ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση αρ.2417/24
16 Νοεμβρίου 2026
[Α. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
S. B.
Αιτητής
Και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ’ ων η αίτηση
Κα Ε. Μυριάνθους, Δικηγόρος για Αιτητή
Κα Ι. Χαραλάμπους, Δικηγόρος για τους καθ’ ων η αίτηση
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Με την προσφυγή ο αιτητής αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημ.07/06/24, που κοινοποιήθηκε αυθημερόν, ως άκυρης, αντισυνταγματικής, παράνομης και στερούμενης έννομου αποτελέσματος.
Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου που κατατέθηκε στα πλαίσια των διευκρινήσεων, ο αιτητής κατάγεται από το Καμερούν, εισήλθε στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές μέσω κατεχομένων στις 14/04/23 και υπέβαλε την επίδικη αίτηση διεθνούς προστασίας στις 28/04/23 (ερ.1-3, 42).
Στις 07/02/24 διεξήχθη συνέντευξη με τον αιτητή από την Υπηρεσία προς εξέταση του αιτήματός ασύλου, όπου του δόθηκε η ευκαιρία, μέσα από σχετικές ερωτήσεις, μεταξύ άλλων, να εκθέσει τους λόγους στους οποίους στηρίζει το αίτημα του (ερ.31-42). Μετά το πέρας της συνέντευξης ετοιμάστηκε σχετική Έκθεση- Εισήγηση και στις 10/02/24 η αίτηση διεθνούς προστασία απορρίφθηκε (ερ.95-109).
Ακολούθως, ετοιμάστηκε σχετική επιστολή ενημέρωσης του αιτητή για την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία του δόθηκε διά χειρός στις 07/06/24 και του μεταφράστηκε στην μητρική του γλώσσα (ερ.110, 3).
Στην επίδικη αίτηση ο αιτητής καταγράφει ότι έφυγε από τη χώρα καταγωγής λόγω του ότι η ζωή του βρισκόταν σε κίνδυνο εξαιτίας της αγγλόφωνης κρίσης, έχει απαχθεί και φυλακιστεί από τους Ambzonians, καθώς – ως αναφέρει – πίστευαν ότι συνεργαζόταν με τον στρατό, λόγω του επαγγέλματος του ως εργαστηριακός επιστήμονας, και περαιτέρω έκαψαν το χωριό του και γι’ αυτό ο αιτητής έφυγε αναζητώντας ασφάλεια.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης ο αιτητής ανέφερε ότι είναι υγιής, γεννήθηκε στο χωριό Bali, το 1996 μετοίκησε στη Douala (όταν ήταν 4 ετών), διέμενε και εργαζόταν σε χωριά στη νοτιοδυτική περιφέρεια μεταξύ 2016-2021 και ακολούθως, από το 2021 μέχρι και που έφυγε από το Καμερούν, διέμενε και εργαζόταν στην Buea. Ολοκλήρωσε το πανεπιστήμιο το 2016 και εργαζόταν έκτοτε ως εργαστηριακός επιστήμονας, η μητέρα του απεβίωσε το 1996, διέμενε έκτοτε με τον μεγαλύτερο αδελφό του στη Douala, έχει ένα αδελφό που μένει στη Yaounde, όπου μένει και ένας ξάδελφος του αιτητή, τα υπόλοιπα αδέλφια του διαμένουν σε άλλες χώρες της Αφρικής και ομιλεί γαλλικά και αγγλικά.
Ερωτώμενος σχετικά ανέφερε ότι εγκατέλειψε το Καμερούν διότι βρισκόταν συνεχώς υπό ψυχολογική πίεση, η οποία οφειλόταν τόσο στις εμπειρίες που είχε βιώσει όσο και στις απειλές που δεχόταν από τους Ambazonians, αφού υπέστη βασανιστήρια και η αδελφή του σκοτώθηκε (από αδέσποτη σφαίρα) στο χωριό Munyenge το 2018. Τον Ιούλιο 2021 ο αιτητής συνελήφθη από τους Ambazonians, μεταφέρθηκε και κρατήθηκε σε θαμνώδη περιοχή μέχρι που ο στρατός επιτέθηκε στην περιοχή και έτσι κατάφερε να διαφύγει, στη συνέχεια, με τη βοήθεια ενός αγρότη, μεταφέρθηκε σε κλινική στη περιοχή Kotto, όπου έλαβε ιατρική φροντίδα και την επόμενη ημέρα μετέβη στη πόλη Buea, όπου του έστειλαν οι Ambazonians απειλητικές επιστολές στο νοσοκομείο όπου εργαζόταν, όμως δεν τον είχαν εντοπίσει ξανά έκτοτε και ουδέν συνέβη σ’ αυτόν μεταξύ 2021-2023. Σε ακόλουθη ο αιτητής ανέφερε ότι αποφάσισε να φύγει από το Καμερούν επειδή οι τραυματικές εμπειρίες συνέχιζαν να τον επηρεάζουν και επιθυμούσε αλλαγή περιβάλλοντος. Ένας φίλος του βοήθησε να γίνει δεκτός σε εκπαιδευτικό ίδρυμα στα κατεχόμενα, όπου γνώρισε ένα πρόσωπο που τον ενημέρωσε για την ύπαρξη μιας Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (ΜΚΟ) στις ελεύθερες περιοχές που θα μπορούσε να τον βοηθήσει και γι’ αυτό ο αιτητής ήρθε στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές.
Ερωτώμενος σχετικά με την κράτηση του από τους Ambazonians ανέφερε ότι συνελήφθη τον Ιούλιο 2021 στο χωριό Bokoso και κρατήθηκε για 2 μέρες. Κληθείς να περιγράψει το περιστατικό της απαγωγής του από τους μαχητές ο αιτητής επανέλαβε ότι μεταφέρθηκε σε θαμνώδη περιοχή και υπέστη βασανιστήρια και ανέφερε ότι δεν γνωρίζει που τον είχαν μεταφέρει, γιατί τα μάτια του ήταν καλυμμένα, και ότι η περιοχή ήταν μια ώρα μακριά οδικώς. Εκεί – ως ανέφερε - δεν του δόθηκε φαγητό ή νερό. Όταν ο στρατός επιτέθηκε, οι μαχητές οι οποίοι ήταν υπεύθυνοι για τη φύλαξή του τον άφησαν έτσι ο αιτητής είχε την ευκαιρία να διαφύγει και μεταφέρθηκε σε κλινική και ακολούθως μετέβη στη πόλη Buea, διευκρινίζοντας, όταν ρωτήθηκε σχετικώς, ότι πριν από το περιστατικό αυτό δεν είχε άλλο περιστατικό από τους Ambazonians.
Σχετικά με τη σύλληψή του από τον στρατό, ο αιτητής ανέφερε ότι στις 02/05/21 ήταν η πρώτη φορά που συνελήφθη και ο λόγος ήταν, επειδή μετέφερε φάρμακα στο νοσοκομείο του Bokoso από τη Buea. Παρέμεινε κρατούμενος για τρεις ημέρες και μετά την ανάκριση, αφέθηκε ελεύθερος και επέστρεψε στο χωριό Bokoso. Τον Ιούνιο 2021 καθώς βρισκόταν στο νοσοκομείο ο στρατός επιτέθηκε στο νοσοκομείο και συνέλαβε το προσωπικό, επειδή θεωρούσαν ότι βοηθούσαν μαχητές δίνοντας τους φάρμακα. Ο αιτητής μεταφέρθηκε στο χωριό Bonge για τρεις ημέρες και μετά στη Buea όπου παρέμεινε για επτά ημέρες∙ μετά την ανάκριση αφέθηκε ελεύθερος.
Ερωτώμενος αν μετά που αφέθηκε ελεύθερος τον Ιούλιο 2021, τον αναζήτησαν ξανά, ο αιτητής απάντησε αρνητικά. Ερωτώμενος τι έκανε από τον Ιούλιο 2021 μέχρι τον Απρίλιο 2023 (που έφυγε από το Καμερούν) ο αιτητής ανέφερε ότι μετέβη στη Buea και συνέχισε την εργασία του. Ερωτώμενος αν συνέχισε τη καθημερινότητά του χωρίς να αντιμετωπίσει προβλήματα, ο αιτητής απάντησε θετικά, ωστόσο πρόσθεσε ότι φοβάται να επιστρέψει στη χώρα του γιατί θα επανέλθουν οι αναμνήσεις και δε θα είναι ήρεμος. Ερωτώμενος αν έλαβε θεραπεία για τα ψυχολογικά προβλήματα που – ως ισχυρίστηκε - αντιμετώπιζε, ο αιτητής απάντησε αρνητικά. Σε επισήμανση ότι από το 2021 μέχρι και το 2023 ο αιτητής διαβιούσε και εργαζόταν χωρίς κανένα πρόβλημα ο αιτητής ανέφερε ότι εργαζόταν σε κλινική στην Buea, όμως, ως εξήγησε, το πρόβλημα που αντιμετώπιζε ήταν ότι κάθε φορά που αντίκρυζε στρατιωτικό, φοβόταν. Ερωτώμενος ο αιτητής ανέφερε ότι σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα του, δεν πιστεύει ότι θα μπορέσει να αντεπεξέλθει στη ψυχολογική πίεση, καθώς εκτιμά ότι οι άσχημες αναμνήσεις θα επανέλθουν, λέγοντας ότι εξακολουθεί να βιώνει δυσάρεστες αναμνήσεις μέχρι και σήμερα.
Οι καθ’ ων η αίτηση, εξετάζοντας τα λεγόμενα του αιτητή στην αίτηση και τη συνέντευξη, κατέταξαν αυτούς στους ακόλουθους ουσιώδεις ισχυρισμούς.
1. Ταυτότητα, χώρα καταγωγής, προφίλ και τόπος διαμονής του αιτητή
2. Ισχυρισμός του αιτητή ότι του προκλήθηκαν ψυχολογικά προβλήματα από τους αποσχιστές και τον στρατό της χώρας
Οι καθ’ ων η αίτηση αποδέχθηκαν τον 1ο εκ των ως άνω ισχυρισμών, απέρριψαν όμως τον 2ο ουσιώδη ισχυρισμό, καθώς – ως κρίθηκε - στερούνταν εσωτερικής και εξωτερικής συνοχή.
Επί του 2ου ουσιώδους ισχυρισμού αξιολογήθηκε αρνητικά το ότι, σύμφωνα με τα όσα ο ίδιος ο αιτητής ανέφερε, παρέμεινε στη χώρα του για περίπου 2 χρόνια μετά τις συλλήψεις του το 2021, εκ του οποίου, ως κρίθηκε, προκύπτουν αμφιβολίες ως προς την αμεσότητα της απειλής και εντοπίστηκαν αντιφάσεις ως προς τον ισχυριζόμενο φόβο, καθώς ο αιτητής ανέφερε συνεχές άγχος, όμως – σύμφωνα και πάλι με τα λεγόμενα του ιδίου - υπήρξε περίοδος (2021-2023) που ζούσε μια φυσιολογική ζωή, χωρίς να δεχθεί άλλα περιστατικά στοχοποίησης, από τους Ambazonians ή τις κυβερνητικές δυνάμεις. Όσον αφορά τις συνθήκες της κράτησής του από τους Ambazonians κρίθηκε ότι ο αιτητής περιέγραψε το περιστατικό χωρίς να παραθέτει εύλογα αναμενόμενες λεπτομέρειες ή και βιωματικά στοιχεία. Αρνητικά επίσης αξιολογήθηκε και το ότι παρά τους ισχυρισμούς περί συλλήψεων και βασανιστηρίων, παρέμεινε ασαφής ως προς το πώς τα γεγονότα αυτά επηρέασαν ουσιαστικά την καθημερινότητά του και δεν εξήγησε επαρκώς το λόγο που παρέμεινε στο Καμερούν για 2 χρόνια μετά τα κατ’ ισχυρισμό συμβάντα, το οποίο και, συνυπολογιζόμενης της απουσίας οποιασδήποτε περαιτέρω ενόχλησης ή αναζήτησης από τις αρχές ή τους αποσχιστές από το 2021 έως το 2023, σε συνδυασμό με τη δήλωσή του ότι δεν του συνέβη κάτι κατά το διάστημα αυτό, αποδυναμώνει – ως κρίθηκε – τους ισχυρισμούς του αιτητή περί συνεχούς φόβου και ψυχολογικής πίεσης. Δεν κρίθηκε δε σκόπιμο να γίνει έρευνα σε διαθέσιμες σχετικά πληροφορίες (ΠΧΚ), δεδομένου ότι, ως αναφέρεται, τα όσα ο αιτητής ανέφερε στη συνέντευξη αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο των ισχυρισμών του, και ο 2ος ουσιώδης ισχυρισμός απορρίφθηκε ως αναξιόπιστος, λόγω της τρωθείσας εσωτερικής συνοχής των λεγομένων του.
Κατά την αξιολόγηση κινδύνου, κατόπιν ανασκόπησης της κατάστασης ασφαλείας στον τόπο διαμονής (Buea) και λαμβανομένου υπόψη και του προφίλ του αιτητή, οι καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι δεν υφίσταται εύλογη πιθανότητα να εκτεθεί σε κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης κατά την επιστροφή του στο Καμερούν. Συνεπεία των ως άνω η επίδικη αίτηση απορρίφθηκε ως αβάσιμη και εκδόθηκε απόφαση επιστροφής του αιτητή στη χώρα καταγωγής του.
Κατά τις διευκρινήσεις η συνήγορος του αιτητή απέσυρε ρητά τους λοιπούς νομικούς ισχυρισμούς, προωθώντας τελικά μόνο τον ισχυρισμό περί μη δέουσας έρευνας κατά την επίδικη διαδικασία.
Οι καθ' ων η αίτηση αντέταξαν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθ' όλα νόμιμη, λήφθηκαν υπόψη και αξιολογήθηκαν άπαντες οι ισχυρισμοί του αιτητή, είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη και ορθή επί της ουσίας αυτής, ζητώντας γι’ αυτό απόρριψη της προσφυγής.
Δεδομένου ότι οι ως άνω μόνοι προωθούμενοι από τον αιτητή ισχυρισμοί συμπλέκονται άρρηκτα με την επί της ουσίας ορθότητα της επίδικης απόφασης, προχωρώ λοιπών με επί της ουσίας εξέταση της, εξ υπαρχής και επί όλων των ενώπιον μου στοιχείων, η οποία τελείται σε κάθε περίπτωση (βλ. και Ε.Δ.Δ.Δ.Π. Αρ.107/2023, Q. B. T. v. Κυπριακής Δημοκρατίας, ημ.11/02/25).
Σημειώνω ότι στο εγχειρίδιο «Αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και αξιοπιστίας στο πλαίσιο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου», του EASO, 2018, σελ.98 του εγχειριδίου, αναφέρεται ότι «[…] απαιτείται ισορροπημένη και αντικειμενική αξιολόγηση του αν η αφήγηση του αιτούντος αντικατοπτρίζει την αφήγηση που αναμένεται από ένα πρόσωπο στην κατάσταση του αιτούντος το οποίο αφηγείται μια πραγματική προσωπική εμπειρία.». Στο ίδιο εγχειρίδιο, σελ.102, καταγράφεται ότι «[…] οι δείκτες αξιοπιστίας είναι απλοί δείκτες και δεν συνιστούν αυστηρά κριτήρια ή προϋποθέσεις. Παρότι οι τέσσερις δείκτες […] (εσωτερική και εξωτερική συνέπεια, επαρκώς λεπτομερείς πληροφορίες και ευλογοφάνεια) αποτυπώνουν τους δείκτες που εφαρμόζουν στην πράξη τα δικαστήρια, κανένας από αυτούς δεν μπορεί να θεωρηθεί καθοριστικός. Η σημασία τους από υπόθεση σε υπόθεση ποικίλλει σημαντικά. Σε κάθε περίπτωση είναι αναγκαία η εξέταση του σωρευτικού τους αντίκτυπου (305). […] Από την ανωτέρω ανάλυση προκύπτει ότι δεν υπάρχει απλή απάντηση στο ερώτημα που αφορά τον τρόπο αξιολόγησης της αξιοπιστίας σε υποθέσεις διεθνούς προστασίας. Το μόνο που μπορεί να ειπωθεί είναι ότι η αξιολόγηση πρέπει να διενεργείται με βάση το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων, λαμβανομένων υπόψη των αρχών, των μεθόδων και των δεικτών […]. Οι αρχές, οι μέθοδοι και οι δείκτες […] εφαρμόζονται με προσοχή (307), αντικειμενικότητα και αμεροληψία, ώστε να αποφευχθεί τυχόν εσφαλμένη και απλοϊκή απόρριψη, ή αφελής και ανεπιφύλακτη αποδοχή μιας συγκεκριμένης αφήγησης.»
Ενόψει και κατ’ εφαρμογή των ως άνω κατευθυντήριων γραμμών θα συμφωνήσω με όλα τα επιμέρους ευρήματα αλλά και την τελική κατάληξη των καθ’ ων η αίτηση για απόρριψη ως στερούμενου εσωτερικής συνοχής και συνεπώς ως αναξιόπιστου του 2ου ουσιώδους ισχυρισμού, για τους λόγους που λεπτομερώς και ενδελεχώς καταγράφονται στην επίδικη έκθεση (ερ.103-105), για τους λόγους που πιο κάτω θα εξηγήσω.
Τα λεγόμενα του αιτητή στερούνται βιωματικών στοιχείων και λεπτομερειών επί των κατ’ ισχυρισμό συλλήψεων/απαγωγής του από τόσο από τον στρατό όσο και τις δυνάμεις των αποσχιστών, ως σχετικώς και οι καθ’ ων η αίτηση αναφέρουν, τα οποία παρατίθενται και στα πλαίσια της παρούσης πιο πάνω, κατά την παράθεση της επίδικης έκθεσης, τα οποία δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω εδώ. Ενδεικτικά σημειώνω ότι ο αιτητής δεν κατάφερε τελικά να παραθέσει λεπτομέρειες ή – έστω – το ελάχιστο ψήγμα βιωματικού στοιχείου επί όλων ανεξαιρέτως των ισχυρισμών του αναφορικά με τις κατ’ ισχυρισμό συλλήψεις και κρατήσεις του και – ομοίως – δεν ήταν σε θέση να περιγράψει τα ισχυριζόμενα από τον ίδιο ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετώπιζε, δεδομένου ότι, ως και πάλι ορθώς εντοπίζουν οι καθ’ ων η αίτηση, οι σχετικές αναφορές του σε φόβο αποδυναμώνονται ουσιωδώς από το γεγονός ότι έζησε και εργάστηκε μετά τα κατ’ ισχυρισμό συμβάντα που επικαλέστηκε περί τα 2 χρόνια στην Buea, στη διάρκεια των οποίων ουδέν του συνέβη και ουδέν περιστατικό ψυχολογικών προβλημάτων ήταν σε θέση να περιγράψει, πέραν του να αναφέρει ότι φοβόταν. Λαμβανομένου υπόψη εδώ και του ψηλού μορφωτικού του επιπέδου θεωρώ ότι αναμενόταν από τον αιτητή να διατυπώσει σαφώς και ευκρινώς σε τι συνίσταντο τα ψυχολογικά προβλήματα που ισχυρίστηκε ότι του παρέμειναν.
Είναι εκ των ως άνω κατάληξη μου ότι ο αιτητής, σε κανένα σημείο του αφηγήματος, δεν ήταν σε θέση να αναφέρει μια πλήρη, συνεκτική, ευλογοφανή παράθεση σημείων και λεπτομερειών, που θα ήταν απίθανο να προσέξει ή να είναι σε θέση να ανακαλέσει άτομο που δεν είχε βιώσει την εμπειρία που παραθέτει. Ενόψει τούτου δεν έχω να προσθέσω κάτι άλλο στα όσα καταγράφουν σχετικώς οι καθ’ ων η αίτηση στην επίδικη έκθεση, πέραν των ως άνω επί τούτου συνοπτικών διαπιστώσεων.
Σε σχέση τώρα με την εξωτερική συνοχή του 2ου ουσιώδους ισχυρισμού του αιτητή θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι στις αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν λαμβάνει χώρα αδιάκριτη βία και σωρεία παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις αντιμαχόμενες πλευρές εναντίον του τοπικού πληθυσμού στις αγγλόφωνες περιοχές, ως και στις πιο κάτω πληροφορίες (ΠΧΚ) καταγράφεται.
Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη υπάρχουν « […] αναφορές για βίαιες ενέργειες που καταλήγουν σε καταστροφή νοσοκομείων, σχολείων και ολόκληρων χωριών στις εν λόγω περιοχές τις οποίες έχουν διαπράξει μη κυβερνητικές ένοπλες ομάδες και μέλη των ενόπλων δυνάμεων του κυβερνώντος κόμματος […]»[1], ενώ το HRW και η Διεθνής Αμνηστία επίσης αναφέρουν πως στις ενέργειες αυτές προβαίνουν τόσο κυβερνητικοί και μη κυβερνητικοί δρώντες[2]. Σχετικά με τη γεωγραφική κατανομή των συγκρούσεων αναφέρονται τα εξής: «Στις ΝΔ και ΒΔ επαρχίες, υψηλά επίπεδα ανασφάλειας συνεχίζονταν. Η παρουσία κρατικών σωμάτων ασφαλείας – αστυνομία, χωροφυλακή, στρατός – είναι συγκεντρωμένη κατά μήκος των κύριων οδικών αρτηριών και στις πόλεις, ενώ οι μη κρατικές ένοπλες ομάδες εντοπίζονται κυρίως στις αγροτικές περιοχές.»[3].
Πηγές των Ηνωμένων Εθνών αναφέρουν τα εξής:
«Με την κλιμακούμενη βία ανάμεσα στις κυβερνητικές δυνάμεις και τις μη-κρατικές ένοπλες ομάδες στις Νοτιοδυτικές και Βορειοδυτικές περιοχές τού Καμερούν κατά το 2019, ο άμαχος πληθυσμός είναι αντιμέτωπος με σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων […] μαζικό εκτοπισμό, επιθέσεις κατά περιουσιών, κάψιμο σπιτιών και χωριών, διαχωρισμός οικογενειών, απώλεια εγγράφων ταυτοποίησης, αυθαίρετη σύλληψη και κράτηση […] έλλειψη πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες που έχουν επηρεασθεί από την κρίση και σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων (δολοφονίες, στρατολόγηση παιδιών, απαγωγές, έμφυλη βία, κ.ά. […] Επιθέσεις κατά χωριών, κάψιμο σπιτιών και δολοφονίες έχουν καταγραφεί.».[4]
Σύμφωνα με έκθεση της 1ης Μαρτίου του 2023 της R2P Monitor, «περισσότεροι από 6.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί ως αποτέλεσμα της κρίσης από το 2016. Οι δυνάμεις ασφαλείας διέπραξαν εξωδικαστικές δολοφονίες και εκτεταμένη σεξουαλική βία και βία λόγω φύλου, έκαψαν αγγλόφωνα χωριά και υπέβαλαν σε αυθαίρετη κράτηση, βασανιστήρια και κακομεταχείριση άτομα που θεωρούνταν ύποπτα ως αυτονομιστές. Οι ένοπλοι αυτονομιστές γίνονται επίσης ολοένα και πιο βίαιοι, σκοτώνοντας, απαγάγοντας και τρομοκρατώντας πληθυσμούς ενώ διεκδικούν σταθερά τον έλεγχο σε μεγάλα τμήματα των αγγλόφωνων περιοχών. Από τις αρχές του 2022 η κυβέρνηση αύξησε τις επιχειρήσεις της κατά των ένοπλων αυτονομιστικών προπύργιων. Οι αγγλόφωνοι αυτονομιστές απάντησαν εντείνοντας τις επιθέσεις εναντίον των κυβερνητικών δυνάμεων ασφαλείας, χρησιμοποιώντας περισσότερα φονικά όπλα και αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς IED. Οι αυτονομιστές έχουν απαγορεύσει την κυβερνητική εκπαίδευση και συχνά επιτίθενται, απειλούν και απαγάγουν μαθητές και καθηγητές, και επιπλέον καίνε, καταστρέφουν και λεηλατούν σχολεία. Αυτές οι επιθέσεις, καθώς και τα αυστηρά lockdown που επιβλήθηκαν από ένοπλους αυτονομιστές, έχουν στερήσει την εκπαίδευσή τους από τα παιδιά. Σύμφωνα με τον OCHA, μόνο το 46 τοις εκατό των σχολείων λειτουργούν και το 54 τοις εκατό των μαθητών πραγματοποίησαν εγγραφή για το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023. Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια άνθρωποι πλήττονται στις βορειοδυτικές και νοτιοδυτικές περιοχές και χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια. Η OCHA εκτιμά, όπως αναφέρει η ίδια ως άνω έκθεση, ότι τουλάχιστον 628.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί εσωτερικά λόγω βίας στις δύο περιοχές, ενώ περισσότεροι από 87.000 έχουν καταφύγει στη Νιγηρία». [5]
Σύμφωνα με το Protection Monitoring Update για το πρώτο τρίμηνο (Ιανουάριος-Μάρτιος) του 2025 του Global Protection Cluster [6], κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025, «η ασφάλεια και η απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις περιοχές Northwest (NW) και Southwest (SW) διαταράχθηκε από την αυξημένη χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs) από Μη Κρατικές Ένοπλες Ομάδες (NSAGs), καθώς και από παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως απαγωγές με σκοπό την καταβολή λύτρων, αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, και κλοπές ή καταστροφή περιουσίας».[7]
Τον Οκτώβριο 2025 το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων κατέγραψε για την περίοδο 01/09/25 – 30/09/25 ότι το περιβάλλον ασφάλειας στις Βορειοδυτικές και Νοτιοδυτικές περιοχές παρέμεινε τεταμένο.[8]
Το 2025 το Καμερούν συνέχισε να επηρεάζεται από τη σύγκρουση στη λεκάνη της λίμνης Chad στην περιοχή Far North, την Αγγλόφωνη εσωτερική κρίση στην περιοχή Northwest και Southwest και την προσφυγική κρίση στην γειτονική Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.[9]
Το έτος 2025 χαρακτηρίστηκε από συχνές και έντονες συγκρούσεις μεταξύ μη κρατικών ένοπλων ομάδων και κρατικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα η κατάσταση ασφάλειας και η ανθρωπιστική κατάσταση να παραμένουν ασταθείς. [10]
Δεδομένων των ως άνω θεωρώ ότι θα έπρεπε εν προκειμένω να είχε γίνει έρευνα επί της εξωτερικής συνοχής των ισχυρισμών του αιτητή και λανθασμένα αυτή παραλήφθηκε, με δεδομένη όμως την εξουσία του Δικαστηρίου για εξ υπαρχής και επί παντός εξέταση των ενώπιον του στοιχείων, η αξιολόγηση επί της εξωτερικής συνοχής ακολουθεί πιο κάτω, παρότι, ως θα εξηγήσω αμέσως, δεν διαφοροποιεί την τελική κατάληξη επί της επίδικης αίτησης.
Ενόψει των ως άνω ΠΧΚ δεν θα πρέπει να αμφισβητείται ότι τα όσα ανέφερε ο αιτητής περί συλλήψεων του από τον στρατό και απαγωγή του από δυνάμεις αποσχιστών συνάδουν με σχετικά διαθέσιμες πληροφορίες. Όμως εν προκειμένω η παντελής έλλειψη εσωτερικής συνοχής των ισχυρισμών του αιτητή (ως ανωτέρω εξηγείται) είναι τέτοια που, στα πλαίσια συνολικής αξιολόγησης των στοιχείων της υπόθεσης, αποβαίνει μοιραία για τη συνολική αξιοπιστία και συνοχή των ισχυρισμών του. Διαφορετική προσέγγιση θεωρώ ότι θα οδηγούσε σε ανεπιφύλακτη αποδοχή ισχυρισμών που στερούνται συνοχής αλλά και ευλόγως αναμενόμενων λεπτομερειών, ενάντια σε κάθε εύλογη κριτική θεώρηση. Θα πρέπει να τονισθεί ότι οι ισχυρισμοί ενός αιτητή πρέπει να διατηρούν επαρκή συνοχή και συνέπεια, προκειμένου να στοιχειοθετήσουν το αφήγημα του, αφού είναι στη βάση αυτών που γίνεται η απαραίτητη σύνδεση των ΠΧΚ με το ιστορικό του. Σημειώνεται δε σχετικώς ότι, ως στο εγχειρίδιο (EASO) «Αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και αξιοπιστίας στο πλαίσιο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου», σελ.97, αναφέρεται, «[…] είναι αναγκαία η επαγρύπνηση για καταστάσεις στις οποίες ορισμένοι αιτούντες μπορεί να προσαρμόσουν τους ισχυρισμούς τους ώστε να είναι συνεπείς με συναφείς ΠΧΚ, οι οποίες κατά την άποψή τους θα στηρίξουν την αίτησή τους.».
Θα συμφωνήσω λοιπόν με τους καθ’ ων η αίτηση και επί του ότι η διαβρωθείσα εσωτερική αξιοπιστία των ισχυρισμών του αιτητή καθίσταται, αναπόφευκτα, καταλυτική ως προς τη συνολική συνοχή του αφηγήματος του, ως και πιο πάνω εξηγώ, παρότι τα όσα ανέφερε επιβεβαιώνονται ως φαινόμενα που απαντώνται στη χώρα καταγωγής.
Ενόψει των ως άνω διαπιστώσεων μου απομένει μια επικαιροποιημένη επισκόπηση της γενικής κατάστασης ασφαλείας στον τόπο διαμονής του αιτητή (Buea/Southwest Region).
Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), το τελευταίο έτος (τελευταία ενημέρωση 07/10/26) στη Νοτιοδυτική Επαρχία, καταγράφηκαν 1.698 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political Violence” περιλαμβάνει βία κατά αμάχων, απομακρυσμένη βία, εκρήξεις, εξεγέρσεις, μάχες, διαμαρτυρίες) και 826 θάνατοι. Κατά το ίδιο διάστημα στην Buea καταγράφηκαν 43 περιστατικά ασφαλείας και προκλήθηκαν 5 θάνατοι. [11], [12], [13], [14] Ο πληθυσμός της Νοτιοδυτικής περιφέρειας ανέρχεται περί το 1 ½ εκατομμύριο κατοίκων[15], της δε πόλης Buea περί τις 90.000. [16]
Είναι κατάληξη μου εκ των ως άνω ότι, παρότι στην ευρύτερη Νοτιοδυτική περιφέρεια καταγράφεται σχετικά υψηλός αριθμός περιστατικών ασφαλείας και απώλειες αμάχων, εντούτοις, δεδομένου ότι τόπος διαμονής του αιτητή είναι η πόλη Buea (όπου και έχει καταγραφεί πολύ χαμηλός αριθμός περιστατικών ασφαλείας και 43 θάνατοι), δεν θεωρώ ότι καταδεικνύεται εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετωπίσει εκεί κίνδυνο σοβαρής βλάβης, καθότι η συχνότητα περιστατικών ασφαλείας και η ένταση τους εκεί, όπου εύλογα αναμένεται να επιστρέψει, δεν είναι σε τέτοιο υψηλό επίπεδο ώστε να προκύπτει «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας» [αρ.19 (2) (γ) τον Νόμου και αρ.15 (γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347] του αιτητή εκ μόνης της παρουσίας του στην περιοχή, δεδομένης της απουσίας ιδιαίτερων περιστάσεων που επιτείνουν τον κίνδυνο γι’ αυτόν, σε σύγκρισή με τον γενικό πληθυσμό εκεί, στη βάση της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας»[17] (C-901/19, CF and DN, ημ.10/06/21, ΔΕΕ).
Επί των ως άνω αξίζει θεωρώ να σημειωθούν και τα εξής καθοδηγητικά, σχετικά με την εφαρμογή του αρ.15 (γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, ως λέχθηκαν στην απόφαση του ΔΕΕ C-465/07, Elgafaji, ημ.17/02/09, σκέψη 35-39:
«35. Στο πλαίσιο αυτό, ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας.
36. Η ερμηνεία αυτή, η οποία δύναται να διασφαλίσει ένα αυτοτελές πεδίο εφαρμογής στο άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, δεν αναιρείται από το γράμμα της εικοστής έκτης αιτιολογικής σκέψης, κατά το οποίο «οι κίνδυνοι στους οποίους εκτίθεται εν γένει ο πληθυσμός ή τμήμα του πληθυσμού μιας χώρας δεν συνιστούν συνήθως, αυτοί καθαυτοί, προσωπική απειλή που θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως σοβαρή βλάβη».
37. Συγκεκριμένα, μολονότι η αιτιολογική αυτή σκέψη σημαίνει ότι η απλή αντικειμενική διαπίστωση κινδύνου απορρέοντος από τη γενική κατάσταση μιας χώρας δεν αρκεί, καταρχήν, για να γίνει δεκτό ότι οι προϋποθέσεις του άρθρου 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, συντρέχουν ως προς συγκεκριμένο πρόσωπο, εντούτοις, καθόσον η αιτιολογική αυτή σκέψη χρησιμοποιεί τον όρο «συνήθως», αναγνωρίζει το ενδεχόμενο υπάρξεως μιας εξαιρετικής καταστάσεως, χαρακτηριζομένης από έναν τόσο υψηλό βαθμό κινδύνου, ώστε να υπάρχουν σοβαροί λόγοι να εκτιμάται ότι το πρόσωπο αυτό θα εκτεθεί ατομικώς στον επίμαχο κίνδυνο.
38. Ο εξαιρετικός χαρακτήρας της καταστάσεως αυτής επιρρωννύεται, επίσης, από το γεγονός ότι η οικεία προστασία είναι επικουρική, καθώς και από την οικονομία του άρθρου 15 της οδηγίας, καθόσον η βλάβη, της οποίας τον ορισμό δίνει το άρθρο αυτό υπό τα στοιχεία α΄ και β΄, πρέπει να εξατομικεύεται σαφώς. Μολονότι είναι αληθές ότι στοιχεία που αφορούν το σύνολο του πληθυσμού αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την εφαρμογή του άρθρου 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, υπό την έννοια ότι σε περίπτωση διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης ο ενδιαφερόμενος, όπως και άλλα πρόσωπα, εντάσσεται στον κύκλο των δυνητικών θυμάτων μιας αδιακρίτως ασκούμενης βίας, εντούτοις, η ερμηνεία της εν λόγω διατάξεως πρέπει να γίνεται λαμβανομένου υπόψη του συστήματος στο οποίο εντάσσεται, δηλαδή σε σχέση με τις λοιπές δύο περιπτώσεις που προβλέπει το άρθρο 15 και, επομένως, να ερμηνεύεται σε στενή συνάρτηση με την εξατομίκευση αυτή.
39. Συναφώς, πρέπει να διευκρινισθεί ότι όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας.»
Ενόψει και της ως άνω νομολογίας συνυπολογίζω εν προκειμένω ότι ο αιτητής είναι περί των 35 ετών σήμερα, με πανεπιστημιακή μόρφωση, διαθέτει προηγούμενη εργασιακή εμπειρία, έζησε και εργάστηκε χωρίς να αντιμετωπίσει προβλήματα περί τα 2 χρόνια στην Buea και διατηρεί οικογενειακό δίκτυο στη Yaounde (αδελφό/ξάδελφο, ερ.39). Θα πρέπει δε να σημειωθεί ότι ο αιτητής έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Douala και, δεδομένου ότι ομιλεί γαλλικά, θα μπορούσε, σε κάθε περίπτωση, να εγκατασταθεί εκεί.
Τα ως άνω επιτρέπουν να θεωρηθεί ότι ο αιτητής, κατά την επιστροφή του, αναμένεται να είναι σε θέση να εργαστεί και βιοποριστεί, εκ των οποίων και δεικνύεται ότι, παρά τις οποίες αντιξοότητες ήθελε αντιμετωπίσει, δεν αναμένεται να στερηθεί των αναγκαίων χρειωδών ή και να παραμείνει χωρίς πιθανότητες βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης του στο ευλόγως προβλέψιμο μέλλον, ως και στη σχετική με τούτο αυθεντία[18] του ΕΔΑΔ περιγράφονται.
Έπεται λοιπόν ότι δεν τεκμηριώθηκε εδώ βάσιμος φόβος «καταδίωξης του [αιτητή] για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων» και δεν υφίστανται «ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη», ως αμφότερες οι έννοιες ορίζονται στο αρ.3 (5) και (6) του Κανονισμού 2024/1347/ΕΕ. Περαιτέρω ουδέν εντοπίζω στη βάση του οποίου θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι επιστροφή του αιτητή στο Καμερούν θα συνιστούσε επαναπροώθηση (βλ. αρ.3 ΕΣΔΑ).
Ουδέν ετέθη ενώπιον μου στα πλαίσια της παρούσης που να ανατρέπει τα ως άνω.
Η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με έξοδα €1000 υπέρ των καθ' ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή.
Α. Χριστοφόρου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] United Nations Economic and Social Council, Concluding observations on the fourth periodic report of Cameroon, E/C.12/CMR/CO/4, para. 4, 25 March 2019, available at: https://tbinternet.ohchr.org/_layouts/15/treatybodyexternal/Download.aspx?symbolno=E/C.12/CMR/CO/4&Lang=En
[2] Human Rights Watch (HRW), World Report 2021 – Cameroon (Events of 2020), 13 January 2021, available at: https://www.ecoi.net/en/document/2043533.html; Amnesty International (AI), Human Rights in Africa: Review of 2019 - Cameroon [AFR 01/1352/2020], 08 April 2020, available at: https://www.ecoi.net/en/document/2028266.html (accessed on 11/08/2021)
[2] United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (UN OCHA), Cameroon Humanitarian Needs Overview 2020 (revised June 2020), p. 9, June 2020, available at: https://www.ecoi.net/en/file/local/2039302/cmr_hno_2020-revised_25062020_print.pdf
[3] United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (UN OCHA), Cameroon Humanitarian Needs Overview 2020 (June 2020), p. 9, June 2020, available at: https://www.ecoi.net/en/file/local/2039302/cmr_hno_2020-revised_25062020_print.pdf (accessed 05/08/2022)
[4] United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (UN OCHA), Cameroon Humanitarian Needs Overview 2020 (revised June 2020), pp. 41-42, June 2020, available at:https://www.ecoi.net/en/file/local/2039302/cmr_hno_2020-revised_25062020_print.pdf
[5] Global Centre for the Responsibility to Protect (Author), published by ReliefWeb: R2P Monitor, Issue 64, 1 March 2023, 2 March 2023, σελ. 4, https://reliefweb.int/attachments/4df72bc8-c5c2-4e1b-a2db-95e32a179862/R2P-Monitor-March-2023.pdf (ημ. 22/04/2024).
[6] To Global Protection Cluster είναι ένα δίκτυο μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ), διεθνών οργανισμών και υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας σε ανθρωπιστικές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων ένοπλων συγκρούσεων και φυσικών καταστροφών. https://globalprotectioncluster.org/about (ημερομηνία πρόσβασης 23/04/2025)
[7] GPC (Global Protection Cluster), Protection Monitoring Update; January - March 2025, 15/05/ 2025, https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2025-05/pm_quarterly_update_jan-mar_2025.pdf, σελ. 1 (πρόσβαση 23/04/2025)
[8] UN OCHA, Cameroon: North-West and South-West Situation Report No.81, 30 Οκτωβρίου 2025, https://www.unocha.org/attachments/d724d669-0a06-4f11-be6d-5f359fe13fac/SITREP%20NWSW_September%202025_Final.pdf, σελ. 2, (ημερομηνία πρόσβασης 23/04/2026)
[9] European Commission, Cameroon, last updated 25 April 2025, https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/where/africa/cameroon_en (ημερομηνία πρόσβασης 23/04/2026)
[10] UNOCHA, Cameroon: North-West and South-West Situation Report No.84, December 2025, 25 Φεβρουαρίου 2026, https://www.unocha.org/publications/report/cameroon/cameroon-north-west-and-south-west-situation-report-no84-december-2025, (ημερομηνία πρόσβασης 23/04/2026)
[11] ACLED, ACLED Explorer – Cameroon (All events, Past Year), Latest update: 07/10/2026, https://apps.acleddata.com/newexplorer/?time=year&type=events&disorder=all#/country/120 [ημερ. πρόσβασης 19/10/2026]
[12] ACLED, ACLED Explorer – Cameroon (All fatalities, Past Year), Latest update: 07/10/2026, https://apps.acleddata.com/newexplorer/?time=year&type=fatalities&disorder=all#/country/120 [ημερ. πρόσβασης 07/10/2026]
[13] ACLED, ACLED Explorer – Cameroon (All events, Past Year), Latest update: 07/10/2026, https://apps.acleddata.com/newexplorer/?time=year&type=events&disorder=all#/country/120 (map with events) [πρόσβαση 19/10/2026]
[14] ACLED, ACLED Explorer – Cameroon (All fatalities, Past Year), Latest update: 07/10/2026, https://apps.acleddata.com/newexplorer/?time=year&type=fatalities&disorder=all#/country/120 (map with fatalities) [πρόσβαση 19/10/2026]
[15] City Population, Cameroon, Sud-Ouest Region, https://www.citypopulation.de/en/cameroon/cities/ [ημ. πρόσβασης 14/05/25]
[16] Cameroon: Regions, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information (πρόσβαση 26-01-26)
[17] Εγχειρίδιο EASO, Άρθρο 15 στοιχείο γ) της οδηγίας για τις ελάχιστες απαιτήσεις ασύλου (2011/95/ΕΕ) Δικαστική ανάλυση, σελ.26-28, διαθέσιμο εδώ: https://euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/Article-15c-QD_a-judicial-analysis-EL.pdf
[18] M.S.S. v Belgium & Greece, app. No.30696/09, Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΑΔ), ημ.21/01/11, παρ.263
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο