ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Παραπομπή: 5/2024
Ενώπιον: Μ.Π. Μιχαήλ Ε.Δ
Μεταξύ:
ΔΗΜΟΥ ΛΙΒΑΔΙΩΝ, Λάρνακας
Αποζημιούσα Αρχή
και
- ΣΙΑΝΤΩΝΑΣ ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ, [ ] 12, [ ], Δήμος Λιβαδιών, Λάρνακα
- ΤΣΙΑΜΠΑΡΤΑ ΑΝΤΩΝΗ ΜΑΡΙΑ, [ ] 3, [ ], Δήμος Αραδίππου, Λάρνακα
- ΤΣΙΑΜΠΑΡΤΑ -ΤΖΙΟΠΟΤΑ ΚΥΡΙΑΚΗ, [ ] 24Γ, [ ], Δήμος Αραδίππου, Λάρνακα.
- ΤΣΙΑΜΠΑΡΤΑ ΑΝΤΩΝΗ ΕΛΕΝΗ, [ ] 2, Διαμ. [ ], [ ], [ ], Δήμου Λάρνακα.
- ΙΕΡΩΝΥΜΙΔΟΥ ΤΑΣΟΥΛΑ, [ ] 153, [ ], Δήμος Λάρνακας.
- ΣΕΡΓΙΔΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ, Τ.Θ [ ], [ ] Λάρνακα
- ΣΕΡΓΙΔΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, [ ] 61, Διαμ. [ ], [ ], Δήμος Λάρνακας
- ΠΑΠΑΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΖΑΧΑΡΙΑΣ, [ ] 41, Διαμέρισμα [ ], [ ], [ ], Δήμος Αραδίππου, Λάρνακα.
Ιδιοκτήτες
Ημερομηνία: 25/08/25
Εμφανίσεις:
Για Αιτητές/ Αποζημιούσα Αρχή: ΑΝΤΩΝΗΣ Κ. ΚΑΡΑΣ ΔΕΠΕ
Για Καθ’ ών η Αίτηση 1 – 4: ΔΕΙΛΙΝΟΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΕΠΕ
Για Καθ’ ης η Αίτηση 5: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΡ. ΜΟΥΣΚΟΣ ΔΕΠΕ
Για Καθ’ ών η Αίτηση 6 και 7: ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ & ΣΙΑ ΔΕΠΕ
ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΕΝΣΤΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΤΙΘΕΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ 1 ΚΑΙ 2 ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ 1 - 4
- ΕΙΣΑΓΩΓΗ:
Με την κυρίως αίτηση η Αποζημιούσα Αρχή ζητά τον καθορισμό των αποζημιώσεων 4 ακινήτων, τα οποία ανήκουν στους Καθ’ ών η Αίτηση 1 – 8 , σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμου 15/62 ( βλέπε άρθρο 9 του Ν. 15/62). Αναφορικά με τα εν λόγω ακίνητα έχει εκδοθεί Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης στις 16/01/23 και η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 27/01/23. Ακολούθησε η έκδοση διατάγματος απαλλοτρίωσης στις 27/01/24 και το οποίο δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας κατά την 01/03/24.
- Αναφορικά με την Προδικαστική Ένσταση
Οι Καθ’ών η Αίτηση 1-7 καταχώρησαν υπεράσπιση εγείροντας ουσιαστικά την ίδια προδικαστική ένσταση, ότι η διαδικασία απαλλοτρίωσης έχει ατονήσει καθότι το διάταγμα απαλλοτρίωσης δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας μετά τους 12 μήνες από τη δημοσίευση της Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης κατά παράβαση των άρθρων 6(2) και 7(2) του Ν. 15/62. Αναφορικά με τον Καθ’ού η Αίτηση 8 η παρούσα διαδικασία εγκαταλείφθηκε, αφού ως αναφέρθηκε στο Δικαστήριο, έχει υπάρξει ήδη διακανονισμός μεταξύ του και της Απαλλοτριούσας Αρχής.
Επισημαίνεται ότι τα γεγονότα που περιβάλλουν το ζήτημα της δημοσίευσης, τόσο αναφορικά με την δημοσίευση της Γνωστοποίησης της Απαλλοτρίωσης όσο και του Διατάγματος της Απαλλοτρίωσης δεν αμφισβητούνται. Όντως το Διάταγμα Απαλλοτρίωσης των επίδικων ακινήτων δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας την 01/03/24 ενώ η Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης την 27/01/23.
Ενόψει των ανωτέρω, εγκρίθηκε στις 07/02/25 η αίτηση των Καθ’ ών η Αίτηση 1-4 για προδικαστική εκδίκαση του εν λόγω ζητήματος.
Ακολούθησε η καταχώρηση γραπτών αγορεύσεων τόσο από πλευράς της Αποζημιούσας Αρχής όσο και από πλευράς των Καθ’ών η Αίτηση 1- 7.
- H ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘ’ ΩΝ Η ΑΙΤΗΣΗ ΠΡΟΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΕΝΣΤΑΣΗΣ
Εν ολίγοις, οι Καθ’ών η Αίτηση υποστηρίζουν ότι η μη τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων των άρθρων 6(2) και 7(2) του Ν. 15/62, και συγκεκριμένα η μη δημοσίευση του διατάγματος απαλλοτρίωσης εντός της προθεσμίας που ορίζει ο Νόμος, δηλαδή εντός 12 μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της Γνωστοποίησης της Απαλλοτρίωσης καθιστά την απαλλοτρίωση ως εγκαταληφθείσα. Συνεπώς, ισχυρίζονται ότι δεν νομιμοποιούνται οι Αιτητές να εγείρουν την παρούσα αίτηση. Όπως περαιτέρω ισχυρίζονται, η μη τήρηση της σχετικής προθεσμίας από τους Αιτητές στη δημοσίευση του διατάγματος απαλλοτρίωσης, καθιστά αυτοδικαίως άκυρο το διάταγμα απαλλοτρίωσης. Σημειώνουν οι Καθ’ών η Αίτηση ότι κάτω από αυτές τις περιστάσεις δεν χρειάζεται απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου που να ακυρώνει τη διαδικασία απαλλοτρίωσης. Κατά τη γνώμη τους δεν υπάρχει διοικητική πράξη για να προσβάλουν, αφού η διαδικασία απαλλοτρίωσης έχει στην προκειμένη περίπτωση, εκ του Νόμου, ατονήσει και εγκαταλειφθεί.
- Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΑΙΤΗΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΝΣΤΑΣΗ.
Η θέση της Αποζημιώσας Αρχής συνοψίζεται στο ότι το διάταγμα απαλλοτρίωσης είναι διοικητική πράξη, η οποία φέρει το τεκμήριο της Νομιμότητας. Συνεπώς ο έλεγχος της Νομιμότητας της μπορεί να γίνει κατ’ αποκλειστικότητα από το Διοικητικό Δικαστήριο, ως ορίζει το άρθρο 146 του Συντάγματος. Όπως περαιτέρω ισχυρίζονται το αντικείμενο της παραπομπής είναι ένα και συγκεκριμένα ο καθορισμός της καταβλητέας από την αποζημιούσα Αρχή αποζημίωση στους ιδιοκτήτες των απαλλοτριωθέντων ακινήτων. Ως εκ τούτου οι ρηθείσες προδικαστικές ενστάσεις των Καθ’ών η Αίτηση δεν μπορούν να εξεταστούν στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας από το Επαρχιακό Δικαστήριο, λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας.
- ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
Έχει κριθεί από την Νομολογία ότι το διάταγμα απαλλοτρίωσης αποτελεί διοικητική πράξη, η νομιμότητα της οποίας ελέγχεται μόνο με προσφυγή (βλέπε σχετικά Σταυρίδη κ.ά. ν. Δημοκρατίας (1992) 3 Α.Α.Δ. 303 και Άννα Π. Λουκά ν. Δημοκρατίας (1996) 3 Α.Α.Δ 413).
Όπως και κάθε διοικητική πράξη το διάταγμα απαλλοτρίωσης διέπεται από το τεκμήριο της νομιμότητας (βλέπε Γαβριήλ Nικόδημος ν. Δημοκρατίας και Άλλου (1990) 3 ΑΑΔ 139). Στο σύγγραμμα Κυπριακό Διοικητικό Δίκαιο, Δρ. Κώστα Παρασκευά, σελ. 169 αναφέρεται το εξής σχετικό:
«Συνεπώς βάσει του τεκμηρίου νομιμότητας μια (ακόμα και άκυρη) διοικητική πράξη δεσμεύει τόσο τη διοίκηση όσο και το διοικούμενο μέχρι την απαγγελία της ακύρωσής της και τελικά, την εξαφάνιση της από την έννομη τάξη. Επίσης, οι άμεσα ενδιαφερόμενοι δεν μπορούν να θεωρήσουν μια διοικητική πράξη άκυρη προτού επέλθει η παύση της ισχύος της καθ’οιονδήποτε τρόπο. Το τεκμήριο νομιμότητας είναι απόρροια του χαρακτήρα του διοικητικού οργάνου ασκούντος δημόσια εξουσία προς ικανοποίηση δημοσίου συμφέροντος.
…
Φυσική απόρροια του τεκμηρίου νομιμότητας κάθε διοικητικής πράξης είναι ότι (α) ο κανόνας δικαίου που θέτει αυτή επιφέρει αμέσως από την έναρξη της ισχύος του όλα τα έννομα αποτελέσματα του, δηλαδή ιδρύει, τροποποιεί ή καταργεί αρμοδιότητες, δικαιώματα και υποχρεώσεις και (β) ο ενδιαφερόμενος δεν μπορεί να θεωρήσει την πράξη άκυρη ή ανίσχυρη πριν από την έκδοση δικαστικής απόφασης που να την ακυρώνει ή να την κρίνει ανίσχυρη.»
Σύμφωνα με το άρθρο 146 (1) του Συντάγματος (ως έχει τροποποιηθεί), αποκλειστική δικαιοδοσία για έλεγχο της νομιμότητας των διοικητικών πράξεων έχουν τα Διοικητικά Δικαστήρια. Παραπέμπω επί του προκειμένου στην σχετική διάταξη:
«1. Tο Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον, σε διά νόμου προβλεπομένη περίπτωση, κατά την οποία έφεση παραπέμπεται ενώπιόν του υπό του Διοικητικού Εφετείου, κέκτηται ως νόμος ήθελε ορίσει, δικαιοδοσία να αποφασίζει επί τοιαύτης εφέσεως και το Διοικητικό Εφετείο σε κάθε άλλη περίπτωση κέκτηται δικαιοδοσία να αποφασίζει επί εφέσεως κατά απόφασης των Διοικητικών Δικαστηρίων που έχουν αποκλειστική δικαιοδοσία να αποφασίζουν σε πρώτο βαθμό επί πάσης προσφυγής υποβαλλομένης κατ’ αποφάσεως, πράξεως ή παραλείψεως οιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου ασκούντων εκτελεστικήν ή διοικητικήν λειτουργίαν επί τω λόγω ότι αυτή είναι αντίθετος προς τας διατάξεις του Συντάγματος ή τον νόμον ή εγένετο καθ’ υπέρβασιν ή κατάχρησιν της εξουσίας της εμπεπιστευμένης εις το όργανον ή την αρχήν ή το πρόσωπον τούτο. Επιπροσθέτως, το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο κέκτηται δικαιοδοσία να αποφασίζει, σε διά νόμου προβλεπομένη περίπτωση και ως νόμος ήθελε ορίσει, επί αποφάσεως εκδιδομένης υπό του Διοικητικού Εφετείου σε ενώπιόν του εκκρεμούσα έφεση κατά αποφάσεως Διοικητικού Δικαστηρίου.»
Στην προκειμένη περίπτωση αποτελεί γεγονός ουσιαστικής σημασίας ότι η αρμόδια διοικητική αρχή εξέδωσε το επίδικο διάταγμα απαλλοτρίωσης και το δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας την 01/03/24. Ουδέποτε ανακλήθηκε από τη διοίκηση το εν λόγω διάταγμα, ούτε και ακυρώθηκε με απόφαση Διοικητικού Δικαστηρίου. Συνεπώς, το εν λόγω διάταγμα απαλλοτρίωσης βρίσκεται σε ισχύ και καλύπτεται από το τεκμήριο της Νομιμότητας.
Έχω εξετάσει με προσοχή την προδικαστική ένσταση των Καθ’ ών η Αίτηση, η οποία έχει ως υπόβαθρο τα άρθρα 6(2) και 7(2) του Ν. 15/62. Όπως ισχυρίζονται η διαδικασία απαλλοτρίωσης ατόνησε και λογίζεται ως εγκαταληφθείσα δια νόμου, καθ΄ ότι δεν δημοσιεύτηκε το διάταγμα απαλλοτρίωσης εντός της, εκ του νόμου τασσόμενης, προθεσμίας των 12 μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Ως εκ τούτου θεωρούν ότι η παρούσα διαδικασία παραπομπής δεν μπορεί να προχωρήσει.
Με όλο το σεβασμό, διαφωνώ με την εισήγηση των Καθ’ών η Αίτηση. Το κατά πόσο έχει εμφιλοχωρήσει η οποιαδήποτε παρανομία στην έκδοση και δημοσίευση του διατάγματος απαλλοτρίωσης δεν μπορεί να εξεταστεί και να διαπιστωθεί από το παρόν Δικαστήριο. Εκείνο που ουσιαστικά αξιώνουν οι Καθ’ων η Αίτηση, μέσω της προδικαστικής τους ένστασης, είναι έλεγχο της νομιμότητας του διατάγματος απαλλοτρίωσης, πράγμα που θεωρώ ότι εκφεύγει της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου. Εξάλλου, το πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας είναι εκ της φύσεως του περιορισμένο. Όπως αναφέρεται ρητά στην Νομολογία, που ορθά παραπέμπει η πλευρά της αποζημιούσας αρχής, και ειδικότερα στην Νεοκλέους ν. Γενικού Εισαγγελέα (1993) 1 ΑΑΔ 352: “Το αντικείμενο της παραπομπής είναι ένα: ο καθορισμός της καταβλητέας από την απαλλοτριούσα αρχή αποζημίωσης στον ιδιοκτήτη”.
Να σημειωθεί, επίσης, ότι έχω διεξέλθει με προσοχή την Νομολογία στην οποία με παραπέμπει η πλευρά των Καθ’ών η Αίτηση ( βλέπε ενδεικτικά: Λουκά κ.ά. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 ΑΑΔ 812, ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΑΥΛΟΥ ΛΕΩΝΙΔΟΥ ν. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 3439 / 2009, 16/3/2017, Είκοσι Πίτσα και Άλλες ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2001) 4 ΑΑΔ 68, Mαρκαντώνης Φώτης Iωάννη ν. Συμβουλίου Bελτιώσεως Kαλοπαναγιώτη (1993) 4 ΑΑΔ 1733). Με όλο το σεβασμό θεωρώ ότι καμία εκ των αποφάσεων στις οποίες παραπέμφθηκα δεν μπορεί να υποστηρίξει τη θέση των Καθ’ών η Αίτηση, ότι δηλαδή μπορεί να επέλθει αυτοδίκαιη άρση ενός εκδοθέντος διατάγματος απαλλοτρίωσης, ως άμεση επενέργεια του άρθρου 7(2) του Ν.15/62, χωρίς να χρειάζεται να προηγηθεί ανάκληση του από τη διοίκηση ή ακύρωση του από το αρμόδιο Διοικητικό Δικαστήριο. Όσον αφορά ειδικότερα την υπόθεση Mαρκαντώνης Φώτης Iωάννη ν. Συμβουλίου Bελτιώσεως Kαλοπαναγιώτη (1993) 4 ΑΑΔ 1733, η οποία όπως αναφέρεται στην γραπτή αγόρευση των Καθ’ών η Αίτηση 1 - 4, αποτελεί την πιο σχετική απόφαση που εντόπισαν προς υποστήριξη της θέσης τους, παρατηρώ το εξής: Στην εν λόγω υπόθεση το ίδιο το αρμόδιο διοικητικό όργανο που εξέδωσε το προσβαλλόμενο διάταγμα απαλλοτρίωσης έκρινε ότι η διαδικασία απαλλοτρίωσης έχει ατονήσει λόγω μη τήρησης των προθεσμιών του άρθρου 7(2) του Ν. 15/62 αναφορικά με την προσφορά της αποζημίωσης. Το ίδιο το αρμόδιο διοικητικό όργανο προχώρησε ακολούθως σε έκδοση νέας γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης και ακολούθως νέου διατάγματος απαλλοτρίωσης. Είναι κάτω από αυτές τις ιδιαίτερες περιστάσεις, θεωρώ, που το Δικαστήριο έκρινε ότι το αντικείμενο της προσφυγής στην εν λόγω υπόθεση είχε εκλείψει.
- ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Ενόψει των ανωτέρω κρίνω ότι η προδικαστική ένσταση δεν μπορεί να επιτύχει και συνεπώς απορρίπτεται. Τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται υπέρ της αποζημιούσας αρχής και εναντίον των Καθ’ών η Αίτηση, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, μετά το τέλος της κυρίως αίτησης Παραπομπής.
(Υπ.) ......................................
Μ. Π. Μιχαήλ Ε.Δ
Πιστόν αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο