνατότητά του να καταλάβει τον διερμηνέα και υπέγραψε το πρακτικό της συνέντευξης χωρίς να εγείρει οποιοδήποτε ζήτημα.

 

Έχω μελετήσει με μεγάλη προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τους συνηγόρους των διαδίκων και δεδομένου ότι το παρόν Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018, Ν. 73(Ι)/2018 κέκτηται εξουσίας όπως εξετάζει πέραν από την νομιμότητα της προσβαλλόμενης πράξης και την ορθότητα αυτής, ήτοι εξέταση επί της ουσίας του αιτήματος του Αιτητή, κρίνω σκόπιμο όπως παραθέσω πιο κάτω όλους τους ισχυρισμούς που αυτός πρόβαλε σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν οι Καθ' ων η αίτηση αποφάσισαν μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της διακριτικής τους ευχέρειας, έχοντας κατά νου και τους προωθούμενους από τον Αιτητή ισχυρισμούς προς ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης.

 

Κατά την καταγραφή του αιτήματός του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής δήλωσε ότι τόσο ο πατέρας του όσο και η οικογένειά του βρίσκονται υπό την απειλή πολιτικών κατάστασης και του στρατού, ενώ η κατάσταση αυτή άρχισε να επηρεάζει τα παιδιά και να έρχεται σε σύγκρουση με τον φίλο του, ο οποίος τον έκανε να ταξιδέψει στην Κύπρο.

 

Στο πλαίσιο της προφορικής του συνέντευξης, ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, ο Αιτητής ανέφερε ότι είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, γεννηθείς στην Kinshasa, όπου διέμεινε έως την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής. Δήλωσε Χριστιανός Καθολικός ως προς το θρήσκευμά του και Swahili ως προς την εθνοτική του καταγωγή. Κατά δήλωσή του άγαμος και άτεκνος, ο πατέρας του, κατά την τελευταία τους επικοινωνία, βρισκόταν στην πόλη Goma, ενώ η μητέρα του και τα έξι αδέλφια του βρίσκονταν στην Kinshasa. Σε σχέση με το εκπαιδευτικό του υπόβαθρο, δήλωσε απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και ότι φοίτησε για ένα έτος στο πανεπιστήμιο, αλλά διέκοψε τις σπουδές του, καθώς εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του. Αναφορικά με την εργασιακή του εμπειρία, δήλωσε ότι δεν έχει εργαστεί στη χώρα καταγωγής του.

 

Ειδικότερα σε σχέση με τους κατ’ ιδίαν λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα του, ο Αιτητής δήλωσε, κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησής του, ότι ο πατέρας του του τηλεφώνησε και του είπε ότι πρέπει να φύγει από τη χώρα τόσο ο ίδιος όσο και τα αδέλφια του, καθώς αντιμετώπιζε προβλήματα στην εργασία του. Δήλωσε ότι ο πατέρας του εργαζόταν στις ανατολικές περιφέρειες, στη Goma, όπου υπήρχαν προβλήματα με τους αντάρτες, και ότι συνεργαζόταν με στρατηγούς, οι οποίοι προμήθευαν όπλα στους αντάρτες. Ακολούθως, δήλωσε ότι ο πατέρας του είπε στους στρατηγούς ότι θα ενημέρωνε τους ανωτέρους του και ότι εκείνοι άρχισαν να απειλούν τον ίδιο και την οικογένειά του, ενώ του είπαν ότι η οικογένειά του δεν θα ήταν ασφαλής στο Κονγκό ή οπουδήποτε αλλού. Αφού οι στρατηγοί συνέχισαν να τον απειλούν, ο πατέρας του είπε στον Αιτητή ότι ο ίδιος και τα αδέλφια του θα έπρεπε να φύγουν από τη χώρα.

 

Κατά το στάδιο των διευκρινιστικών ερωτήσεων, τέθηκαν στον Αιτητή ερωτήματα αναφορικά με την εργασία του πατέρα του. Επί αυτού, δήλωσε ότι ο πατέρας του είναι στρατιωτικός και συνταγματάρχης, ενώ ερωτηθείς ως προς τον τομέα του στρατού στον οποίο υπηρετεί δήλωσε ότι είναι στον τακτικό στρατό. Σε σχετικά ερωτήματα ως προς το τηλεφώνημα που έλαβε και του είπε ότι πρέπει να φύγει από τη χώρα, δήλωσε ότι δεν θυμάται πότε ακριβώς έγινε αλλά πιστεύει ότι ήταν το ίδιο μήνα που αναχώρησε. Ερωτηθείς τι ακριβώς του είπε κατά το εν λόγω τηλεφώνημα, δήλωσε ότι τον ενημέρωσε για τα προβλήματα στην εργασία του και ότι είχε κάποιο μυστικό κατά των στρατηγών και ότι επειδή εκείνοι το γνώριζαν ήθελαν να σκοτώσουν τόσο τον ίδιο όσο και την οικογένεια του. Ερωτηθείς εάν ο ίδιος ή τα μέλη της οικογένειάς του δέχθηκαν απειλές, απάντησε αρνητικά.

 

Ακολούθως, σε σχετικά ερωτήματα ως προς τις διαφοροποιήσεις των δηλώσεών του σε σχέση με την αίτηση καταγραφής, δήλωσε ότι δεν ανέφερε τους στρατηγούς κατά την αίτησή του, καθώς αυτοί συνδέονται με πολιτικούς και, εξ αυτού, αναφέρθηκε σε πολιτικά ζητήματα, ενώ ο πατέρας του τού είπε να αναφέρει την πλήρη ιστορία μόνο όταν βρεθεί σε ασφαλές περιβάλλον.

 

Αξιολογώντας τους πιο πάνω ισχυρισμούς, ο αρμόδιος λειτουργός, στην εισηγητική του έκθεση, απομόνωσε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς με βάση τις δηλώσεις του Αιτητή. Ο πρώτος αφορά στην ταυτότητα, το προφίλ, την περιοχή καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή και ο δεύτερος στο ότι ο πατέρας του Αιτητή, ο οποίος είναι στρατιωτικός, δέχθηκε απειλές από το 2019, καθώς προειδοποίησε στρατηγούς ότι θα ενημέρωνε τους ανωτέρους του λόγω της συνεργασίας τους με τους αντάρτες μαχητές και της παροχής όπλων σε αυτούς.

 

Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, αφού οι σχετικές δηλώσεις του Αιτητή κρίθηκαν ως σαφείς και συγκεκριμένες, ενώ επιβεβαιώθηκαν από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

Ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι ο Αιτητής δεν παρείχε συγκεκριμένες και επαρκώς λεπτομερείς πληροφορίες ως προς την εργασία του πατέρα του και τη θέση του στον στρατό, όπως αναμενόταν. Επιπλέον, κρίθηκε ότι δεν ήταν σε θέση να παράσχει επαρκώς λεπτομερείς πληροφορίες ως προς τις περιστάσεις που τον οδήγησαν στην εγκατάλειψη της χώρας του, καθώς, μεταξύ άλλων, δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί πότε ο πατέρας του τού τηλεφώνησε και τον ενημέρωσε ή πόσο διάστημα παρήλθε μεταξύ του τηλεφωνήματος και της αναχώρησής του από τη χώρα, πληροφορίες οι οποίες θεωρήθηκαν αυξημένης σημασίας, δεδομένης της σύνδεσής τους με τον πυρήνα της απόφασής του να εγκαταλείψει τη χώρα. Κρίθηκε επίσης ότι δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες ως προς όσα του μετέφερε ο πατέρας του, όπως αναμενόταν, καθώς δεν περιέγραψε την αλληλεπίδρασή τους ή τυχόν ερωτήσεις που του απηύθυνε. Εν κατακλείδι, κρίθηκε ότι οι δηλώσεις του ήταν αντιφατικές με τη φόρμα καταγραφής, ενώ η εξήγηση που έδωσε όταν του επισημάνθηκε η εν λόγω αντίφαση κρίθηκε ως μη συνεπής.

 

Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του υπό κρίση ισχυρισμού, κρίθηκε ότι λόγω της ιδιωτικής φύσης του υπό κρίση ισχυρισμού, αυτός δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί άμεσα από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης από την χώρα καταγωγής του Αιτητή. Ωστόσο πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης στις οποίες ανέτρεξε ο λειτουργός επιβεβαιώνουν την ύπαρξη ενόπλων συγκρούσεων, στοιχείο που δικαιολογεί την αναφορά ανταρτών και ένοπλων μαχητών.

 

Προχωρώντας στην αξιολόγηση κινδύνου βάσει του αποδεκτού ισχυρισμού, ήτοι της ταυτότητας, του προφίλ και της χώρας καταγωγής του Αιτητή, και λαμβάνοντας υπόψη τη γενικότερη κατάσταση ασφαλείας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και, ειδικότερα, στην Kinshasa, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι να γίνει αποδεκτό ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στην περιοχή καταγωγής του, θα υποστεί δίωξη ή θα αντιμετωπίσει κίνδυνο σοβαρής βλάβης λόγω της γενικότερης κατάστασης ασφαλείας που επικρατεί εκεί.

 

Προχωρώντας στη νομική ανάλυση, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι δεν στοιχειοθετείται βάσιμος φόβος δίωξης κατά την έννοια της Σύμβασης της Γενεύης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, και, συνεπώς, δεν πληρούνται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις υπαγωγής του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα. Ακολούθως, ο λειτουργός κατέγραψε ότι τα παρατεθέντα στοιχεία δεν εμπίπτουν στις πρόνοιες των εδαφίων (1) και (2) του άρθρου 19 του περί Προσφύγων Νόμου. Περαιτέρω, εξετάζοντας τον πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη υπό την έννοια του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, κατέληξε ότι δεν στοιχειοθετείται κίνδυνος σοβαρής βλάβης λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας στην περιοχή.

 

Μελετώντας όλα τα πιο πάνω, το Δικαστήριο έκρινε αναγκαίο το επανάνοιγμα της υπόθεσης ώστε να τεθούν περαιτέρω διευκρινιστικά ερωτήματα στον Αιτητή προς αξιολόγηση των ισχυρισμών του στην βάση των προωθούμενων νομικών ισχυρισμών των συνηγόρων του.

 

Σε ερωτήσεις που του τέθηκαν, δήλωσε ότι δεν έχει πλέον επαφή με τον πατέρα του και τα λοιπά μέλη της οικογένειάς του, ενώ η τελευταία φορά που επικοινώνησε μαζί τους ήταν όταν έφυγε από τη χώρα καταγωγής του. Όσον αφορά τη μη αναχώρηση των λοιπών μελών της οικογένειάς του, παρόλο που, όπως ανέφερε, ολόκληρη η οικογένεια διέτρεχε κίνδυνο, δήλωσε ότι δεν έχει καταλάβει γιατί έφυγε μόνο ο ίδιος. Αναφορικά με την εργασία του πατέρα του, δήλωσε ότι δεν γνώριζε την ακριβή του θέση ούτε πότε ξεκίνησε να εργάζεται, καθώς ήταν διακριτικός όσον αφορά τα θέματα της δουλειάς του. Σε σχετικές ερωτήσεις αναφορικά με το διάστημα μεταξύ του τηλεφωνήματος με τον πατέρα του και της αναχώρησής του από τη χώρα, δήλωσε ότι κάποιος μπήκε στο σπίτι τους και του πήρε κάποια πράγματα, χωρίς να συμβεί οτιδήποτε άλλο και χωρίς να συνδέει το εν λόγω περιστατικό με τις εναντίον της οικογένειας κατ΄ ισχυρισμό απειλές.

 

Πρωτού προχωρήσει το Δικαστήριο σε αξιολόγηση των ισχυρισμών του με σκοπό την εξέταση της προωθούμενης θέσης των συνηγόρων του Αιτητή περί πάσχουσας έρευνας επ’ αυτών, θεωρώ ορθό και σκόπιμο όπως κατ’ αρχάς εξεταστεί ο ισχυρισμός αναφορικά με την πλημμελή, κατά τους ίδιους, διαδικασία προσδιορισμού της ηλικίας του. Το Δικαστήριο, εξετάζοντας τα ενώπιόν του στοιχεία, κρίνει ότι οι ισχυρισμοί δεν ευσταθούν. Κατ΄ αρχάς, κατά τον χρόνο εξέτασης της ηλικίας του, ο Αιτητής δεν διέθετε ταυτοποιητικά έγγραφα από τα οποία να προκύπτει η ημερομηνία γέννησής του, ενώ οι απαντήσεις που έδωσε κατά τη σχετική διαδικασία παρέπεμπαν σε άτομο ενήλικης ηλικίας, γεγονός που δικαιολογούσε την ύπαρξη αμφιβολιών ως προς την ακρίβεια της δηλωθείσας ηλικίας του και, συνακόλουθα, την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης του ζητήματος. Ως εκ τούτου, η απόφαση για την έναρξη της διαδικασίας προσδιορισμού της ηλικίας του δεν προκύπτει ότι λήφθηκε αυθαίρετα ή χωρίς επαρκή πραγματική βάση, αλλά στηρίχθηκε στις διαθέσιμες κατά τον κρίσιμο χρόνο ενδείξεις.

 

Περαιτέρω, από τα δεδομένα της υπόθεσης προκύπτει ότι ο Αιτητής ενημερώθηκε πλήρως για τη πρόθεση διενέργειας ιατρικών εξετάσεων (ερυθρό 18 στο διοικητικό φάκελο) και συναίνεσε σε αυτές, ενώ, μετά την ολοκλήρωσή τους, ενημερώθηκε για το αποτέλεσμα, το οποίο κατέδειξε ότι επρόκειτο για ενήλικο άτομο, (ερυθρό 33 στο διοικητικό φάκελο) χωρίς να προκύπτει ότι διατύπωσε τότε οποιαδήποτε συγκεκριμένη αντίρρηση ως προς τη διαδικασία ή το αποτέλεσμά της.

 

Τα δεδομένα αυτά συνεκτιμώνται από το Δικαστήριο κατά την αξιολόγηση των μεταγενέστερων ισχυρισμών του, χωρίς, βεβαίως, να θεωρείται ότι η συναίνεσή του και μόνο αρκεί για να αποδείξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ή να αποκλείσει τη δυνατότητα αμφισβήτησής της. Εν προκειμένω, όμως, οι συνήγοροι του Αιτητή δεν προσδιορίζουν συγκεκριμένη πλημμέλεια, ούτε προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία ότι η συναίνεσή του δόθηκε χωρίς προηγούμενη ενημέρωση ή ότι η διαδικασία διενεργήθηκε κατά παράβαση των εφαρμοστέων νόμιμων εγγυήσεων. Οφείλω να αναφέρω ότι σύμφωνα με την μέθοδο Harris & Nortje προκύπτει ότι το άτομα είναι τουλάχιστον 19,2 ετών με σταθερά απόκλιση ± 1,2 έτη». Ως εκ τούτου δε συμφωνώ με την θέση των συνηγόρων του ότι εσφαλμένα κρίθηκε ενήλικο άτομο, ενώ μπορούσε να είναι 17 ετών και συνεπώς ανήλικός ως ο ισχυρισμός τους. Εφαρμόζοντας  την μέγιστη πιθανή απόκλιση -1,2 από την προκύπτουσα 19,2, ως η συγκεκριμένη μέθοδος, και πάλιν ο Αιτητής θα ήτο ενήλικο πρόσωπο, ηλικίας 18 ετών και όχι ανήλικος ως ο προωθούμενος ισχυρισμός.

 

Επιπλέον, ο ισχυρισμός ότι δεν λήφθηκε υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του Αιτητή από την κηδεμόνα του δεν αρκεί, χωρίς συγκεκριμένη αναφορά σε πράξεις ή παραλείψεις που να καταδεικνύουν σχετική πλημμέλεια, για να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία ήταν παράνομη. Ομοίως, ο γενικός ισχυρισμός ότι ο Αιτητής δεν ενημερώθηκε για τις συνέπειες της εξέτασης και τις πιθανές επιπτώσεις ενδεχόμενης άρνησής του δεν τεκμηριώνεται από συγκεκριμένα στοιχεία που να αναιρούν τα δεδομένα περί ενημέρωσης και συναίνεσής του. Ως προς δε την αιτίαση ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι λιγότερο παρεμβατικές μέθοδοι, δεν προσδιορίζεται ποια άλλη κατάλληλη και λιγότερο παρεμβατική μέθοδος θα έπρεπε να είχε επιλεγεί ούτε προκύπτει από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία συγκεκριμένη παράβαση της σχετικής νομοθετικής υποχρέωσης. Τέλος η κατ΄ισχυρισμό λεκτική διαταραχή του Αιτητή, την οποία ο Αιτητής απλά ανέφερε κατά την συνέντευξή του δεν διαπιστώνεται να είναι τέτοιας μορφής και έντασης η οποία τον καθιστά ανίκανο να προβεί στην συνέντευξη, άλλωστε το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να ακούσει το ίδιο τον Αιτητή, κατά την ενώπιον του διαδικασίας η οποία διεξήχθη ομαλά χωρίς να διαπιστωθεί οποιαδήπτε δυσκολία του Αιτητή να επικοινωνήσει.

 

Υπό το φως των ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι η διαδικασία προσδιορισμού της ηλικίας του Αιτητή δικαιολογούνταν από τις περιστάσεις της υπόθεσης και δεν καταδεικνύεται ότι διενεργήθηκε κατά παράβαση των εφαρμοστέων διατάξεων του περί Προσφύγων Νόμου. Συνεπώς, οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί περί πλημμελούς διαδικασίας δεν γίνονται αποδεκτοί και δεν παρέχουν επαρκές έρεισμα για αμφισβήτηση του αποτελέσματος των οδοντιατρικών εξετάσεων, το οποίο κατέδειξε ότι ο Αιτητής ήταν ενήλικος.

 

Στα πλαίσια εξέτασης της ορθότητας των ισχυρισμών του Αιτητή, έχοντας κατά νου την θέση του Αιτητή περί πάσχουσας έρευνας από πλευράς Καθ’ ων η αίτηση, το Δικαστήριο κατ’ αρχάς αποδέχεται ως ορθή την διαμόρφωση των ουσιωδών ισχυρισμών του Αιτητή από τους Καθ’ ων η αίτηση.

 

Ορθή κρίνεται και η αξιολόγηση του πρώτου ισχυρισμού αναφορικά με τα στοιχεία του προσωπικού του προφίλ, (φυλή, θρήσκευμα, περιοχή συνήθους διαμονής και γέννησης) καθότι οι απαντήσεις του κρίνονται συνεκτικές και επαρκείς πληροφοριών, βρίσκουν δε έρεισμα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης και δεν κρίνεται αναγκαία η περαιτέρω ενασχόληση του Δικαστηρίου επί τούτων.    

 

Το Δικαστήριο, αφού μελέτησε το σύνολο του διοικητικού φακέλου, τις δηλώσεις του Αιτητή κατά την αρχική προφορική συνέντευξη, καθώς και τις πρόσθετες διευκρινίσεις που δόθηκαν μετά το επανάνοιγμα της υπόθεσης, προχωρεί σε αυτοτελή αξιολόγηση του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού, ήτοι ότι ο πατέρας του, ο οποίος υπηρετούσε ως στρατιωτικός στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, αντιμετώπισε προβλήματα και δέχθηκε απειλές από στρατηγούς, λόγω της πρόθεσής του να ενημερώσει τους ανωτέρους του για τη συνεργασία τους με αντάρτες και την προμήθεια όπλων σε αυτούς, με αποτέλεσμα να προειδοποιήσει τον Αιτητή ότι ο ίδιος και τα αδέλφια του έπρεπε να εγκαταλείψουν τη χώρα.

 

Το Δικαστήριο παρατηρεί ότι ο ισχυρισμός αυτός στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε πληροφορίες που ο Αιτητής υποστηρίζει ότι έλαβε από τον πατέρα του, χωρίς να έχει προσωπική αντίληψη των γεγονότων που φέρεται να έλαβαν χώρα στο πλαίσιο της στρατιωτικής υπηρεσίας του τελευταίου. Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση της αξιοπιστίας του προϋποθέτει εξέταση της σαφήνειας, της συνοχής και της επάρκειας των πληροφοριών που ο Αιτητής ήταν σε θέση να μεταφέρει, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων υπό τις οποίες, κατά τους ισχυρισμούς του, ενημερώθηκε για τα επίμαχα γεγονότα.

 

Συναφώς, κατά την αρχική συνέντευξη, ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει με ακρίβεια πότε έλαβε το τηλεφώνημα από τον πατέρα του, αναφέροντας μόνο ότι θεωρούσε πως αυτό πραγματοποιήθηκε κατά τον ίδιο μήνα με την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής. Ούτε προέκυψαν επαρκείς πληροφορίες αναφορικά με το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ του τηλεφωνήματος και της αναχώρησής του, παρότι το τηλεφώνημα αυτό παρουσιάζεται ως το καθοριστικό γεγονός που τον οδήγησε στην απόφαση να εγκαταλείψει τη χώρα. Περαιτέρω, οι πληροφορίες που παρέθεσε ως προς το περιεχόμενο της επικοινωνίας του με τον πατέρα του παρέμειναν γενικές, καθώς δεν κατόρθωσε να αποσαφηνίσει επαρκώς τις περιστάσεις υπό τις οποίες ενημερώθηκε για την υποτιθέμενη αποκάλυψη του μυστικού, την αντίδραση των στρατηγών ή τη φύση των απειλών που φέρεται να διατυπώθηκαν σε βάρος του ίδιου και της οικογένειάς του.

 

Το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ότι, κατά τις πρόσθετες διευκρινίσεις, ο Αιτητής εξήγησε ότι ο πατέρας του ήταν διακριτικός ως προς τα επαγγελματικά του ζητήματα και ότι ο ίδιος δεν γνώριζε την ακριβή θέση του στον στρατό ούτε πότε εκείνος άρχισε να υπηρετεί. Η εξήγηση αυτή δεν μπορεί να απορριφθεί άνευ ετέρου, δεδομένου ότι η φύση της στρατιωτικής υπηρεσίας ενδέχεται να δικαιολογεί περιορισμένη γνώση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων ενός γονέα από τα τέκνα του. Εντούτοις, η έλλειψη λεπτομερειών δεν αφορά αποκλειστικά την υπηρεσιακή θέση του πατέρα, αλλά επεκτείνεται και στα περιστατικά της επικοινωνίας τους, τα οποία συνιστούν τον άμεσο σύνδεσμο μεταξύ των υποτιθέμενων απειλών και της αναχώρησης του Αιτητή. Η περιορισμένη γνώση του Αιτητή ως προς την επαγγελματική δραστηριότητα του πατέρα του δεν εξηγεί, από μόνη της, την αδυναμία του να παράσχει σαφέστερες πληροφορίες για όσα ο τελευταίος τού ανέφερε κατά την επίμαχη τηλεφωνική επικοινωνία.

 

Περαιτέρω, το Δικαστήριο συνεκτιμά ότι, σύμφωνα με τις πρόσθετες δηλώσεις του, ο Αιτητής δεν διατηρεί πλέον επικοινωνία ούτε με τον πατέρα του ούτε με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του, με τελευταία επικοινωνία κατά τον χρόνο αναχώρησής του από τη χώρα καταγωγής. Το γεγονός αυτό περιορίζει τη δυνατότητα περαιτέρω επαλήθευσης των ισχυρισμών του. Εντούτοις, ερωτηθείς για ποιον λόγο εγκατέλειψε τη χώρα μόνο ο ίδιος, ενώ κατά τους ισχυρισμούς του ο πατέρας του είχε προειδοποιήσει τόσο τον ίδιο όσο και τα αδέλφια του ότι διέτρεχαν κίνδυνο, δήλωσε ότι δεν έχει καταλάβει γιατί συνέβη αυτό. Η απάντηση αυτή δεν αποσαφηνίζει τις συνθήκες υπό τις οποίες αποφασίστηκε η αναχώρησή του, ούτε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε ο υποτιθέμενος κίνδυνος από τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Το Δικαστήριο δεν θεωρεί ότι η παραμονή των συγγενών στη χώρα καταγωγής αρκεί, από μόνη της, για να αποκλειστεί η ύπαρξη κινδύνου για τον Αιτητή, πλην όμως η απουσία οποιασδήποτε περαιτέρω εξήγησης αποτελεί στοιχείο που συνεκτιμάται στο πλαίσιο της συνολικής αξιολόγησης της συγκεκριμένης αφήγησης.

 

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται, επίσης, στην αναφορά του Αιτητή ότι, κατά το διάστημα πριν από την αναχώρησή του, άγνωστο πρόσωπο εισήλθε στην οικογενειακή οικία και αφαίρεσε ορισμένα αντικείμενα. Παρά τη δυνητική σημασία του περιστατικού, ο ίδιος δήλωσε ότι δεν συνέβη οτιδήποτε άλλο και δεν το συνέδεσε με τις υποτιθέμενες απειλές εναντίον της οικογένειάς του. Συνεπώς, δεν προκύπτει από τις δηλώσεις του συγκεκριμένη βάση για να αποδοθεί η είσοδος στην οικία σε ενέργεια των στρατηγών ή άλλων προσώπων που φέρονται να απειλούσαν τον πατέρα του. Το περιστατικό αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι επιβεβαιώνει τον προβαλλόμενο κίνδυνο, εφόσον ο ίδιος ο Αιτητής δεν προσδιόρισε οποιαδήποτε σύνδεσή του με τα επίμαχα γεγονότα.

 

Το Δικαστήριο συνεκτιμά, επιπλέον, τη διαφοροποίηση μεταξύ των αρχικών δηλώσεων του Αιτητή κατά την καταγραφή του αιτήματός του και όσων ανέφερε κατά την προφορική συνέντευξη. Ειδικότερα, κατά την καταγραφή είχε αναφερθεί γενικά σε πολιτικά ζητήματα και στην απειλή που αντιμετώπιζε η οικογένειά του, ενώ κατά τη συνέντευξη απέδωσε τις απειλές σε συγκεκριμένους στρατηγούς και τις συνέδεσε με τη συνεργασία τους με αντάρτες και την προμήθεια όπλων σε αυτούς. Η εξήγησή του ότι δεν αναφέρθηκε αρχικά στους στρατηγούς επειδή συνδέονταν με πολιτικά πρόσωπα και ότι ο πατέρας του τού είχε ζητήσει να αναφέρει ολόκληρη την ιστορία όταν θα βρισκόταν σε ασφαλές περιβάλλον λαμβάνεται υπόψη. Εντούτοις, χωρίς πρόσθετα στοιχεία που να αποσαφηνίζουν τις περιστάσεις της αρχικής καταγραφής και την αιτία της παράλειψης, η εξήγηση αυτή δεν αίρει πλήρως την προβληματική φύση της διαφοροποίησης ως προς τα πρόσωπα και τις περιστάσεις που φέρονται να προκάλεσαν την αναχώρησή του.

 

Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού περί της εργασίας του πατέρα του Αιτητή ως στρατιωτικού στη Goma και των απειλών που δέχθηκε λόγω της πρόθεσής του να αποκαλύψει τη συνεργασία άλλων στρατηγών με τους αντάρτες, σημειώνεται ότι, λόγω της ιδιωτικής φύσης του ισχυρισμού, σύμφωνα με ανεξάρτητη έρευνα του Δικαστηρίου, παρατίθενται γενικότερες πληροφορίες που πλαισιώνουν το εν λόγω φερόμενο γεγονός και την υπό κρίση περίοδο.

 

Σύμφωνα με το Human Rights Watch, μέλη του κονγκολέζικου στρατού παρείχαν υποστήριξη σε ένοπλες ομάδες που έχουν κατηγορηθεί για σοβαρές παραβιάσεις στο πλαίσιο της σύγκρουσης στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό με τις αντάρτικες δυνάμεις του M23, με ορισμένους εξ αυτών να παρέχουν άμεση υποστήριξη στις ένοπλες ομάδες.[1] Το Human Rights Watch, σε αναφορά του συγκεκριμένα για το 2019, επισημαίνει ότι ανώτεροι πολιτικοί καθώς και αξιωματικοί των δυνάμεων ασφαλείας, έχουν δημιουργήσει, υποστηρίξει και χρησιμοποιήσει ένοπλες ομάδες στις περιοχές Kivu και σε άλλα μέρη της χώρας, ενώ δεν έχουν ασκηθεί νέες ποινικές διώξεις κατά διοικητών του κονγκολέζικου στρατού για παραβιάσεις ή για την υποστήριξη ένοπλων ομάδων και πολλοί διοικητές που έχουν διαπράξει παραβιάσεις παραμένουν ασύλληπτοι.[2]

 

Συνεκτιμώντας το σύνολο των ενώπιον μου στοιχείων, τόσο υπό το πρίσμα της εσωτερικής όσο και της εξωτερικής αξιοπιστίας, το Δικαστήριο καταλήγει ότι ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός του Αιτητή δεν τεκμηριώνεται επαρκώς ώστε να γίνει αποδεκτός. Οι πιο πάνω πληροφορίες επιβεβαιώνουν ότι στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έχουν καταγραφεί περιστατικά συνεργασίας στρατιωτικών και άλλων αξιωματούχων με ένοπλες ομάδες, ωστόσο, οι πληροφορίες αυτές αφορούν το γενικότερο πλαίσιο της χώρας και δεν επιβεβαιώνουν τα συγκεκριμένα περιστατικά που επικαλείται ο Αιτητής, ούτε τεκμηριώνουν ότι ο πατέρας του δέχθηκε απειλές ή ότι ο ίδιος αποτέλεσε στόχο εξαιτίας της επαγγελματικής δραστηριότητας του πατέρα του. Ως εκ τούτου, παρότι το γενικό πλαίσιο των δηλώσεών του δεν είναι ασύμβατο με τις διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής, η εξωτερική αυτή συμβατότητα δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τις ουσιώδεις αδυναμίες που εντοπίστηκαν στην προσωπική του αφήγηση. Κατά συνέπεια, ο εν λόγω ισχυρισμός δεν γίνεται αποδεκτός.

 

‘Εχοντας απορρίψει τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση του κινδύνου που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με βάση τον αποδεκτό ισχυρισμό που αφορά την ταυτότητα, την υπηκοότητα, το θρήσκευμα, την εθνοτική καταγωγή και την περιοχή καταγωγής και συνήθους διαμονής του, ήτοι την Kinshasa.

 

Από τα ενώπιόν μου στοιχεία δεν προκύπτει ότι ο Αιτητής έχει αναδείξει προσωπικά χαρακτηριστικά ή περιστάσεις, πέραν των ανωτέρω αποδεκτών στοιχείων, που να τον εκθέτουν σε εξατομικευμένο κίνδυνο δίωξης για κάποιον από τους λόγους που προβλέπονται στη Σύμβαση της Γενεύης, ως εκ τούτου προκύπτει ότι αυτός δεν στοιχειοθέτησε κανένα απολύτως ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.

 

Υπενθυμίζω ότι για να αναγνωριστεί πρόσωπο ως πρόσφυγας θα πρέπει να αποδεικνύεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων.

 

Ως εκ τούτου, από το ιστορικό του Αιτητή στη βάση των δεδομένων του διοικητικού φακέλου και από την ανωτέρω αξιολόγηση κινδύνου, προκύπτει ότι αυτός δεν στοιχειοθέτησε κανένα απολύτως ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα. Αντίθετα στη θέση των συνηγόρων του, το Δικαστήριο κρίνει πως τα όσα ανέφερε ο Αιτητής κατά τη διάρκεια του συνόλου της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματός του, δεν θα μπορούσαν να τον εντάξουν στην έννοια του πρόσφυγα, όπως αυτή ερμηνεύεται από τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951.

 

Ο «Πρακτικός Οδηγός της ΕΑΣΟ: Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων» (Μάρτιος 2015) καθορίζει πως στη βάση της συλλογής πληροφοριών θα πρέπει να προσδιορίζονται τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, τα οποία στη συνέχεια θα πρέπει να συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του πρόσφυγα και αν δεν υπάρχει κατάληξη ότι μπορεί να δοθεί προσφυγικό καθεστώς, τότε το αρμόδιο όργανο θα πρέπει να εκτιμήσει εάν τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του προσώπου που δικαιούται συμπληρωματική προστασία.

 

Αποτελεί κρίση μου ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 19 του περί Προσφύγων Νόμου, πλέον άρθρου 15 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 έτσι ώστε να εκχωρηθεί στον Αιτητή καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αφού δεν προέκυψε βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος να αντιμετωπίσει κίνδυνο σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής του .

 

Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί στο νόμο «ουσιώδεις λόγοι». Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη σημαίνει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619).

 

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τόσο κατά τη διοικητική, όσο και κατά την παρούσα διαδικασία δεν προέκυψαν στοιχεία που να συνηγορούν στο ότι σε περίπτωση επιστροφής του, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει κίνδυνο θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ως το άρθρου 15 (α) και (β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

Ως προς τους παράγοντες που δύνανται να ληφθούν υπόψιν προς την αξιολόγηση του συστατικού στοιχείου της αδιάκριτης βίας, [άρθρο 15(γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) επεσήμανε σε πρόσφατη απόφασή του ότι συνιστούν «[.]μεταξύ άλλων, η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργάνωσης των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων και η διάρκεια της σύρραξης ως στοιχεία λαμβανομένα υπόψη κατά την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95 (πρβλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakit?, C‑285/12, EU:C:2014:39, σκέψη 35), καθώς και άλλα στοιχεία όπως η γεωγραφική έκταση της κατάστασης αδιάκριτης άσκησης βίας, ο πραγματικός προορισμός του αιτούντος σε περίπτωση επιστροφής στην οικεία χώρα ή περιοχή και οι τυχόν εκ προθέσεως επιθέσεις κατά αμάχων εκ μέρους των εμπόλεμων μερών» (ΔΕΕ, C-901/19, ημερομηνίας 10.6.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland, σκέψη 43).

 

Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: το ΕΔΔΑ) στην απόφασή του Sufi and Elmi (ΕΔΔΑ, απόφαση επί των προσφυγών 8319/07 και 11449/07, ημερομηνίας 28.11.2011) αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης.

 

Επιπλέον, όπως διευκρίνισε το ΔΕΕ, «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας» (Βλ. Απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.2.2009). Ιδίως ως προς την εφαρμογή της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το ΔΕΕ στην ως άνω απόφαση διευκρίνισε ότι «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας».

 

Εν προκειμένω, ως προς τον κίνδυνο που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο Αιτητής λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, το Δικαστήριο προχώρησε σε επικαιροποιημένη έρευνα και ανέτρεξε σε πρόσφατες και έγκυρες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στην πόλη Kinshasa της ΛΔΚ, τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή.

 

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες σε έκθεση της του 2026 αναφέρει ότι η παρατεταμένη σύγκρουση και η ανασφάλεια συνεχίστηκαν στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, ενώ η επιδημία του έμπολα ανέδειξε περαιτέρω τη θανατηφόρα αλληλεπίδραση μεταξύ της ανασφάλειας, του εκτοπισμού και της ανεπαρκούς παροχής βασικών υπηρεσιών στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.[3] Σύμφωνα με το Security Council Report (SCR), ανεξάρτητο οργανισμό έρευνας και ανάλυσης με αντικείμενο το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, η κατάσταση στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό συνεχίζει να επιδεινώνεται, παρά τις διάφορες συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός που έχουν υπογραφεί στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων προσπαθειών διαμεσολάβησης, ενώ οι συγκρούσεις μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεων της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (FARDC) και της ανταρτικής ομάδας Mouvement du 23 Mars (M23) συνεχίζονται αδιάκοπα, με επίμονες συγκρούσεις να καταγράφονται στις επαρχίες του Βόρειου και του Νότιου Kivu.[4]

 

Σε έκθεση του 2026 η Διεθνή Αμνηστία αναφέρει ότι ένοπλες ομάδες, ορισμένες από τις οποίες υποστηρίζονταν από κυβερνητικές δυνάμεις, διέπραξαν ολοένα και περισσότερο σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, οι οποίες ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα πολέμου. Το Κίνημα της 23ης Μαρτίου (M23) εκτέλεσε συνοπτικά αμάχους και υπέβαλε κρατούμενους σε βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης και απάνθρωπες συνθήκες.[5]

 

Όσον αφορά την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή καταγωγής και προηγούμενης διαμονής του Αιτητή, ήτοι στην πόλη Kinshasa, το Cedoca σε έκθεση που δημοσιεύθηκε το 2024 αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια του έτους καταγράφηκαν μεμονωμένα περιστατικά ασφαλείας, μεταξύ των οποίων διαδηλώσεις, απόπειρα πραξικοπήματος, απόδραση κρατουμένων από τη φυλακή Makala, καθώς και ορισμένα περιστατικά στην αγροτική περιοχή της κοινότητας Maluku, τα οποία συνδέονταν με τη σύγκρουση στη γειτονική επαρχία Mai-Ndombe. Παράλληλα, το Κοινό Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών κατατάσσει την επαρχία Kinshasa στις περιοχές που δεν επηρεάζονται από ένοπλη σύγκρουση. Επιπλέον, μετά την επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας στα ανατολικά της χώρας το 2025, δεν έχουν αναφερθεί στην Kinshasa σοβαρά περιστατικά ασφαλείας, πέραν διαδηλώσεων που στρέφονταν κατά δυτικών πρεσβειών.[6] Επιπροσθέτως, η Διεθνής Αμνηστία αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια του 2024 πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας, Kinshasa, σε σχέση με την ένοπλη σύγκρουση μεταξύ του March 23 Movement (M23), μιας ένοπλης ομάδας που φέρεται να υποστηρίζεται από τη Rwanda, και των κυβερνητικών δυνάμεων της Democratic Republic of the Congo (DRC) και των συμμάχων τους. Οι διαδηλώσεις αφορούσαν επίσης την φερόμενη υποστήριξη δυτικών χωρών, συμπεριλαμβανομένων της France, του UK και των USA, προς τη Rwanda.[7]

 

Σύμφωνα με προσαρμοσμένη έρευνα στην βάση δεδομένων του ACLED και για τη πληρότητα της έρευνας, κατά το προηγούμενο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης 04/09/2026) στην Kinshasa, καταγράφηκαν 60 περιστατικά πολιτικής βίας (στα οποία περιλαμβάνονται περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/βία εξ αποστάσεως, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες). Από τα εν λόγω περιστατικά προκλήθηκαν συνολικά 39 ανθρώπινες απώλειες.[8] Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις, ο πληθυσμός της πόλης Kinshasa για το έτος 2026 εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 18.552.800 κατοίκους.[9]

 

Εφαρμόζοντας άλλωστε τη μέθοδο της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας» όπως αυτή απορρέει από τη νομολογία του ΔΕΕ, παρατηρώ ότι ο Αιτητής διαθέτει οικογενειακό υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του, και ειδικότερα στον τόπο συνήθους διαμονής του. Επισημαίνεται, περαιτέρω, ότι πρόκειται πλέον για ενήλικο άντρα, με ικανοποιητική μόρφωση και ικανό προς εργασία.

 

Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω υπό τις περιστάσεις, ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να τεκμηριώσει σε κανένα στάδιο της διαδικασίας τη βασιμότητα του αιτήματός του για αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα, δυνάμει του περί Προσφύγων Νόμου και της Σύμβασης της Γενεύης, ούτε για την παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας, η δε απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση κρίνεται πλήρως αιτιολογημένη.

 

Τέλος κρίνω ως αβάσιμες και απορρίπτω τις αιτούμενες θεραπείες Γ και Δ της αίτησης ακυρώσεως, περί παραβίασης της αρχής της μη επαναπροώθησης και των άρθρων 2 και 3 της ΕΣΔΑ σε περίπτωση επιστροφής του στην ΛΔΚ, εφόσον από την πιο πάνω ανάλυση της υπόθεσης δεν προκύπτουν στοιχεία από τα οποία θα μπορούσε να εκτιμηθεί ότι σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στην ΛΔΚ και δη στη Kinshasa αυτός θα αντιμετωπίσει οποιαδήποτε μορφή δίωξη, θανατική ποινή, βασανιστήρια ή άλλη απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία. Όλοι οι προβαλλόμενοι από τον Αιτητή ισχυρισμοί εξετάστηκαν στα πλαίσια εξέτασης της αίτησης του για διεθνή προστασία και απορρίφθηκαν με αποτέλεσμα να καθίσταται αντιληπτό ότι δεν υφίσταται κίνδυνος αλλά ούτε και παραβίαση της αρχής της μη επαναπροώθησης σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής για τους λόγους που ήδη αναλύθηκαν πιο πάνω.

 

Με βάση όλα τα πιο πάνω, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με €1000 έξοδα υπέρ των Καθ' ων η αίτηση και εναντίον του Αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

Α. AΓΡΟΤΗ, Δ. ΔΔΔΠ

 

 

 



[1] Human Rights Watch, DR Congo: Army Units Aided Abusive Armed Groups, Οκτώβριος 2022, https://www.hrw.org/news/2022/10/18/dr-congo-army-units-aided-abusive-armed-groups (ημερομηνία πρόσβασης 14/09/2026)

[2] Human Rights Watch, DR Congo: 1,900 Civilians Killed in Kivus Over 2 Years, Αύγουστος 2019, https://www.hrw.org/news/2019/08/14/dr-congo-1900-civilians-killed-kivus-over-2-years (ημερομηνία πρόσβασης 14/09/2026)

[3] UNHCR, Eastern Democratic Republic of the Congo (Drc) Situation, Ιούλιος 2026, https://data.unhcr.org/en/documents/details/123865, σελ. 1 (ημερομηνία πρόσβασης 14/09/2026)

[4] Security Council Report, Democratic Republic of the Congo, September 2026 Monthly Forecast, Σεπτέμβριος 2026, https://www.securitycouncilreport.org/monthly-forecast/2026-09/democratic-republic-of-the-congo-35.php (ημερομηνία πρόσβασης 14/09/2026)

[5] Amnesty International, Democratic Republic Of The Congo 2025, Απρίλιος 2026, https://www.amnesty.org/en/location/africa/east-africa-the-horn-and-great-lakes/democratic-republic-of-the-congo/report-democratic-republic-of-the-congo/ (ημερομηνία πρόσβασης 14/09/2026)

[6] CEDOCA, COI Focus, Republique Democratique du Congo: Situation s?curitaire [Democratic Republic of the Congo: Security Situation], Φεβρουάριος 2025,  https://www.cgrs.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_rdc._situation_securitaire_20250225_2.pdf, σελ. 2 (ημερομηνία πρόσβασης 14/09/2026)

[7] Amnesty International, Democratic Republic of the Congo 2024, Απρίλιος 2025, https://www.amnesty.org/en/location/africa/east-africa-the-horn-and-great-lakes/democratic-republic-of-the-congo/report-democratic-republic-of-the-congo/ (ημερομηνία πρόσβασης 14/09/2026)

[8] ACLED Explorer, προσαρμοσμένη έρευνα, https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία πρόσβασης 14/09/2026)

[9] World Population Review, Kinshasa DR Congo, https://worldpopulationreview.com/cities/dr-congo/kinshasa (ημερομηνία πρόσβασης 14/09/2026)


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο