ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

  Υπόθεση Αρ.: Τ316/25

29 Οκτωβρίου, 2026

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

1.     P.

2.     A. H. (ανήλικης)

Αιτήτριες,

και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου             

                                              Καθ’ ων η αίτηση

Οι Αιτήτριες εμφανίζονται αυτοπροσώπως

Α. Αναστασιάδη (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Οι Αιτήτριες με την παρούσα προσφυγή στρέφονται κατά της απόφασης των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 5.6.2025, με την οποίαν απορρίφθηκε το αίτημά τους για διεθνή προστασία, καθότι κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2023 και αποφασίστηκε η επιστροφή τους στη χώρα καταγωγής τους.

 

Γεγονότα

1.   Η Αιτήτρια 1 κατάγεται από την Ινδία και είναι κάτοχος διαβατηρίου της χώρας καταγωγής της (βλ. ερ. 9). Εισήλθε νομίμως στη Δημοκρατία στις 10.6.2018, με θεώρηση εισόδου για σκοπούς απασχόλησης. Κατά το έτος 2022 επέστρεψε προσωρινά στη χώρα καταγωγής της, προκειμένου να επισκεφθεί την οικογένειά της, όπου παρέμεινε για περίπου 15 ημέρες. Το 2023 μετέβη εκ νέου στην Ινδία, επιστρέφοντας στη Δημοκρατία τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Στις 31.5.2024 της χορηγήθηκε έγγραφο αποδέσμευσης από τον εργοδότη της. Ακολούθως, στις 26.5.2025, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας τόσο για την ίδια όσο και εκ μέρους της ανήλικης θυγατέρας της, Αιτήτριας 2, η οποία γεννήθηκε στη Δημοκρατία τον Απρίλιο του 2025. Στις 5.6.2025 πραγματοποιήθηκε προσωπική συνέντευξη της Αιτήτριας 1 από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος, κατόπιν αξιολόγησης των στοιχείων της υπόθεσης, υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο για απόρριψη των αιτήσεων διεθνούς προστασίας των Αιτητριών και επιστροφή τους στη χώρα καταγωγής τους. Οι σχετικές αποφάσεις κοινοποιήθηκαν στις Αιτήτριες στις 30.6.2025 και αποτελούν το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής. Σημειώνεται, τέλος, ότι, μολονότι αρχικώς υποβλήθηκε αίτημα συνεκδίκασης της παρούσας προσφυγής με την προσφυγή του πατέρα της ανήλικης Αιτήτριας 2, η προσφυγή του πατέρα αποσύρθηκε εν τέλει, με αποτέλεσμα το Δικαστήριο να προχωρήσει στην αυτοτελή εξέταση της παρούσας προσφυγής.

 

Νομικοί Ισχυρισμοί

2.   Στο πλαίσιο του εισαγωγικού δικογράφου της παρούσας προσφυγής, η Αιτήτρια προβάλλει ότι ο γάμος της είχε ως συνέπεια τη ρήξη των σχέσεών της με την οικογένειά της, με αποτέλεσμα να μην απολαμβάνει πλέον της αποδοχής και υποστήριξής της και να επωμίζεται η ίδια την ευθύνη φροντίδας και ανατροφής του βρέφους της.

 

3.   Κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία, η Αιτήτρια 1 προέβη σε περαιτέρω διευκρινίσεις αναφορικά με την προσωπική και οικογενειακή της κατάσταση, καθώς και τους λόγους για τους οποίους δεν επιθυμεί να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής της. Ειδικότερα, ανέφερε ότι η επικοινωνία της με τον πατέρα της ανήλικης Αιτήτριας 2 έχει διακοπεί πλήρως, διευκρινίζοντας ότι η τελευταία επικοινωνία τους πραγματοποιήθηκε μέσω βιντεοκλήσης μεταξύ αυτού και του τέκνου τους, περίπου 10 έως 15 ημέρες προηγουμένως, μετά την οποία ο ίδιος την απέκλεισε από κάθε δυνατότητα επικοινωνίας. Δήλωσε, επίσης, ότι δεν γνώριζε πως ο πατέρας του τέκνου είχε αποσύρει τη δική του αίτηση διεθνούς προστασίας. Ως προς τη χώρα καταγωγής της, ανέφερε ότι ο τελευταίος τόπος συνήθους διαμονής της ήταν η πόλη Bathinda, στην πολιτεία Punjab της Ινδίας, όπου εξακολουθούν να διαμένουν οι γονείς της και ο αδελφός της με τη σύζυγο και το τέκνο τους. Εξήγησε ότι έχει διακόψει την επικοινωνία με την οικογένειά της εδώ και περίπου τρία χρόνια, καθότι παντρεύτηκε χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων της, γεγονός που, σύμφωνα με την ίδια, αντιβαίνει στις οικογενειακές και κοινωνικές αντιλήψεις τους. Διευκρίνισε ότι η ίδια ανήκει σε ανώτερη κάστα και είναι Sikh, ενώ ο πρώην σύντροφός της είναι Hindu. Ανέφερε ότι οι γονείς της είχαν αντιταχθεί στον γάμο της και ότι πληροφορήθηκαν τη γέννηση του τέκνου της μέσω γυναίκας που διαμένει στην Κύπρο, με την οποία η ίδια διατηρούσε φιλική σχέση. Ερωτηθείσα κατά πόσον η γέννηση του εγγονιού τους θα μπορούσε να μεταβάλει τη στάση των γονέων της, εξέφρασε την πεποίθηση ότι δεν θα την αποδέχονταν μαζί με το τέκνο της, επισημαίνοντας ότι ουδέποτε επικοινώνησαν μαζί της μετά τη γέννησή του. Ερωτηθείσα περαιτέρω εάν επιχείρησε να επικοινωνήσει με τον αδελφό της, ανέφερε ότι δεν διαθέτει πλέον τον αριθμό τηλεφώνου του, καθώς τα μέλη της οικογένειάς της έχουν αλλάξει τους αριθμούς επικοινωνίας τους. Υποστήριξε, επίσης, ότι δεν διατηρεί οποιοδήποτε άλλο οικογενειακό ή κοινωνικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής της στο οποίο θα μπορούσε να στηριχθεί σε περίπτωση επιστροφής. Ως προς την παρούσα κατάστασή της στη Δημοκρατία, ανέφερε ότι εργάζεται σε αρτοποιείο. Αναφορικά με τους φόβους της σε περίπτωση επιστροφής στην Ινδία, επικεντρώθηκε πρωτίστως στην ασφάλεια και την ευημερία του ανήλικου τέκνου της, εκφράζοντας την ανησυχία ότι αυτό δεν θα γίνει αποδεκτό ούτε από την οικογένειά της ούτε από την τοπική κοινωνία. Ερωτηθείσα ως προς τη συγκεκριμένη φύση του κινδύνου που επικαλείται, ανέφερε ότι φοβάται πως οτιδήποτε θα μπορούσε να συμβεί στο παιδί της, χωρίς να είναι σε θέση να προσδιορίσει συγκεκριμένη απειλή ή περιστατικό, τονίζοντας ότι θα βρίσκεται μόνη της, χωρίς πρόσωπο εμπιστοσύνης ή υποστηρικτικό περιβάλλον, και ότι ανησυχεί τόσο για το ενδεχόμενο να υποστεί βλάβη το τέκνο της όσο και για τις συνέπειες που θα είχε για αυτό οποιοδήποτε περιστατικό σε βάρος της ίδιας. Καταληκτικά, ζήτησε να της επιτραπεί να παραμείνει στη Δημοκρατία μαζί με το τέκνο της, επικαλούμενη τον φόβο της για τη ζωή και την ασφάλεια αμφοτέρων. Τέλος, κατόπιν σχετικής υπόδειξης των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τις δηλώσεις της κατά τη διοικητική συνέντευξη ότι αυτή διατηρεί επικοινωνία με την οικογένειά της (η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε το Ιούνιο του 2025), όπως αυτές καταγράφονται στο ερυθρό 23 του διοικητικού φακέλου, η Αιτήτρια 1 διευκρίνισε ότι οι αναφορές της κατά τη συνέντευξη του 2025 αφορούσαν την οικογένεια του συζύγου της και όχι τη δική της άμεση οικογένεια. Πρόσθεσε ότι κατά τη διοικητική διαδικασία δεν της είχαν υποβληθεί οι ίδιες ερωτήσεις που της τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά περιορίστηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν σχετικά με την ύπαρξη συγγενικών προσώπων, περιλαμβανομένων θείων και αδελφού, χωρίς να της ζητηθεί να αναπτύξει περαιτέρω τις οικογενειακές της σχέσεις και τις συνθήκες αποξένωσής της από την οικογένειά της.

 

4.             Από την πλευρά τους, οι Καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας και της ορθότητας της επίδικης απόφασης, την οποία, κατά τους ίδιους, εξέδωσαν κατόπιν δέουσας έρευνας και ορθής αξιολόγησης του συνόλου των ενώπιόν τους στοιχείων και δεδομένων. Υποστηρίζουν ότι η επίδικη απόφαση είναι δεόντως αιτιολογημένη και παραπέμπουν συναφώς στα επιμέρους ευρήματα στα οποία κατέληξαν κατά τη διοικητική διαδικασία, στο πλαίσιο της οποίας κρίθηκε αναξιόπιστη ως προς τον πυρήνα του αιτήματός του. Ως εκ τούτου, και λαμβανομένων υπόψη των προσωπικών περιστάσεων της περιστάσεων και των περιστάσεων της ανήλικης θυγατέρας της, σε συνάρτηση με την κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής τους υποστηρίζουν ότι δεν δικαιολογείται η υπαγωγή τους σε καθεστώς διεθνούς προστασίας.

 

 

Το νομικό πλαίσιο

5.             Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».

 

6.             Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019, ως έχουν τροποποιηθεί μέχρι και τον περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας (Τροποποιητικό) (Αρ. 1) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2026, έχει ως ακολούθως:

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

7.             Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

 

8.             Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: Κανονισμός αναγνώρισης/Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347), δυνάμει του άρθρου 42 αυτού, εφαρμόζεται από την 12.6.2026.

 

9.             Το άρθρο 3 στοιχείο 5) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσφυγας».

 

10.          Ο όρος «πρόσφυγας» ορίζεται και στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του περί Προσφύγων Νόμου του 2026 (στο εξής: o περί Προσφύγων Νόμος).

 

11.          Το καθεστώς του πρόσφυγα χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

12.          Το άρθρο 3 στοιχείο 6) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία».

 

13.          Το καθεστώς επικουρικής προστασίας χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

14.          Αντιστοίχως, οι εφαρμοστικές του ενωτικού νομοθετικού πλαισίου διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου, ορίζουν τα εξής:

 

15.          Το άρθρο 51 του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπει ότι:

«51. Ο Προϊστάμενος με απόφασή του χορηγεί το καθεστώς πρόσφυγα σε αιτητή, εάν κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του έχει αποδειχθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις των Κεφαλαίων ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».

16.          Το άρθρο 53 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει ότι:

«53. Ο Προϊστάμενος, με απόφασή του, χορηγεί το καθεστώς επικουρικής προστασίας σε αιτητή εάν, κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του, έχει αποδείξει ότι πληροί τις προϋποθέσεις των Κεφαλαίων ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».

17.          Το άρθρο 4 παράγραφος 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, το οποίο τιτλοφορείται «Υποβολή πληροφοριών και αξιολόγηση γεγονότων και περιστάσεων» προβλέπει τα εξής:

«1.   Οι αιτούντες υποβάλλουν όλα τα στοιχεία που διαθέτουν και τα οποία τεκμηριώνουν την αίτηση διεθνούς προστασίας. Για τον σκοπό αυτό, οι αιτούντες συνεργάζονται πλήρως με την αποφαινόμενη αρχή και με άλλες αρμόδιες αρχές και παραμένουν παρόντες και διαθέσιμοι στο έδαφος του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησής τους καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, μεταξύ άλλων κατά την αξιολόγηση των σχετικών στοιχείων της αίτησης.[…]».

18.          Επισημαίνεται συναφώς ότι, ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης της ιδιότητας του πρόσφυγα και χορήγησης καθεστώτος επικουρικής προστασίας, το νέο ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο δεν επέφερε ουσιώδεις μεταβολές σε σχέση με το προϊσχύσαν καθεστώς της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ και των αντίστοιχων εθνικών εναρμονιστικών ρυθμίσεων, αλλά διατήρησε, κατ’ ουσίαν, τα ίδια κριτήρια υπαγωγής στα δύο καθεστώτα διεθνούς προστασίας.

 

Κατάληξη

 

19.          Ως προς τους ισχυρισμούς των Αιτητριών, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, δικάζει την ενώπιόν του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του εκάστοτε αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ’ ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc. [Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024]. Ο εκάστοτε αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή της στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. 

 

20.          Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 4 παράγραφος 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του εκάστοτε αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου [Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320] αποτελεί υποχρέωση του αιτούντος άσυλο να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του [βλ. επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010]. Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του [βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).

 

21.          Η ανωτέρω προσέγγιση δεν μεταβάλλεται υπό το νέο κανονιστικό πλαίσιο. Ειδικότερα, το άρθρο 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 εξακολουθεί να κατοχυρώνει την αρχή της κοινής υποχρέωσης συνεργασίας κατά την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας, προβλέποντας αφενός την υποχρέωση του αιτητή να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία και τις πληροφορίες που διαθέτει προς θεμελίωση της αίτησής του και, αφετέρου, την αντίστοιχη υποχρέωση των αρμόδιων αρχών να συνεργάζονται ενεργά με τον αιτητή για τη συλλογή και αξιολόγηση των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια του προϊσχύσαντος άρθρου 4 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, όπως αυτό είχε μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο μέσω του άρθρου 16 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (έως την αντικατάστασή του από τον περί Προσφύγων Νόμο του 2026), χωρίς να επιφέρει ουσιώδη διαφοροποίηση ως προς την κατανομή του βάρους συνεργασίας και απόδειξης κατά την εξέταση της αίτησης.

 

22.          Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών των Αιτητριών, επισημαίνεται ότι, κατά την καταγραφή της αίτησής τους η Αιτήτρια δήλωσε ότι σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής της τόσο η ίδια όσο και η Αιτήτρια 2 θα αντιμετωπίσουν κίνδυνο, επιφυλασσόμενη να αναπτύξει τους λόγους κατά τη συνέντευξής της.  

 

23.          Κατά την προσωπική της συνέντευξη, ημερομηνίας 5.6.2025, η Αιτήτρια δήλωσε ότι είναι υπήκοος Ινδίας, γεννηθείσα το 1995 στο χωριό Joganand της επαρχίας Bathinda, στην πολιτεία Punjab, όπου διέμενε μέχρι την αναχώρησή της από τη χώρα καταγωγής της. Ανέφερε ότι είναι Σιχ, έχει ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και ομιλεί punjabi, λίγα hindi και ελληνικά. Ως προς την οικογενειακή της κατάσταση, δήλωσε ότι γνώρισε τον σύζυγό της, επίσης Ινδό υπήκοο και αιτητή διεθνούς προστασίας, στην Κύπρο, όπου τέλεσαν γάμο σε ναό Σιχ και απέκτησαν μία θυγατέρα, γεννηθείσα το 2025. Οι γονείς της, ο πατρικός της παππούς, ο αδελφός της και η οικογένειά του διαμένουν στο χωριό καταγωγής της, ενώ η αδελφή της και άλλοι συγγενείς της διαμένουν στην ίδια ή σε γειτονικές περιοχές. Επιβεβαίωσε ότι διατηρεί επικοινωνία με την οικογένειά της και ότι αυτή εξασφαλίζει εισόδημα από την εκμίσθωση γεωργικής γης.

 

24.          Ως προς το ταξιδιωτικό και επαγγελματικό της ιστορικό, ανέφερε ότι δεν είχε εργαστεί στην Ινδία και ότι αφίχθηκε για πρώτη φορά στη Δημοκρατία το 2018, με άδεια εργασίας, προκειμένου να εργαστεί ως οικιακή βοηθός. Ταξίδεψε αεροπορικώς από το Δελχί, μέσω Κατάρ, προς τη Λάρνακα, χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα κατά την έξοδό της από τη χώρα καταγωγής της. Επισκέφθηκε την οικογένειά της στην Ινδία το 2022 και εκ νέου το 2023, παραμένοντας κατά τη δεύτερη επίσκεψη περίπου έναν μήνα. Κατά τον χρόνο της συνέντευξης δεν εργαζόταν, επικαλούμενη την πρόσφατη γέννηση του παιδιού της με καισαρική τομή και προβλήματα κατά την εγκυμοσύνη, και δήλωσε ότι συντηρείται με τη βοήθεια τρίτων.

 

25.          Ερωτηθείσα για τους λόγους αναχώρησής της και για τους λόγους για τους οποίους δεν επιθυμεί να επιστρέψει στην Ινδία, δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα για να εργαστεί στο εξωτερικό. Εξήγησε ότι η οικογένειά της δεν είναι διατεθειμένη να τη στηρίξει, επειδή παντρεύτηκε χωρίς προηγουμένως οι οικείοι της να γνωρίσουν τον σύζυγό της. Σε διευκρινιστική ερώτηση ως προς τις συνέπειες ενδεχόμενης επιστροφής, ανέφερε ότι θα επέστρεφε μαζί με τον σύζυγο και το παιδί τους, πλην όμως θα αντιμετώπιζαν οικονομικές δυσκολίες χωρίς την οικογενειακή της στήριξη. Πρόσθεσε ότι ενδεχομένως να τους βοηθούσε η οικογένεια του συζύγου της, διαφορετικά θα έπρεπε να συντηρήσουν οι ίδιοι το νοικοκυριό και το παιδί τους. Δήλωσε, επίσης, ότι ουδέποτε συνελήφθη ή κρατήθηκε στην Ινδία και ότι οι αρχές της χώρας της θα επέτρεπαν την επιστροφή της.

 

26.          Κληθείσα να διευκρινίσει κατά πόσον ανταποκρίνονταν στην αλήθεια τα αναγραφόμενα στην αίτησή της περί κινδύνου για την ίδια και το παιδί της, ανακάλεσε τους σχετικούς ισχυρισμούς, αναφέροντας ότι τους είχε συμπεριλάβει κατόπιν συμβουλής δικηγόρου, ώστε να μπορέσει να παραμείνει στη Δημοκρατία. Δήλωσε ότι η ίδια και ο σύζυγός της είχαν καταβάλει στον δικηγόρο ποσό πέραν των €2.000 για συμβουλές και για ενέργειες προς αποφυλάκιση του συζύγου της. Διευκρίνισε ότι η πραγματική τους επιθυμία ήταν να συνεχίσουν να διαμένουν και να εργάζονται στην Κύπρο, όπου οι απολαβές είναι καλύτερες. Κατά την ολοκλήρωση της συνέντευξης δεν προσέθεσε άλλο στοιχείο ούτε προσκόμισε πρόσθετα έγγραφα και επιβεβαίωσε ότι το πρακτικό ανταποκρινόταν στις δηλώσεις της.

 

27.          Αξιολογώντας την αίτησή της, οι Καθ’ ων η αίτηση απομόνωσαν τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς: πρώτον, την ταυτότητα, τη χώρα καταγωγής, τα προσωπικά στοιχεία και το προφίλ της Αιτήτριας· δεύτερον, την αναχώρησή της από την Ινδία για οικονομικούς λόγους· και, τρίτον, την απροθυμία της να επιστρέψει λόγω της έλλειψης στήριξης από την οικογένειά της, συνεπεία του γάμου της με άνδρα τον οποίο οι οικείοι της δεν γνώριζαν. Και οι τρεις ισχυρισμοί έγιναν αποδεκτοί. Ειδικότερα, τα στοιχεία της ταυτότητας και της καταγωγής της κρίθηκαν συμβατά με το προσκομισθέν διαβατήριο και τις πληροφορίες για την περιοχή προέλευσής της, ενώ οι οικονομικοί και οικογενειακοί λόγοι έγιναν αποδεκτοί βάσει των δηλώσεών της. Συνεκτιμήθηκε, συναφώς, η ρητή ανάκληση των αναφορών της αρχικής αίτησης περί κινδύνου για την ίδια και το τέκνο της.

 

28.          Ακολούθως, κατά την αξιολόγηση κινδύνου, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι από τα αποδεκτά πραγματικά περιστατικά, σε συνδυασμό με το προσωπικό προφίλ της Αιτήτριας και τις πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής της, δεν προέκυπτε εύλογη πιθανότητα δίωξης ή πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής της στην Ινδία. Εξέτασαν, επίσης, το βέλτιστο συμφέρον του ανήλικου τέκνου της υπό τις επιμέρους παραμέτρους της ασφάλειας, της ευημερίας και της ανάπτυξής του, αναφερόμενοι στην πρόσβαση στην εκπαίδευση και στην υγειονομική περίθαλψη, καθώς και στη δυνατότητα των γονέων να εργαστούν και να το συντηρήσουν. Με βάση την παραδοχή ότι η οικογένεια θα επέστρεφε από κοινού, κατέληξαν ότι διασφαλίζεται το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού.

 

29.          Κατά τη νομική ανάλυση, κρίθηκε ότι οι προβαλλόμενοι οικονομικοί και οικογενειακοί λόγοι δεν στοιχειοθετούσαν βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης για κάποιον από τους προβλεπόμενους λόγους αναγνώρισης προσφυγικού καθεστώτος. Περαιτέρω, δεν διαπιστώθηκε πραγματικός κίνδυνος επιβολής θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, ούτε σοβαρής και προσωπικής απειλής λόγω αδιάκριτης βίας σε κατάσταση ένοπλης σύρραξης στην περιοχή καταγωγής της. Τέλος, οι Καθ’ ων η αίτηση θεώρησαν ότι η Αιτήτρια δεν ανέτρεψε το τεκμήριο ασφάλειας της χώρας καταγωγής της και εισηγήθηκαν την απόρριψη της αίτησης ως προδήλως αβάσιμης και την έκδοση απόφασης επιστροφής στην Ινδία.

 

30.          Κατά την ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία, η Αιτήτρια 1, πέραν των όσων εκτέθηκαν ανωτέρω αναφορικά με τους αρχικούς ισχυρισμούς της, επικαλέστηκε κίνδυνο τόσο για την ίδια όσο και για την ανήλικη θυγατέρα της, λόγω της αποξένωσής της από την οικογένειά της, συνεπεία του γάμου της με πρόσωπο κατώτερης κάστας, στον οποίο οι γονείς της είχαν αντιταχθεί. Περαιτέρω, ανέφερε ότι έχει πλέον διακόψει κάθε επικοινωνία με τον πρώην σύντροφό της, προσκομίζοντας κατά τη δικάσιμο ημερομηνίας 8.10.2026, ως τεκμήριο, βεβαίωση υποβολής καταγγελίας για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας κατά την περίοδο Ιουνίου έως Αυγούστου του 2026, υποστηρίζοντας ότι τα εν λόγω περιστατικά αποτέλεσαν τον λόγο διακοπής της επικοινωνίας τους.

 

31.          Προχωρώντας στη de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, γίνεται αποδεκτό το εύρημα των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος αφορά την ταυτότητα, τη χώρα καταγωγής και τα προσωπικά στοιχεία της Αιτήτριας 1. Το παρόν Δικαστήριο προχωρεί στην αυτοτελή αξιολόγηση των προβληθέντων ισχυρισμών, στη βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας, ιδίως της λεπτομέρειας, της συνοχής και της ευλογοφάνειας των δηλώσεων της Αιτήτριας 1.[1] Προς τον σκοπό αυτό, πέραν του πρώτου ουσιώδους ισχυρισμού, απομονώνονται δύο περαιτέρω ουσιώδεις ισχυρισμοί. Ο δεύτερος αφορά την αρχική αναχώρηση της Αιτήτριας 1 από τη χώρα καταγωγής της για εργασιακούς λόγους και την επιθυμία της να παραμείνει στη Δημοκρατία για τους ίδιους λόγους. Ο τρίτος αφορά τη σύναψη γάμου με ομοεθνή της, ο οποίος, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, ανήκει σε κατώτερη κάστα, και την επακόλουθη διάρρηξη των σχέσεών της με την οικογένειά της, λόγω της αντίθεσής της στον εν λόγω γάμο. Ο τελευταίος αυτός ισχυρισμός εξετάζεται υπό το πρίσμα και των πρόσθετων διευκρινίσεων που παρασχέθηκαν κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία, ιδίως ως προς την επικαλούμενη αποξένωση από το οικογενειακό της περιβάλλον και τις συνέπειες που, κατά την ίδια, ενδέχεται να έχει η κατάσταση αυτή για την ίδια και την ανήλικη θυγατέρα της σε περίπτωση επιστροφής τους στη χώρα καταγωγής.

 

32.          Ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό, διαπιστώνεται ότι η Αιτήτρια 1 υπήρξε σαφής και συνεπής αναφορικά με την ταυτότητα, την ιθαγένεια και τα προσωπικά της στοιχεία, τα οποία επιβεβαιώνονται και από τα έγγραφα που περιλαμβάνονται στον διοικητικό φάκελο, ιδίως το διαβατήριό της. Ως εκ τούτου, ο εν λόγω ισχυρισμός γίνεται αποδεκτός. Διαφοροποίηση, ωστόσο, εντοπίζεται στις δηλώσεις της αναφορικά με τη διατήρηση επικοινωνίας με την οικογένειά της. Ειδικότερα, κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία, η Αιτήτρια 1 ανέφερε ότι έχει διακόψει κάθε επικοινωνία με την οικογένειά της εδώ και περίπου τρία έτη, ενώ κατά τη διοικητική συνέντευξή της, η οποία πραγματοποιήθηκε περίπου ένα έτος προηγουμένως, είχε δηλώσει ότι διατηρούσε επικοινωνία με την οικογένειά της (ερ. 23 του διοικητικού φακέλου). Όταν η εν λόγω διαφοροποίηση τέθηκε υπόψη της κατά την ακροαματική διαδικασία, η Αιτήτρια 1 εξήγησε ότι οι προηγούμενες αναφορές της αφορούσαν την οικογένεια του συζύγου της και όχι τη δική της. Εντούτοις, η εξήγηση αυτή δεν κρίνεται εύλογη, λαμβανομένου υπόψη του περιεχομένου και της αλληλουχίας των ερωτήσεων που της είχαν υποβληθεί κατά τη διοικητική συνέντευξη, από τις οποίες προκύπτει ότι η σχετική ερώτηση αφορούσε την επικοινωνία με τη δική της οικογένεια. Σημειώνεται, περαιτέρω, ότι η Αιτήτρια 1, μετά την αρχική άφιξή της στη Δημοκρατία, μετέβη δύο φορές στη χώρα καταγωγής της, προκειμένου να επισκεφθεί τους οικείους της, πριν, ωστόσο, από τη σύναψη του γάμου της, τον οποίο επικαλείται ως αιτία της μεταγενέστερης διάρρηξης των οικογενειακών της σχέσεων. Ως προς την τελευταία αυτή περίσταση, παρατηρείται ότι η Αιτήτρια 1 επικαλέστηκε με μεγαλύτερη σαφήνεια, το πρώτον κατά τη δικαστική διαδικασία, τη διαφορά κάστας μεταξύ της ίδιας και του πρώην συζύγου της ως αιτία της οικογενειακής αποξένωσης, ενώ κατά τη διοικητική διαδικασία είχε περιοριστεί στην αναφορά ότι ο γάμος τελέστηκε χωρίς τη συγκατάθεση της οικογένειάς της. Δεν είχε, εξάλλου, αναφερθεί σε συγκεκριμένες απειλές ή πράξεις σε βάρος της από μέλη της οικογένειάς της, παρά το γεγονός ότι μεταγενέστερα επικαλέστηκε ενδεχόμενο κίνδυνο τόσο από το οικογενειακό όσο και από το ευρύτερο κοινωνικό της περιβάλλον. Αντιθέτως, από τις δηλώσεις της κατά τη διοικητική συνέντευξη προκύπτει ότι η αντίθεση της οικογένειάς της στον γάμο ήταν ήδη γνωστή, με μόνη συγκεκριμένη συνέπεια που η ίδια προσδιόρισε την άρνηση παροχής οικονομικής υποστήριξης προς το ζεύγος. Περαιτέρω, οι γενικές αναφορές περί κινδύνου που περιλαμβάνονταν στην αρχική καταγραφή της αίτησής της αποσύρθηκαν ουσιαστικά από την ίδια κατά τη διοικητική συνέντευξη, καθότι διευκρίνισε ότι οι σχετικές δηλώσεις είχαν καταγραφεί κατόπιν παρότρυνσης της συνηγόρου της και δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα. Τέλος, ως προς τη μεταγενέστερη οικογενειακή της κατάσταση, προκύπτει από τις δηλώσεις της κατά την ακροαματική διαδικασία ότι η ίδια και ο πρώην σύντροφός της δεν συμβιώνουν πλέον και ότι έχει διακοπεί η μεταξύ τους επικοινωνία, ενώ προς υποστήριξη των σχετικών ισχυρισμών της προσκόμισε βεβαίωση υποβολής καταγγελίας για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε η απόσυρση της αίτησης διεθνούς προστασίας του πατέρα της ανήλικης Αιτήτριας 2, στοιχείο το οποίο συνεκτιμάται ως προς τη μεταβολή της οικογενειακής τους κατάστασης, χωρίς, ωστόσο, να παρέχει αφ' εαυτού ασφαλές συμπέρασμα ως προς το υφιστάμενο καθεστώς διαμονής του στη Δημοκρατία, ζήτημα το οποίο δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας. Από τη συγκριτική αξιολόγηση των δηλώσεων της Αιτήτριας 1 κατά τη διοικητική και τη δικαστική διαδικασία, διαπιστώνεται ουσιώδης διαφοροποίηση αναφορικά με τη διατήρηση επικοινωνίας με την οικογένειά της. Ειδικότερα, ενώ κατά τη διοικητική συνέντευξη ανέφερε ότι διατηρούσε επικοινωνία με την οικογένειά της, κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία υποστήριξε ότι έχει διακόψει κάθε επικοινωνία μαζί τους εδώ και περίπου τρία έτη. Η εξήγηση που παρέσχε, ότι δηλαδή οι προηγούμενες δηλώσεις της αφορούσαν την οικογένεια του συζύγου της, δεν κρίνεται πειστική, λαμβανομένου υπόψη του περιεχομένου και της αλληλουχίας των σχετικών ερωτήσεων κατά τη διοικητική συνέντευξη. Ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός της περί πλήρους και αδιάλειπτης διακοπής της επικοινωνίας με την οικογένειά της κατά το επικαλούμενο χρονικό διάστημα δεν γίνεται αποδεκτός ως αξιόπιστος. Η διαπίστωση αυτή δεν συνεπάγεται, εντούτοις, ότι αποδεικνύεται η εξακολούθηση της επικοινωνίας ή η ύπαρξη ουσιαστικών οικογενειακών δεσμών και διαθέσιμου υποστηρικτικού περιβάλλοντος στη χώρα καταγωγής της, ζητήματα τα οποία αξιολογούνται αυτοτελώς υπό το σύνολο των ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένων.

 

33.          Ως προς την εσωτερική αξιοπιστία του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού, ο οποίος αφορά στην αναχώρηση της Αιτήτριας 1 από τη χώρα καταγωγής της για εργασιακούς λόγους, διαπιστώνεται ότι η Αιτήτρια 1 υπήρξε συνεκτική και σαφής ως προς το αρχικό κίνητρο εγκατάλειψης της χώρας της. Περαιτέρω, η αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού ενισχύεται από το γεγονός ότι, όπως προέκυψε κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία, η Αιτήτρια, κατά την παραμονή της στη Δημοκρατία, εργαζόταν ως οικιακή βοηθός, κατέχοντας σχετική θεώρηση εργασίας. Υπό το φως των ανωτέρω, κρίνεται ότι τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του υπό εξέταση ισχυρισμού θεμελιώνονται επαρκώς και, ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός αυτός γίνεται αποδεκτός.

 

34.          Ως προς τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος αφορά την αντίθεση της οικογένειας της Αιτήτριας 1 στον γάμο της και την επακόλουθη αποξένωσή της από το οικογενειακό της περιβάλλον, διαπιστώνεται ότι ο βασικός πυρήνας της σχετικής αφήγησης παρέμεινε σταθερός κατά την προσωπική συνέντευξη και την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία. Ειδικότερα, κατά τη συνέντευξή της η Αιτήτρια 1 ανέφερε ότι η οικογένειά της δεν ήταν διατεθειμένη να τη στηρίξει, επειδή παντρεύτηκε χωρίς προηγουμένως οι οικείοι της να γνωρίσουν τον σύζυγό της. Προσδιόρισε δε τις συνέπειες ενδεχόμενης επιστροφής κυρίως ως έλλειψη οικονομικής και συναισθηματικής υποστήριξης και ως ανάγκη αυτοδύναμης συντήρησης της ίδιας, του συζύγου και του τέκνου τους.

 

35.          Κατά τη δικαστική διαδικασία, η Αιτήτρια 1 εξειδίκευσε περαιτέρω τους λόγους της οικογενειακής αντίθεσης, συνδέοντάς τους με τη διαφορετική κάστα του πρώην συντρόφου της, τον οποίο τοποθέτησε σε κατώτερη κάστα από τη δική της. Η παράμετρος αυτή συνεκτιμάται ως πρόσθετη εξήγηση της προβαλλόμενης αντίθεσης στον γάμο. Διακρίνεται, ωστόσο, από τη διαφορά θρησκεύματος μεταξύ των δύο, στην οποία είχε ήδη αναφερθεί κατά τη συνέντευξή της, δηλώνοντας ότι η ίδια είναι Σιχ και ο σύζυγός της Ινδουιστής. Η μεταγενέστερη εξειδίκευση της διαφοράς κάστας δεν αναιρεί αφ’ εαυτής τον βασικό πυρήνα του ισχυρισμού περί οικογενειακής αποδοκιμασίας.

 

36.          Η πιο πάνω συνοχή δεν εκτείνεται, εντούτοις, στο σύνολο των επιμέρους δηλώσεών της. Όπως ήδη επισημάνθηκε, η αναφορά της περί πλήρους διακοπής της επικοινωνίας με την οικογένειά της επί περίπου τρία έτη δεν συμβιβάζεται με την καταφατική απάντηση που είχε δώσει κατά τη διοικητική συνέντευξη σε ερώτηση σχετική με τη διατήρηση επικοινωνίας με τους οικείους της. Η εξήγηση ότι τότε αναφερόταν στην οικογένεια του συζύγου της δεν κρίνεται πειστική, ενόψει του περιεχομένου και της αλληλουχίας των προηγηθεισών ερωτήσεων. Η διαφοροποίηση αυτή περιορίζει την αξιοπιστία της ως προς τον χρόνο και την πλήρη έκταση της διακοπής της επικοινωνίας, χωρίς να αναιρεί αναγκαίως την οικογενειακή αντίθεση ή να αποδεικνύει τη διαθεσιμότητα ουσιαστικής υποστήριξης.

 

37.          Περαιτέρω, η Αιτήτρια 1 δεν αποσαφήνισε επαρκώς πότε και με ποιον τρόπο γνωστοποίησε στην οικογένειά της τον γάμο και τα χαρακτηριστικά του συζύγου της ούτε περιέγραψε συγκεκριμένη συνομιλία, απειλή ή άλλη συμπεριφορά από την οποία να προκύπτει πρόθεση πρόκλησης βλάβης στην ίδια ή στο τέκνο της. Η αναφορά ότι οι γονείς της πληροφορήθηκαν τη γέννηση του τέκνου μέσω τρίτου προσώπου δεν αποσαφηνίζει αντιστοίχως τις περιστάσεις υπό τις οποίες πληροφορήθηκαν τον γάμο ή τον ακριβή τρόπο εκδήλωσης της αντίθεσής τους. Οι ανησυχίες της για ενδεχόμενες επιβλαβείς ενέργειες στηρίχθηκαν κυρίως στη δική της εκτίμηση για τις οικογενειακές και κοινωνικές αντιλήψεις, χωρίς να συνοδεύονται από συγκεκριμένα περιστατικά που να προσδίδουν εξατομικευμένο περιεχόμενο στην επικαλούμενη στοχοποίηση.

 

38.          Συνεκτιμάται, τέλος, ότι οι γενικές αναφορές περί κινδύνου κατά την αρχική καταγραφή της αίτησης ανακλήθηκαν ρητώς κατά την προσωπική συνέντευξη. Η ανάκληση αυτή δεν αναιρεί αυτομάτως τον διακριτό ισχυρισμό περί οικογενειακής αποδοκιμασίας, τον οποίο η ίδια διατήρησε, ούτε απαλλάσσει από την εξέταση μεταγενέστερων εξελίξεων. Δεν επιτρέπει, όμως, να θεωρηθούν οι αρχικές γενικές αναφορές ως σταθερή και συνεπής αφήγηση απειλών από την οικογένειά της.

 

39.          Ως προς την εξωτερική πτυχή του υπό εξέταση ισχυρισμού, σημειώνεται ότι η Αιτήτρια 1 δεν προσκόμισε οποιαδήποτε έγγραφα ή άλλη μαρτυρία προς θεμελίωση των ισχυρισμών της. Εντούτοις, γενικότερες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής παρέχουν έρεισμα στην ευλογοφάνεια της οικογενειακής αντίθεσης σε γάμο μεταξύ προσώπων διαφορετικών καστών. Ειδικότερα, η έρευνα του Pew Research Center, δημοσιευθείσα στις 29.6.2021[2], καταγράφει ευρεία κοινωνική προσήλωση στην ενδογαμία και σημαντική αντίθεση στους γάμους εκτός κάστας. Η ίδια έρευνα καταδεικνύει ότι η ταύτιση με κάστα δεν περιορίζεται στους Ινδουιστές. Τα ευρήματα αυτά στηρίζουν τη συμβατότητα της προβαλλόμενης οικογενειακής αποδοκιμασίας με το κοινωνικό πλαίσιο της χώρας, χωρίς να επιβεβαιώνουν αυτοτελώς τη στάση της συγκεκριμένης οικογένειας.

 

40.          Παράλληλα, δεν παραγνωρίζεται ότι η αντίθεση σε τέτοιους γάμους δύναται να υπερβεί την αποξένωση και να εκδηλωθεί με σοβαρή βία. Η έκθεση του βρετανικού Υπουργείου Εσωτερικών του Αυγούστου 2025 για τις γυναίκες που φοβούνται έμφυλη βία στην Ινδία καταγράφει, στην ενότητα 10.6, περιστατικά εγκλημάτων “τιμής”[3], περιλαμβανομένων περιπτώσεων που συνδέονται με την επιλογή συντρόφου κατώτερης κάστας, καθώς και αναφορές στην πολιτεία Punjab. Επομένως, οι εξωτερικές πληροφορίες δεν επιτρέπουν την εκ προοιμίου υποβάθμιση της οικογενειακής αντίθεσης σε αμιγώς οικονομικό ζήτημα.»

 

41.          Η 2023 έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών και Εμπορίου της Αυστραλίας (DFAT) για την Ινδία η οποία δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023 αναφέρει ότι οι γάμοι μεταξύ ατόμων διαφορετικής θρησκείας ή διαφορετικής κάστας είναι νόμιμοι στην Ινδία και πραγματοποιούνται περιστασιακά, πλην όμως, πολλές ινδικές οικογένειες εξακολουθούν να προτιμούν τους γάμους με συνοικέσιο μεταξύ ατόμων που ανήκουν στην ίδια θρησκεία και κάστα.^[4] Οι περισσότεροι Ινδοί παντρεύονται βάσει της θρησκευτικής τους νομοθεσίας, η οποία μπορεί να περιορίζει τους διαθρησκευτικούς γάμους, ωστόσο, ο πολιτικός νόμος περί Ειδικών Γάμων του 1954 (Special Marriage Act 1954) επιτρέπει τον γάμο ανεξαρτήτως θρησκείας.^[5]

 

42.          Οι περισσότεροι γάμοι στην Ινδία είναι μέσω συνοικεσίων, κατά τα οποία η οικογένεια του υποψήφιου γαμπρού ή της υποψήφιας νύφης επιλέγει τον/τη σύζυγο με βάση θρησκευτικά κριτήρια και κριτήρια κάστας.^[6] Ένας γάμος που πραγματοποιείται έξω από αυτό το σύστημα είναι γνωστός ως «γάμος από έρωτα» (love marriage).^[7] Όσοι επιλέγουν να παντρευτούν κάποιο άτομο διαφορετικής θρησκείας ή κάστας ενδέχεται να αντιμετωπίσουν την κοινωνική απομόνωση ή ακόμη και τη βία από τις οικογένειές τους, εντούτοις, η έκβαση εξαρτάται από την εκάστοτε οικογένεια και δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο, συνηθισμένο μοτίβο αντιδράσεων.^[8] Οι πιθανές μορφές παρενόχλησης από την οικογένεια μπορεί να ποικίλλουν.^[9]

 

43.          Σύμφωνα με πηγές τις οποίες συμβουλεύθηκε το DFAT στα πλαίσια εκπόνησης της έκθεσής του, η κρατική προστασία για ζευγάρια που υφίστανται οικογενειακή βία είναι μερικές φορές διαθέσιμη και η αστυνομία ενδέχεται να παρέμβει για την προστασία τους, σε ορισμένες περιπτώσεις έπειτα από καταβολή δωροδοκίας, πλην όμως, οι εμπειρίες των ζευγαριών διαφέρουν και δεν είναι δυνατή η γενίκευση.^[10]

 

44.          Η 2023 έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών για τη θρησκευτική ελευθερία στην Ινδία, η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2024, αναφέρει πως τα ζευγάρια που παντρεύονται με πολιτικό γάμο, μέσα στα οποία και τα διαθρησκευτικά ζευγάρια, υποχρεούνται γενικά να δημοσιοποιούν την πρόθεσή τους 30 ημέρες πριν από τον γάμο, παρέχοντας προσωπικά στοιχεία, φωτογραφίες και τη θρησκευτική τους ταυτότητα, με τις σχετικές απαιτήσεις να διαφέρουν ανά πολιτεία.^[11] Οι Ινδουιστές, οι Μουσουλμάνοι, οι Βουδιστές, οι Σιχ και οι Τζαϊνιστές που παντρεύονται εκτός της θρησκείας τους ενδέχεται να χάσουν τα κληρονομικά τους δικαιώματα επί της περιουσίας, σύμφωνα με τους νόμους προσωπικού καθεστώτος που διέπουν τις αντίστοιχες κοινότητες.^[12] Ο νόμος αναγνωρίζει τους γάμους των Σιχ, αλλά τα ζητήματα διαζυγίου τους διέπονται από την ινδουιστική νομοθεσία.^[13] Ωστόσο, κάθε άτομο, ανεξαρτήτως θρησκείας, μπορεί να ζητήσει διαζύγιο από πολιτικό δικαστήριο.^[14]

 

45.          Παλαιότερη έκθεση της Επιτροπής των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία (2023) αναφέρει ότι οι κυβερνήσεις των κρατιδίων της Ινδίας συνέχισαν να θεσπίζουν και να εφαρμόζουν νόμους κατά των θρησκευτικών προσηλυτισμών, οι οποίοι ισχύουν σήμερα σε 12 κρατίδια.^[15] Σε αρκετά κρατίδια θεσπίστηκαν επίσης νόμοι που αποσκοπούν στην απαγόρευση και ποινικοποίηση των δια θρησκευτικών γάμων.^[16] Οι απαιτήσεις δημόσιας γνωστοποίησης των διαθρησκευτικών γάμων, που επιβάλλονται σε 10 κρατίδια, έχουν κατά καιρούς οδηγήσει σε βίαια αντίποινα κατά των ζευγαριών. ^[17]

 

46.          Υπό το φως του συνόλου των ανωτέρω, κατόπιν συνεκτίμησης της εσωτερικής και εξωτερικής αξιοπιστίας του τρίτου ουσιώδους ισχυρισμού, το Δικαστήριο κρίνει ότι δύναται να γίνει αποδεκτός ο βασικός πυρήνας του ισχυρισμού της Αιτήτριας 1, ήτοι ότι η οικογένειά της αντιτάχθηκε στον γάμο της με πρόσωπο διαφορετικής θρησκείας και κατώτερης κάστας και ότι η αντίθεση αυτή επέφερε διατάραξη των οικογενειακών τους σχέσεων και αποξένωση. Η εκδοχή αυτή παρουσιάζει επαρκή εσωτερική συνοχή και συνάδει με τις διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής, από τις οποίες προκύπτει ότι οι γάμοι μεταξύ προσώπων διαφορετικής κάστας ή θρησκείας ενδέχεται να προκαλέσουν έντονη οικογενειακή αποδοκιμασία, κοινωνικό αποκλεισμό ή ακόμη και πράξεις βίας. Εντούτοις, οι διαπιστωθείσες ασυνέπειες αναφορικά με τη διατήρηση επικοινωνίας με την οικογένειά της, σε συνδυασμό με την απουσία συγκεκριμένων περιστατικών απειλών, εκφοβισμού ή άλλων επιβλαβών ενεργειών εις βάρος της ίδιας ή του τέκνου της, δεν επιτρέπουν την αποδοχή του ισχυρισμού περί πλήρους και οριστικής διακοπής των οικογενειακών δεσμών ούτε την εξαγωγή συμπεράσματος περί πρόθεσης της οικογένειάς της να της προκαλέσει βλάβη. Περαιτέρω, μολονότι οι εξωτερικές πηγές επιβεβαιώνουν την ύπαρξη περιστατικών σοβαρής βίας λόγω γάμων εκτός κάστας ή θρησκείας, καταδεικνύουν συγχρόνως ότι οι αντιδράσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τις περιστάσεις κάθε οικογένειας, χωρίς να υφίσταται ενιαίο πρότυπο συμπεριφοράς. Ως εκ τούτου, ο υπό εξέταση ισχυρισμός γίνεται μερικώς αποδεκτός, αποκλειστικά ως προς την οικογενειακή αντίθεση στον γάμο και την επακόλουθη διατάραξη των οικογενειακών σχέσεων, όχι όμως ως προς την προβαλλόμενη πλήρη αποκοπή από το οικογενειακό περιβάλλον ή την ύπαρξη συγκεκριμένης απειλής ή πρόθεσης πρόκλησης βλάβης από μέλη της οικογένειάς της. Η τυχόν έλλειψη ουσιαστικής οικογενειακής υποστήριξης, καθώς και οι συνέπειές της για την Αιτήτρια 1 και το ανήλικο τέκνο της, θα συνεκτιμηθούν αυτοτελώς κατά την εξέταση των προσωπικών τους περιστάσεων και την εξατομικευμένη αξιολόγηση του κινδύνου σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής.

 

47.          Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι Αιτήτριες σε περίπτωση επιστροφής τους στη χώρα καταγωγής τους, κρίνεται σκόπιμο να εξεταστεί καταρχάς η επικρατούσα κατάσταση ασφάλειας στη χώρα αυτή, με ιδιαίτερη έμφαση στην περιοχή της προηγούμενης συνήθους διαμονής τους, προκειμένου να αξιολογηθούν στη συνέχεια οι ιδιαίτερες προσωπικές και οικογενειακές τους περιστάσεις υπό το πρίσμα των συγκεκριμένων συνθηκών ασφάλειας και να εκτιμηθεί κατά τρόπο συνολικό και εξατομικευμένο ο ενδεχόμενος κίνδυνος που διατρέχουν σε περίπτωση επιστροφής τους.

 

48.          Συγκεκριμένα, το War Watch [πρώην Rule of Law in Armed Conflicts project (RULAC)] της Ακαδημίας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Γενεύης, στην επισκόπησή του για την Ινδία καταγράφει ότι η Ινδία βρισκόταν σε διεθνή ένοπλη σύρραξη με το Πακιστάν, η οποία έληξε τον Μάιο του 2025.^[18] Επίσης βρισκόταν σε μία μη διεθνή ένοπλη σύρραξη με το κομμουνιστικό (Μαοϊστικό) κόμμα της Ινδίας (CPI-Maoist), η οποία έπαυσε τον Μάρτιο του 2026 όταν συνεπεία κυβερνητικής πίεσης η κεντρική ηγεσία του κόμματος διαλύθηκε και αυτό έπαυσε να υφίσταται.^[19] Η Ινδία είχε περαιτέρω εμπλακεί επίσης σε μία διεθνή ένοπλη σύρραξη με την Κίνα, η οποία έπαυσε τον Οκτώβριο του 2024.^[20]

 

49.          Έκθεση του Observer Research Foundation,  ενός think tank με έδρα την Ινδία «που παρέχει αμερόληπτες και ανεξάρτητες αναλύσεις, βασισμένες σε εμπεριστατωμένη έρευνα, καθώς και τεκμηριωμένες εισηγήσεις σε διάφορους φορείς λήψης αποφάσεων, όπως κυβερνήσεις, επιχειρηματικές κοινότητες και ακαδημαϊκά ιδρύματα, καθώς και στην κοινωνία των πολιτών σε ολόκληρο τον κόσμο»,^[21] η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2026, σημειώνει ότι παρά την αποκλιμάκωση της συνοριακής έντασης μεταξύ Ινδίας και Κίνας και την επανέναρξη διμερών επαφών, ο στρατηγικός ανταγωνισμός συνεχίζεται, με περίπου 60.000 στρατιώτες να παραμένουν ανεπτυγμένοι και στις δύο πλευρές της Γραμμής Πραγματικού Ελέγχου (Line of Actual Control – LAC), χωρίς προοπτική άμεσης αποκλιμάκωσης ή απόσυρσης δυνάμεων.^[22] Το Πακιστάν παρέμεινε ασταθές το 2025, λόγω της αδυναμίας της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις ασφαλείας και τη σοβαρή οικονομική κρίση, εντούτοις, παρά τα εσωτερικά αυτά προβλήματα, σημειώθηκε επίθεση στο Jammu και Kashmir, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 26 άμαχοι.^[23] Στις 7 Μαΐου, η Ινδία ξεκίνησε την επιχείρηση Sindoor, πλήττοντας περίπου εννέα στόχους που συνδέονταν με τρομοκρατικές οργανώσεις στο Πακιστάν και στο υπό πακιστανικό έλεγχο Jammu και Kashmir, ενώ ανέστειλε την Indus Water Treaty και εξαπέλυσε επιθέσεις κατά πακιστανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων.^[24] Παρότι η επιχείρηση ανεστάλη στις 10 Μαΐου, η Ινδία διατήρησε το ενδεχόμενο επανάληψής της σε περίπτωση μελλοντικής τρομοκρατίας υποστηριζόμενης από το πακιστανικό κράτος.^[25] Περαιτέρω, η βορειοανατολική Ινδία αντιμετώπισε πολλαπλές προκλήσεις το τελευταίο έτος, με τις πολιτικές εξελίξεις στο Μπαγκλαντές να αποτελούν βασική πηγή ανησυχίας.^[26]

 

50.          Από τη συνεκτίμηση των ανωτέρω πληροφοριών προκύπτει ότι οι ένοπλες συρράξεις στις οποίες ενεπλάκη η Ινδία κατά τα προηγούμενα έτη έχουν είτε τερματιστεί είτε αποκλιμακωθεί. Ειδικότερα, ως προς την ένταση μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν τον Μάιο του 2025, σημειώνεται ότι αυτή επηρέασε και παραμεθόριες περιοχές της πολιτείας Punjab, όπου καταγράφηκαν επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, εκρήξεις και προληπτικά μέτρα προστασίας του πληθυσμού. Ωστόσο, οι εχθροπραξίες ανεστάλησαν στις 10.5.2025, ενώ οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν καταδεικνύουν συνέχιση εχθροπραξιών αντίστοιχης έντασης στην εν λόγω πολιτεία κατά τον χρόνο εξέτασης της παρούσας υπόθεσης. Παρά τη διατήρηση εντάσεων μεταξύ των δύο κρατών και την καταγραφή μεμονωμένων συνοριακών περιστατικών, δεν τεκμηριώνεται, βάσει των εξετασθεισών πληροφοριών, ότι στην πολιτεία Punjab επικρατούν επί του παρόντος συνθήκες ενεργού ένοπλης σύρραξης που να συνεπάγονται γενικευμένη αδιάκριτη βία εις βάρος του άμαχου πληθυσμού.

 

51.          Ειδικά σε σχέση με την Punjab, αναφέρεται ότι, σύμφωνα με δημοσίευμα εθνικού ειδησεογραφικού πρακτορείου του Μαΐου 2026, δύο εκρήξεις στην εν λόγω επαρχία προκάλεσαν ανησυχία για την ασφάλεια στρατιωτικών εγκαταστάσεων με την πρώτη να σημειώνεται κοντά σε στρατόπεδο του ινδικού στρατού στο Amritsar και η δεύτερη έξω από την έδρα της συνοριακής αστυνομίας (BSF) στο Jalandhar, όπου τυλίχθηκε στις φλόγες ένα σταθμευμένο σκούτερ.^[27] Όπως αναφέρει το ως άνω άρθρο, τα τελευταία δύο με τρία χρόνια, στην Punjab και στη γειτονική Chandigarh έχουν σημειωθεί επανειλημμένα περιστατικά με αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, επιθέσεις με χειροβομβίδες και απειλές κατά αστυνομικών εγκαταστάσεων και δημόσιων χώρων.^[28]

 

52.          Έτερο δημοσίευμα εθνικού Τύπου (Ιούνιος 2026) καταγράφει πως η αστυνομία της Punjab και η υπηρεσία αντικατασκοπείας συνέλαβαν δύο φερόμενους ως υπόπτους στο πλαίσιο μυστικής επιχείρησης παρακολούθησης των κινήσεων του στρατού κοντά στη στρατιωτική ζώνη υψηλής ασφάλειας της Bathinda.^[29]

 

53.          Σύμφωνα με πρόσφατα αριθμητικά δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 16.10.2026), στην επαρχία Punjab, όπου εντοπίζεται η Bathinda και το χωριό Joganand, καταγράφηκαν 164 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 31 θάνατοι.^[30] Παρατίθενται περαιτέρω πληθυσμιακά στοιχεία του 2011, ελλείψει πλέον επικαιροποιημένων στοιχείων. Σύμφωνα με επίσημα δημογραφικά στοιχεία του 2011 ο πληθυσμός του χωριού Joganand ανέρχεται σε 2,163 κατοίκους^[31] ενώ ο πληθυσμός της περιφέρειας Bathinda για το ίδιο έτος σε 1,388,525 κατοίκους.^[32]

 

54.          Τα ανωτέρω ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι στον τόπο καταγωγής και τελευταίας συνήθους διαμονής των Αιτητριών, καίτοι παρουσιάζονται περιστατικά ασφαλείας, η ένταση και η συχνότητά τους κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα.

 

55.          Εξετάζοντας το προσωπικό και οικογενειακό προφίλ των Αιτητριών, στη βάση του συνόλου των ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένων και των αποδεκτών ισχυρισμών, διαπιστώνεται ότι η Αιτήτρια 1 είναι υπήκοος Ινδίας, καταγόμενη από το χωριό Joganand της επαρχίας Bathinda, στην πολιτεία Punjab, όπου ευλόγως αναμένεται να επιστρέψει μαζί με την ανήλικη θυγατέρα της. Πρόκειται για γυναίκα νεαρής ηλικίας, υγιή, με δευτεροβάθμια εκπαίδευση, προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία και ικανότητα προς εργασία, η οποία εγκατέλειψε αρχικώς τη χώρα καταγωγής της για εργασιακούς λόγους, χωρίς να έχει υποστεί οποιαδήποτε μορφή δίωξης ή σοβαρής βλάβης κατά την προηγούμενη διαμονή της. Ως προς την οικογενειακή της κατάσταση, έγινε αποδεκτή η αντίθεση της οικογένειάς της στον γάμο της με πρόσωπο διαφορετικής θρησκείας και κατώτερης κάστας και η επακόλουθη διατάραξη των οικογενειακών τους σχέσεων, χωρίς, ωστόσο, να αποδεικνύεται πλήρης διακοπή της επικοινωνίας ή, αντιστοίχως, να μπορεί να θεωρηθεί εξασφαλισμένη η ουσιαστική οικογενειακή υποστήριξη σε περίπτωση επιστροφής. Περαιτέρω, η Αιτήτρια 1 δήλωσε ότι δεν διαθέτει άλλο υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής της και ότι έχει επέλθει διάρρηξη των σχέσεών της με τον πρώην σύζυγό της και πατέρα της ανήλικης, επικαλούμενη περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, για τα οποία προσκόμισε βεβαίωση υποβολής καταγγελίας. Συνεκτιμάται, επίσης, ότι ο τελευταίος απέσυρε τη δική του αίτηση διεθνούς προστασίας, γεγονός που δεν επιτρέπει, αφ’ εαυτού, την εξαγωγή ασφαλούς συμπεράσματος ως προς το υφιστάμενο καθεστώς διαμονής του στη Δημοκρατία. Υπό τα δεδομένα αυτά, και ελλείψει στοιχείων που να καταδεικνύουν ότι ο πατέρας θα συνοδεύσει τις Αιτήτριες κατά την επιστροφή τους, η αξιολόγηση του κινδύνου θα διενεργηθεί στη βάση της παραδοχής ότι η Αιτήτρια 1 θα επιστρέψει ως μητέρα έχουσα την αποκλειστική καθημερινή φροντίδα της ανήλικης θυγατέρας της, χωρίς εξασφαλισμένη οικογενειακή υποστήριξη. Η Αιτήτρια 2, γεννηθείσα τον Απρίλιο του 2025, είναι υγιής και, λόγω της ιδιαίτερα νεαρής ηλικίας της, εξαρτάται πλήρως από τη μητέρα της. Το σύνολο των ανωτέρω περιστάσεων θα συνεκτιμηθεί κατά την εξατομικευμένη αξιολόγηση του κινδύνου σε περίπτωση επιστροφής, με ιδιαίτερη έμφαση στη δυνατότητα εξασφάλισης αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης και στο βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης Αιτήτριας 2.

 

56.          Επισημαίνεται εξάλλου συναφώς, ότι η Αιτήτρια 1, ερωτηθείσα κατά την ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία ως προς τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσει η ανήλικη θυγατέρα της σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής τους, δήλωσε ότι η τελευταία δεν αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, διευκρινίζοντας ότι οι ανησυχίες της επικεντρώνονται κυρίως στην έλλειψη υποστηρικτικού δικτύου και στις συνέπειες της αποξένωσής της από την οικογένειά της. Δεν προσδιόρισε, ωστόσο, συγκεκριμένο και αυτοτελή λόγο φόβου για την ανήλικη Αιτήτρια 2, πέραν των κινδύνων που, κατά την ίδια, συνδέονται με τη δική της προσωπική και οικογενειακή κατάσταση, καθώς και με τις ενδεχόμενες οικονομικές και κοινωνικές δυσχέρειες που θα αντιμετωπίσουν αμφότερες σε περίπτωση επιστροφής τους.

 

57.          Αναφορικά με την κοινωνικοοικονομική κατάσταση των γυναικών στην Ινδία παρατίθενται οι κάτωθι πληροφορίες που προέκυψαν μέσω επικαιροποιημένης έρευνας.

 

58.          Η Ινδία καταλαμβάνει την 131^η θέση μεταξύ 145 χωρών σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Χάσματος μεταξύ των Φύλων (Global Gender Gap Index) του 2026.^[33]

 

59.          Όσον αφορά την συμμέτοχη των γυναικών στο εργατικό δυναμικό αναφέρονται οι κάτωθι πληροφορίες.

 

60.          Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO) και της Παγκόσμιας Τράπεζας, τα οποία προκύπτουν από στατιστικά μοντέλα, στην Ινδία, για το 2025, το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό (ηλικίες 15 και άνω) ανέρχεται σε 32,4% για τις γυναίκες και 77,6% για τους άνδρες.^[34] Η ευάλωτη απασχόληση των γυναικών στην Ινδία έχει βελτιωθεί από το 1991.^[35] Το 2025, το ποσοστό ευάλωτης απασχόλησης στην Ινδία ανέρχεται σε 78,2% για τις γυναίκες και 69% για τους άνδρες.^[36] Σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Νότιας Ασίας, το ποσοστό είναι παρόμοιο για τους άνδρες, αλλά υψηλότερο για τις γυναίκες στην Ινδία.^[37]

 

61.          Σύμφωνα με πλέον πρόσφατα στοιχεία του Institute for What Works to Advance Gender Equality (IWWAGE), μίας πρωτοβουλίας του ερευνητικού κέντρου LEAD του Πανεπιστημίου Krea, το οποίο στοχεύει στην ενίσχυση της τεκμηριωμένης γνώσης για τη βελτίωση συμμετοχής των γυναικών στην οικονομία και στην προώθηση πολιτικών που διασφαλίζουν την ισότητα των φύλων,^[38] τα ποσοστά συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών παρουσιάζουν μέτρια αύξηση από το 2022 έως το 2025 με το ποσοστό των γυναικών να αυξάνεται απότομα μεταξύ 2022 και 2023, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές (από 37,5% σε 47,3%) και να σταθεροποιείται περίπου στο 46% κατά την περίοδο 2024–2025.^[39] Στις αστικές περιοχές, το ποσοστό των γυναικών αυξάνεται σταδιακά από 24,7% σε 27,7% (την περίοδο 2022-2025) παραμένοντας, ωστόσο, σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο των αγροτικών περιοχών.^[40] Η αυτοαπασχόληση αποτελεί την κυρίαρχη μορφή απασχόλησης των γυναικών, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές, η περιστασιακή εργασία κατέχει τη δεύτερη μεγαλύτερη θέση μεταξύ των γυναικών στις αγροτικές περιοχές, ενώ στις αστικές περιοχές παραμένει περιορισμένη, κυμαινόμενη μεταξύ 8% και 9% και η μισθωτή εργασία με σταθερή απασχόληση αντιπροσωπεύει μικρό ποσοστό για τις γυναίκες στις αγροτικές περιοχές σε αντίθεση με τις αστικές όπου αποτελεί την κυρίαρχη μορφή απασχόλησης (περί τα 50–51%).^[41]

62.          Σε σχέση με τη μορφή εργασίας στην οποία επιδίδονται οι γυναίκες, η έκθεση σημειώνει ότι σε αντίθεση με τις αγροτικές περιοχές, όπου η εργασία των γυναικών συγκεντρώνεται κυρίως στη γεωργία, στις αστικές περιοχές κατανέμεται σε μεγαλύτερο βαθμό στους τομείς των υπηρεσιών, του λιανικού εμπορίου και της μεταποίησης, ωστόσο, σημειώθηκε επανεμφάνιση της γεωργίας ως σημαντικός τομέας απασχόλησης και στις αστικές περιοχές.^[42]

 

63.          Ως προς τις συνθήκες εργασίας, η ως άνω έκθεση καταγράφει πως οι συνθήκες εργασίας των γυναικών με σταθερή απασχόληση παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άτυπες, με περιορισμένη βελτίωση διαχρονικά.^[43] Η έλλειψη γραπτής σύμβασης εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, καθώς στις αγροτικές περιοχές το ποσοστό παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο το 2025, ενώ στις αστικές περιοχές αυξήθηκε κατά 2%, από το 2022 έως το 2025.^[44] Η πρόσβαση των γυναικών με σταθερή απασχόληση σε παροχές κοινωνικής ασφάλισης παραμένει περιορισμένη, με την πλειονότητα να εξακολουθεί να μην καλύπτεται από αυτές.^[45] Το ποσοστό των γυναικών που δεν δικαιούνται καμία παροχή παραμένει υψηλό, αν και στις αγροτικές περιοχές παρουσιάζει μικρή μείωση.^[46] Σε γενικές γραμμές, η ασφαλιστική κάλυψη παραμένει διαχρονικά περιορισμένη και κατακερματισμένη, με μόνο οριακές βελτιώσεις με την πάροδο του χρόνου.^[47]

 

64.          Σε σχέση με τις αιτίες που οι γυναίκες βρίσκονται εκτός εργατικού δυναμικού, η έκθεση παραθέτει ότι ο κύριος λόγος είναι οι οικιακές υποχρεώσεις, κυρίως η φροντίδα των παιδιών και η διαχείριση του νοικοκυριού, αν και το φαινόμενο μειώνεται ελαφρώς.^[48] Παράλληλα, παράγοντες όπως η συνέχιση της εκπαίδευσης και αιτίες που σχετίζονται με λόγους υγείας αυξάνονται σημαντικά ενώ παράγοντες όπως η έλλειψη θέσεων εργασίας, οι κοινωνικοί λόγοι και η οικονομική κατάσταση εξακολουθούν να παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα.^[49] Συνολικά, η μη αμειβόμενη εργασία φροντίδας εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο στη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας.^[50]

 

65.          Δημοσίευση των Παιδικών Χωριών SOS του Μαΐου 2024 φέρνει στο προσκήνιο την ιστορία μίας μητέρας, διαμένουσας σε αγροτική περιοχή της Ινδίας (Kaibartapara) όπου οι περισσότερες γυναίκες «παραμένουν στο σπίτι και φροντίζουν τα παιδιά τους», δεν έχουν κανένα μερίδιο στην περιουσία και δεν διαθέτουν τραπεζικούς λογαριασμούς, η οποία αποφάσισε να συμμετάσχει σε ομάδα αυτοβοήθειας (self-help group) προκειμένου να αποκτήσει οικονομική ανεξαρτησία.^[51] Τα Παιδικά Χωριά SOS της Ινδίας έχουν δημιουργήσει 1.248 ομάδες αυτοβοήθειας σε ολόκληρη την Ινδία ώστε να βοηθήσουν γυναίκες «να κάνουν τα πρώτα τους βήματα προς την οικονομική ανεξαρτησία.»^[52] Οι ομάδες αυτές ενδυναμώνουν τις γυναίκες μέσω της εκπαίδευσης στην οικονομική ανεξαρτησία, της επιμόρφωσης σε θέματα γονεϊκότητας και της κοινωνικής υποστήριξης, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την εξασφάλιση ενός καλύτερου μέλλοντος για τις ίδιες και τις οικογένειές τους ενώ παράλληλα δρουν ως εκπρόσωποι των συμφερόντων τους τόσο απέναντι σε θεσμικούς φορείς όσο και στις οικογένειές τους.^[53]

 

66.          Ειδικά σε σχέση με την Punjab αναφέρονται τα εξής στοιχεία. Ερευνητική μελέτη, δημοσιευθείσα στο International Journal for Multidisciplinary Research (IJFMR) τον Φεβρουάριο του 2024, η οποία αποσκοπεί στην κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό της επαρχίας Punjab, αναφέρει ότι στην Ινδία οι χώροι εργασίας κυριαρχούνταν παραδοσιακά από άνδρες, με τις γυναίκες να αποτελούν σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού, αλλά να αντιπροσωπεύουν μικρότερο μερίδιο του εργατικού δυναμικού.^[54] Η Ινδία κατατάσσεται χαμηλά όσον αφορά τη συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό σε σύγκριση με άλλες χώρες, κυρίως λόγω των κοινωνικών αντιλήψεων που καθορίζουν ότι ο ρόλος των γυναικών συνδέεται με τις οικιακές υποχρεώσεις και όχι με την απασχόληση.^[55] Η ανεπαρκής εκπαίδευση και περιορισμένη πρόσβαση σε επαγγελματική κατάρτιση, καθώς και η μη αναγνώριση της συμβολής των γυναικών στη γεωργία και σε άλλες συναφείς δραστηριότητες ως ατομικού εισοδήματος, ενισχύουν τις έμφυλες ανισότητες.^[56] Η ίδια έρευνα αναφέρει πως παρά την αύξηση των μισθών τόσο για τους άνδρες όσο και τις γυναίκες, εξακολουθεί να υπάρχει ένα διαχρονικό και σημαντικό μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων.^[57] Περαιτέρω, παρά τη σημαντική βελτίωση των ποσοστών αλφαβητισμού στην Ινδία με την πάροδο των ετών και για τα δύο φύλα, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων όσον αφορά τη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό, με τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας να παραμένει χαμηλότερη από την αντίστοιχη των ανδρών.^[58] Η έρευνα παραθέτει ως πιθανές αιτίες για τη μειωμένη συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό στην Punjab την επικράτηση κοινωνικών και πολιτισμικών αντιλήψεων γύρω από τον ρόλο των γυναικών και οικογενειακών υποχρεώσεων, φαινομένων κοινωνικού στιγματισμού και έλλειψης υποστήριξης.^[59] Επιπλέον, οι περιορισμένες επαγγελματικές ευκαιρίες, οι μισθολογικές ανισότητες και η ανεπαρκής στήριξη των εργαζόμενων μητέρων ενισχύουν το χάσμα μεταξύ των δύο φύλων.^[60]

 

67.          Έρευνα η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2024 και η οποία εξετάζει την κοινωνικοοικονομική θέση των γυναικών στην Punjab, με έμφαση στην πρόοδο που έχει σημειωθεί, στις συνεχιζόμενες προκλήσεις και στα αποτελεσματικά μέτρα παρέμβασης σε βασικούς τομείς, όπως η εκπαίδευση, η απασχόληση, η υγεία και το νομικό και θεσμικό πλαίσιο, αναφέρει πως παρά τη γενική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και άλλων κοινωνικοοικονομικών συνθηκών στην Punjab, οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις που περιορίζουν την πρόσβασή τους στα δικαιώματά τους στην κοινωνία.^[61] Η έρευνα τονίζει ότι παρότι έχει σημειωθεί βελτίωση της συμμετοχής των κοριτσιών στην εκπαίδευση σύμφωνα με τα ποσοστά εγγραφών στα σχολεία της Punjab, τα υψηλά ποσοστά κοριτσιών που εγκαταλείπουν το σχολείο, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές, αποτελούν ένδειξη ότι η πρόοδος επιβραδύνεται ενώ κοινωνικά έθιμα και οικονομικές δυσκολίες, όπως οι πρόωροι γάμοι και η έλλειψη υποτροφιών, εμποδίζουν τα κορίτσια να φοιτήσουν στο σχολείο.^[62] Συνολικά αναφέρεται πως ενώ η κοινωνικοοικονομική θέση των γυναικών στην Punjab έχει βελτιωθεί σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η απασχόληση, η υγεία και το νομικό καθεστώς, εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια που σχετίζονται με τις κοινωνικές πρακτικές, την αποτελεσματικότητα των εφαρμοζόμενων πολιτικών, την οικονομική υποστήριξη και την αντίθεση μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών και των καθιερωμένων πρακτικών.^[63]

 

68.          Ερευνητικό άρθρο στο Educational Administration: Theory and Practice του 2024 που έχει στόχο να διερευνήσει και να προσδιορίσει τις κοινωνικοπολιτισμικές προκλήσεις που εμποδίζουν την ενδυνάμωση των γυναικών στην Punjab και περιορίζουν την ικανότητά τους να λαμβάνουν αυτόνομα αποφάσεις, διαπιστώνει ότι οι γυναίκες στην Punjab όχι μόνο συμμετέχουν λιγότερο από τους άνδρες στις οικονομικές δραστηριότητες, αλλά το ποσοστό συμμετοχής τους παρουσιάζει επίσης σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιμέρους περιφερειών της πολιτείας.^[64] Η συμμετοχή στην εργασία είναι υψηλότερη στις αγροτικές περιοχές της βαμβακοπαραγωγικής ζώνης της Punjab, με τις περιφέρειες Mansa και Bathinda να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά γυναικείας απασχόλησης, 30,5% και 20,9% αντίστοιχα.^[65] Η πλειονότητα των γυναικών στις αγροτικές περιοχές της Punjab εργάζεται ως αυτοαπασχολούμενη, κυρίως στη γεωργία, την αλιεία και τη μεταποίηση, ενώ πολλές γυναίκες προσφέρουν άμισθη εργασία στην οικογένειά τους, σε θέσεις χαμηλής παραγωγικότητας και χωρίς κοινωνικές παροχές.^[66] Παράλληλα, η μείωση της σταθερής έμμισθης απασχόλησης και η αύξηση της περιστασιακής εργασίας συνδέονται με τις επισφαλείς συνθήκες εργασίας, την περιορισμένη διαπραγματευτική δύναμη και την ελλιπή ενημέρωση των γυναικών.^[67]

 

69.          Σε σχέση με τις μονογονεϊκές οικογένειες στην Ινδία και την διαθεσιμότητα κρατικής υποστήριξης αναφέρονται οι εξής πληροφορίες.

 

70.          Στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας του 2021 αναδεικνύουν ότι οι γυναίκες αποτελούν τις επικεφαλής του 17,5% των νοικοκυριών στην Ινδία.^[68]

 

71.          Άρθρο δημοσιευθέν στο περιοδικό Journal of Marketing & Social Research τον Απρίλιο του 2025 καταδεικνύει πως παρότι η μονογονεϊκότητα στην Ινδία αντιμετωπιζόταν ιστορικά με κοινωνικό στιγματισμό, λόγω των παραδοσιακών οικογενειακών δομών και των κοινωνικών προσδοκιών, τα τελευταία χρόνια, η αύξηση του μορφωτικού επιπέδου, η ενίσχυση της κοινωνικής ευαισθητοποίησης και η αναγνώριση των μεταβαλλόμενων κοινωνικών δομών και σχέσεων έχουν οδηγήσει σε σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές οι μονογονεϊκές μητέρες και στον ρόλο τους στην κοινωνία.^[69] Οι παράγοντες που συνεισφέρουν στην αύξηση των μονογονεϊκών νοικοκυριών είναι η αύξηση των ποσοστών διαζυγίων, η χηρεία, η μητρότητα εκτός γάμου, η ενδοοικογενειακή βία και ο χωρισμός και τέλος, η μετανάστευση και οικονομικοί παράγοντες.^[70] Από την άλλη, οι μονογονεϊκές μητέρες αντιμετωπίζουν διάφορες προκλήσεις όπως ο κοινωνικός στιγματισμός, οικονομικοί περιορισμοί, νομικά ζητήματα και ζητήματα επιμέλειας, συναισθηματική και ψυχολογική επιβάρυνση και περιορισμένα δίκτυα υποστήριξης.^[71] Το άρθρο επίσης αναδεικνύει ότι η θέση των μονογονεϊκών μητέρων έχει βελτιωθεί μέσω νομικών μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την προστασία και τα δικαιώματά τους, κρατικών προγραμμάτων και δράσεων ΜΚΟ που προωθούν την οικονομική τους ενδυνάμωση, καθώς και εκπαιδευτικών και επαγγελματικών ευκαιριών.^[72] Παράλληλα, η θετικότερη προβολή τους από τα μέσα ενημέρωσης συμβάλλει στη μείωση του κοινωνικού στιγματισμού, ενώ τα δίκτυα υποστήριξης παρέχουν νομική, οικονομική και συναισθηματική βοήθεια.^[73]

 

72.          Η κυβέρνηση της Ινδίας εφαρμόζει προγράμματα για την κοινωνική και οικονομική ενδυνάμωση των γυναικών, συμπεριλαμβανομένων των μονογονεϊκών οικογενειών με γυναίκες επικεφαλής και των χηρών γυναικών.^[74] Το πρόγραμμα «Mission Shakti», που εφαρμόζεται στην Ινδία από το 2022-2023 από το Υπουργείο Γυναικών και Ανάπτυξης του Παιδιού, αποσκοπεί στην προστασία και την ενδυνάμωση των γυναικών.^[75] Περιλαμβάνει οικονομική στήριξη σε εγκύους και μητέρες, φιλοξενία και προστασία γυναικών σε ευάλωτες συνθήκες, ασφαλή στέγαση για εργαζόμενες γυναίκες σε αστικές, ημιαστικές και αγροτικές περιοχές, όπου υπάρχουν ευκαιρίες απασχόλησης, δομές φύλαξης παιδιών και ενημέρωση για τις διαθέσιμες κρατικές παροχές.^[76]

 

73.          Περαιτέρω, όπως αναφέρεται σε δημοσίευση στο περιοδικό Indian Journal of Law and Legal Research του Ιανουαρίου 2026, η ινδική κυβέρνηση έχει θέσει σε εφαρμογή μια σειρά προγραμμάτων με σκοπό την παροχή κοινωνικής ασφάλισης και οικονομικής ενίσχυσης, ένα εκ των οποίων το Rajiv Gandhi National Creche Scheme, το οποίο στηρίζει δομές παιδικής φροντίδας για εργαζόμενες μητέρες.^[77] Ωστόσο, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στις πολιτικές στήριξης των ανύπαντρων μητέρων στην Ινδία∙ πολλά προγράμματα δεν καλύπτουν ειδικά τις ανάγκες τους, ιδίως όταν είναι διαζευγμένες, σε διάσταση ή εγκαταλελειμμένες, υφίστανται ζητήματα περιορισμένης γεωγραφικής πρόσβασης αφού τα προγράμματα επικεντρώνονται στα αστικά κέντρα, οι διαδικασίες είναι απαιτητικές, η υποχρέωση προσκόμισης στοιχείων του πατέρα δυσχεραίνουν την ένταξή τους και τέλος, απουσιάζει ο συντονισμός μεταξύ οικονομικής ενίσχυσης, παιδικής φροντίδας και επαγγελματικής κατάρτισης.^[78] Ταυτόχρονα, η ελλιπής ενημέρωση εμποδίζει πολλές δικαιούχους να αξιοποιήσουν τις διαθέσιμες παροχές.^[79]

 

74.          Στην επαρχία Punjab, το κράτος ανακοίνωσε την λειτουργία του προγράμματος κοινωνικής πρόνοιας Mava-Dheeya Satkar Yojana το οποίο αποσκοπεί στην παροχή μηνιαίας οικονομικής ενίσχυσης στις γυναίκες της πολιτείας.^[80] Οι γυναίκες της γενικής κατηγορίας άνω των 18 ετών θα λαμβάνουν μηνιαίο επίδομα 1.000 ρουπιών, ενώ οι γυναίκες που ανήκουν στις χαμηλές κάστες (scheduled caste – SC) θα λαμβάνουν 1.500 ρούπια τον μήνα.^[81] Τα κριτήρια επιλεξιμότητας του προγράμματος απαιτούν οι αιτούσες να είναι εγγεγραμμένες κάτοικοι και ψηφοφόροι της πολιτείας Punjab και να διαθέτουν έγκυρη κάρτα Aadhaar και εκλογική ταυτότητα που έχουν εκδοθεί στην πολιτεία.^[82] Δημοσίευμα του Ιουλίου 2026 αναφέρει πως το πρόγραμμα τέθηκε σε λειτουργία με την κυβέρνηση να καταβάλει ένα εφάπαξ ποσό για τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο.^[83]

75.          Σημειώνεται ότι ο αριθμός Aadhaar είναι ένας τυχαίος δωδεκαψήφιος αριθμός που εκδίδεται από την UIDAI («Αρχή Μοναδικής Ταυτοποίησης της Ινδίας») στους κατοίκους της Ινδίας.^[84] Αποτελεί ταυτοποιητικό στοιχείο.^[85]

 

76.          Όσον αφορά το φαινόμενο έμφυλης βίας στην Ινδία παρατίθενται τα κάτωθι. Η Ινδία καταλαμβάνει την 131^η θέση μεταξύ 181 χωρών στον 2025/26 Δείκτη «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια» (Women, Peace and Security Index) που εκπονείται από το Ινστιτούτο Georgetown για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη του Όσλο (PRIO).^[86]

 

77.          Η 2026 έκθεση του Freedom House η οποία καλύπτει τα γεγονότα του 2025 καταγράφει ότι ο βιασμός και άλλες μορφές σεξουαλικής κακοποίησης αποτελούν σοβαρά προβλήματα, με τις γυναίκες που ανήκουν στις χαμηλές κάστες (scheduled caste) και στις αυτόχθονες φυλετικές κοινότητες να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες.^[87] 

 

78.          Η 2023 έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών και Εμπορίου της Αυστραλίας (DFAT) για την Ινδία η οποία δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023 σημειώνει ότι οι γυναίκες βιώνουν σεξουαλική παρενόχληση και βία στους δημόσιους χώρους.^[88] Τα περιστατικά παρενόχλησης ή βίας κατά των γυναικών ενδέχεται να απορρέουν από αντιλήψεις σύμφωνα με τις οποίες οι ίδιες «προκαλούν» τέτοιες συμπεριφορές λόγω της ενδυμασίας τους ή επειδή κυκλοφορούν σε δημόσιους χώρους χωρίς τη συνοδεία άνδρα μέλους της οικογένειάς τους.^[89] Ορισμένες γυναίκες ανέφεραν ότι αισθάνονται ανασφάλεια όταν χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς για να μεταβούν στην εργασία τους.^[90]  Η ίδια έκθεση συνεχίζει σημειώνοντας πως η βία κατά των γυναικών αποτελεί κοινωνικοπολιτισμικό φαινόμενο, οι αντιλήψεις γύρω από το οποίο δεν διαφοροποιούνται απαραίτητα με βάση το φύλο και παραθέτει το παράδειγμα μίας νεαρής γυναίκας που βίωσε «βίαιη» ομαδική επίθεση, η οποία κοινοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον Ιανουάριο του 2022 με πολλά από τα άτομα που κακομεταχειρίζονταν το θύμα να είναι γυναίκες που ζητούσαν να βιαστεί –πράγμα που συνέβη αργότερα.^[91]

 

79.          Ερευνητικό άρθρο του 2023, δημοσιευθέν στο International Journal of Science and Research Archive, το οποίο στοχεύει στην ανάλυση των τάσεων και των περιφερειακών διαφοροποιήσεων των κυριότερων εγκλημάτων κατά των γυναικών στην Ινδία κατά την περίοδο 2014–2019, καταδεικνύει πως καμία επαρχία της Ινδίας δεν είναι απαλλαγμένη από εγκλήματα κατά των γυναικών, πλην όμως μικρότερα ποσοστά εγκλημάτων σημειώνονται σε ορισμένες επαρχίες, μία εξ αυτών και η επαρχία Punjab.^[92]

 

80.          Από την άλλη, έρευνα του 2025 δημοσιευθείσα στο ανοικτής πρόσβασης περιοδικό Belgeo αναφέρει πως οι Haryana, Punjab, Uttar Pradesh και Delhi αποτελούν τη βόρεια περιοχή της Ινδίας, όπου τα εγκλήματα κατά των γυναικών καταγράφονται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, επηρεαζόμενα από διάφορους κοινωνικοοικονομικούς και πολιτισμικούς παράγοντες.^[93]

 

81.          Σύμφωνα με την 2023/24 Εθνική Έρευνα Οικογενειακής Υγείας (National Family Health Survey – NFHS), η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2026 και εκπονήθηκε από το Υπουργείο Υγείας και Οικογενειακής Ευημερίας σε συνεργασία με το Διεθνές Ινστιτούτο Πληθυσμιακών Μελετών, στην Punjab, το ποσοστό των γυναικών ηλικίας 18-49 ετών που έχει βιώσει ενδοσυζυγική βία ανέρχεται στο 8.7% (7.2% και 9.7% στις αστικές και αγροτικές περιοχές αντιστοίχως), 1,8% των γυναικών ηλικίας 18-49 ετών έχει βιώσει σωματική βία κατά την εγκυμοσύνη (1.8% και 1.9% στις αστικές και αγροτικές περιοχές αντιστοίχως) και 0.1% των γυναικών ηλικίας 18-29 ετών έχει βιώσει σεξουαλική βία έως την ηλικία των 18 ετών (0.0% και 0.2% στις αστικές και αγροτικές περιοχές αντιστοίχως).^[94]

 

82.          Η αντίστοιχη 2019/21 έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2022 παραθέτει ως κύριους δράστες σωματικής βίας κατά γυναικών ηλικίας 18–49 ετών που έχουν παντρευτεί και έχουν υποστεί σωματική βία από την ηλικία των 15 ετών, τους νυν και πρώην συζύγους τους.^[95] Αντίστοιχα, μεταξύ των γυναικών της ίδιας ηλικιακής ομάδας που δεν έχουν παντρευτεί ποτέ και έχουν υποστεί σωματική βία από την ηλικία των 15 ετών, οι συχνότεροι δράστες ήταν το οικογενειακό περιβάλλον και οι εκπαιδευτικοί.^[96] Σε σχέση με την σεξουαλική βία αναφέρεται ότι το 6% των γυναικών ηλικίας 18–49 ετών δήλωσε ότι έχει υποστεί σεξουαλική βία κάποια στιγμή στη ζωή του.^[97] Η σεξουαλική βία κατά των γυναικών στην Ινδία ασκείται κυρίως από άτομα του στενού οικογενειακού ή συντροφικού τους περιβάλλοντος.^[98]

 

83.          Το 2024, καταγράφηκαν 441.534 υποθέσεις εγκλημάτων κατά των γυναικών, σημειώνοντας μείωση κατά 1,5% σε σύγκριση με το 2023, σύμφωνα με την 2024 έκθεση του Εθνικού Γραφείου Καταγραφής Εγκλημάτων της Ινδίας (National Crime Records Bureau – NCRB), η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2026.^[99] Στην επαρχία Punjab ο αριθμός των περιστατικών ανήλθε σε 5.348.^[100]

 

84.          Όσον αφορά την πρόσβαση σε κρατική προστασία και τις πολιτικές προάσπισης των δικαιωμάτων των γυναικών παρατίθενται οι κάτωθι πληροφορίες.

 

85.          Η 2026 έκθεση του Freedom House η οποία καλύπτει τα γεγονότα του 2025 αναφέρει ότι το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης και εξέχοντες πολιτικοί έχουν επανειλημμένα δεχθεί επικρίσεις για τον ανεπαρκή χειρισμό υποθέσεων που αφορούν σεξουαλικά αδικήματα.^[101]

 

86.          Όπως αναφέρεται σε δημοσίευση του ιδρύματος Carnegie Endowment for International Peace του Απριλίου 2024, «ο Modi έχει παρουσιάσει τον εαυτό του ως τον βασικό εγγυητή της ευημερίας και της στήριξης των γυναικών. Όπως δήλωσε πρόσφατα ο πρωθυπουργός ‘Όταν ενδυναμώνονται οι μητέρες και οι αδελφές μας, ενδυναμώνεται ολόκληρη η οικογένεια. Γι’ αυτό, προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η ευημερία των μητέρων και των αδελφών μας.’»^[102]

 

87.          Το CIVICUS σε δημοσίευση του Αυγούστου 2024 σημειώνει πως «πολλές πρωτοβουλίες και εκστρατείες έχουν συμβάλει στην ανάδειξη και την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος [έμφυλης βίας]. Ωστόσο, η πρόοδος δεν ήταν εύκολη, καθώς η έλλειψη σταθερής πολιτικής βούλησης και η ανεπαρκής εφαρμογή των πολιτικών έχουν εμποδίσει την επίτευξη ουσιαστικών αλλαγών. Παράλληλα, τα φεμινιστικά κινήματα και τα κινήματα κοινωνικής δικαιοσύνης συχνά αντιμετωπίζουν την αντίσταση συντηρητικών τμημάτων της κοινωνίας, γεγονός που δυσχεραίνει τη μεταβολή βαθιά ριζωμένων πολιτισμικών αντιλήψεων.»^[103]

 

88.          Σύμφωνα με την 2023 έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών και Εμπορίου της Αυστραλίας (DFAT) για την Ινδία που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023, υπάρχουν ειδικά γραφεία και αστυνομικά τμήματα για γυναίκες, όπου μπορούν να καταγγείλουν περιστατικά βίας.^[104] Σε αυτά περιλαμβάνονται κέντρα («one stop» centres), τα οποία λειτουργούν σε ολόκληρη τη χώρα και παρέχουν στα θύματα, πέρα από την αστυνομική συνδρομή, υπηρεσίες όπως νομική υποστήριξη, στέγαση και ιατρική περίθαλψη.^[105] Ωστόσο, η ύπαρξη αυτών των δομών δεν εγγυάται την ουσιαστική προστασία των γυναικών ούτε ότι τα αστυνομικά τμήματα στελεχώνονται απαραίτητα από γυναίκες αστυνομικούς ή ότι οι καταγγελίες διερευνώνται αποτελεσματικά.^[106] Περαιτέρω, πολιτισμικοί παράγοντες αποθαρρύνουν τις γυναίκες από το να καταγγέλλουν περιστατικά βίας, ενώ η αστυνομία ενδέχεται να μην παρέχει αποτελεσματική κρατική προστασία, να μην αναλαμβάνει δράση ή να ενθαρρύνει τα εμπλεκόμενα μέρη να συμφιλιωθούν.^[107]

 

89.          Σύμφωνα με την 2023 έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2024, η αντιμετώπιση των περιστατικών βιασμού από τις αρχές, τόσο τις αστυνομικές όσο και τις δικαστικές, υπήρξε ανεπαρκής.^[108] Η ίδια έκθεση επικαλείται τη ΜΚΟ International Center for Research on Women, σύμφωνα με την οποία, τα χαμηλά ποσοστά καταδίκης συνιστούσαν έναν από τους κύριους παράγοντες που η σεξουαλική βία συνεχιζόταν ανεξέλεγκτα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν καταγγελλόταν ενώ παράλληλα, οι χρονοβόρες δίκες, η ελλιπής υποστήριξη των θυμάτων και η ανεπαρκής προστασία των θυμάτων και των μαρτύρων αποτελούσαν μεγάλο πρόβλημα.^[109] Η ως άνω έκθεση αναφέρει περαιτέρω ότι η κυβέρνηση κατέβαλε προσπάθειες για τη μείωση της διάρκειας των δικών για υποθέσεις βιασμού και επιδίωξε την ταχύτερη εκδίκαση υποθέσεων που αφορούν γυναίκες.^[110] Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών παρείχαν ενημέρωση για τη σεξουαλική κακοποίηση και δωρεάν, εμπιστευτική και χωρίς στιγματισμό φροντίδα, με επίκεντρο τις ανάγκες των θυμάτων. Παράλληλα, διευκόλυναν την πρόσβασή τους σε εξειδικευμένη ιατρική περίθαλψη, κοινωνικές υπηρεσίες και νομική υποστήριξη, ενώ ορισμένες προσέφεραν προσωρινή στέγαση σε γυναίκες και παιδιά που είχαν επιβιώσει από βιασμό, ενθαρρύνοντάς τους να καταγγείλουν τα περιστατικά.^[111] Επιπλέον, η κεντρική κυβέρνηση εφάρμοσε προγράμματα για την ενίσχυση της ασφάλειας των γυναικών κατά τη διαδικασία καταγγελιών περιστατικών βίας, μέσω ειδικών κέντρων υποστήριξης, γραφείων εξυπηρέτησης γυναικών στα αστυνομικά τμήματα, εκπαιδευτικών προγραμμάτων για αστυνομικούς, εισαγγελείς, ιατρικό προσωπικό και δικαστικούς λειτουργούς με στόχο την ευαισθητοποιημένη και αξιοπρεπή αντιμετώπιση των θυμάτων και τέλος, μέσω της λειτουργίας ενός συστήματος άμεσης ανταπόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, μέσω εφαρμογής κινητού τηλεφώνου για την υποβολή αναφορών.^[112]

 

90.          Δημοσίευμα του πρακτορείου Reuters του Αυγούστου 2024 επικαλείται στοιχεία του NCRB  σύμφωνα με τα οποία, τα ποσοστά καταδίκης για υποθέσεις βιασμού κυμάνθηκαν μεταξύ 27% και 28% κατά την περίοδο 2018–2022.^[113]

 

91.          Ως προς τις προσωπικές περιστάσεις της Αιτήτριας 1, ειδικώς ως προς το θρησκευτικό της προφίλ ως Σιχ, πέραν της απουσίας εκπεφρασμένου φόβου ένεκα αυτής της παραμέτρου ή άλλων συναφών προσωπικών περιστάσεων, σύμφωνα με το Minorities Rights Group, οι Σιχ αποτελούν θρησκευτική μειονότητα στην Ινδία, αν και αποτελούν την πλειονότητα του πληθυσμού στο βορειοδυτικό κρατίδιο της Punjab.^[114] Tο σύστημα των καστών εξακολουθεί να υφίσταται στον Σιχισμό, αν και σε λιγότερο έντονη μορφή σε σύγκριση με την υπόλοιπη ινδική κοινωνία.^[115] Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι στην κοινωνία των Σιχ δεν υπάρχει σαφώς καθορισμένη ιεραρχία καστών, πόσο μάλλον μια αυστηρά διαβαθμισμένη ιεραρχική δομή.^[116] Η πλέον πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία (2026) αναφέρει ότι οι Σιχ συνιστούν μειονότητα στην Ινδία με ποσοστό 1,7%.^[117] Η έκθεση σημειώνει πως η ινδική κυβέρνηση εφαρμόζει πολυάριθμους νόμους που εισάγουν διακρίσεις σε βάρος των θρησκευτικών μειονοτήτων.^[118] 

 

92.          Δημοσίευμα της Sri Lanka Guardian του Ιουλίου 2023 αναφέρει πως οι Σιχ στην Ινδία συχνά αντιμετωπίζουν κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, όπως χαμηλότερα ποσοστά αλφαβητισμού, περιορισμένη πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση και λιγότερες ευκαιρίες απασχόλησης.^[119] Αυτό μπορεί να αποδοθεί σε διάφορους παράγοντες, όπως η ιστορική περιθωριοποίησή τους, η άνιση κατανομή των πόρων και οι προκαταλήψεις κατά τις διαδικασίες πρόσληψης.^[120] Επιπλέον, οι Σιχ έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με την ανεπαρκή εκπροσώπησή τους σε πολιτικά αξιώματα και θέσεις λήψης αποφάσεων, γεγονός που επηρεάζει την ικανότητά τους να ασκούν επιρροή στις πολιτικές που έχουν αντίκτυπο στην κοινότητά τους.^[121]

 

93.          Οι Σιχ στην Ινδία έχουν υποστεί στοχευμένη βία και εγκλήματα μίσους λόγω της θρησκευτικής τους ταυτότητας.^[122] Έχουν καταγραφεί περιστατικά επιθέσεων από όχλους, ξυλοδαρμών και βανδαλισμών σε βάρος Σιχ και των χώρων λατρείας τους.^[123] Περαιτέρω, οι Σιχ ενδέχεται να συναντούν εμπόδια στην πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση, καθώς και περιορισμένη παρουσία της ιστορίας και του πολιτισμού των Σιχ στα σχολικά προγράμματα σπουδών.^[124] Στην αγορά εργασίας, οι Σιχ ενδέχεται να υφίστανται προκαταλήψεις και άνιση μεταχείριση, συμπεριλαμβανομένων των θρησκευτικών διακρίσεων.^[125] Επιπλέον, οι Σιχ έχουν αναφέρει περιστατικά διακριτικής μεταχείρισης κατά την παροχή δημόσιων υπηρεσιών, όπως κατά τις διαδικασίες ταυτοποίησης και κατά τη διάρκεια ελέγχων στα αεροδρόμια.^[126]

 

94.          Στην Punjab εξακολουθεί να επικρατεί μία επίμονη κουλτούρα ατιμωρησίας, όπου σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εξωδικαστικές πράξεις βίας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό χωρίς διερεύνηση και αντιμετώπιση, σύμφωνα με την Minority Rights Group.^[127]

 

95.          Η κύρια γλώσσα που ομιλούν οι Σιχ στην Ινδία είναι τα punjabi, σύμφωνα με το Next Century Foundation^[128], μία οργάνωση που εξειδικεύεται στην προώθηση ενός ανοιχτού και συμπεριληπτικού διαλόγου για την ειρήνη, με στόχο την επίλυση συγκρούσεων μέσω της συμμετοχής όλων των εμπλεκόμενων μερών.^[129] Δημοσίευμα του The Hindustan Times (Φεβρουάριος 2025), αναφέρει ότι η κυβέρνηση της Punjab κατέστησε υποχρεωτική για όλα τα σχολεία της πολιτείας, ανεξαρτήτως εκπαιδευτικού συμβουλίου στο οποίο υπάγονται, τη διδασκαλία της γλώσσας punjabi ως βασικού και υποχρεωτικού μαθήματος.^[130]

 

96.          Το Next Century Foundation επισημαίνει επίσης ότι πολλές οργανώσεις και ακτιβιστές που χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να καταγγείλουν τις αδικίες που αντιμετωπίζουν οι Σιχ στην Ινδία έχουν υποστεί αποκλεισμούς ή έχουν καταγγελθεί από την ινδική κυβέρνηση.^[131] Παράλληλα, οργανώσεις που δημοσιεύουν πληροφορίες σχετικά με τη διδασκαλία και τη διάδοση του Σιχισμού έχουν δει τους λογαριασμούς τους να υπόκεινται σε περιορισμούς.^[132]

 

97.          Η 2025 έκθεση της Επιτροπής των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία αναφέρει ότι η ινδική κυβέρνηση συνέχισε επίσης να εντείνει τις κατασταλτικές πρακτικές της, στοχεύοντας θρησκευτικές μειονότητες στο εξωτερικό, και συγκεκριμένα μέλη της κοινότητας των Σιχ και όσους τους υποστηρίζουν.^[133]

 

98.          Από τη συνεκτίμηση των ανωτέρω πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής, σε συνάρτηση με τις ιδιαίτερες προσωπικές περιστάσεις των Αιτητριών, δεν προκύπτει ότι η Αιτήτρια 1 διατρέχει βάσιμο φόβο δίωξης ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης αποκλειστικά λόγω της θρησκευτικής της ταυτότητας ως Σιχ. Ειδικότερα, μολονότι καταγράφονται περιστατικά διακρίσεων και παραβιάσεων των δικαιωμάτων μελών της κοινότητας των Σιχ στην Ινδία, συνεκτιμάται ότι η Αιτήτρια 1 κατάγεται από την πολιτεία Punjab, όπου οι Σιχ αποτελούν την πλειονότητα του πληθυσμού, ενώ η ίδια δεν επικαλέστηκε οποιαδήποτε προηγούμενη πράξη δίωξης, απειλή ή δυσμενή μεταχείριση λόγω του θρησκεύματός της. Ούτε προκύπτει ότι διαθέτει ιδιαίτερο θρησκευτικό ή πολιτικό προφίλ ή ότι έχει αναπτύξει δραστηριότητα ικανή να την καταστήσει αντικείμενο εξατομικευμένης στοχοποίησης. Περαιτέρω, δεν προκύπτουν συγκεκριμένα στοιχεία από τα οποία να συνάγεται ότι η ανήλικη Αιτήτρια 2 ενδέχεται να αντιμετωπίσει αυτοτελή κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης λόγω της θρησκευτικής ταυτότητας της μητέρας της. Ως εκ τούτου, δεν διαπιστώνεται, βάσει των ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένων, εύλογη πιθανότητα δίωξης ή πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης για οποιαδήποτε από τις Αιτήτριες εξαιτίας της συγκεκριμένης παραμέτρου του προσωπικού τους προφίλ.

99.          Ως προς το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης Αιτήτριας 2, πτυχές του οποίου επηρεάζουν και την αξιολόγηση του ενδεχόμενου κινδύνου που αυτή αντιμετωπίζει επισημαίνονται τα εξής.

 

100.        Σύμφωνα με τον Οδηγό Πρακτικής του EASO για το Βέλτιστο Συμφέρον του Παιδιού στις διαδικασίες ασύλου (EASO Practical Guide on the Best Interests of the Child in Asylum Procedures)[134], το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού αποτελεί δικαίωμα, αρχή και διαδικαστικό κανόνα, σταθερά κατοχυρωμένο στο διεθνές και ενωσιακό δίκαιο, στον οποίο αποδίδεται ακόμη μεγαλύτερη σημασία στις αναδιατυπωμένες προτάσεις του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου (ΚΕΣΑ). Ειδικότερα, το άρθρο 24 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι «σε όλες τις πράξεις που αφορούν παιδιά, είτε λαμβάνονται από δημόσιες αρχές είτε από ιδιωτικούς οργανισμούς, το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού πρέπει να αποτελεί πρωταρχική μέριμνα», ενώ το άρθρο 3 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού προβλέπει ότι «σε όλες τις ενέργειες που αφορούν παιδιά, το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχική μέριμνα». Η υποχρέωση διασφάλισης του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού ως πρωταρχικής μέριμνας έχει επαναληφθεί και στο ενωσιακό κεκτημένο για το άσυλο. Η παροχή πρωταρχικής σημασίας στο βέλτιστο συμφέρον του παιδιού συνιστά συνεχή διαδικασία, η οποία απαιτεί αξιολόγηση πριν από τη λήψη κάθε σημαντικής διοικητικής απόφασης, με τις σχετικές διαδικασίες να εκκινούν πριν από την έναρξη της διαδικασίας ασύλου και να συνεχίζονται και μετά την ολοκλήρωσή της. Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας ασύλου, η αξιολόγηση του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού παραμένει υποχρέωση τόσο των αρχών παιδικής προστασίας όσο και των αρχών ασύλου, καθώς και λοιπών εμπλεκόμενων φορέων, με τις μεν αρχές παιδικής προστασίας να διενεργούν αξιολόγηση του βέλτιστου συμφέροντος για πολλαπλούς σκοπούς, όπως η υποδοχή, η εκπαίδευση και η επιμέλεια, τις δε αρχές ασύλου να φέρουν την ευθύνη παροχής πρωταρχικής σημασίας στο βέλτιστο συμφέρον του παιδιού σε όλα τα στάδια της διαδικασίας ασύλου, ενώ οι επιμέρους αυτές αξιολογήσεις οφείλουν να αλληλοτροφοδοτούνται, ώστε να επιτυγχάνονται οι αναγκαίες συνέργειες και να αποφεύγονται επικαλύψεις.

 

101.        Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη (15) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, κατά την εφαρμογή του Κανονισμού, το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού πρέπει να αποτελεί πρωταρχικό μέλημα των αρμόδιων αρχών, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών του 1989 για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Κατά την αξιολόγησή του, λαμβάνονται ιδίως υπόψη η αρχή της οικογενειακής ενότητας, η ευημερία και η κοινωνική ανάπτυξη του ανηλίκου, οι γλωσσικές του δεξιότητες, ζητήματα ασφάλειας και προστασίας, καθώς και οι απόψεις του, αναλόγως της ηλικίας και της ωριμότητάς του. Περαιτέρω, το άρθρο 20 παράγραφος 5 του ίδιου Κανονισμού ορίζει ότι, κατά την εφαρμογή των διατάξεων του Κεφαλαίου VII που αφορούν ανηλίκους, το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχικό μέλημα των αρμόδιων αρχών.

 

102.        Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, της κατοικίας του και των επικοινωνιών του. Περαιτέρω, το άρθρο 24 του ίδιου Χάρτη προβλέπει ότι τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην προστασία και τη φροντίδα που απαιτούνται για την καλή διαβίωσή τους και ότι μπορούν να εκφράζουν ελεύθερα τη γνώμη τους, η οποία λαμβάνεται υπόψη σε συνάρτηση με την ηλικία και την ωριμότητά τους. Ιδίως, ορίζεται ότι σε όλες τις πράξεις που αφορούν τα παιδιά, είτε λαμβάνονται από δημόσιες αρχές είτε από ιδιωτικούς οργανισμούς, πρωταρχική σημασία πρέπει να δίνεται στο υπέρτατο συμφέρον του παιδιού, ενώ κατοχυρώνεται και το δικαίωμα του παιδιού να διατηρεί τακτικές προσωπικές σχέσεις και άμεσες επαφές με τους δύο γονείς του, εκτός εάν αυτό αντίκειται στο συμφέρον του.

 

103.        Σύμφωνα με το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, της κατοικίας του και της αλληλογραφίας του, ενώ παρέμβαση δημόσιας αρχής στο δικαίωμα αυτό επιτρέπεται μόνον εφόσον προβλέπεται από τον νόμο και είναι αναγκαία, σε μια δημοκρατική κοινωνία, για λόγους δημοσίου συμφέροντος, όπως η εθνική ασφάλεια, η δημόσια τάξη ή η προστασία των δικαιωμάτων και ελευθεριών τρίτων.

 

104.        Σύμφωνα με τη δικαστική ανάλυση του EASO, στην περίπτωση αιτούντος που είναι παιδί, η αρχή του μείζονος συμφέροντος του παιδιού πρέπει να αποτελεί πρωταρχικό παράγοντα κατά την αξιολόγηση της πλήρωσης των κριτηρίων για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας, ενώ η ίδια αρχή έχει ουσιώδη σημασία και για την ερμηνεία και εφαρμογή των διαδικαστικών κανόνων και προτύπων της διαδικασίας ασύλου[135]. Ως παιδί νοείται κάθε ανθρώπινο ον ηλικίας κάτω των δεκαοκτώ (18) ετών[136].

 

105.        Ειρήσθω εν παρόδω, ότι όπως έχει επισημάνει το παρόν Δικαστήριο σε σειρά αποφάσεών του, οι αξιολογήσεις σχετικά με το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού οφείλουν να λαμβάνονται υπόψιν σε όλες τις αποφάσεις οι οποίες αφορούν παιδιά αμέσως ή εμμέσως (ΔΕΕ, απόφαση ημερ. 11.3.2021, M. A., C-112/20, σκέψεις 36 έως 38), ήτοι ακόμα και κατά την αξιολόγηση της αιτήσεως διεθνούς προστασίας και κατά την εξέταση της απόφασης επιστροφής του γονέα του. (Βλ. ενδεικτικώς απόφαση του ΔΔΔΠ στην υπόθεση αρ. 86/24, L.J.Μ.K v. Δημοκρατίας,  ημερ. 5.9.2025, παρ. 77 έως 86).

 

106.        Στην απόφαση K. L., C-646/21, το Δικαστήριο παρέχει περαιτέρω καθοδήγηση ως προς τον τρόπο αξιολόγησης του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου για την ορθή ερμηνεία του άρθρου 24 του Χάρτη, καθιστώντας επιβεβλημένη μία εξατομικευμένη και πλήρη στάθμιση των παραμέτρων που αφορούν τον ανήλικο αιτητή.

 

107.        Ειδικώς ως προς την ανήλικη Αιτήτρια 2, το βέλτιστο συμφέρον δέον να λαμβάνεται υπόψη σε κάθε περίπτωση. Ειδικότερα, κατά την αξιολόγηση του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου, συνεκτιμώνται ιδίως οι δυνατότητες οικογενειακής επανένωσης, η συνολική ευημερία και κοινωνική του ανάπτυξη, λαμβανομένου υπόψη του ιδιαίτερου οικογενειακού, κοινωνικού και πολιτισμικού του υποβάθρου, καθώς και ζητήματα ασφάλειας και προστασίας.

 

108.        Σύμφωνα με δικηγορικό γραφείο με έδρα την Hyderabad, Telangana που ασχολείται με οικογενειακά ζητήματα, ο πατέρας θεωρείται φυσικός κηδεμόνας του νόμιμου τέκνου και ακολουθεί η μητέρα.^[137] Το εν λόγω ορίζεται στο άρθρο 6 του Νόμου περί Ανηλικότητας και Επιτροπείας των Ινδουιστών (Hindu Minority and Guardianship Act).^[138] Ωστόσο, με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στην υπόθεση Githa Hariharan κατά Reserve Bank of India (1999), διευκρινίστηκε ότι η μητέρα μπορεί να αναγνωριστεί ως φυσική κηδεμόνας ακόμη και όσο ο πατέρας βρίσκεται εν ζωή, όταν εκείνος απουσιάζει ή αδυνατεί να ασκήσει τα καθήκοντά του. ^[139] Στην περίπτωση διαζευγμένων μητέρων που έχουν την επιμέλεια του παιδιού, η δικαστική απόφαση τις καθιστά κύριες υπεύθυνες για την καθημερινή φροντίδα και τις σχετικές αποφάσεις, ενώ ο πατέρας διατηρεί τα δικαιώματα επικοινωνίας, εκτός εάν το δικαστήριο ορίσει διαφορετικά. ^[140] Η μητέρα είναι η φυσική κηδεμόνας ενός τέκνου που έχει γεννηθεί εκτός γάμου και έπειτα ο πατέρας.^[141]

 

109.        Επίσης, το 2015, το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας αναγνώρισε το δικαίωμα μιας ανύπαντρης μητέρας να είναι η μοναδική νόμιμη κηδεμόνας του παιδιού της με την απόφαση ABC κατά Πολιτείας (Εθνικής Πρωτεύουσας της Δελχί).^[142]

 

110.        Όσον αφορά την έκδοση διαβατηρίου, οι κανόνες τροποποιήθηκαν προς όφελος των ανύπαντρων μητέρων και πλέον, στην αίτηση έκδοσης διαβατηρίου μπορεί να αναγράφεται είτε το όνομα της μητέρας είτε το όνομα του πατέρα, ενώ δεν απαιτείται η προσκόμιση πιστοποιητικού γάμου ή διαζυγίου κατά την υποβολή της αίτησης.^[143]

 

111.        Περαιτέρω, όσον αφορά την έκδοση της κάρτας PAN, στις περιπτώσεις όπου η μητέρα είναι μονογονέας, μπορεί ο αιτών να επιλέξει να αναγράφεται στην κάρτα PAN μόνο το όνομα της μητέρας, παρέχοντας τα απαραίτητα στοιχεία.^[144] Ο αριθμός PAN εκδίδεται από το Τμήμα Φορολογίας Εισοδήματος της Ινδίας.^[145]

 

112.        Από την άλλη, δημοσίευμα της οργάνωσης Article 14, η οποία στοχεύει στον εντοπισμό και την ανάδειξη των προβλημάτων και των αδυναμιών του συστήματος δικαιοσύνης της Ινδίας, αλλά και στην καταγραφή των επιτυχιών του,^[146] αναφέρει ότι «[α]πό τα πιστοποιητικά γέννησης μέχρι τα σχολικά έντυπα, τα συστήματα στην Ινδία εξακολουθούν να θεωρούν το όνομα του πατέρα απαραίτητο στοιχείο της ταυτότητας ενός παιδιού. Για τις ανύπαντρες μητέρες —είτε είναι χωρισμένες, είτε εγκαταλελειμμένες από τον σύντροφό τους, είτε μεγαλώνουν μόνες τα παιδιά τους— αυτό δημιουργεί γραφειοκρατικά εμπόδια. Παρά τις δικαστικές αποφάσεις, οι διοικητικές διαδικασίες εξακολουθούν να βασίζονται σε παλαιότερες πατριαρχικές αντιλήψεις, αγνοώντας όσα ορίζει ο νόμος.»^[147]

 

113.        Αναφορικά με την πρόσβαση σε εκπαίδευση στην Ινδία, κατόπιν επικαιροποιημένης έρευνας, παρατίθενται οι κάτωθι πληροφορίες.

 

114.        Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του 2025 στο περιοδικό International Journal of Civil Law and Legal Research, το 2009, η Ινδία θέσπισε τον Νόμο για το Δικαίωμα στην Εκπαίδευση (RTE), ο οποίος κατοχυρώνει τη δωρεάν και υποχρεωτική εκπαίδευση για τα παιδιά ηλικίας 6 έως 14 ετών.^[148] Παρότι αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο προς την επίτευξη του καθολικού αλφαβητισμού και της κοινωνικής δικαιοσύνης, η αποτελεσματική εφαρμογή του εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές.^[149]

 

115.        Το ως άνω άρθρο αναφέρει πως και πριν την ψήφιση του Νόμου, περιθωριοποιημένες ομάδες, όπως οι γυναίκες, τα κορίτσια και τα μέλη των κατώτερων καστών, αντιμετώπιζαν πολλά εμπόδια στην πρόσβαση στην εκπαίδευση με τις κύριες αιτίες να είναι οι βαθιά ριζωμένες πατριαρχικές νοοτροπίες, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές, οι διακρίσεις λόγω κάστας ιδιαίτερα για παιδιά χαμηλότερων καστών όπως οι Νταλίτ και οι Αντιβάσι, η οικονομική δυσχέρεια των οικογενειών με χαμηλό εισόδημα να στείλουν τα παιδιά τους στο σχολείο και οι γεωγραφικοί περιορισμοί.^[150]

 

116.        Παρά την σημειωθείσα πρόοδο, εξακολουθούν να υπάρχουν αρκετά εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν για την εφαρμογή του Νόμου.^[151] Τα βασικά εμπόδια τα οποία εντοπίζει το ως άνω δημοσίευμα είναι οι ελλείψεις στις υποδομές και έλλειψη εκπαιδευτικών αφού πολλά σχολεία στις αγροτικές περιοχές στερούνται βασικών εγκαταστάσεων, όπως προαύλια, πόσιμο νερό, τουαλέτες (ιδιαίτερα ξεχωριστές για τα κορίτσια) και ευρύχωρες αίθουσες διδασκαλίας και επιπλέον υφίσταται έλλειψη πιστοποιημένων και έμπειρων εκπαιδευτικών, η απουσία εκπαιδευτικών ακόμη και όταν υπάρχει διδακτικό προσωπικό (η απομακρυσμένη τοποθεσία των σχολείων, οι χαμηλές αποδοχές και η έλλειψη κινήτρων αποτελούν ορισμένους από τους λόγους για τους οποίους οι εκπαιδευτικοί ενδέχεται να απουσιάζουν), οι κοινωνικοπολιτισμικοί παράγοντες, η πατριαρχία και οι έμφυλες διακρίσεις, η παιδική εργασία και οι πρόωροι γάμοι και οι προκαταλήψεις λόγω κάστας.^[152]

 

117.        Για τη βελτίωση της εκπαίδευσης στις αγροτικές περιοχές, η ινδική κυβέρνηση έχει θέσει σε εφαρμογή μια σειρά από πολιτικές και πρωτοβουλίες με σκοπό την αύξηση της πρόσβασης στα σχολεία, των εγγραφών και των ποσοστών παραμονής των μαθητών στο εκπαιδευτικό σύστημα στις αγροτικές περιοχές.^[153]

 

118.        Όπως αναφέρεται στη βάση δεδομένων της Παγκόσμιας Τράπεζας, έως και το 2025, στην Ινδία, το ποσοστό των κοριτσιών που ολοκληρώνουν την κατώτερη βαθμίδα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ανέρχεται σε 89,1% με το αντίστοιχο των αγοριών να φθάνει στο 86,9%.^[154]

 

119.        Δημοσίευμα του The Hindu του Ιουνίου 2026 αναφέρει πως η επαρχία Punjab κατέκτησε την πρώτη θέση στην εθνική αξιολόγηση της ποιότητας των σχολείων έναντι της 27^ης σε αντίστοιχη αξιολόγηση του 2020.^[155]

 

120.        Σύμφωνα με το Subodh Global School, εκπαιδευτικό ίδρυμα στην Jaipur,^[156] τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την εγγραφή στο σχολείο περιλαμβάνουν πιστοποιητικό γέννησης του παιδιού, κάρτα Aadhaar του παιδιού και των γονέων ή το αποδεικτικό εγγραφής, εάν η έκδοση της κάρτας εκκρεμεί, αποδεικτικό διεύθυνσης, όπως πρόσφατος λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος, μισθωτήριο συμβόλαιο ή εκλογική ταυτότητα, πρόσφατες φωτογραφίες του παιδιού σε μέγεθος διαβατηρίου και, σε πολλά σχολεία, φωτογραφίες των γονέων, πιστοποιητικό μετεγγραφής από το προηγούμενο σχολείο, εφόσον το παιδί έχει ήδη φοιτήσει σε άλλο σχολείο, έλεγχος προόδου ή αναλυτική βαθμολογία της τελευταίας τάξης που παρακολούθησε το παιδί και βιβλιάριο εμβολιασμών ή ιατρικό ιστορικό, κυρίως για την εγγραφή σε βρεφονηπιακό σταθμό και νηπιαγωγείο.^[157]

 

121.        Σύμφωνα με το προαναφερθέν δικηγορικό γραφείο με έδρα την Hyderabad, Telangana, δεν υπάρχει νομική απαίτηση για τη συγκατάθεση του πατέρα για την εγγραφή του παιδιού στο σχολείο και μία ανύπαντρη μητέρα, ως κύρια κηδεμόνας, μπορεί να εγγράψει το παιδί στο σχολείο, να υπογράψει τα έντυπα συγκατάθεσης και να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με την εκπαίδευσή του.^[158]

 

122.        Η ετήσια έκθεση της UNICEF για την Ινδία (2025), η οποία δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2026, σημειώνει ότι «οι δείκτες εκπαίδευσης δείχνουν ανάμεικτη πρόοδο: το ποσοστό των μαθητών που παραμένουν στο δημοτικό σχολείο αυξήθηκε στο 92,4%, αλλά στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση το ποσοστό εγκατάλειψης παραμένει στο 11,5%, ενώ το ποσοστό των μαθητών που συνεχίζουν τη φοίτησή τους μειώθηκε ελαφρώς στο 62,9%.»^[159]

 

123.        Όσον αφορά την προστασία των παιδιών, το Εθνικό Γραφείο Καταγραφής Εγκλημάτων της Ινδίας (National Crime Records Bureau – NCRB) αναφέρει στην πλέον πρόσφατη έκθεσή του (2024), δημοσιευθείσα τον Μάιο του 2026, ότι το ποσοστό εγκληματικότητας αυξήθηκε σε 42,3 περιστατικά, φθάνοντας τα 187.702 σε αριθμό.^[160]  Συνολικά, τα εγκλήματα κατά των παιδιών αυξήθηκαν κατά 5,9% το 2024 σε σχέση με το προηγούμενο έτος (39,9% το 2023).^[161] Οι κυριότερες κατηγορίες εγκλημάτων κατά το 2024 ήταν οι απαγωγές και παράνομες απομακρύνεις παιδιών (75.108 υποθέσεις, 40,0%) και οι υποθέσεις που αφορούσαν τον Νόμο για την Προστασία των Παιδιών από Σεξουαλικά Αδικήματα (POCSO) (69.191 υποθέσεις, 36,9%).^[162]

 

124.        Όσον αφορά την πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη αναφέρεται ότι η Ινδία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο προς την επίτευξη καθολικής υγειονομικής κάλυψης μέσω της πρωτοβουλίας Ayushman Bharat, η οποία παρέχει πρόσβαση σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές της χώρας.[163]

 

125.        Δημοσίευμα του Νοεμβρίου 2025 στο International Institute of Health Management Research, ένα ίδρυμα, το οποίο ιδρύθηκε το 2008 ως φορέας έρευνας στη διοίκηση και ακαδημαϊκής εκπαίδευσης, με αποκλειστική εστίαση στον τομέα της υγείας,^[164] αναφέρει πως «παρά τις εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις, οι υποδομές υγειονομικής περίθαλψης στην Ινδία εξακολουθούν να παρουσιάζουν σημαντικές ανισότητες. Οι αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε νοσοκομεία, εξειδικευμένο υγειονομικό προσωπικό και προηγμένες διαγνωστικές εγκαταστάσεις.»^[165] Περαιτέρω, οι μη μεταδοτικές ασθένειες παρουσιάζουν αυξητική τάση, οι αναδυόμενες λοιμώξεις και η μικροβιακή αντοχή εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές προκλήσεις ενώ αναδύονται νέες απειλές για την υγεία που συνδέονται με τη ρύπανση, την κλιματική αλλαγή και την εκβιομηχάνιση.^[166]

 

126.        Έκθεση του οργανισμού UNICEF που αφορά στα έμφυλα εμπόδια στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και στον εμβολιασμό στην Ινδία, σημειώνει ότι οι οικογένειες συχνά απέφευγαν ή καθυστερούσαν τον εμβολιασμό λόγω ελλιπούς ενημέρωσης για τα οφέλη του, παραπλανητικών αντιλήψεων και φόβου πιθανών παρενεργειών.^[167] Η μελέτη επίσης ανέδειξε ότι οι μητέρες έρχονται συχνότερα σε επαφή με τους επαγγελματίες υγείας σε σύγκριση με τους πατέρες, γεγονός που τους παρέχει καλύτερη πρόσβαση σε πληροφορίες για την υγεία των παιδιών και τον εμβολιασμό.^[168]

 

127.        Περαιτέρω, σύμφωνα με στοιχεία της 2019-21 Εθνικής Έρευνας Οικογενειακής Υγείας, η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2022, το υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο των μητέρων συνδέεται με αυξημένη εμβολιαστική κάλυψη των παιδιών και μειωμένα ποσοστά μη εμβολιασμού.^[169] Ταυτόχρονα, η έρευνα ανέδειξε ότι η εμβολιαστική κάλυψη αυξάνεται όσο βελτιώνεται η οικονομική κατάσταση των οικογενειών.^[170] Τα παιδιά της κοινότητας των Σιχ παρουσίασαν την υψηλότερη εμβολιαστική κάλυψη και το χαμηλότερο ποσοστό πλήρους απουσίας εμβολιασμού (2,8%), σύμφωνα με την ως άνω έκθεση της UNICEF, η οποία επικαλείται στοιχεία της 2019-21 Εθνικής Έρευνας Οικογενειακής Υγείας.^[171] Οι οικογενειακές υποχρεώσεις και η άνιση κατανομή της φροντίδας μπορούν να εμποδίσουν την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.^[172] Η συμμετοχή των συντρόφων και της ευρύτερης οικογένειας στη φροντίδα των παιδιών συνδέεται με καλύτερα αποτελέσματα εμβολιασμού.^[173]

 

128.        Σύμφωνα με τον επικεφαλή υγείας της UNICEF στην Ινδία, η πρόληψη, η διάγνωση και η θεραπεία των μη μεταδοτικών νοσημάτων (NCDs) αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις, ιδιαίτερα στις αγροτικές και φυλετικές κοινότητες.^[174] Η περιορισμένη ενημέρωση, η δυσκολία πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, η έλλειψη υποδομών, το υψηλό οικονομικό κόστος και το κοινωνικό στίγμα εμποδίζουν την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία.^[175] Τα μη μεταδοτικά νοσήματα επιβαρύνουν τα παιδιά, τις οικογένειες και τις κοινότητες οικονομικά και ψυχολογικά, επηρεάζοντας την εκπαίδευση, την παραγωγικότητα και την ποιότητα ζωής.^[176] Παράλληλα, το κοινωνικό στίγμα και οι διακρίσεις εντείνουν την απομόνωση, ενώ οι επιπτώσεις τους μπορεί να επηρεάσουν και τις επόμενες γενιές.^[177] Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, η UNICEF προωθεί την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των κοινοτήτων μέσω εκπαιδευτικών εκστρατειών.^[178]

 

129.        Μελέτη δημοσιευθείσα στο περιοδικό Discover Geoscience τον Σεπτέμβριο του 2025 αποκαλύπτει ότι το 54% των 281 χωριών στην περιφέρεια Bathinda διαθέτει τουλάχιστον μία μονάδα υγειονομικής περίθαλψης, ενώ το υπόλοιπο 46% έχει περιορισμένη ή καθόλου πρόσβαση σε βασικές ιατρικές υπηρεσίες.^[179]

 

130.        Σημειώνεται ότι δεν κατέστη εφικτός ο εντοπισμός ιατρικών κέντρων ή νοσοκομείων στο χωριό Joganand της περιφέρειας Bathinda. Ανευρέθη ωστόσο νοσοκομειακό κέντρο στην Bathinda το οποίο παρέχει παιδιατρικές υπηρεσίες.^[180]

 

131.        Όσον αφορά την απόκτηση ιθαγένειας, σημειώνεται ότι τα παιδιά μπορούν να αποκτήσουν, βάσει του Κώδικα Ιθαγένειας της Ινδίας 1955 την ινδική ιθαγένεια μέσω εγγραφής, πολιτογράφησης, γέννησης –όταν αμφότεροι οι γονείς είναι ινδικής καταγωγής ή όταν ο ένας εξ αυτών είναι ινδικής καταγωγής και ο άλλος δεν είναι «παράνομος μετανάστης»– και μέσω καταγωγής (by descent) όταν έχει το παιδί γεννηθεί εκτός Ινδίας και είτε ο πατέρας είτε αμφότεροι οι γονείς είναι Ινδοί πολίτες (εάν έχει γεννηθεί μεταξύ 26 Ιανουαρίου 1950 και προ της 10 Δεκεμβρίου 1992 εάν ο πατέρας είναι Ινδός πολίτης ή από τις 10 Δεκεμβρίου 1992 και έπειτα εάν αμφότεροι είναι Ινδοί πολίτες κατά τη στιγμή της γέννησης).^[181]  Σε περίπτωση που η γέννηση έχει λάβει χώρα στις 3 Δεκεμβρίου 2004 ή αργότερα, ένας από τους δύο γονείς πρέπει να ήταν Ινδός πολίτης κατά τη στιγμή της γέννησης του παιδιού και η γέννηση πρέπει να καταχωριστεί στο ινδικό προξενείο εντός ενός έτους ενώ για εκπρόθεσμη καταχώριση απαιτείται άδεια από την Κεντρική Κυβέρνηση της Ινδίας.^[182] Επιπλέον, οι γονείς πρέπει να δηλώσουν ότι το παιδί δεν διαθέτει διαβατήριο άλλης χώρας.^[183]

 

132.        Προχωρώντας στην εξατομικευμένη αξιολόγηση του βέλτιστου συμφέροντος της ανήλικης Αιτήτριας 2, το Δικαστήριο λαμβάνει καταρχάς υπόψη ότι πρόκειται για θήλυ τέκνο, γεννηθέν στη Δημοκρατία τον Απρίλιο του 2025, το οποίο, λόγω της ιδιαίτερα νεαρής ηλικίας του, εξαρτάται πλήρως από τη μητέρα του για την καθημερινή φροντίδα, ανατροφή, προστασία και κάλυψη των βασικών του αναγκών. Σε περίπτωση επιστροφής στην Ινδία, η ανήλικη αναμένεται να συνοδεύεται από τη μητέρα της, με την οποία διατηρεί τον πρωταρχικό δεσμό φροντίδας και συναισθηματικής ασφάλειας. Συνεπώς, η επιστροφή δεν συνεπάγεται αποχωρισμό της ανήλικης από το πρόσωπο που έχει αναλάβει την καθημερινή φροντίδα της, στοιχείο ιδιαίτερης σημασίας για τη διασφάλιση της οικογενειακής της σταθερότητας και της ομαλής ανάπτυξής της.

 

133.        Περαιτέρω, συνεκτιμάται ότι η ανήλικη δεν αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας ούτε προκύπτει ότι έχει ιδιαίτερες ιατρικές ή αναπτυξιακές ανάγκες. Ως προς την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, από τις ανωτέρω πληροφορίες προκύπτει ότι στην Ινδία λειτουργούν δημόσιες δομές και προγράμματα υγείας, ενώ στην περιφέρεια Bathinda εντοπίζεται νοσοκομειακό κέντρο που παρέχει παιδιατρικές υπηρεσίες. Παρά τις καταγεγραμμένες ελλείψεις στις αγροτικές περιοχές και το γεγονός ότι δεν κατέστη δυνατός ο εντοπισμός συγκεκριμένης δομής υγείας στο χωριό Joganand, δεν προκύπτουν στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι η ανήλικη θα στερηθεί στην πράξη κάθε δυνατότητας πρόσβασης σε βασική ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Η ενδεχόμενη ανάγκη μετακίνησης προς την πόλη Bathinda, καθώς και οι οικονομικές δυσχέρειες που ενδέχεται να ανακύψουν, λαμβάνονται υπόψη, χωρίς, ωστόσο, να τεκμηριώνουν, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

 

134.        Ως προς την εκπαίδευση και την κοινωνική ανάπτυξη της ανήλικης, σημειώνεται ότι, λόγω της ηλικίας της, δεν έχει ακόμη εισέλθει στην υποχρεωτική σχολική εκπαίδευση. Από τις παρατεθείσες πληροφορίες προκύπτει ότι στην Ινδία κατοχυρώνεται νομοθετικά η δωρεάν και υποχρεωτική εκπαίδευση για παιδιά ηλικίας 6 έως 14 ετών, ενώ στην πολιτεία Punjab έχουν καταγραφεί βελτιώσεις στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Μολονότι εξακολουθούν να υφίστανται ελλείψεις στις σχολικές υποδομές, κοινωνικοοικονομικά εμπόδια και διοικητικές δυσχέρειες, ιδίως για παιδιά μονογονεϊκών οικογενειών, δεν προκύπτει ότι η ανήλικη Αιτήτρια 2 θα αποκλειστεί από την πρόσβαση στην εκπαίδευση λόγω των ιδιαίτερων προσωπικών ή οικογενειακών της περιστάσεων. Συνεκτιμάται, επίσης, ότι βρίσκεται σε ηλικία κατά την οποία η γλωσσική και κοινωνική της προσαρμογή στο περιβάλλον της χώρας καταγωγής της μητέρας της δεν εμφανίζει, βάσει των ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένων, ιδιαίτερα εμπόδια.

 

135.         Ιδιαίτερη προσοχή αποδίδεται στο γεγονός ότι η ανήλικη αναμένεται να επιστρέψει με τη μητέρα της, χωρίς να θεωρείται εξασφαλισμένη η συνδρομή του πατέρα της ή άλλου οικογενειακού υποστηρικτικού δικτύου. Η περίσταση αυτή ενδέχεται να επιφέρει πρόσθετες δυσχέρειες στην καθημερινή φροντίδα της ανήλικης, ιδίως ως προς τη στέγαση, τη φύλαξη και την οικονομική κάλυψη των αναγκών της. Ωστόσο, συνεκτιμάται ότι η μητέρα της είναι υγιής, μορφωμένη, ικανή προς εργασία, με προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία, ενώ στη χώρα καταγωγής λειτουργούν προγράμματα κοινωνικής υποστήριξης γυναικών και μητέρων, καθώς και δομές παιδικής φροντίδας, παρά τους περιορισμούς ως προς την πρακτική προσβασιμότητα και αποτελεσματικότητά τους. Εξάλλου, οι παρατεθείσες πληροφορίες σχετικά με τη γονική μέριμνα και τις διοικητικές διαδικασίες στην Ινδία καταδεικνύουν ότι υφίστανται νομικές δυνατότητες άσκησης της γονικής φροντίδας από τη μητέρα χωρίς την αναγκαία καθημερινή συμμετοχή του πατέρα, μολονότι δεν αποκλείονται πρακτικά και γραφειοκρατικά εμπόδια.

 

136.        Ως προς την οικογενειακή ενότητα, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ότι η επιστροφή της ανήλικης μαζί με τη μητέρα της διασφαλίζει τη συνέχιση της μεταξύ τους οικογενειακής σχέσης και της καθημερινής φροντίδας της από το πρόσωπο από το οποίο εξαρτάται πρωτίστως. Δεν παραγνωρίζεται το δικαίωμα της ανήλικης να διατηρεί προσωπικές σχέσεις και επαφές με αμφότερους τους γονείς της. Εντούτοις, ενόψει των δηλώσεων της Αιτήτριας 1 περί διάρρηξης των σχέσεών της με τον πατέρα της ανήλικης και διακοπής της μεταξύ τους επικοινωνίας, καθώς και της απουσίας επαρκών στοιχείων για την πραγματική συμμετοχή του τελευταίου στη φροντίδα του τέκνου, δεν τεκμηριώνεται ότι η ενδεχόμενη επιστροφή θα επιφέρει διάρρηξη υφιστάμενης σχέσης καθημερινής φροντίδας μεταξύ πατέρα και τέκνου.

 

137.        Υπό το φως του συνόλου των ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι, παρά τις αναγνωριζόμενες δυσχέρειες που ενδέχεται να ανακύψουν λόγω της απουσίας εξασφαλισμένου οικογενειακού υποστηρικτικού δικτύου και της μονογονεϊκής φροντίδας, δεν προκύπτουν συγκεκριμένα στοιχεία από τα οποία να συνάγεται ότι η επιστροφή της ανήλικης Αιτήτριας 2, συνοδευόμενης από τη μητέρα της, θα την εκθέσει σε συνθήκες ασύμβατες με την ασφάλεια, την υγεία ή την ομαλή ανάπτυξή της, σε βαθμό που να στοιχειοθετείται πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη διατήρηση του πρωταρχικού δεσμού φροντίδας με τη μητέρα της, στην απουσία ιδιαίτερων προβλημάτων υγείας και στη δυνατότητα πρόσβασης, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, σε βασικές υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης. Συνεπώς, από την εξατομικευμένη συνεκτίμηση των παραμέτρων του βέλτιστου συμφέροντος της ανήλικης δεν αναδεικνύεται αυτοτελής κίνδυνος που να δικαιολογεί τη χορήγηση διεθνούς προστασίας, χωρίς τούτο να αναιρεί την υποχρέωση συνεκτίμησης του συμφέροντός της κατά την εξέταση οποιασδήποτε απόφασης επιστροφής.

 

138.        Προχωρώντας στη συνολική και εξατομικευμένη αξιολόγηση του κινδύνου που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι Αιτήτριες σε περίπτωση επιστροφής τους στην Ινδία και, ειδικότερα, στην περιοχή Bathinda της πολιτείας Punjab, το Δικαστήριο συνεκτιμά το σύνολο των αποδεκτών ισχυρισμών τους, τις προσωπικές και οικογενειακές τους περιστάσεις, την ιδιαίτερη ευαλωτότητα της ανήλικης Αιτήτριας 2, καθώς και τις επικρατούσες συνθήκες ασφάλειας και κοινωνικοοικονομικής διαβίωσης στον τόπο επιστροφής τους.

 

139.        Καταρχάς, ως προς τη γενικότερη κατάσταση ασφάλειας, από τις πληροφορίες που παρατέθηκαν ανωτέρω προκύπτει ότι, μολονότι η πολιτεία Punjab επηρεάστηκε από την ένταση μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν τον Μάιο του 2025 και εξακολουθούν να καταγράφονται μεμονωμένα περιστατικά πολιτικής βίας και ζητήματα ασφάλειας, δεν τεκμηριώνεται ότι στην περιοχή Bathinda επικρατούν, κατά τον κρίσιμο χρόνο, συνθήκες ενεργού ένοπλης σύρραξης ή αδιάκριτης βίας τέτοιας έντασης ώστε η παρουσία και μόνον αμάχου στην περιοχή να συνεπάγεται πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Συνεκτιμώνται συναφώς τα ποσοτικά δεδομένα της ACLED, καθώς και η φύση και η γεωγραφική κατανομή των καταγεγραμμένων περιστατικών. Περαιτέρω, δεν προκύπτει ότι οι ιδιαίτερες προσωπικές περιστάσεις των Αιτητριών τις καθιστούν περισσότερο εκτεθειμένες στα συγκεκριμένα περιστατικά βίας, δεδομένης και της εξοικείωσης της Αιτήτριας 1 με την εν λόγω περιοχή

 

140.         Ως προς την Αιτήτρια 1, συνεκτιμάται ότι πρόκειται για υγιή γυναίκα, ικανή προς εργασία, με δευτεροβάθμια εκπαίδευση, γνώση της τοπικής γλώσσας και προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία. Δεν υπέστη δίωξη ή σοβαρή βλάβη κατά την προηγούμενη διαμονή της στη χώρα καταγωγής της, την οποία εγκατέλειψε αρχικώς για εργασιακούς λόγους. Περαιτέρω, η αντίθεση της οικογένειάς της στον γάμο της με πρόσωπο διαφορετικής θρησκείας και κατώτερης κάστας, μολονότι έγινε αποδεκτή, δεν συνοδεύτηκε από συγκεκριμένες απειλές ή πράξεις βίας σε βάρος της. Ούτε προκύπτει ότι υφίσταται ενεργό ενδιαφέρον αναζήτησης ή στοχοποίησής της από μέλη της οικογένειάς της. Αντιστοίχως, η θρησκευτική της ταυτότητα ως Σιχ δεν προκύπτει ότι την εκθέτει, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, σε εξατομικευμένο κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης.

 

141.        Το Δικαστήριο δεν παραγνωρίζει ότι η Αιτήτρια 1 ενδέχεται να επιστρέψει χωρίς εξασφαλισμένη οικογενειακή υποστήριξη, έχοντας την αποκλειστική καθημερινή φροντίδα της ανήλικης θυγατέρας της. Ούτε παραβλέπει τις δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και ιδίως οι μονογονεϊκές μητέρες στην Ινδία, αναφορικά με την πρόσβαση στην απασχόληση, τη στέγαση, την παιδική φροντίδα και την κοινωνική προστασία. Ωστόσο, από τις εξετασθείσες πληροφορίες προκύπτει ότι η συμμετοχή των γυναικών στην οικονομική δραστηριότητα, παρά τις υφιστάμενες ανισότητες, είναι πραγματική, ενώ λειτουργούν κρατικά προγράμματα και δομές κοινωνικής υποστήριξης, έστω με περιορισμούς στην προσβασιμότητα και την αποτελεσματικότητά τους. Συνεκτιμώντας ειδικότερα την ηλικία, την υγεία, το μορφωτικό επίπεδο, την εργασιακή εμπειρία και τη γνώση του κοινωνικού και γλωσσικού περιβάλλοντος της Αιτήτριας 1, δεν προκύπτουν επαρκή στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι αυτή θα αδυνατεί να αναζητήσει βιοποριστική απασχόληση και να μεριμνήσει για τις βασικές ανάγκες της ίδιας και της ανήλικης θυγατέρας της. Η δυνατότητα αυτή δεν προϋποθέτει ότι θα εξασφαλίσει άμεσα σταθερή εργασία ή ότι δεν θα αντιμετωπίσει ουσιαστικές δυσχέρειες κατά την επανεγκατάστασή της.

 

142.        Ως προς την ανήλικη Αιτήτρια 2, λαμβάνεται ιδιαιτέρως υπόψη η πλήρης εξάρτησή της από τη μητέρα της, καθώς και η ανάγκη διασφάλισης κατάλληλων συνθηκών φροντίδας, υγείας και ανάπτυξης. Εντούτοις, όπως αναλύθηκε ανωτέρω, η ανήλικη αναμένεται να επιστρέψει συνοδευόμενη από τη μητέρα της, χωρίς να διασπάται ο πρωταρχικός οικογενειακός δεσμός φροντίδας της, ενώ δεν αντιμετωπίζει ιδιαίτερα προβλήματα υγείας. Παρά τις ελλείψεις που καταγράφονται στις αγροτικές περιοχές, οι διαθέσιμες πληροφορίες καταδεικνύουν την ύπαρξη εκπαιδευτικών και υγειονομικών υπηρεσιών στην πολιτεία Punjab και ειδικότερα παιδιατρικών υπηρεσιών στην Bathinda. Δεν προκύπτουν, συνεπώς, συγκεκριμένα στοιχεία που να θεμελιώνουν ότι η ανήλικη θα στερηθεί ουσιωδώς την πρόσβαση στις βασικές αυτές υπηρεσίες ή ότι οι συνθήκες διαβίωσής της θα προσλάβουν, εξαιτίας των ιδιαίτερων περιστάσεών της, χαρακτήρα σοβαρής βλάβης.

 

143.         Περαιτέρω, μολονότι οι πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής καταγράφουν περιστατικά έμφυλης βίας, διακρίσεων και αδυναμιών στην παροχή αποτελεσματικής κρατικής προστασίας, δεν προκύπτει ότι η Αιτήτρια 1 έχει υποστεί τέτοια μεταχείριση στην Ινδία ή ότι αντιμετωπίζει συγκεκριμένη απειλή από πρόσωπο ή ομάδα προσώπων στη χώρα καταγωγής της. Η δε καταγγελία περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας σε βάρος του πρώην συζύγου της, η οποία υποβλήθηκε στην Κυπριακή Δημοκρατία, συνεκτιμάται ως στοιχείο της οικογενειακής της κατάστασης, χωρίς, ελλείψει περαιτέρω ενδείξεων, να τεκμηριώνει αφ' εαυτής κίνδυνο επανάληψης της επικαλούμενης συμπεριφοράς στον τόπο επιστροφής της.

 

144.         Κατόπιν συνολικής συνεκτίμησης όλων των ανωτέρω παραμέτρων, τόσο αυτοτελώς όσο και σωρευτικώς, το Δικαστήριο καταλήγει ότι, παρά τις δυσχέρειες που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι Αιτήτριες λόγω της οικογενειακής αποξένωσης, της απουσίας εξασφαλισμένου υποστηρικτικού δικτύου και της μονογονεϊκής φροντίδας της ανήλικης, δεν τεκμηριώνεται ότι οι περιστάσεις αυτές, σε συνδυασμό με την κατάσταση ασφάλειας και τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες στην περιοχή Bathinda, δημιουργούν εύλογη πιθανότητα δίωξης ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής τους. Ειδικότερα, δεν προκύπτει ότι η Αιτήτρια 1, παρά τις αναγνωριζόμενες δυσχέρειες, θα περιέλθει αναπόφευκτα σε κατάσταση ακραίας υλικής στέρησης ή ότι θα αδυνατεί να καλύψει τις στοιχειώδεις ανάγκες της ίδιας και της θυγατέρας της σε βαθμό που να πληρούται το απαιτούμενο νομικό κατώφλι σοβαρής βλάβης. Ούτε αναδεικνύεται αυτοτελής ή πρόσθετος κίνδυνος για την ανήλικη Αιτήτρια 2, λαμβανομένου πρωτίστως υπόψη του βέλτιστου συμφέροντός της.

 

145.        Υπό το φως της ανωτέρω συνολικής και εξατομικευμένης αξιολόγησης κινδύνου, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν δικαιολογείται η υπαγωγή των Αιτητριών στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθότι δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης, κατά την έννοια του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, για οποιονδήποτε από τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 10 αυτού. Ειδικότερα, δεν προκύπτει ότι η Αιτήτρια 1, λόγω της θρησκευτικής της ταυτότητας ως Σιχ, του γάμου της με πρόσωπο διαφορετικής θρησκείας και κατώτερης κάστας, της επακόλουθης διατάραξης των οικογενειακών της σχέσεων ή της ιδιότητάς της ως μητέρας που αναμένεται να επιστρέψει χωρίς εξασφαλισμένη οικογενειακή υποστήριξη, αντιμετωπίζει εύλογη πιθανότητα δίωξης στη χώρα καταγωγής της. Ούτε προκύπτει αυτοτελής ή παράγωγος κίνδυνος δίωξης για την ανήλικη Αιτήτρια 2, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων προσωπικών και οικογενειακών της περιστάσεων

 

146.        Ούτε δικαιολογείται η υπαγωγή των Αιτητριών στο καθεστώς επικουρικής προστασίας, σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 15 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, καθότι δεν προκύπτουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής τους στην Ινδία και ειδικότερα στην περιοχή Bathinda της πολιτείας Punjab, θα αντιμετωπίσουν πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

 

147.        Ειδικότερα, από το σύνολο των ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχείων δεν προκύπτει ότι οποιαδήποτε από τις Αιτήτριες διατρέχει πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, κατά την έννοια του άρθρου 15 στοιχεία (α) και (β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347. Συναφώς, συνεκτιμώνται η απουσία προηγούμενης δίωξης ή σοβαρής βλάβης της Αιτήτριας 1 στη χώρα καταγωγής της, η έλλειψη συγκεκριμένων απειλών ή ενδείξεων εξατομικευμένης στοχοποίησής της, καθώς και οι ιδιαίτερες περιστάσεις της ανήλικης Αιτήτριας 2. Περαιτέρω, μολονότι αναγνωρίζεται ότι η Αιτήτρια 1 ενδέχεται να αντιμετωπίσει οικονομικές και κοινωνικές δυσχέρειες λόγω της οικογενειακής της αποξένωσης και της αποκλειστικής καθημερινής φροντίδας της ανήλικης θυγατέρας της, δεν τεκμηριώνεται ότι οι περιστάσεις αυτές, συνεκτιμώμενες με τις προσωπικές της δυνατότητες και τις συνθήκες στη χώρα καταγωγής, συνεπάγονται πραγματικό κίνδυνο μεταχείρισης που να εμπίπτει στην ανωτέρω διάταξη.

 

148.        Ως προς το άρθρο 15 στοιχείο (γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης βίας σε κατάσταση διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης δύναται, κατ’ εξαίρεση, να θεωρηθεί αποδεδειγμένη όταν ο βαθμός της αδιάκριτης βίας είναι τόσο υψηλός ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο ενδιαφερόμενος, λόγω της παρουσίας του και μόνον στην οικεία περιοχή, θα αντιμετώπιζε πραγματικό κίνδυνο έκθεσης στην εν λόγω απειλή (βλ. απόφαση της 17.2.2009, Elgafaji, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, σκέψη 43). Περαιτέρω, η αξιολόγηση του κινδύνου προϋποθέτει τη συνεκτίμηση τόσο του βαθμού της αδιάκριτης βίας όσο και των ιδιαίτερων προσωπικών περιστάσεων του ενδιαφερομένου (ό.π., σκέψη 39).

 

149.        Ως προς την έννοια της εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, το ΔΕΕ διευκρίνισε ότι αυτή αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους (βλ. απόφαση της 30.1.2014, Diakité, C-285/12, ECLI:EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28)

 

150.        ν προκειμένω, από τα ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα που εξετάστηκαν ανωτέρω προκύπτει ότι, παρά την προηγούμενη ένταση μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν και την καταγραφή περιστατικών πολιτικής βίας στην πολιτεία Punjab, δεν τεκμηριώνεται ότι στον τόπο αναμενόμενης επιστροφής των Αιτητριών, ήτοι στην περιοχή Bathinda, επικρατούν κατά τον κρίσιμο χρόνο συνθήκες ενεργού ένοπλης σύρραξης που να συνεπάγονται αδιάκριτη βία κατά την έννοια του άρθρου 15 στοιχείο (γ) του Κανονισμού. Περαιτέρω, ακόμη και υπό το πρίσμα της ιδιαίτερα νεαρής ηλικίας της Αιτήτριας 2, της εξάρτησής της από τη μητέρα της και των λοιπών προσωπικών και οικογενειακών περιστάσεων αμφότερων των Αιτητριών, δεν προκύπτει πραγματικός κίνδυνος σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής τους ακεραιότητας εξαιτίας αδιάκριτης βίας. Ως εκ τούτου, δεν πληρούνται ούτε οι προϋποθέσεις υπαγωγής τους στο καθεστώς επικουρικής προστασίας δυνάμει της εν λόγω διάταξης.

 

151.        Ως προς την απόφαση επιστροφής των Αιτητριών, το Δικαστήριο λαμβάνει ιδιαιτέρως υπόψη το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης Αιτήτριας 2, την οικογενειακή ζωή, την κατάσταση της υγείας τους και την αρχή της μη επαναπροώθησης και τα άρθρα 7 και 24 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, συνεκτιμάται ότι η ανήλικη αναμένεται να επιστρέψει συνοδευόμενη από τη μητέρα της, με την οποία διατηρεί τον πρωταρχικό δεσμό καθημερινής φροντίδας, ότι δεν αντιμετωπίζει ιδιαίτερα προβλήματα υγείας και ότι, βάσει των εξετασθεισών πληροφοριών, δεν τεκμηριώνεται ουσιώδης αποκλεισμός της από βασικές υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης στη χώρα καταγωγής της. Περαιτέρω, λαμβάνονται υπόψη οι δυσχέρειες που ενδέχεται να αντιμετωπίσει η Αιτήτρια 1 ως μητέρα χωρίς εξασφαλισμένο υποστηρικτικό δίκτυο, καθώς και οι προσωπικές της δυνατότητες προς εξασφάλιση των βασικών αναγκών της ίδιας και της θυγατέρας της.

 

152.        Συνεκτιμάται, επίσης, η διάρρηξη των σχέσεων της Αιτήτριας 1 με τον πατέρα της ανήλικης, καθώς και η απουσία επαρκών στοιχείων ως προς την πραγματική συμμετοχή του τελευταίου στην καθημερινή φροντίδα του τέκνου. Υπό τα συγκεκριμένα δεδομένα, δεν τεκμηριώνεται ότι η επιστροφή των Αιτητριών θα συνεπάγεται αποχωρισμό της ανήλικης από πρόσωπο που ασκεί την καθημερινή φροντίδα της.

 

153.        Ως προς δε την απόφαση επιστροφής των Αιτητριών από τα ενώπιόν του Δικαστηρίου  στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω [βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51 και απόφαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2025, υπόθεση C-313/25 PPU, GB κατά Minister van Asiel en Migratie [Adrar], ECLI:EU:C:2025:647, ιδίως σκέψεις 60 έως 66].

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, €150 έξοδα εναντίον των Αιτητριών.

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.