V.M. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Διευθυντού της Υπηρεσίας Ασύλου, Υπoθ. Αρ.:365/23, 2/11/2026
print
Τίτλος:
V.M. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Διευθυντού της Υπηρεσίας Ασύλου, Υπoθ. Αρ.:365/23, 2/11/2026

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

Υπoθ. Αρ.:365/23 

2 Οκτωβρίου 2026 

[Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.] 

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος 

Μεταξύ: 

V.M.

Αιτήτρια

-και- 

Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω 

Υπηρεσίας Ασύλου,

Καθ' ων η Αίτηση 

-------------------

Γ. Βασιλόπουλος (κος), Δικηγόρος για την Αιτήτρια.

Λ. Γιάγκου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.  

Η Αιτήτρια παρούσα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 

 

Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, Δ ΔΔΔΠ: Με την τροποποιημένη προσφυγή της η Αιτήτρια προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 23/1/2023, σύμφωνα με την οποία το αίτημά της για παραχώρηση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας απορρίφθηκε, και καλεί το Δικαστήριο όπως κηρύξει αυτήν άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.

 

Όπως προκύπτει τόσο από την Ένσταση, αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου κατατεθέν ως τεκμήριο Α στην παρούσα διαδικασία, τα ουσιώδη γεγονότα που αφορούν την υπό εξέταση υπόθεση είναι τα ακόλουθα: 

Η Αιτήτρια είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (στο εξής: «ΛΔΚ»), η οποία στις 21/1/2020, σύμφωνα με δική της δήλωση, εγκατέλειψε νομότυπα τη χώρα καταγωγής της και μέσω Τουρκίας αφίχθηκε στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου, από όπου στη συνέχεια εισήλθε παράτυπα στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές. Στις 24/1/2020 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. 

 

Στις 26/10/2022 πραγματοποιήθηκε η συνέντευξη της Αιτήτριας από λειτουργό  του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (στο εξής: «EUAA») παρέχοντάς της δωρεάν βοήθεια διερμηνέα. Στις 7/12/2022, ο εν λόγω λειτουργός συνέταξε Έκθεση-Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, με την οποία εισηγείται την απόρριψη του αιτήματος της Αιτήτριας, και στις 30/12/2022 συγκεκριμένος λειτουργός δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών να ασκεί καθήκοντα Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου ενέκρινε την εισήγηση και αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης, εκδίδοντας παράλληλα απόφαση επιστροφής της στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

 

Η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου μαζί με την αιτιολογία αυτής, η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 23/1/2023 παραλήφθηκε από την Αιτήτρια στις 27/1/2023, θέτοντας την υπογραφή της μετά από πλήρη επεξήγηση του περιεχομένου της σε γλώσσα κατανοητή από την ίδια.

 

Εμπρόθεσμα, η Αιτήτρια καταχώρισε αρχικά αυτοπροσώπως την με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο προσφυγή εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, προωθώντας πραγματικούς ισχυρισμούς και όχι νομικά επιχειρήματα για ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης. Αποτελεί θέση της ότι αναγκάστηκε να φύγει από τη χώρα καταγωγής της διότι είχε σχέση με έναν αξιωματικό του στρατού και μετά τον χωρισμό τους αυτός ήθελε να τη σκοτώσει. Επιπλέον, προέβαλε ότι έχει αναιμία και χρήζει θεραπείας.

 

Εκκρεμούσης της προσφυγής η Αιτήτρια διόρισε συνήγορο για την περαιτέρω εκπροσώπησή της, ο οποίος μετά από σχετικό Διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 24/3/2023 προέβη σε τροποποίηση της προσφυγής ώστε να περιληφθούν σε αυτή νομικοί ισχυρισμοί για ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης.

 

Μέσω της γραπτής αγόρευσης του συνηγόρου της Αιτήτριας προβάλλεται η θέση ότι η Αιτήτρια εσφαλμένα κρίθηκε αναξιόπιστη ως προς το ουσιώδες γεγονός 2 της υπόθεσής της περί της φερόμενης σεξουαλικής κακοποίησης και παρενόχλησής της από ένα Στρατηγό κατά τα έτη 2018 – 2019, ότι οι Καθ’ ων η αίτηση προέβησαν σε εσφαλμένη και παραπλανητική αξιολόγηση κινδύνου, ότι οι Καθ’ ων η αίτηση δεν συνεκτίμησαν την παρελθούσα δίωξη που υπέστη η Αιτήτρια και η οποία αποτελεί αποδεικτικό στοιχείο για πιθανή παραβίαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (στο εξής: ΕΣΔΑ) σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, ότι οι πράξεις του βιασμού που υπέστη η Αιτήτρια παραβιάζουν το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ ως «απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση», ότι η Αιτήτρια έπρεπε να παραπεμφθεί σε ιατρική και ψυχολογική εκτίμηση κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 15 του περί Προσφύγων Νόμου, ότι η παρελθούσα δίωξη της Αιτήτριας ενεργοποιεί την υποχρέωση του κράτους να προβεί σε ενδελεχή και επαρκή έρευνα και αξιολόγηση ως προς τον μελλοντικό κίνδυνο έκθεσής της σε εκ νέου κακοποίηση σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της. Επιπλέον ο συνήγορος της Αιτήτριας παρέθεσε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης ως προς την επικράτηση της σεξουαλικής κακοποίησης γυναικών στη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας και ανέπτυξε την υπαγωγή αυτής στο καθεστώς του πρόσφυγα εξαιτίας δίωξης λόγω φύλου και άρα στη βάση της συμμετοχής της σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα.

 

Οι Καθ' ων η αίτηση από την πλευρά τους με την γραπτή τους αγόρευση υπεραμύνονται της νομιμότητας και της ορθότητας της προσβαλλόμενης πράξης απορρίπτοντας όλους τους προωθούμενους από την Αιτήτρια ισχυρισμούς. Αποτελεί θέση τους πως οι τίτλοι των επιμέρους κεφαλαίων της γραπτής αγόρευσης Αιτήτριας παραπέμπουν στον ισχυρισμό περί έλλειψης δέουσας έρευνας και, προς αντίκρουση του εν λόγω ισχυρισμού, υποστηρίζουν πως ενήργησαν ορθά και νόμιμα και μετά από δέουσα έρευνα εξέδωσαν πλήρως αιτιολογημένη απόφαση, ως εκ τούτου καλούν το Δικαστήριο όπως απορρίψει την προσφυγή και επικυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση.

 

Κατόπιν αλλαγής δικηγόρου, ο νυν δικηγόρος που ανέλαβε την εκπροσώπηση αυτής κατέθεσε συμπληρωματική αγόρευσης, μέσω της οποίας υποστηρίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι επαρκώς αιτιολογημένη και ότι οι Καθ’ ων η αίτηση δεν προέβησαν σε δέουσα έρευνα καθώς δεν προέβησαν στον απαραίτητο έλεγχο ώστε να βεβαιωθούν ότι η απέλαση της Αιτήτριας στη χώρα καταγωγής της εν όψει του προβλήματος υγείας που αντιμετωπίζει ενδέχεται να την εκθέσει σε απαγορευμένη από τα άρθρα 2 και 3 ΕΣΔΑ μεταχείριση. Επιπλέον, ο συνήγορος προβάλλει ότι οι Καθ’ ων η αίτηση παρέλειψαν να εξετάσουν κατά πόσο η Αιτήτρια πληροί της προϋποθέσεις για παροχή καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας κατά το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου σε συνδυασμό με το άρθρο 3 ΕΣΔΑ, εν όψει της κατάστασης της υγείας της, όπως επίσης παρέλειψαν να παραπέμψουν την Αιτήτρια σε ψυχολογική εξέταση τόσο λόγω της παρελθούσας σεξουαλικής κακοποίησής της όσο και λόγω του προβλήματος υγείας της κατά παράβαση του άρθρου 15 του περί Προσφύγων Νόμου, παραπέμποντας στα ερυθρά 5 και 49 του διοικητικού φακέλου από τα οποία προκύπτει ότι ενώ υπήρξε εισήγηση για παραπομπή της Αιτήτριας σε «ψυχολογική/ πιθανόν ψυχιατρική στήριξη», αυτή ουδόλως παρασχέθηκε στην Αιτήτρια κατά τις παραδοχές της ιδίας στο ερ. 49.

 

Eνώπιον του Δικαστηρίου ο συνήγορος της Αιτήτριας υποστήριξε ότι η ασθένεια της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας από την οποία πάσχει η Αιτήτρια μειώνει το προσδόκιμο ζωής στις ανεπτυγμένες χώρες στα 40 έτη και παρέπεμψε στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: ΕΔΔΑ) Paposhvili κατά Βελγίου σύμφωνα με την οποία οι εξαιρετικές περιστάσεις δεν περιλαμβάνουν μόνο τις περιπτώσεις άμεσου θανάτου λόγω της επαναπροώθησης σε κράτος χωρίς επαρκές σύστημα υγείας, αλλά και αυτές όπου το άτομο θα εκτεθεί σε σοβαρότερη και γρηγορότερη χειροτέρευση της υγείας του, με αποτέλεσμα να υποφέρει έντονα και/ή να μειωθεί σημαντικά το προσδόκιμο ζωής του. Ως εκ τούτου, προέβαλε τη θέση περί μη δέουσας έρευνας ως προς τα προσωπικά στοιχεία της Αιτήτριας και ότι η τελευταία, ως ευάλωτο άτομο, έχρηζε άμεσης ιατρικής και ψυχολογικής υποστήριξης. Προς επίρρωση του ισχυρισμού της Αιτήτριας ως προς το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει, προσκομίστηκε Ιατρική Βεβαίωση (ΟΚΥπΥ) ημερομηνίας 2/11/2023, Αιματολόγου στο Νοσοκομείο Αρχ. Μακάριος ΙΙΙ, καταχωρηθείσα ως Παράρτημα Α, από την οποία προκύπτει ότι η Αιτήτρια «πάσχει από Δρεπανοκυτταρική Αναιμία και παρακολουθείται στην Κλινική Θαλασσαιμίας Λευκωσίας. Επίσης έχει χολολιθίαση. Χρήζει ετήσιας παρακολούθησης από Καρδιολόγο λόγω της Δρεπανοκυτταρικής αναιμίας. Το άτομο αυτό επισκέπτεται την κλινική 1 φορά το μήνα για κλινικό, εργαστηριακό και ακτινολογικό έλεγχο. Η φαρμακευτική της αγωγή συμπεριλαμβάνει α) Hydroxyurea 500, 2 φορές τη μέρα, β) Penicillin 250 mg, 2 φορές τη μέρα και γ) Folic Acid, 5 mg, 1 φορά τη μέρα».

 

Τέλος ο συνήγορος της Αιτήτριας υιοθέτησε το περιεχόμενο της αίτησης, της γραπτής αγόρευσης και της συμπληρωματικής γραπτής αγόρευσης και τόνισε τη σοβαρότητα του προβλήματος υγείας που αντιμετωπίζει η Αιτήτρια, παραπέμποντας εκ νέου στην απόφαση ΕΔΔΑ Paposhvili κατά Βελγίου, ως κατεγράφη ανωτέρω, καθώς και σε πρωτόδικη απόφαση του ΔΔΔΠ, αριθμ΄ξος προσφυγής 7221/21, ημερομηνίας 06/09/2024[1] η οποία επικυρώθηκε με απόφαση του Διοικητικού Εφετείου υπ’ αριθμό 97/24 ημερομηνία 10/09/2025. Υποστήριξε περαιτέρω ότι η κατάσταση της υγείας της Αιτήτριας είναι σταθερή λόγω της φαρμακευτικής αγωγής που λαμβάνει στην Κυπριακή Δημοκρατία και επεσήμανε ότι οι Καθ’ ων η αίτηση δεν προέβησαν σε δέουσα έρευνα και δεν αξιολόγησαν κατά πόσο η κατάσταση της υγείας της Αιτήτριας σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της μπορεί να δυσχεράνει την εκεί επιβίωσή της.

 

Από την πλευρά τους οι Καθ’ ων η αίτηση υιοθέτησαν το περιεχόμενο της ένστασης, του διοικητικού φακέλου και της γραπτής αγόρευσής τους ως προς τον ισχυρισμό ότι δεν αναφέρεται ότι το πρόβλημα υγείας της Αιτήτριας πρόκειται να επιδεινωθεί σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, προβάλλοντας περαιτέρω ότι οι Καθ’ ων η αίτηση έθεσαν ερωτήσεις σχετικά με την κατάσταση της υγείας και ως εκ τούτου ο εν λόγω ισχυρισμός πρέπει να απορριφθεί.

 

Σε ερώτηση του Δικαστηρίου προς την Αιτήτρια ως προς το αν ελάμβανε φαρμακευτική αγωγή στη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι πήγαινε συχνά στο νοσοκομείο αλλά δεν γνωρίζει τι της έδιναν. Δήλωσε επιπλέον ότι είναι δύσκολο να παίρνει τα φάρμακα εκεί γιατί, αν κάποιος δεν έχει λεφτά, δεν υπάρχουν θεραπείες, ενώ επίσης δήλωσε ότι δεν υπάρχουν κατάλληλα φάρμακα για την ασθένειά της. Ερωτηθείσα ως προς το πότε διαγνώσθηκε με την ασθένεια της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας, η Αιτήτρια απάντησε σε ηλικία 18 ετών, χρόνος κατά τον οποίο βρισκόταν στην ΛΔΚ.

 

Έχω ακούσει με προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τους συνηγόρους των διαδίκων, και δεδομένης της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου όπως ορίζεται από το άρθρο 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018, Ν. 73(Ι)/2018, το οποίο προνοεί για έλεγχο τόσο της νομιμότητας όσο και της ορθότητας της προσβαλλόμενης πράξης, κρίνω σκόπιμο όπως καταγραφούν όλοι οι ισχυρισμοί που η Αιτήτρια προέβαλε σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός της, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν οι Καθ’ ων η αίτηση αποφάσισαν μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της διακριτικής τους ευχέρειας, έχοντας κατά νου τους προωθούμενους ισχυρισμούς της Αιτήτριας.

 

Κατά την καταγραφή του αιτήματός της, η Αιτήτρια, χωρίς ιδιαίτερες λεπτομέρειες, ισχυρίστηκε ότι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της διότι κινδύνευε και απειλούνταν.

 

Στις 24/01/2020 αρμόδια λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση των ειδικών αναγκών της Αιτήτριας και συμπλήρωσε το Έντυπο αναφοράς ειδικών αναγκών αιτητή διεθνούς προστασίας κατά το άρθρο 9ΚΔ (3) (α) του περί Προσφύγων Νόμου, όπου ειδικότερα σημείωσε ότι η Αιτήτρια έχει πιθανόν υποστεί «σεξουαλικής φύσης βασανιστήριο» (συμπεριλαμβανομένου του βιασμού) και ότι η ίδια αναφέρει αισθήματα ανασφάλειας, εξουθένωσης και ανησυχίας για το μέλλον, όπως επίσης και διαταραχές όρεξης. Η αρμόδια λειτουργός περαιτέρω σημείωσε ότι η Αιτήτρια περιέγραψε ενδοοικογενειακή λεκτική, σωματική και σεξουαλική βία από τον πρώην σύντροφό της, μεγαλύτερο σε ηλικία και Στρατηγό στη χώρα καταγωγής της. Η αρμόδια λειτουργός εισηγήθηκε την άμεση παραπομπή της Αιτήτριας σε «ψυχολογική/ πιθανόν ψυχιατρική στήριξη και διαμονή στη δομή Κοφίνου» (βλ. ερ. 8-5).

 

Ακολούθησε, αντίθετα στον ισχυρισμό του συνηγόρου της Αιτήτριας, ψυχιατρική εκτίμηση της Αιτήτριας και σύμφωνα με το καταχωρημένο σημείωμα του Δρ. Τηλεμάχου Θεόδωρου, Ειδικευόμενου Ψυχιατρικής, η Αιτήτρια «κατά την κλινική εξέταση (έγινε με μετάφραση) παρουσιάζεται λιγομίλητη, απαντά σε ερωτήσεις αλλά δεν επεκτείνεται αλλά ούτε αναλύει τη θεματολογία, υποθυμική, στην βραδυψυχική, χαμηλός τόνος φωνής. Δεν εκφράζει παραληρητικές ιδέες ή και ψευδαισθήσεις. Αρνείται ενεργό αυτοκτονικό ιδεασμό.» Της συστήθηκε έναρξη φαρμακευτικής αγωγής «Remeron 30 mg», επαναξιολόγηση από ψυχίατρο και ψυχολόγο και αξιολόγηση από παθολόγο (βλ. ερ. 16-14).

 

Στο πλαίσιο της συνέντευξής της και σε σχέση με τα προσωπικά της στοιχεία, η Αιτήτρια δήλωσε ότι είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, γεννηθείσα στην πόλη Kinshasa όπου διέμενε έως τον χρόνο κατά τον οποίον εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της. Κατά δήλωσή της άγαμη και άτεκνη, Χριστιανή Προτεστάντης ως προς το θρήσκευμα, μέλος της φυλής Mukongo και ομιλεί Lingala και γαλλικά. Ως προς την ύπαρξη μελών της οικογένειας της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι η μητέρα της και μια αδερφή της διαμένουν στη Γαλλία και ότι ένας αδερφός της διαμένει στην Αμερική, ενώ ως προς τον πατέρα της, δήλωσε ότι δεν επικοινωνεί πια μαζί του και ότι δεν γνωρίζει σε ποιο σημείο της ΛΔΚ ευρίσκεται. Η Αιτήτρια περαιτέρω δήλωσε ότι διαθέτει δύο συγγενείς στη χώρα καταγωγής της αλλά ότι βρίσκεται σε επικοινωνία μόνο μία εξ αυτών, θεία της, που μένει στο Bas-Congo. Σε σχέση με το μορφωτικό και επαγγελματικό της υπόβαθρο, δήλωσε απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και πώς αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τις πανεπιστημιακές σπουδές της για οικονομικούς λόγους, ενώ στη χώρα καταγωγής της δεν εργάστηκε ποτέ αλλά υποστηριζόταν οικονομικά από την αποβιώσασα πλέον γιαγιά της, με την οποία μεγάλωσε μετά το διαζύγιο των γονιών της. Αναφορικά με τη διαφυγή της από τη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι ένας θείος της μερίμνησε για τον προγραμματισμό του ταξιδιού της, ότι εγκατέλειψε νομότυπα αεροπορικώς τη χώρα καταγωγής της και ότι απώλεσε το διαβατήριό της στις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές.

 

Αναφορικά με την κατάσταση της υγείας της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι πάσχει εκ γενετής από δρεπανοκυτταρική αναιμία, ότι στη χώρα καταγωγής της ελάμβανε φαρμακευτική αγωγή και υποβαλλόταν σε μεταγγίσεις αίματος, ότι στη χώρα καταγωγής της είναι διαθέσιμη η απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή και ότι κατά την παραμονή της στην Κύπρο συνεχίζει τη λήψη αγωγής (ερ. 78-77 του διοικητικού φακέλου).

 

Αναφορικά με τους λόγους που την ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι υπήρξε συστηματικό θύμα σεξουαλικής κακοποίησης από ένα Στρατηγό του στρατού, ονόματι Sylvano Kosongo, τον οποίον γνώρισε σε ένα γάμο και ο οποίος ανέλαβε τη χρηματοδότηση των σπουδών της. Η Αιτήτρια δήλωσε περαιτέρω ότι, κατά την έναρξη των σπουδών της στο Πανεπιστήμιο, έφυγε από το πατρικό της σπίτι όπου διέμενε με τη γιαγιά της και μετακόμισε σε ένα οίκημα όπου υπήρχαν υπηρέτριες και φύλακες και όπου ο Στρατηγός την επισκεπτόταν τα σαββατοκύριακα. Η Αιτήτρια δήλωσε ότι μετέβαινε στο πανεπιστήμιο με οδηγό και σωματοφύλακα και ότι περί το τέλος του πρώτου έτους σπουδών της, ήτοι περί το 2017, η ίδια σύναψε σχέση με ένα νεαρό άντρα. Όταν ο Στρατηγός πληροφορήθηκε την εν λόγω σχέση, ξεκίνησε να την κακοποιεί σεξουαλικά και διέκοψε τη χρηματοδότηση των σπουδών της. Ανέφερε ότι αποκάλυψε στον φίλο της τι συνέβαινε και τον Ιούνιο του 2018 οργάνωσαν μία απόπειρα διαφυγής της από το σπίτι του Στρατηγού, η οποία απέβη άκαρπη.. Τελικά, κατάφερε να διαφύγει περί το έτος 2019, κατά τη μετάβασή της σε ένα παντοπωλείο, οπότε μετέβη στο αστυνομικό τμήμα και κατήγγειλε τα περιστατικά της κακοποίησης. Κατά τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, μία αστυνομικός τη συμβούλεψε να κρυφτεί και της έδωσε ένα χρηματικό ποσό. Η Αιτήτρια αρχικά μετέβη στο σπίτι της θείας της στο Bas-Congo όπου έμεινε για ένα μήνα και στη συνέχεια επέστρεψε στην Kinshasa όπου μετά από μία ημέρα αναχώρησε αεροπορικώς.  

 

Αναφορικά με τη φύση της σχέσης που τη συνέδεε με τον Στρατηγό, ισχυρίστηκε ότι αρχικά η ίδια τον έβλεπε ως «πατέρα» της, στην πορεία όμως, μετά την αποκάλυψη της σχέσης της και για τα επόμενα δύο έτη (2018-2019), υπήρξε θύμα συστηματικής σεξουαλικής κακοποίησης, συμπεριλαμβανομένου βιασμού, από τον άντρα αυτόν.

 

Ερωτηθείσα τι φοβάται σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής, δήλωσε ότι ο Στρατηγός θα την εντοπίσει και θα την βλάψει.

 

Αναφορικά με το ενδεχόμενο εσωτερικής μετεγκατάστασης σε άλλη περιοχή της χώρας καταγωγής της, αποκρίθηκε αρνητικά λέγοντας ότι δεν θα αισθανόταν ασφάλεια και ότι ο Στρατηγός θα μπορούσε να την εντοπίσει.

 

Αξιολογώντας τις πιο πάνω δηλώσεις της Αιτήτριας, οι Καθ' ων η αίτηση διέκριναν δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά την ταυτότητα, το προφίλ και τη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας, ενώ ο δεύτερος αφορά τη φερόμενη σεξουαλική κακοποίηση και παρενόχλησή της από ένα Στρατηγό κατά τα έτη 2018 – 2019.

 

Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός αφού δεν προέκυψαν στοιχεία περί του αντιθέτου και οι δηλώσεις της Αιτήτριας επιβεβαιώθηκαν και/ή εντοπίστηκαν σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός απορρίφθηκε ως αναξιόπιστος καθώς οι απαντήσεις της Αιτήτριας κρίθηκαν μη επαρκείς, μη λεπτομερείς και γενικόλογες. Ειδικότερα, κρίθηκε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να παράσχει επαρκείς λεπτομέρειες ούτε ως προς το πρόσωπο του Στρατηγού, παρά μόνο ότι ήταν στρατηγός του στρατού και αρχηγός της αστυνομίας, ούτε ως προς τη φύση της σχέσης τους, περιοριζόμενη στο να αναφέρει ότι αρχικά τον έβλεπε ως «πατέρα» και ότι στη συνέχεια αυτός ξεκίνησε να την κακοποιεί. Ανεπαρκείς και μη συγκεκριμένες κρίθηκαν οι σχετικές δηλώσεις της ως προς το περιεχόμενο της κακοποίησης που υφίστατο, την έναρξη και τη διάρκεια αυτής, καθώς ισχυρίστηκε ότι ο Στρατηγός «κοιμόταν μαζί μου χωρίς τη συναίνεσή μου. Με βίαζε», ξεκίνησε να την κακοποιεί το 2017 και αυτό συνεχίστηκε έως το 2019. Όσον αφορά περαιτέρω το περιστατικό της διαφυγής της, κρίθηκε ότι η Αιτήτρια αδυνατούσε να προσδιορίσει το όνομα και την τοποθεσία του παντοπωλείου και του αστυνομικού τμήματος όπου μετέβη προς αναζήτηση βοήθειας, όπως επίσης να περιγράψει τη διαδικασία υποβολής καταγγελίας ενώπιον του αστυνομικού τμήματος και τους αξιωματικούς που συνάντησε εκεί. Τέλος, αποδόθηκε έμφαση στην απουσία οιασδήποτε όχλησης της Αιτήτριας από τον Στρατηγό κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο σπίτι της θείας της στο Bas-Congo. Εν όψει της μη θεμελίωσης της εσωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού, και παρά το γεγονός ότι το πρόσωπο του Στρατηγού ονόματι Sylvano Kasongo εντοπίστηκε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι Καθ’ ων η αίτηση απέρριψαν αυτόν στο σύνολό του ως αναξιόπιστο.

 

Προχωρώντας σε αξιολόγηση κινδύνου βάσει των αποδεκτών ισχυρισμών, ήτοι των προσωπικών στοιχείων της Αιτήτριας, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης της υγείας της, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι δεν συντρέχουν επιβαρυντικές περιστάσεις που επιτείνουν τον μελλοντικό κίνδυνο σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, λαμβάνοντας ειδικά υπόψη τις δηλώσεις τη ιδίας περί της σταθερότητας της κατάστασης της υγείας της και της διαθεσιμότητας θεραπείας στη ΛΔΚ, την οποία άλλωστε ελάμβανε ενόσω ζούσε εκεί. Αφού έλαβαν στη συνέχεια υπόψη εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας, και ειδικά στην πόλη Kinshasa όπου διέμενε, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι δεν συντρέχει στο πρόσωπο της Αιτήτριας εύλογη πιθανότητα να εκτεθεί σε μεταχείριση που ισοδυναμεί με δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής της στην πόλη Kinshasa της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό.

 

Προχωρώντας, στη νομική ανάλυση, επί τη βάσει του προβαλλόμενου αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού της Αιτήτριας και της ανάλυσης κινδύνου, κρίθηκε πως δεν προκύπτει βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξής της λόγω εθνικότητας, φυλής, θρησκείας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα σε περίπτωση επιστροφής της στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό δυνάμει του άρθρου 1 Α (2) της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, του άρθρου 2 (δ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ περί αναγνώρισης των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας και του άρθρου 3 (1) του περί Προσφύγων Νόμου. 

Συν τοις άλλοις, κρίθηκε ότι δεν προέκυψε κίνδυνος σοβαρής βλάβης στο πλαίσιο του άρθρου 19 (1) και (2) του περί Προσφύγων Νόμου, σε περίπτωση επιστροφής της Αιτήτριας στη χώρα καταγωγής της.

 

Σε σχέση δε με το ενδεχόμενο υπαγωγής της Αιτήτριας στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, οι Καθ' ων η αίτηση προχώρησαν σε σχετική έρευνα εκ της οποίας αντλήθηκαν πληροφορίες από τις οποίες προέκυψε ότι στην πόλη Kinshasa, τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, δεν επικρατεί κατάσταση εσωτερικής ή εξωτερικής ένοπλης σύρραξης επιφέρουσα συνθήκες αδιακρίτως ασκούμενης βίας κατά των αμάχων. Ως εκ τούτου, κατέληξαν πως δεν πληρούνται οι εκ του νόμου προϋποθέσεις υπαγωγής της Αιτήτριας στο ανωτέρω άρθρο.

 

Στη βάση της πιο πάνω ανάλυσης, το αίτημα της Αιτήτριας για διεθνή προστασία απορρίφθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση.

 

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν.6(Ι)/2000, πλέον άρθρο 3(5) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, πρόσφυγας αναγνωρίζεται το πρόσωπο, που λόγω βάσιμου φόβου καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, είναι εκτός της χώρας της ιθαγένειας του και δεν είναι σε θέση ή λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο, να χρησιμοποιήσει την προστασία της χώρας αυτής.

 

Είναι καθόλα κατανοητό, ότι για να αναγνωριστεί πρόσωπο ως πρόσφυγας, θα πρέπει να αποδεικνύεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, του οποίου τόσο το υποκειμενικό, όσο και το αντικειμενικό στοιχείο πρέπει να εκτιμηθούν από το αρμόδιο όργανο προτού καταλήξει σε απόφαση.

 

Είναι πάγια νομολογημένο ότι  εναπόκειται στον αιτητή/τρια  να τεκμηριώσει την αίτηση διεθνούς προστασίας, χωρίς να απαιτείται να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία. Ο/Η αιτητής/τρια έχει την ευθύνη να εκθέσει με την αίτησή του/της αλλά και μέσα από την ενώπιον της αρμόδιας αρχής συνέντευξη ακόμα και ενώπιον του Δικαστηρίου, μέσω της ορθής δικονομικής διαδικασίας, με στοιχειώδη σαφήνεια, τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά τα οποία του/της προκαλούν, κατά τρόπο αντικειμενικό, δικαιολογημένο φόβο δίωξης στη χώρα καταγωγής του. Ο/Η αιτητής/τρια οφείλει να επικαλεστεί με λεπτομέρεια, σαφήνεια και αληθοφάνεια συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το υποβληθέν αίτημά του/της για διεθνή προστασία, το δε αρμόδιο όργανο εξετάζοντας την αίτηση, οφείλει να λάβει υπόψη του κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός.

 

Δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447). Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Ττουσούνα ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2013) 3 Α.Α.Δ. 120, Α. Παπουτέ ν. Χρ. Κασάπη και Κυπριακής Δημοκρατίας, Συν. Αναθ. Έφεση 112/15 και 131/15 ημερομηνίας 13/07/2022). Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για επαρκή έρευνα.

 

Ως προς την αιτιολόγηση των αποφάσεων της Διοίκησης είναι επιβεβλημένη για να μπορεί το Δικαστήριο να ελέγξει εάν η απόφαση λήφθηκε σύμφωνα με το Νόμο και για να παρέχεται η δυνατότητα να αντιληφθεί το Δικαστήριο που βασίστηκε το αρμόδιο όργανο για να καταλήξει στην απόφασή του (βλ. Γρηγορόπουλος κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1997) 4 ΑΑΔ 1414). 

 

Στην απόφαση Γενεθλίου ν. Συμβούλιο Αμπελουργικών Προϊόντων (1990) 3 ΑΑΔ 4096, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Οι αποφάσεις των Διοικητικών Αρχών πρέπει να περιέχουν πλήρη επαρκή και σαφή αιτιολογία. Η αιτιολογία αυτή μπορεί να συμπληρώνεται από τα στοιχεία του φακέλου. Η πλήρης αιτιολογία περιέχει ή δείχνει τη νομική βάση της διοικητικής απόφασης. Η αιτιολογία συνδέεται άμεσα με τη νομική έκδοση και νομιμότητα της διοικητικής πράξης. Περαιτέρω είναι αναγκαία για να μπορεί με ευχέρεια να γίνεται ο δικαστικός έλεγχος».

 

Στο πλαίσιο ελέγχου της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, με βάση τα όσα προκύπτουν από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου και κυρίως το πρακτικό της διενεργηθείσας συνέντευξης ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου και της Έκθεσης-Εισήγησης, κρίνω ορθή την κατάληξη της αξιολόγησης των Καθ’ ων η αίτηση βάσει των δηλώσεων που η ίδια η Αιτήτρια προέβαλε κατά τη συνέντευξή της, ως προς τον ουσιώδη ισχυρισμό που αφορά την ταυτότητα, την περιοχή καταγωγής και το προφίλ της και στην απουσία περί του αντιθέτου ισχυρισμού, γίνεται αποδεκτό και από το Δικαστήριο..

 

Ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό της Αιτήτριας, σύμφωνα με τον οποίο κατά τα έτη 2018–2019 υπέστη κατ’ επανάληψη σεξουαλική κακοποίηση και βιασμό από τον στρατηγό Sylvano Kasongo, το Δικαστήριο, αφού αξιολόγησε το σύνολο των δηλώσεών της τόσο κατά την ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου συνέντευξή της όσο και κατά την ακροαματική διαδικασία, κρίνει ότι δεν έχει θεμελιωθεί η εσωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού σε βαθμό που να επιτρέπει την αποδοχή του ως πραγματικού.

 

Ειδικότερα, παρόλο που η Αιτήτρια περιέγραψε ότι αρχικά αντιλαμβανόταν τον εν λόγω άνδρα ως πατρική φιγούρα, ο οποίος τη στήριζε οικονομικά και κάλυπτε τα έξοδα των πανεπιστημιακών της σπουδών, η μεταγενέστερη εξέλιξη της σχέσης τους σε σχέση εξάρτησης και, κατόπιν, σε σχέση στην οποία, κατά τους ισχυρισμούς της, εκείνος προέβαινε συστηματικά σε σεξουαλική κακοποίηση, δεν αποτυπώνεται με την απαιτούμενη σαφήνεια και συνοχή. Περαιτέρω, δεν παρέσχε συνεκτική και επαρκώς προσδιορισμένη αφήγηση ως προς την ακριβή έναρξη και τη διάρκεια της κακοποίησης, αφού σε επιμέρους δηλώσεις της την τοποθετεί περί το 2017, ενώ σε άλλο σημείο αναφέρεται σε περίοδο 2018–2019, χωρίς να καθίσταται σαφές πότε ακριβώς έλαβε χώρα το πρώτο περιστατικό, πώς εξελίχθηκε η φερόμενη συστηματική κακοποίηση και ποια ήταν η συχνότητα ή η μορφή των περιστατικών. Η δε περιγραφή των δύο περιστατικών διαφυγής της παρουσιάζει επίσης ουσιώδεις ελλείψεις. Ενώ η ίδια υποστηρίζει ότι διέμενε σε οικία στην οποία υπήρχαν υπηρέτες και φρουροί και ότι μετακινείτο προς το πανεπιστήμιο με οδηγό/σωματοφύλακα, δεν κατέστησε επαρκώς σαφές υπό ποιες συγκεκριμένες περιστάσεις κατόρθωσε να εγκαταλείψει την οικία, πώς οργανώθηκε και απέτυχε η πρώτη απόπειρα διαφυγής τον Ιούνιο του 2018 και, ιδίως, πώς κατέστη δυνατή η οριστική διαφυγή της το 2019. Περαιτέρω, ως προς την καταγγελία της στην αστυνομία, η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει με επάρκεια το αστυνομικό τμήμα στο οποίο μετέβη, να περιγράψει με συγκεκριμένο τρόπο τη διαδικασία καταγγελίας, ούτε να εξηγήσει τι ακριβώς συνέβη μετά την υποβολή της καταγγελίας και ποια μέτρα, εάν οποιαδήποτε, λήφθηκαν από τις αρχές. Οι ως άνω αδυναμίες αξιολογούνται σωρευτικά ως προς τη συνοχή, τη σαφήνεια και την πειστικότητα του προσωπικού της αφηγήματος.

 

Το γεγονός, περαιτέρω, ότι κατά την παραμονή της στην οικία της θείας της στο Bas-Congo δεν αναφέρει οποιαδήποτε αναζήτηση ή ενόχλησή της από τον φερόμενο ως δράστη δεν αποτελεί αφ’ εαυτού λόγο απόρριψης του ισχυρισμού, πλην όμως αποτελεί στοιχείο το οποίο, συνεκτιμώμενο με τις λοιπές ουσιώδεις αδυναμίες της αφήγησης, δεν ενισχύει τον ισχυρισμό περί συνεχιζόμενου και εξατομικευμένου κινδύνου από το συγκεκριμένο πρόσωπο.

 

Το Δικαστήριο προέβη σε εξέταση της εξωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού πέραν των όσων ορθά διερεύνησαν οι Καθ’ων η αίτηση. Από τις πηγές που εξετάστηκαν προκύπτει ότι πρόσωπο με το όνομα Sylvano Kasongo Kitenge κατείχε πράγματι ανώτερες θέσεις στην αστυνομική δομή της ΛΔΚ, μεταξύ άλλων ως Διευθυντής της Αστυνομίας στην Kinshasa και ως Αρχηγός της Αστυνομίας της Kinshasa, ενώ το όνομά του εμφανίζεται και σε μεταγενέστερες πηγές σε σχέση με άλλες ανώτερες αστυνομικές θέσεις[2].

 

Το στοιχείο αυτό προσδίδει ένα βαθμό αντικειμενικής συμβατότητας προς το μέρος του αφηγήματος που αφορά την ύπαρξη και την ιδιότητα του συγκεκριμένου προσώπου, δεν συνιστά όμως επιβεβαίωση ότι η Αιτήτρια είχε προσωπική σχέση μαζί του, ότι εκείνος χρηματοδότησε τις σπουδές της ή, κυρίως, ότι προέβη στις πράξεις σεξουαλικής κακοποίησης που του αποδίδει.

 

Παράλληλα το Δικαστήριο έλαβε υπόψη ότι οι διαθέσιμες πληροφορίες καταγωγής επιβεβαιώνουν ότι η σεξουαλική και έμφυλη βία στη ΛΔΚ αποτελεί σοβαρό και εκτεταμένο φαινόμενο και ότι γυναίκες και κορίτσια αντιμετωπίζουν συστηματικά διάφορες μορφές σεξουαλικής βίας[3].

Η γενική αυτή κατάσταση, όμως, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανάγκη αξιολόγησης της εξατομικευμένης αφήγησης της Αιτήτριας ούτε να θεωρηθεί ως επιβεβαίωση ότι η ίδια υπήρξε θύμα των συγκεκριμένων περιστατικών που περιγράφει.

 

Περαιτέρω, τα στοιχεία που καταγράφηκαν στο πλαίσιο της αξιολόγησης των ιδιαίτερων αναγκών της και της ψυχιατρικής της εκτίμησης λαμβάνονται υπόψη με τη δέουσα ευαισθησία, πλην όμως καταγράφουν αφενός τις αναφορές της ίδιας περί σεξουαλικής κακοποίησης και αφετέρου την κλινική της εικόνα κατά τον χρόνο της εξέτασης και δεν αποτελούν, ελλείψει ειδικής και ανεξάρτητης σύνδεσης, επιβεβαίωση της πραγματικής τέλεσης των συγκεκριμένων περιστατικών ή της ταυτότητας του φερόμενου ως δράστη. Ως εκ τούτου, ούτε τα στοιχεία ευαλωτότητας ούτε η ανεξάρτητη έρευνα του Δικαστηρίου αίρουν τις ουσιώδεις αδυναμίες που εντοπίζονται στην προσωπική αφήγηση της Αιτήτριας.

 

Συνεκτιμώντας το σύνολο των ανωτέρω, το Δικαστήριο καταλήγει ότι ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός δεν έχει καταστεί επαρκώς σαφής, συνεπής και αξιόπιστος και, ως εκ τούτου, απορρίπτεται ως μη αξιόπιστος.

 

Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που ενδεχομένως να αντιμετωπίσει η Αιτήτρια σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της και δη στη Kinshasa της ΛΔΚ, τόπος τελευταίας συνήθους διαμονής της, βάσει των αποδεκτών ισχυρισμών της, προσωπικού προφίλ περιλαμβανομένης  της κατάστασης της υγείας της, στοιχείο το οποίο γίνεται αποδεκτό από το Δικαστήριο ότι πάσχει από δρεπανοκυτταρική αναιμία και λαμβάνει συγκεκριμένη φαρμακευτική αρωγή, το Δικαστήριο προχώρησε σε σχετική έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετική με την πρόσβαση και τη διαθεσιμότητα κατάλληλης θεραπείας.

 

Σύμφωνα με την έκθεση του Bertelsmann Stiftung που καλύπτει το έτος 2026, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) στερείται αποτελεσματικών κρατικών δικτύων κοινωνικής προστασίας. Το Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης (CNSS), το οποίο έχει σχεδιαστεί για να καλύπτει τους εργαζόμενους του επίσημου τομέα, παραλύεται από κακοδιαχείριση και ανεπαρκή χρηματοδότηση. Οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία αντιπροσωπεύουν μόλις το 3,1% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) (WHO, 2024), ενώ το 75% των πολιτών βασίζεται σε πληρωμές με ίδια μέσα για ιατρική περίθαλψη. Τα προβλήματα στον τομέα της υγείας είναι επίσης σοβαρά. Η ΛΔΚ αντιπροσωπεύει το 25% των θανάτων από ελονοσία παγκοσμίως και αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες επιδημίες Ebola, ιλαράς και χολέρας. Το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης είναι σοβαρά υποστελεχωμένο, με μόλις 0,3 γιατρούς ανά 1.000 άτομα. Σημειώνεται ότι η Καθολική Εκκλησία παρέχει υπηρεσίες ιατρικής περίθαλψης.[4]

 

Οι παρατεταμένες συγκρούσεις στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έχουν αυξήσει την πίεση στο ήδη εύθραυστο σύστημα υγείας της χώρας. Οι ιατρικές εγκαταστάσεις έχουν γίνει στόχος βίας και έχουν καταστραφεί, υπάρχει περιορισμένη διαθεσιμότητα επαγγελματιών υγείας με μόλις 0.28 επαγγελματίες ανά 10.000 κατοίκους, πολύ λιγότερο από τον παγκόσμιο στόχο των 22.8 επαγγελματιών υγείας ανά 10.000 κατοίκους. Το σύστημα υγείας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό αντιμετωπίζει επιπλέον προβλήματα λόγω των ανεπαρκών υλικοτεχνικών πόρων, της έλλειψης διαγνωστικών εγκαταστάσεων, της έλλειψης μέσων ατομικής προστασίας και των αντικρουόμενων συμφερόντων των εμπλεκόμενων φορέων. Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά κάλυψης υγειονομικής περίθαλψης στον κόσμο, και πολλοί άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας. Κρίσιμη είναι η επένδυση σε εγκαταστάσεις υγείας, στη διασφάλιση πρόσβασης σε εμβολιασμό, σε μητρική και παιδική φροντίδα υγείας, καθώς και στην παροχή εκπαίδευσης στους επαγγελματίες υγείας ιδιαίτερα όσον αφορά την παροχή επείγουσας φροντίδας.[5]

 

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κατά το έτος 2025 το σύστημα υγείας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό παρέμεινε εύθραυστο ακόμη και στις περιοχές στις οποίες δεν μαίνονται συγκρούσεις.[6] Σύμφωνα με δεδομένα του «Global Health Cluster» του οποίου ηγείται ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας,[7] η κατάσταση στον τομέα της υγείας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό παραμένει κρίσιμη, λόγω των συνεχιζόμενων συγκρούσεων, των εκτοπισμών, των επιδημιών και της κατάρρευσης των υποδομών υγείας σε πολλές περιοχές. Το 2026, εκτιμάται ότι 7,5 εκατομμύρια άνθρωποι θα χρειαστούν ιατρική βοήθεια ζωτικής σημασίας, ενώ η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες περιορίζεται σοβαρά λόγω της ανασφάλειας, του κόστους, της έλλειψης προμηθειών και των επαναλαμβανόμενων επιθέσεων κατά των δομών υγειονομικής περίθαλψης. Επιδημίες όπως η χολέρα και η ευλογιά των πιθήκων, η χαμηλή κάλυψη εμβολιασμού και οι διαταραχές στη θεραπεία χρόνιων ασθενειών αυξάνουν περαιτέρω τις προληπτικές ασθένειες και τη θνησιμότητα.[8]

 

Λαμβάνοντας υπόψη τη συγκεκριμένη πάθηση της Αιτήτριας, παρατίθενται γενικές πληροφορίες σχετικά με την επικράτηση της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας και τη διαθεσιμότητα θεραπείας: Σύμφωνα με fact sheet του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και του Integrated African Health Observatory, που δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2024 και αφορά την επικράτηση της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας στην Αφρική, η εν λόγω ασθένεια είναι «μια κληρονομική αιματολογική διαταραχή που μεταβάλλει τη μορφή της αιμοσφαιρίνης στα ερυθρά αιμοσφαίρια, η οποία μεταφέρει το οξυγόνο σε όλο το σώμα μας. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια γίνονται άκαμπτα και κολλώδη και αποκτούν σχήμα ημισελήνου ή «δρεπανιού», με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να κυκλοφορήσουν ομαλά στην κυκλοφορία του αίματος. Μπορεί να προκληθούν αποφράξεις σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, προκαλώντας διάφορα προβλήματα υγείας που διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Αυτά περιλαμβάνουν αναιμία, κόπωση, πρήξιμο στα χέρια και τα πόδια, υψηλό κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, συχνά επώδυνα επεισόδια γνωστά ως κρίσεις πόνου, λοιμώξεις, καθυστέρηση στην ανάπτυξη και προβλήματα όρασης. Οδηγεί επίσης σε επιπλοκές όπως χρόνιος πόνος και βλάβη οργάνων. Επί του παρόντος, η μεταμόσχευση μυελού των οστών είναι η μόνη θεραπευτική αγωγή. Υπάρχουν επίσης διαθέσιμες θεραπείες για την αποτελεσματική διαχείριση των συμπτωμάτων».[9] Η αντιμετώπιση της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας περιλαμβάνει τη χορήγηση παυσίπονων, τη θεραπεία Hydroxyurea, αντιβιοτικά, μεταγγίσεις αίματος, μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών/βλαστικών κυττάρων και εξειδικευμένη θεραπεία για τυχόν συνοδές ασθένειες όπως πνευμονική υπέρταση και εγκεφαλικό.[10] Σε δώδεκα χώρες της υποσαχάριας Αφρικής ξεκίνησε η εφαρμογή τυποποιημένων προγραμμάτων νεογνικού ελέγχου και έγκαιρης παρέμβασης για τα παιδιά, συμπεριλαμβανομένης της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό.[11]

 

Αναφορικά με την επικράτηση της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, εκτιμάται ότι περίπου το 25-30% του πληθυσμού είναι φορείς και ότι περίπου 50.000 βρέφη γεννιούνται ετησίως με δρεπανοκυτταρική αναιμία στη χώρα. Αναφορικά με την πρόσβαση σε θεραπεία, καταγράφεται ότι αυτή εξαρτάται από την κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας.[12] Εξαιτίας της επικράτησης της εν λόγω ασθένειας στη χώρα, η κυβέρνηση έχει δρομολογήσει ένα εθνικό πρόγραμμα για την καταπολέμηση της νόσου, το οποίο αποσκοπεί στη διασφάλιση της πρόσβασης σε υπηρεσίες πρόληψης και θεραπείας.[13] Το εν λόγω πρόγραμμα όμως δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή ακόμη στην πράξη, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να εξακολουθούν να επιβαρύνονται με το σύνολο του κόστους της θεραπείας. Επιπλέον, ελλείψει προγράμματος προληπτικού ελέγχου, οι ασθενείς διαγιγνώσκονται μόνο όταν προσέρχονται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών λόγω αγγειοαποφρακτικής κρίσης.[14]

 

Σύμφωνα με την έκθεση της EUAA η οποία δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο του 2021 και αφορά την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, αναφέρεται ότι «δεν προβλέπεται στον έλεγχο ρουτίνας παίδων η αξιολόγηση για τυχόν ύπαρξη δρεπανοκυτταρικής αναιμίας με αποτέλεσμα τα διαθέσιμα εθνικά δεδομένα να είναι περιορισμένα. […] Υπολογίζεται όμως ότι περίπου 30.000- 40.000 βρέφη γεννιούνται κάθε χρόνο πάσχοντα από αυτή την ασθένεια. Δεν υπάρχουν δεδομένα ως προς την έκβαση των παιδιών που ασθενούν από δρεπανοκυτταρική αναιμία στη ΛΔΚ. Λαμβάνοντας όμως υπόψη σχετικές μελέτες που αφορούν τις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής η δρεπανοκυτταρική αναιμία σχετίζεται με πολύ υψηλά ποσοστά παιδικής θνησιμότητας και εκτιμάται ότι περίπου το 50 έως το 90% των ασθενών αποβιώνουν πριν την ηλικία των πέντε ετών».[15] Η ίδια έκθεση σημειώνει ότι δεν υπάρχουν εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπεία των αιματολογικών παθήσεων με αποτέλεσμα η ποιότητα της παρεχόμενης περίθαλψης να ποικίλλει. Ενώ έχει γνωστοποιηθεί η υιοθέτηση ενός Εθνικού Προγράμματος για την Καταπολέμηση της Δρεπανοκυτταρικής Αναιμίας, δεν κατέστη εφικτή η εύρεση του εν λόγω κειμένου.[16]

 

Εξειδικευμένες θεραπείες για τη δρεπανοκυτταρική αναιμία, συμπεριλαμβανομένων των μεταγγίσεων αίματος, παρέχονται σε έναν μικρό αριθμό νοσοκομείων σε μεγάλες αστικές περιοχές, ιδίως στο Lubumbashi και στην Kinshasa.[17] Ενδεικτικά, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του νοσοκομείου «Centre Hospitalier Monkole», το οποίο ευρίσκεται στην Kinshasa, το εν λόγω νοσοκομείο διαθέτει ομάδα ειδικών με αντικείμενο την περίθαλψη παιδιών και ενηλίκων που πάσχουν από δρεπανοκυτταρική αναιμία και άλλες αιματολογικές ασθένειες όπως λευχαιμία.[18]

 

Αναφορικά με το κόστος περίθαλψης, στο πλαίσιο έρευνας και συλλογής πληροφοριών που διεξήγαγε η EUAA με αντικείμενο την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, δημοσιευθείσα τον Αύγουστο 2021, η πλειοψηφία των νοικοκυριών καλύπτουν την απαραίτητη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη με ίδια μέσα. Οι εξειδικευμένες θεραπείες είναι ακριβές και το οικείο κόστος απαγορευτικό για την πλειοψηφία του πληθυσμού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι περισσότεροι ασθενείς να λαμβάνουν στοιχειώδη περίθαλψη σε επίπεδο πρωτοβάθμιων δομών υγείας, με την αγωγή να περιλαμβάνει παυσίπονα και αντιβακτηριδιακά /αντιϊκά φάρμακα.[19]

 

Για λόγους πληρότητας της έρευνας, διεξήχθη έρευνα στην πλατφόρμα MedCOI της EUAA αναφορικά με τη θεραπευτική αγωγή που λαμβάνει η Αιτήτρια.  Σημειώνω ότι η  εν λόγω πλατφόρμα δεν είναι δημόσια προσβάσιμη στο σύνολό της, ωστόσο, τα ευρήματα του Δικαστηρίου αποτελούν μέρος του δικαστικού φακέλου και είναι διαθέσιμα στα διάδικα μέρη.

 

Σημειώνεται επιπλέον ότι οι παρεχόμενες πληροφορίες δεν είναι εξαντλητικές, καθώς δεν είναι εφικτό να αξιολογηθούν όλες οι σχετικές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη τη ζητούμενη χώρα ή περιοχή. Οι ιατρικές δομές, όπως νοσοκομεία και φαρμακεία, που αναφέρονται στα σχετικά προϊόντα αποτελούν ενδεικτικά παραδείγματα εγκαταστάσεων στις οποίες διατίθεται συγκεκριμένη θεραπεία και/ή φαρμακευτική αγωγή. Επίσης τα παραδείγματα δεν θα πρέπει να ερμηνεύονται ως οι μοναδικές εγκαταστάσεις όπου διατίθεται η θεραπεία, εκτός εάν αναφέρεται ρητά ότι πρόκειται για τη μοναδική εγκατάσταση στη χώρα όπου είναι διαθέσιμη συγκεκριμένη θεραπεία ή φαρμακευτικό προϊόν.[20]

 

Τούτων λεχθέντων και σύμφωνα με τα προσκομισθέντα έγγραφα, η Αιτήτρια λαμβάνει τις δραστικές ουσίες hydroxyurea, penicillin και folic acid. Οι ανωτέρω ουσίες συνιστούν τη θεραπευτική της αγωγή και η σχετική έρευνα διεξήχθη με βάση τη διαθεσιμότητα και την προσβασιμότητά τους στη χώρα καταγωγής.

 

Σύμφωνα με πληροφορίες που προέκυψαν από έρευνα που διεξήχθη στην πλατφόρμα MedCOI τον Απρίλιο του 2026, η δραστική ουσία hydroxyurea είναι διαθέσιμη σε φαρμακεία στην Kinshasa.[21] Διαθέσιμη εμφανίζεται και η δραστική ουσία folic acid, σύμφωνα με ευρήματα που προέκυψαν τον Μάιο του 2026,[22] ενώ δεν εντοπίστηκαν πληροφορίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα της ουσίας penicillin. Επισημαίνεται επίσης ότι, σύμφωνα με πληροφορίες που παρατίθενται στην πλατφόρμα MedCOI, κλινική θεραπεία σε περίπτωση δρεπανοκυτταρικών κρίσεων καθώς και μετάγγιση αίματος φαίνεται να είναι διαθέσιμες στη Kinshasa και συγκεκριμένα στο Kinshasa University Clinics (Cliniques Universitaires de Kinshasa).[23] Τόσο εξωνοσοκομειακή όσο και ενδονοσοκομειακή θεραπεία και παρακολούθηση από αιματολόγο, ο οποίος, όπως προκύπτει από τα προσκομισθέντα έγγραφα, παρακολουθεί την Αιτήτρια, εμφανίζονται επίσης διαθέσιμες στο Kinshasa University Clinics.[24]

 

Κατόπιν συνεκτίμησης του συνόλου των ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχείων, κρίνεται ότι η επιστροφή της Αιτήτριας στη ΛΔΚ δεν δημιουργεί, εκ της πάθησης από δρεπανοκυτταρική αναιμία, πραγματικό και εξατομικευμένο κίνδυνο μεταχείρισης αντίθετης προς το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ ως ο ισχυρισμός του κ. Βασιλόπουλου. Και τούτο, καθόσον η πάθησή της διαγνώστηκε ήδη στη χώρα καταγωγής της, όπου είχε πρόσβαση σε ιατρική παρακολούθηση και θεραπεία, ενώ από την ανεξάρτητη έρευνα του Δικαστηρίου προκύπτει ότι, παρότι το σύστημα υγείας της ΛΔΚ παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις και η πρόσβαση σε εξειδικευμένη περίθαλψη δύναται να είναι οικονομικά δυσχερής, στην Kinshasa  υφίστανται διαθέσιμες δομές για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης πάθησης, περιλαμβανομένης εξειδικευμένης ιατρικής παρακολούθησης, θεραπείας και μεταγγίσεων.

 

Ως εκ τούτου, καίτοι αναγνωρίζεται ότι οι συνθήκες παροχής υπηρεσιών υγείας στη ΛΔΚ είναι δυσχερείς και ότι η πρόσβαση στη θεραπεία ενδέχεται να συνοδεύεται από οικονομικά και πρακτικά εμπόδια, τα στοιχεία του φακέλου δεν καταδεικνύουν ότι η επιστροφή της Αιτήτριας θα την εξέθετε, αποκλειστικά λόγω της κατάστασης της υγείας της, σε πραγματικό κίνδυνο σοβαρής, άμεσης και μη αναστρέψιμης επιδείνωσης της υγείας της.

 

Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι ισχυρισμοί της ήδη κρίθηκαν αναξιόπιστοι, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο φόβος της Αιτήτριας που απορρέει από το σύνολο των δηλώσεών της κρίνεται ως αβάσιμος και μη δικαιολογημένος.

 

Ως εκ τούτου, από το ιστορικό της Αιτήτριας στη βάση των δεδομένων του διοικητικού φακέλου και από την ανωτέρω αξιολόγηση κινδύνου, προκύπτει ότι αυτή δεν στοιχειοθέτησε κανένα απολύτως ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα. Αντίθετα στη θέση του συνηγόρου της, το Δικαστήριο κρίνει πως τα όσα ανέφερε η Αιτήτρια κατά τη διάρκεια του συνόλου της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματός της, δεν θα μπορούσαν να την εντάξουν στην έννοια του πρόσφυγα, όπως αυτή ερμηνεύεται από τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951.

 

Ο «Πρακτικός Οδηγός της ΕΑΣΟ: Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων» (Μάρτιος 2015) καθορίζει πως στη βάση της συλλογής πληροφοριών θα πρέπει να προσδιορίζονται τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, τα οποία στη συνέχεια θα πρέπει να συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του πρόσφυγα και αν δεν υπάρχει κατάληξη ότι μπορεί να δοθεί προσφυγικό καθεστώς, τότε το αρμόδιο όργανο θα πρέπει να εκτιμήσει εάν τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του προσώπου που δικαιούται συμπληρωματική προστασία.

 

Αποτελεί κρίση μου ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 19 του περί Προσφύγων Νόμου, πλέον άρθρου 15 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 έτσι ώστε να εκχωρηθεί στην Αιτήτρια καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αφού δεν προέκυψε βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος της Αιτήτριας να αντιμετωπίσει κίνδυνο σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής της στην χώρα καταγωγής της .

 

Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί στο νόμο «ουσιώδεις λόγοι». Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη σημαίνει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619).

 

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τόσο κατά τη διοικητική, όσο και κατά την παρούσα διαδικασία δεν προέκυψαν στοιχεία που να συνηγορούν στο ότι σε περίπτωση επιστροφής της, η Αιτήτρια θα αντιμετωπίσει κίνδυνο θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ως το άρθρου 15 (α) και (β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

Ως προς τους παράγοντες που δύνανται να ληφθούν υπόψιν προς την αξιολόγηση του συστατικού στοιχείου της αδιάκριτης βίας, [άρθρο 15(γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) επεσήμανε σε πρόσφατη απόφασή του ότι συνιστούν «[.]μεταξύ άλλων, η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργάνωσης των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων και η διάρκεια της σύρραξης ως στοιχεία λαμβανομένα υπόψη κατά την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95 (πρβλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C‑285/12, EU:C:2014:39, σκέψη 35), καθώς και άλλα στοιχεία όπως η γεωγραφική έκταση της κατάστασης αδιάκριτης άσκησης βίας, ο πραγματικός προορισμός του αιτούντος σε περίπτωση επιστροφής στην οικεία χώρα ή περιοχή και οι τυχόν εκ προθέσεως επιθέσεις κατά αμάχων εκ μέρους των εμπόλεμων μερών» (ΔΕΕ, C-901/19, ημερομηνίας 10.6.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland, σκέψη 43).

 

Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: το ΕΔΔΑ) στην απόφασή του Sufi and Elmi (ΕΔΔΑ, απόφαση επί των προσφυγών 8319/07 και 11449/07, ημερομηνίας 28.11.2011) αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης.

 

Επιπλέον, όπως διευκρίνισε το ΔΕΕ, «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας» (Βλ. Απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.2.2009). Ιδίως ως προς την εφαρμογή της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το ΔΕΕ στην ως άνω απόφαση διευκρίνισε ότι «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας».

 

Εν προκειμένω, ως προς τον κίνδυνο που ενδέχεται να αντιμετωπίσει η Αιτήτρια λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, το Δικαστήριο προχώρησε σε επικαιροποιημένη έρευνα και ανέτρεξε σε πρόσφατες και έγκυρες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στην πόλη Kinshasa της ΛΔΚ, τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής της Αιτήτριας.

 

Σύμφωνα με το portal “War Watch” της Ακαδημίας της Γενεύης, η ΛΔΚ εμπλέκεται σε αρκετές μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις εντός των εδαφών της εναντίον ορισμένων μη κρατικών ένοπλων ομάδων, μεταξύ των οποίων οι ADF (Allied Democratic Forces), FDLR (Forces démocratiques de libération du Rwanda), CODECO (Coopérative pour le développement du Congo) και M23.[25] Ειρηνευτική αποστολή των Ηνωμένων Εθνών (UN Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo- MONUSCO) υποστηρίζει τις ένοπλες δυνάμεις της ΛΔΚ[26], και το Συμβούλιο Ασφαλείας, με το ψήφισμά του υπ’ αρ. 2765 (2024), αποφάσισε την επέκταση της εντολής της MONUSCO μέχρι τις 20.12.2025[27]. Οι περιοχές Kivu, Kasai και Ituri είναι αυτές οι οποίες πλήττονται σε μεγαλύτερο βαθμό από τις ένοπλες συγκρούσεις, αν και η βία είναι εκτεταμένη και επηρεάζει ολόκληρη τη χώρα.[28] Ειδικά στην Kinshasa, οι προαναφερόμενες οργανώσεις, δεν παρουσιάζονται ως δρώσες.[29]

 

Με βάση το τελευταίο COI Query της EUAA (2025)[30] για την κατάσταση ασφαλείας στην Kinshasa και ειδικότερα το COI Focus του Φεβρουαρίου 2025 του CEDOCA (CGRS, Βέλγιο), αναφέρεται ότι στην Kinshasa καταγράφηκαν κατά το 2024 περιορισμένα και σποραδικά περιστατικά ασφάλειας, όπως διαδηλώσεις, απόπειρα πραξικοπήματος, απόδραση από τη φυλακή Makala και ορισμένα επεισόδια στην αγροτική περιοχή της κοινότητας Μαλακού, τα οποία συνδέονταν με τη σύγκρουση στη γειτονική επαρχία Μάι-Ντομπέ[31]. Στο ίδιο σημείωμα, η ίδια πηγή, με παραπομπή στο Κοινό Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, επισημαίνει ότι η επαρχία της Kinshasa θεωρείται ανεπηρέαστη από ένοπλη σύγκρουση και ότι, μετά την επιδείνωση της κατάστασης ασφάλειας στα ανατολικά της χώρας το 2025, δεν αναφέρθηκαν σοβαρά περιστατικά, πέραν διαδηλώσεων κατά δυτικών πρεσβειών.[32]

 

Όσον αφορά στις εξελίξεις στις αρχές του 2025, το ίδιο COI Query της EUAA (2025) καταγράφει ότι τον Ιανουάριο διαδηλωτές στην Kinshasa επιτέθηκαν σε πρεσβείες και προκάλεσαν πυρκαγιές, στο πλαίσιο διαμαρτυριών κατά της επίθεσης των ανταρτών του M23 στην ανατολική ΛΔΚ.[33]

 

Ως προς τον αριθμό των περιστατικών ασφαλείας στην Kinshasa, ευρύτερη περιοχή στην οποία βρίσκεται ο τόπος καταγωγής και τόπος τελευταίας συνήθους διαμονής τη Αιτήτριας, βάσει στοιχείων από το ACLED, κατά το τελευταίο έτος (με τελευταία ενημέρωση τις 29/05/2026) καταγράφηκαν 57 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 49 θάνατοι.[34] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της πρωτεύουσας Kinshasa εκτιμάται ότι ανέρχεται στα 18,552,800 (2026) κατοίκους.[35]

 

Τα ανωτέρω στοιχεία καταδεικνύουν ότι δεν υπάρχουν συνθήκες αδιάκριτης βίας και γενικά δεν υφίσταται πραγματικός κίνδυνος για έναν πολίτη να επηρεαστεί προσωπικά μόνο από την παρουσία του στην εν λόγω πόλη, υπό την έννοια του άρθρου 15 (γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

Δεδομένου ότι στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, ήτοι στην πόλη Kinshasa, η κατάσταση ασφαλείας καταγράφεται ως σταθερή, το Δικαστήριο κρίνει ότι παρέλκει περαιτέρω διερεύνηση των προσωπικών της περιστάσεων για λόγους εφαρμογής της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας», όπως αυτή απορρέει από τη Νομολογία του ΔΕΕ.

 

Κατά συνέπεια, η διαπίστωση των Καθ’ ων η αίτηση ότι η Αιτήτρια δεν πληροί τις προϋποθέσεις για αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα, αλλά ούτε του καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας κρίνονται εύλογα επιτρεπτές ενόψει όλων των στοιχείων που η διοίκηση είχε ενώπιον της.

 

Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω υπό τις περιστάσεις, ότι η Αιτήτρια δεν κατάφερε να τεκμηριώσει σε κανένα στάδιο της διαδικασίας τη βασιμότητα του αιτήματός της για αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα, δυνάμει του περί Προσφύγων Νόμου και της Σύμβασης της Γενεύης, ούτε για την παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας ως προβλέπεται στο άρθρο 15 του Κανονισμού.

 

Με βάση όλα τα πιο πάνω, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με €1000 έξοδα υπέρ των Καθ’ ων η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας. Η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου επικυρώνεται.

                                                                                       Α.Α. ΑΓΡΟΤΗ Δ. ΔΔΔΠ

 



[1] Στην εν λόγω απόφαση το Δικαστήριο χορηγεί συμπληρωματική προστασία στη βάση του αρθ. 19 (γ) , λόγω της κατάστασης ασφαλείας στο ΝΔ Καμερούν σε γυναίκα που πάσχει από HIV, κρίνοντας ότι λόγω της κατάστασης της υγείας της και της μη διαθεσιμότητας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης δεν είναι εύλογη η εσωτερική μετέγκαταστασή της σε άλλη πόλη του Καμερούν.

[2] Jeune Afrique (Young Africa), RDC: qui est Sylvano Kasongo Kitenge, le nouveau chef de la police de Kinshasa? (DRC: who is Sylvano Kasongo Kitenge, the new Kinshasa police chief?),  21/7/2017, https://www.jeuneafrique.com/459423/politique/rdc-sylvano-kasongo-kitenge-nouveau-chef-de-police-de-kinshasa/

[2] Aljazeera , Police in DR Congo accused of extrajudicial killings, 21/2/2019, https://www.aljazeera.com/news/2019/2/21/police-in-dr-congo-accused-of-extrajudicial-killings  (ημερομηνία πρόσβασης 28/5/2026),  Opinion Info , Kasaï : Sylvano Kasongo appelle les autorités politico-administratives et judiciaires à collaborer avec la police (Kasaï : Sylvano Kasongo calls the political- administrative judiciary authorities to collaborate with the police), 26/10/2023,  https://www.opinion-info.cd/societe/2023/10/26/kasai-sylvano-kasongo-appelle-les-autorites-politico-administratives-et , United Nations Development Program, PNUD/RDC: les cadres de Police Nationale Congolaise à l’école de la gestion axée sur les résultats et suivi évaluation (UNDP/DRC : Congolese National Police officers at the school of results-based management and evaluation monitoring),  https://www.undp.org/fr/drcongo/actualites/pnud/rdc-les-cadres-de-police-nationale-congolaise-lecole-de-la-gestion-axee-sur-les-resultats-et-suivi-evaluation

[3] EUAA, Coi Query, DEMOCRATIC REPUBLIC OF THE CONGO, Sexual and gender-based violence (SGBV) against women, including sexual and domestic violence, conflict-related sexual violence, trafficking for sexual exploitation, traditional harmful practices, and early and forced marriage; legislation; social attitudes; state protection; access to support services, Period covered 7 February 2024 to 19 June 2025, 23 June 2025, Q11-2025, https://coi.euaa.europa.eu/administration/easo/PLib/2025_06_EUAA_COI_Query_Response_Q11_Democratic_Republic_of_Congo_DRC_Sexual_and_Gender_Based_Violence_against_Women_SGBV.pdf , GIWPS (Georgetown Institute for Women, Peace and Security) and PRIO (Peace Research Institute Oslo), Women Peace and Security Index 2023/24, 2023, https://giwps.georgetown.edu/wp-content/uploads/2023/10/WPS-Index-full-report.pdf, Bertelsmann Stiftung, BTI (Bertelsmann Transformation Index) 2024 Country Report: Congo, DR, 19 March 2024, https://btiproject.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2024_COD.pdf , p. 23;  UN (United Nations) CEDAW (Committee on the Elimination of Discrimination Against Women), Concluding observations on the report of the Democratic Republic of the Congo submitted under the exceptional reporting procedure, CEDAW/C/COD/EP/CO/1, 27 February 2025, https://docs.un.org/en/CEDAW/C/COD/EP/CO/1 , paras. 8, 13, AI (Amnesty International), The State of the World's Human Rights; Democratic Republic of the Congo 2023, 24 April 2024, https://www.amnesty.org/en/wpcontent/uploads/2024/04/POL1072002024ENGLISH.pdf , p. 148;  Freedom House, Freedom in the World 2024 - Democratic Republic of the Congo, 2024, https://freedomhouse.org/country/democratic-republic-congo/freedom-world/2024 ; USDOS (US Department of State), 2023 Country Report on Human Rights Practices: Democratic Republic of the Congo, 23 April 2024, https://www.state.gov/wpcontent/uploads/2024/02/528267_CONGO-DEM-REP-2023-HUMAN-RIGHTS-REPORT.pdf, p. 2 ; Bertelsmann Stiftung, BTI (Bertelsmann Transformation Index) 2024 Country Report: Congo, DR, 19 March 2024, https://btiproject.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2024_COD.pdf , p. 23, IRB (Immigration and Refugee Board of Canada), Democratic Republic of the Congo: Violence against women, including domestic violence and gender-based violence (GBV); treatment of survivors by society and authorities; legislation; state protection and support services available to survivors (2023–March 2025) [COD202235.E], 25 March 2025, https://irb-cisr.gc.ca/en/country-information/rir/Pages/index.aspx?doc=459023&pls=1 (para. 1 Overview)

[4] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Congo, DR. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026 , https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_COD.pdf  , sel. 7, 23, 28,

[5] Phiri SS, George NS, Iseghehi L. Protecting the health of the most vulnerable in the overlooked Democratic Republic of Congo crisis. Health Sci Rep. 2024;7:e70011. doi:10.1002/hsr2.70011, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/hsr2.70011 (ημερομηνία πρόσβασης 25/5/2026)

[6] WHO, Democratic Republic of the Congo: WHO Health Emergency Appeal 2026, 29/1/2026, https://www.who.int/publications/m/item/democratic-republic-of-the-congo--who-health-emergency-appeal-2026 , σελ. 1

[9] Integrated African Health Observatory – World Health Organization, Analytical Factsheet 2024, Sickle cell disease: the silent killer in Africa,

https://files.aho.afro.who.int/afahobckpcontainer/production/files/Regional_Factsheet_on_Sickle_Cell_Disease_EN.pdf, σελ. 1

[10] Οπ. 9 πιο πάνω

[11] Όπ. 9 πιο πάνω

[12] Lara PR, Embarba BA, Roja EC. Health Education Programme: Sickle Cell Sickle Cell Disease in the Democratic Republic of the Democratic Republic of the Congo. J Biomed Res Environ Sci. 2024 Jun 21; 5(6): 645-648. https://www.jelsciences.com/articles/jbres1937.php , Article ID: jbres1757

[13] Fondation Pierra Fabre, The DRC introduces a national plan to combat sickle cell disease,  25/11/2020, https://www.fondationpierrefabre.org/en/current-initiatives/the-drc-introduces-a-national-plan-to-combat-sickle-cell-disease/

[14] Lara PR, Embarba BA, Roja EC. Health Education Programme: Sickle Cell Sickle Cell Disease in the Democratic Republic of the Democratic Republic of the Congo. J Biomed Res Environ Sci. 2024 Jun 21; 5(6): 645-648. https://www.jelsciences.com/articles/jbres1937.php , Article ID: jbres1757

[15] EASO, MedCOI Report - Democratic Republic of Congo (DRC), Αύγουστος 2021, https://www.euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/2021_08_EASO_MedCOI_Report_DRC_update.pdf  , σελ. 53

[16] EASO, MedCOI Report - Democratic Republic of Congo (DRC), Αύγουστος 2021, https://www.euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/2021_08_EASO_MedCOI_Report_DRC_update.pdf, σελ. 54

[17] Οπ 16 πιο πάνω

[19] Όπως 16 πιο πάνω

[20] Βλ. σχετικά EUAA, MedCOI Guide for Users, Φεβρουάριος 2023, https://medcoi.euaa.europa.eu/cms/images/dynamic/euromedcoi/Methodology%20and%20documentation/Guide%20for%20users/MedCOI_guide_for_users_2023.pdf (ημερομηνία πρόσβασης 06.07.2026)

[21] EUAA MedCOI, Availability Response, Reference No. AVA 20436, April 2026 (ημερομηνία πρόσβασης 11.9.2026)

[22] EUAA MedCOI, Availability Response, Reference No. AVA 20672, May 2026 (ημερομηνία πρόσβασης 11.9.2026)

[23] EUAA MedCOI, Availability Response, Reference No. AVA 20436, April 2026 (ημερομηνία πρόσβασης 11.9.2026)

[24] EUAA MedCOI, Availability Response, Reference No. AVA 20436, April 2026 (ημερομηνία πρόσβασης 11.9.2026)

[25] WARWATCH, Ακαδημία Γενεύης, ‘Armed Conflicts in Democratic Republic of Congo' (July 2024- June 2025) https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-democratic-republic-of-the-congo/

[26] Όπ. πιο πάνω.

[28] WARWATCH, Ακαδημία Γενεύης, ‘Armed Conflicts in Democratic Republic of Congo' https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-democratic-republic-of-the-congo/

[29] Βλ. σχετικά Global Protection Cluster, https://www.globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2024-02/points_saillants-situation_de_protection_decembre_2023_vf.pdf, Παρουσία των ανωτέρω ομάδων στην Kinshasa δε μαρτυρείται ούτε κατά την πρόσφατη επιστολή ομάδας ειδικών στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό προς τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας UNSC,'Letter dated 15 December 2023 from the Group of Experts on the Democratic Republic of the Congo addressed to the President of the Security Council' (2023) https://www.ecoi.net/en/file/local/2103043/N2336437.pdf 

[31] Belgium, CEDOCA, COI Focus, Republique Democratique du Congo: Situation securitaire [Democratic Republic of the Congo: Security Situation], 25 February 2025, σ. 2 https://www.cgrs.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_rdc._situation_securitaire_20250225_2.pdf

[32] Ό. π.

[33] Reuters, Congo protesters storm Kinshasa embassies over conflict in east, 28 January 2025https://www.reuters.com/world/africa/congo-protesters-attack-kinshasa-embassies-over-conflict-east-2025-01-28/; Euro News, Protesters attack foreign embassies in DR Congo over M23 rebel advance, 28 January 2025,https://www.euronews.com/2025/01/28/protesters-attack-foreign-embassies-in-dr-congo-over-m23-rebel-advance Amnesty International, Democratic Republic of The Congo 2025 https://www.amnesty.org/en/location/africa/east-africa-the-horn-and-great-lakes/democratic-republic-of-the-congo/report-democratic-republic-of-the-congo/

[34] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Democratic Republic Congo-Kinshasa, Events / Fatalities, Political Violence, Past Year, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 04/06/2026)


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο