ΕΠΑΡΧΙΑΚO ΔΙΚΑΣΤΗΡΙO ΛEΥΚΩΣΙΑΣ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαθανασίου, Α.Ε.Δ.
Αίτηση αρ. 1116/2025 (i-justice)
Δικαιοδοσία Διαχειρίσεων
Αναφορικά με την Α.Γ.Π. (Α.Δ.Τ…..), τέως από ….. Λευκωσία
Αποβιώσασα
και
Αναφορικά με την αίτηση για περιορισμένη παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης [LIMITED GRANT] της περιουσίας της αποβιώσασας Α. Γ. Π. (Α.Δ.Τ. …..), τέως από ……, Λευκωσία
------------------------------------------------------------------
Ημερομηνία: 23/1/2026
Εμφανίσεις:
Για την Αιτήτρια: κ. Κ. Λιασίδης για Γεωργιάδης & Πελίδης ΔΕΠΕ.
Για την κληρονόμο κα Σ. Παπαπέτρου: εμφανίζεται αυτοπροσώπως.
Για τον κληρονόμο κ. Π. Χριστοφή: καμία εμφάνιση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Η Αίτηση
Με την παρούσα αίτηση της, η Αίτητρια εξαιτείται:
«.. τηv περιορισμένη παραχώρηση Εγγράφωv Διαχείρισης [LIMITED GRANT OF LETTERS OF ADMINISTRATION] της περιουσίας της αποβιώσασας, Α. Γ. Π. (Α.Δ.Τ. [ ]) τέως από το Παλαιχώρι (η «Αποβιώσασα»), στον Κ. . (Α.Δ.Τ. [ ]) και/ή σε οποιοδήποτε πρόσωπο πoυ τo Δικαστήριο ήθελε θεωρήσει κατάλληλο, με ειδικό σκοπό:
(α) Να παραλάβει οποιαδήποτε αίτηση και/ή έγγραφα για την προσθήκη της Αποβιώσασας ως Εναγόμενη στην Αγωγή υπ’ αρ. 2535/2023 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, και
(β) Να εμφανισθεί και/ή να ενεργήσει και/ή να λάβει τα διαβήματα που θα θεωρήσει κατάλληλα εκ μέρους και για λογαριασμό της Αποβιώσασας και/ή της περιουσίας της στην Αγωγή υπ’ αρ.2535/2023 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, και
Η αίτηση στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στον περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμο, Κεφ. 189, άρθρα 2, 13, 17, 19, 20, 53, 55, 58 και στον περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Αποβιωσάντων Διαδικαστικό Κανονισμό του 1955, Κανονισμοί 9, 28, 31 και 33.
Τα γεγονότα δε επί των οποίων στηρίζεται η αίτηση, προκύπτουν από την επισυνημμένη ένορκη δήλωση του Γεώργιου Ελευθερίου, υπαλλήλου της Αιτήτριας, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα.
« 1. Είμαι στην υπηρεσία της EUROBANK LIMITED (στο εξής η «Αιτήτρια») και είμαι Λειτουργός Υπηρεσίας Υποστήριξης Χορηγήσεων. Η Αιτήτρια, μέχρι τις 2/09/2025, διεξήγαγε τις εργασίες της με την επωνυμία HELLENIC BANK PUBLIC COMPANY LTD. Επισυνάπτω ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1 πιστοποιητικό αλλαγής ονόματος της Αιτήτριας ημερ. 2/09/2025.
2. Είμαι δεόντως εξουσιοδοτημένος από την Αιτήτρια να προβώ στην παρούσα ένορκη δήλωση προς υποστήριξη της αίτησης της για τηv περιορισμένη παραχώρηση εγγράφωv διαχείρισης [LIMITED GRANT OF LETTERS OF ADMINISTRATION] της περιουσίας της αποβιώσασας Α. Γ. Π. (Α.Δ.Τ. [ ]), τέως από το Παλαιχώρι (η «Αποβιώσασα») στον κύριο Κ. Ι. (Α.Δ.Τ. [ ]) και/ή σε οποιοδήποτε πρόσωπο πoυ τo Δικαστήριο ήθελε θεωρήσει κατάλληλο με ειδικό σκοπό:
(α) Να παραλάβει οποιαδήποτε αίτηση και/ή έγγραφα για την προσθήκη της Αποβιώσασας ως Εναγόμενη στην Αγωγή υπ’ αρ. 2535/2023 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, και
(β) Να εμφανισθεί και/ή να ενεργήσει και/ή να λάβει τα διαβήματα που θα θεωρήσει κατάλληλα εκ μέρους και για λογαριασμό της Αποβιώσασας και/ή της περιουσίας της στην Αγωγή υπ’ αρ.2535/2023 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, και/ή
(γ) Να παραλαμβάνει εκ μέρους και για λογαριασμό της Αποβιώσασας οποιεσδήποτε επιστολές και/ή ειδοποιήσεις και/ή άλλα έγγραφα σε σχέση με την Υποθήκη Υ5860/2010 του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λευκωσίας, συμπεριλαμβανομένων οποιωνδήποτε ειδοποιήσεων δυνάμει του Μέρους VIA του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 1965 ως τροποποιήθηκε (Ν. 9/1965).
3. Όλα όσα αναφέρω στην παρούσα είναι ορθά και αληθή και τα γνωρίζω ενόψει της θέσης μου και των καθηκόντων μου στην Αιτήτρια, από μελέτη των εγγράφων που θα παρουσιάσω ως Τεκμήρια και από επικοινωνία που είχα με συναδέλφους μου. Όπου αναφέρομαι σε γεγονότα που δεν τα γνωρίζω προσωπικά, αναφέρω την πηγή της γνώσης μου και τέτοια γεγονότα είναι ορθά και αληθή, εξ όσων καλύτερα γνωρίζω, πιστεύω και πληροφορούμαι. Οι αναφορές μου σε νομικά θέματα βασίζονται σε συμβουλή των δικηγόρων της Αιτήτριας, ήτοι των κ.κ. Γεωργιάδης & Πελίδης Δ.Ε.Π.Ε, χωρίς αυτό να αποτελεί απεμπόληση του προνομίου.
4. Η Αιτήτρια καταχώρισε στις 25/08/2023 την Αγωγή υπ’ αρ.2535/2023 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας εναντίον των (1) Κυριάκου Παπαπέτρου και της (2) Στέλλας Παπαπέτρου (εφεξής «Εναγόμενοι») αξιώνοντας, εναντίον των Εναγόμενων 1 και 2, αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα, οφειλόμενο ποσό δυνάμει παράβασης της συμφωνίας δανείου, υπ’ αριθμό λογαριασμού [ ].
Επισυνάπτω ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2, αντίγραφο του σχετικού κλητηρίου εντάλματος.
5. Η Αποβιώσασα είχε παραχωρήσει η ίδια προς όφελος της Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Παλαιχωρίου Σύμβαση Υποθήκης Υ5860/2010 προς εξασφάλιση πιστωτικής διευκόλυνσης που παραχωρήθηκε στους ως άνω Εναγόμενους 1 και 2 και είναι συνεπώς και αυτή ενυπόθηκη οφειλέτιδα για τα ποσά που αξιώνονται με την πιο πάνω αγωγή. Η Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Παλαιχωρίου μετά από συγχωνεύσεις με άλλα συνεργατικά ιδρύματα μετονομάστηκε σε Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα Λτδ και συμφώνησε με την Αιτήτρια όπως της μεταβιβάσει συγκεκριμένες εργασίες, περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις και δικαιώματα δυνάμει γραπτής συμφωνίας μεταφοράς εργασιών ημερομηνίας 25/06/2018, συμπεριλαμβανομένων και των προαναφερόμενων πιστωτικών διευκολύνσεων και εξασφαλίσεων. Επισυνάπτω ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3 τη σχετική γνωστοποίηση ημερομηνίας 04/09/2018 σύμφωνα με το άρθρο 3(1) του περί Μεταβίβασης Τραπεζικών Εργασιών και Εξασφαλίσεων Νόμου του 1997 (Ν. 64(I) του 1997).
6. Επισυνάπτω επίσης ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 την προαναφερθείσα Υποθήκη Υ5860/2010 του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λευκωσίας, που επιβεβαιώνει και την ακίνητη περιουσία της Αποβιώσασας. Όσον αφορά την κινητή περιουσία της Αποβιώσασας, αναφέρω ότι η Αιτήτρια δεν έχει οποιαδήποτε πληροφορία στη διάθεση της.
7. Εξ όσων καλύτερα γνωρίζω, η Αποβιώσασα απεβίωσε την 01/09/2018 χωρίς διαθήκη. Επισυνάπτω ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5 έρευνα που διενεργήθηκε από τους δικηγόρους της Αιτήτριας στο αρχείο αποβιωσάντων.
8. Εξ όσων καλύτερα γνωρίζω, η Αποβιώσασα κατά το χρόνο του θανάτου της διέμενε στην οδό [ ], 2745, Παλαιχώρι, Λευκωσία (δηλαδή εντός της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου), απεβίωσε χωρίς διαθήκη και άφησε τους ακόλουθους κληρονόμους:
(1) Π. Χ., από [ ], 2745, Παλαιχώρι, Λευκωσία
(2) Σ. Π., από [ ] 6, 2740, Παλαιχώρι Μόρφου, Λευκωσία
9. Εξ όσων καλύτερα γνωρίζω κανένας από τους πιο πάνω κληρονόμους δεν έχει ενδιαφερθεί για να υποβάλει αίτηση διαχείρισης της περιουσίας της Αποβιώσασας. Συνεπώς, ειλικρινά πιστεύω ότι η έκδοση των αιτούμενων Διαταγμάτων είναι ορθή, δίκαια και αναγκαία προκειμένου να επιτρέψει στην Αιτήτρια να προωθήσει την προαναφερθείσα αγωγή και εναντίον της Αποβιώσασας καθώς και να προχωρήσει με την προσθήκη Εναγόμενου στη διαδικασία, ήτοι του διαχειριστή της Αποβιώσασας και στη συνέχεια να προχωρήσει με την εκποίηση της προαναφερθείσας Υποθήκης. Με αυτόν τον τρόπο, η Αιτήτρια θα προωθήσει τα επίδικα θέματα της αγωγής συγκεντρωτικά, χωρίς να δημιουργούνται πολλαπλές και αχρείαστες διαδικασίες, οι οποίες ενδεχομένως να δημιουργήσουν σπατάλη πολύτιμου δικαστικού χρόνου και εξόδων.
10. Επιπλέον, εξ΄ όσων ενημερώνομαι από τους λειτουργούς της Αιτήτριας, δεν υπάρχει οποιοδήποτε άλλο στοιχείο ή πληροφορία σε σχέση με τυχόν άλλους συγγενείς και/ή κληρονόμους της Αποβιώσασας.
11. Ειλικρινά πιστεύω ότι, ο προτεινόμενος διαχειριστής, κύριος Κωνσταντίνος Ιωάννου, είναι πρόσωπο ανεξάρτητο, υπεύθυνο και σε θέση να τηρήσει επαρκώς τις υποχρεώσεις του αν διοριστεί από το Σεβαστό Δικαστήριο. Επισυνάπτω ως δέσμη εγγράφων ΤΕΚΜΗΡΙΟ 6 την έγγραφη του συγκατάθεση για τον προτεινόμενο διορισμό του καθώς και το βιογραφικό του σημείωμα.
12. Ενόψει όλων των πιο πάνω, ειλικρινά πιστεύω και λαμβάνω νομική συμβουλή ότι η έκδοση των αιτούμενων Διαταγμάτων είναι απολύτως ορθή, δίκαια και αναγκαία. Σε διαφορετική περίπτωση, τα συνταγματικά και συμβατικά της δικαιώματα θα παραβλαφτούν. »
Η ένσταση
Η κα Παπαπέτρου, κληρονόμος (στο εξής η Ενιστάμενη), αντέδρασε στην αίτηση καταχωρώντας ένσταση, προβάλλοντας 6 λόγους ένστασης που είναι οι ακόλουθοι.
« 1. Το πρόσωπο που προτείνεται δεν μπορεί να κριθεί για τους σκοπούς για τους οποίους επιδιώκεται η έκδοση διατάγματος ότι είναι κατάλληλο και ουδέτερο πρόσωπο για να διαχειριστή και να υπερασπιστεί την περιουσία της αποβιωσάσης από τους ίδιους τους αιτητές.
2. Οι αιτητές δεν αποδεικνύουν ειδικές περιστάσεις για την παραχώρηση εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης.
3. Δεν αποδεικνύουν ότι είναι αναγκαίο και πρόσφορο να είναι άλλο πρόσωπο ο διαχειριστής εκ μέρους των κληρονόμων της περιουσίας της.
4. Ο σκοπός τους είναι να πωλήσουν την περιουσία της αποβιωσάσης χωρίς να έχουν δικαίωμα να υπερασπιστούν την πώληση οι κληρονόμοι της.
5. Η αίτηση είναι κακόπιστη και καταχρηστική.
6. Η αίτηση είναι νομικά και ουσιαστικά αβάσιμη. »
Η ένσταση βασίζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.48, θ.4-8, στον περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Αποβιωσάντων Διαδικαστικό Κανονισμό του 1955, Κανονισμοί 9, 24, 28, 31, 33 και 38 και στα έντυπα 1, 2, στα άρθρα 12, 17 και 19[1] και στις γενικές και συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου.
Τα γεγονότα δε επί των οποίων στηρίζεται η ένσταση, εκτίθενται στην επισυνημμένη ένορκη δήλωση της Ενιστάμενης, η οποία αναφέρει επί λέξει τα ακόλουθα.
« 1. Είμαι η Καθ΄ ης η Αίτηση στην παρούσα αίτηση.
2. Γνωρίζω πολύ καλά τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης και εκεί που δεν τα γνωρίζω προσωπικά αποκαλύπτω την πηγή των γνώσεων μου.
3. Είμαι μια εκ των κληρονόμων της άνω αποβιωσάσης.
4. Υπάρχει αγωγή εναντίον μου και εναντίον του συζύγου μου η οποία εκκρεμεί..............................
5. .............................................
7. Πιστεύω ότι το πρόσωπο που προτείνεται δεν μπορεί να κριθεί για τους σκοπούς για τους οποίους επιδιώκεται η έκδοση διατάγματος ότι είναι κατάλληλο και ουδέτερο πρόσωπο για να διαχειριστή και να υπερασπιστεί την περιουσία της αποβιωσάσης από τους ίδιους τους αιτητές.
8. Οι αιτητές δεν αποδεικνύουν ειδικές περιστάσεις για την παραχώρηση εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης.
9. Δεν αποδεικνύουν ότι είναι αναγκαίο και πρόσφορο να είναι άλλο πρόσωπο ο διαχειριστής εκ μέρους των κληρονόμων της περιουσίας της.
10. Ο σκοπός τους είναι να πωλήσουν την περιουσία της αποβιωσάσης χωρίς να έχουν δικαίωμα να υπερασπιστούν την πώληση οι κληρονόμοι της.
...........................
16. Όλα τα πιο πάνω είναι εξ όσων κάλιο γνωρίζω και πιστεύω ορθά και αληθή. »
Ακροαματική Διαδικασία/Επιχειρηματολογία των δύο πλευρών
Στο πλαίσιο της ακρόασης της Αίτησης δεν ζητήθηκε η αντεξέταση οιουδήποτε εκ των ενόρκως δηλούντων. Ως προς τις αγορεύσεις των δύο πλευρών, σημειώνεται ότι ο συνήγορος της Αιτήτριας ετοίμασε γραπτώς την αγόρευση του, ενώ η Ενιστάμενη αγόρευσε προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου.
Βεβαίως, δεν μπορεί εδώ να μην σχολιαστεί ότι τα όσα ανέφερε προφορικά η Ενιστάμενη ήταν παντελώς άσχετα με την παρούσα διαδικασία. Επί τούτου, θα αρκεστώ να αναφέρω μόνον ότι αντί να επικεντρωθεί στους λόγους ένστασης της και στα όσα σχετικά αναφέρει στην ένορκη της δήλωση, η αγόρευση της περιστράφηκε γύρω από το νόμο που κυρώνει τις πράξεις του 23ου Συνεδρίου της Παγκόσμιας Ταχυδρομικής Ένωσης, Ν.16(ΙΙΙ)/2008 (βλ. Έγγραφο Α). Σημειωτέον, ότι τα ερωτήματα του Δικαστηρίου προς την Ενιστάμενη για τη σχετικότητα της εν λόγω νομοθεσίας με τα επίδικα ζητήματα, παρέμειναν αναπάντητα.
Αναφορικά με την αγόρευση που παρουσίασε ο συνήγορος της Αιτήτριας, δεν κρίνεται σκόπιμη η επανάληψη εδώ των όσων αναφέρει σε αυτήν. Τούτο θα γίνει κατωτέρω, αν αυτό κριθεί αναγκαίο.
Νομική πτυχή
Στο άρθρο 17 του Κεφ.189 γίνεται αναφορά στα πρόσωπα τα οποία δύναται να διοριστούν διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντα και στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου σχετικά με τα πρόσωπα που δύναται να διοριστούν ως τέτοιοι. Το εν λόγω άρθρο προνοεί τα ακόλουθα:
« 17. Κατά τη χoρήγηση διαχείρισης τo Δικαστήριo λαμβάvει υπόψη τα δικαιώματα κάθε πρoσώπoυ πoυ έχει συμφέρov στηv κληρovoμιά τoυ απoθαvόvτoς ή στo πρoϊόv της πώλησης αυτής, και ειδικότερα διαχείριση με επισυvημμέvη διαθήκη δύvαται vα χoρηγηθεί σε κληρoδόχo, και oπoιαδήπoτε τέτoια διαχείριση δύvαται vα περιoρίζεται με oπoιoδήπoτε τρόπo ως τo Δικαστήριo ήθελε κρίvει σκόπιμo:
Νoείται ότι-
(α) ………………
(β) αv λόγω της αφερεγγυότητας της κληρovoμιάς τoυ απoθαvόvτoς ή λόγω oπoιωvδήπoτε άλλωv ειδικώv περιστάσεωv, φαίvεται στo Δικαστήριo αvαγκαίo ή πρόσφoρo vα διoρίσει ως διαχειριστή πρόσωπo άλλo από τo πρόσωπo τo oπoίo, ελλείψει της διάταξης αυτής, θα δικαιoύτo κατά vόμo στη χoρήγηση της διαχείρισης, τo Δικαστήριo δύvαται κατά τη διακριτική τoυ εξoυσία, αvεξάρτητα από oπoιαδήπoτε διάταξη τoυ Νόμoυ αυτoύ, vα διoρίσει ως διαχειριστή πρόσωπo τo oπoίo κρίvει κατάλληλo, και oπoιαδήπoτε διαχείριση πoυ χoρηγήθηκε δυvάμει της διάταξης αυτής δύvαται vα περιoρίζεται με oπoιoδήπoτε τρόπo ως τo Δικαστήριo ήθελε κρίvει σκόπιμo. »
Το άρθρο 19 της εν λόγω νομοθεσίας δε, δίνει εξουσία στο Δικαστήριο για την παραχώρηση εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης. Το εν λόγω άρθρο έχει ως ακολούθως:
«19. Παραχωρητήρια δυνατό να περιέχουν χρονικούς περιορισµούς σχετικά µε περιουσία, ή να αφορούν ειδικό σκοπό, και τηρουµένων των διατάξεων του Νόµου αυτού και των Κανονισµών, το Δικαστήριο ή οι πρωτοκολλητές, κατά την έκδοση των εν λόγω παραχωρητηρίων, ακολουθούν την πρακτική επικύρωσης διαθηκών που επικρατεί εκάστοτε στην Αγγλία.»
Επίσης, το άρθρο 58 αναφέρει ότι:
«Σε κάθε θέµα πρακτικής ή διαδικασίας σε οποιοδήποτε Δικαστήριο ή πρωτοκολλητείο επικύρωσης διαθηκών για το οποίο δεν γίνεται πρόνοια στο Νόµο αυτό ή στους Κανονισµούς εφαρµόζεται η εκάστοτε πρακτική και διαδικασία του Τµήµατος Επικύρωσης Διαθηκών του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Αγγλίας.»
Παραπέμπω επίσης στους Περί Διαχειρίσεων Κληρονομιών Κανονισμούς του 1955 (The Administration of Estates Rules, 1955) και ειδικότερα στους Κανονισμούς 28 και 33, τους οποίους παραθέτω αυτούσιους:
«28. Βefore making a limited grant, a probate registrar shall obtain the Limited directions of the Court.
..............
33. Unless the Court because of special circumstances otherwise directs, any person having a prior right to a grant shall be preferred unless-
(a) he has renounced such right and such renunciation shall be in Form 11 or 12 of Appendix A as the case may be; or
(b) he has not, within seven days after service of notice upon him of the application for grant, entered a caveat; or
(c) he is residing outside Cyprus or cannot be found.»
Η παραχώρηση εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης δυνάμει του άρθρου 19 του Κεφ. 189, γίνεται στις περιπτώσεις ειδικού σκοπού και περιορίζεται μόνο για τον σκοπό αυτό, με την ολοκλήρωση του οποίου παύει να ισχύει. Επίσης, τέτοια έγγραφα παραχωρούνται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εκτελεστές ή άλλα πρόσωπα τα οποία έχουν δικαίωμα να τους παραχωρηθούν έγγραφα διαχείρισης δεν καθιστούν τους εαυτούς τους ως προσωπικούς αντιπρόσωπους.
Στο σύγγραμμα Tristram and Coote's Probate Practice, 30th edition, para. 11.358, κάτω από το τίτλο «Grant limited to a claim», αναφέρονται τα ακόλουθα:
«Where it is necessary for the personal representative of a deceased person to be made a party to legal proceedings (eg a claim by or against the estate of the deceased), but the executors or other persons entitled to obtain a grant will not constitute themselves as personal representatives, application may be made for a grant of administration to a nominee, limited to bringing, defending or being a party to the claim or proceedings in question. The grant will in no case be a general grant. The claim or proceedings must be identified in the oath so far as possible and will be specified in the grant.»
Στην Πολ. Έφεση αρ. 376/11, ημερ. 17/11/2017, Ανδρομάχη Μηνά υπό την ιδιότητα της ως διαχειρίστριας της περιουσίας του αποβιώσαντος Ανδρέα Μηνά v. 1. Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ κ.α., έγινε αναφορά στην ανάγκη ύπαρξης ειδικού σκοπού για τον οποίο παραχωρούνται έγγραφα περιορισμένης διαχείρισης και στις εξουσίες και υποχρεώσεις ενός τέτοιου διαχειριστής. Συγκεκριμένα, λέχθηκαν τα εξής:
«Ο διαχειριστής της περιουσίας με περιορισμένο παραχωρητήριο δεν εξομοιώνεται με ένα συνηθισμένο διαχειριστή της περιουσίας αποβιώσαντα ώστε να υπέχει ευθύνη για τον τρόπο διαχείρισης της περιουσίας. Σχετική με το θέμα είναι η υπόθεση Pratt v. London Passenger Transport Board (1937) 1 All ER. 473, 474, όπου αναφέρθηκε ότι ο διαχειριστής που διορίζεται με περιορισμένο παραχωρητήριο (ad litem) ενόψει του ότι δεν υπέχει τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντα ενός συνήθη διαχειριστή περιουσίας αποβιώσαντα, θα πρέπει να εξασφαλιστεί ως προς τα έξοδα που θα προκύψουν. Δεν μπορεί επίσης να κριθεί υπεύθυνος επίδειξης αμέλειας. Απλά, όπως αναφέρεται στην απόφαση, θα αντικαταστήσει τον αποβιώσαντα και θα προχωρήσει δικαστικά εναντίον της Ασφαλιστικής εταιρείας, που αφορούσε η περίπτωση.
Ενδεικτικό επίσης της διαφορετικής αντιμετώπισης που τυγχάνει ένας διαχειριστής ad litem που σκοπό έχει την αντιπροσώπευση αποβιώσαντα σε εκκρεμούσα αγωγή με ένα συνήθη διαχειριστή, είναι ότι ως εκ της ιδιάζουσας θέσης του δεν απαιτείται η οποιαδήποτε δέσμευση ή παροχή εγγύησης σε σχέση με τη διαχείριση της περιουσίας, εφόσον το παραχωρητήριο χορηγείται για μηδέν περιουσία (βλ. σύγγραμμα Tristram (ανωτέρω). Ο διορισμός του διαχειριστή σε τέτοια περίπτωση αφορά μόνο στην εκπροσώπηση της περιουσίας ως απλά διαδίκου.
Σχετική με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης είναι και η υπόθεση In the Goods of Knight (1939) 3 All E.R. 928, στην οποία είχε διοριστεί διαχειριστής για το περιορισμένο σκοπό να υπερασπίσει την περιουσία αποβιώσαντα σε αγωγή που θα καταχωρούσαν εναντίον του τρίτα πρόσωπα. Αποφασίστηκε ότι το παραχωρητήριο στην περίπτωση αυτή περιορίζετο στην υπεράσπιση στην προτιθέμενη να καταχωρηθεί αγωγή και ότι ο διορισμός παύει να ισχύει με την ολοκλήρωση της αγωγής.
Στο σύγγραμμα Williams, Mortimer and Sunnucks, Executors, Administrator and Probate, 20η έκδοση, παραγρ. 24-01 και 26-13 γίνεται επίσης αναφορά για τη δυνατότητα έκδοσης περιορισμένου παραχωρητηρίου για ειδικούς σκοπούς, όπως για να καταστήσει ένα πρόσωπο ως διάδικο σε μια αγωγή, ιδιαίτερα εναγόμενο, και να διορίσει διαχειριστή ad litem δηλαδή να αντιπροσωπεύει τον αποβιώσαντα μόνο σε σχέση με την αγωγή (βλ. Re Simpson, Re Ganning (1936) P.40.) Περιορισμένα παραχωρητήρια μπορούν επίσης να χορηγηθούν και στους ίδιους τους πιστωτές της περιουσίας ενός αποβιώσαντα (βλ. Re Atherton (1892) p. 104). »
Πιο κάτω, στην ίδια απόφαση, επεξηγείται η διαφορά του παραχωρητηρίου που εξασφαλίζεται δυνάμει του άρθρου 20 του Κεφ. 189, από αυτό που εξασφαλίζεται δυνάμει του άρθρου 19. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα:
«Από τις πρόνοιες των δυο άρθρων 19 και 20 και τη νομολογία καθίσταται σαφές ότι η διαδικασία που προνοείται από το άρθρο 20 είναι εντελώς διαφορετική απ' εκείνη του άρθρου 19. Στην περίπτωση του άρθρου 20 το παραχωρητήριο χορηγείται στα πλαίσια κληρονομικής αγωγής (probate action) όπου ο διαχειριστής έχει όλες τις εξουσίες γενικού διαχειριστή και υπόκειται περαιτέρω στον έλεγχο του Δικαστηρίου ενεργώντας κάτω από τις οδηγίες του.
Στην υπόθεση Nada Terzian κ.α. ν. Haig Terxian κ.α. (2003) 1 (Β) Α.Α.Δ. 1252, απασχόλησε το Ανώτατο Δικαστήριο ο διορισμός διαχειριστή εν εκκρεμοδικία, σύμφωνα με το άρθρο 20. Αποφασίστηκε ότι θα πρέπει για έκδοση παραχωρητηρίου pendente lite να εκκρεμεί δικαστικό μέτρο που αφορά στο κύρος της διαθήκης ή στην εξασφάλιση, ακύρωση ή ανάκληση παραχωρητηρίου και η αίτηση να γίνει δια κλήσεως σε αγωγή που καταχωρήθηκε προηγουμένως.
Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Tristram (ανωτέρω) στη σελ. 519, το παραχωρητήριο που χορηγείται pendente lite αρχίζει με την έκδοση του διατάγματος και τερματίζεται με την πλήρη αποπεράτωση της κληρονομικής αξίωσης.
Σίγουρα πρόκειται για δυο ξεχωριστές έννοιες (δέστε τους ορισμούς «ad litem" και "pendente lite" στο Oxford Dictionary of Law, 5η έκδοση, σελ. 11 και 361), και διαδικασίες που αφορούν μεν στο διορισμό διαχειριστή περιουσίας αποθανόντα, αλλά στη βάση διαφορετικών δεδομένων και με διαφορετικές εξουσίες ο κάθε διαχειριστής. Στην παρούσα περίπτωση η εξασφάλιση του περιορισμένου παραχωρητηρίου έγινε στη βάση αίτησης που είχε ως νομικό υπόβαθρο το άρθρο 19 του Κεφ. 189 και ο σκοπός για τον οποίο χορηγήθηκε ήταν σαφής, δηλαδή η συνέχιση της διαδικασίας της εκκρεμούσας αγωγής. Το επίδικο θέμα της αγωγής αφορούσε σε αξιώσεις που πηγάζουν από χρεωστικό υπόλοιπο δυνάμει συμφωνιών μεταξύ των διαδίκων και σίγουρα όχι σε κληρονομικές αξιώσεις.»
Πέραν των πιο πάνω όμως, θα πρέπει να αναφερθεί ότι η παραχώρηση εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης ad litem και pendente lite αποτελούν κάποιες εκ των περιπτώσεων περιορισμένης διαχείρισης. Όλες οι περιπτώσεις παραχώρησης εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης (Types of Limited Grant) απαριθμούνται και επεξηγούνται στο σύγγραμμα Williams, Mortimer and Sunnucks, Executors, Administrator and Probate, 20η έκδοση, παρ. 24-01 - 24-59. Γενικά η παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης μπορεί, αν είναι κατάλληλη, να περιορίζεται είτε σε χρόνο, περιουσία ή για ειδικό σκοπό.
Η παραχώρηση εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης ad litem, όπως έχει αναφερθεί ανωτέρω, γίνεται με σκοπό την έναρξη ή συνέχισης δικαστικής διαδικασίας. Στην περίπτωση όμως που απαιτείται η διαχείριση της περιουσίας για την οποία παραχωρήθηκαν τα έγγραφα για τον πιο πάνω σκοπό, απαιτείται στη διαδικασία να είναι μέρος ο γενικός διαχειριστής. Στο Halbury's Laws of England, fourth edition, reissue, Vol. 17(2), para. 225 αναφέρονται τα εξής:
«Where the object of Chancery Proceedings is to administer the estate in respect of which a grant ad litem of the estate has been obtained, or to obtain relief involving general accounts and inquiries in respect of the estate, a general administrator is a necessary party to the proceedings.»
Ο διαχειριστής εν εκκρεμοδικία (pendente lite) έχει όλα τα δικαιώματα και εξουσίες ενός γενικού διαχειριστή εκτός από το δικαίωμα να διανέμει την περιουσία. Αίτηση για διορισμό ενός τέτοιου διαχειριστή γίνεται συνήθως από ένα από τα διάδικα μέρη στην εκκρεμοδικία αλλά μπορεί να διοριστεί και πρόσωπο μετά από αίτηση οποιουδήποτε προσώπου ενδιαφέρεται στην περιουσία, όπως για παράδειγμα ενός πιστωτή. Στην παράγραφο 24.-50 του συγγράμματος Williams, Mortimer and Sunnucks, Executors, Administrator and Probate, 20η έκδοση, κάτω από τον τίτλο "Who may apply for an order for such grant" αναφέρονται τα εξής:
«Usually the application is made by one of the parties to the litigation. However, the court may appoint an administrator pending determination of a probate claim on the application of any person interested in the estate, e.g. a creditor.»
Στην Nada Terzian κ.α. ν. Haig Terxian κ.α. (2003) 1 (Β) Α.Α.Δ. 1252, αποφασίστηκε επίσης ότι αίτηση για διορισμό διαχειριστή εν εκκρεμοδικία δεν είναι απαραίτητο να γίνεται στα πλαίσια της εκκρεμούσας αγωγής.
Εξέταση της αίτησης
Στην προκειμένη περίπτωση, προκύπτει ότι ζητείται ο διορισμός διαχειριστή για περιορισμένο σκοπό με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 19 του Κεφ. 189.
Σύμφωνα με την αναντίλεκτη μαρτυρία του Ελευθερίου, η Αιτήτρια στις 25/8/2023 καταχώρησε την αγωγή 2535/2023 του Ε. Δ. Λευκωσίας εναντίον του Κυριάκου Παπαπέτρου και της Ενιστάμενης, αξιώνοντας εναντίον τους οφειλόμενο ποσό δυνάμει παράβασης συμφωνίας (Τεκμήριο 2). Επισημαίνεται εδώ, ότι η καταχώρηση της αγωγής, η οποία εκκρεμεί, γίνεται παραδεκτή και από την Ενιστάμενη στην παράγραφο 4 της ένορκης της δήλωσης.
Η αποβιώσασα δε, είχε παραχωρήσει υποθήκη προς εξασφάλιση της πιστωτικής διευκόλυνσης που παραχωρήθηκε στα εν λόγω πρόσωπα (Τεκμήριο 4). Η υποθήκη βεβαίως, προκύπτει ότι παραχωρήθηκε προς όφελος της Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Παλαιχωρίου, η οποία παρουσιάζεται ως ενυπόθηκη οφειλέτιδα, πλην όμως, όπως εξηγείται, η εν λόγω συνεργατική εταιρεία, μετά από συγχωνεύσεις με άλλα συνεργατικά ιδρύματα, μετονομάστηκε σε Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα Λτδ και συμφώνησε με την Αιτήτρια όπως της μεταβιβάσει συγκεκριμένες εργασίες, περιουσιακά στοιχεία, υποχρεώσεις και δικαιώματα δυνάμει γραπτής συμφωνίας μεταφοράς εργασιών ημερομηνίας 25/6/2018, συμπεριλαμβανομένων και των επίδικων πιστωτικών διευκολύνσεων και εξασφαλίσεων (βλ. Τεκμήριο 3).
Συναφώς, από τα πιο πάνω προκύπτει ότι η Αιτήτρια, σήμερα, κατέχει προς όφελος της την επίδικη υποθήκη που παραχώρησε η αποβιώσασα.
Επίσης δεν αμφισβητείται και παρέμεινε αναντίλεκτο, ότι η αποβιώσασα απεβίωσε την 1/9/2018 χωρίς διαθήκη (Τεκμήριο 5), ότι οι κληρονόμοι της είναι η Ενιστάμενη και ο Παντελής Χριστοφή[2] και επίσης ότι κανένας από τους κληρονόμους δεν έχει ενδιαφερθεί για να υποβάλει αίτηση διαχείρισης της περιουσίας. Επί τούτου, αναφέρεται ότι δεν αποτέλεσε ποτέ θέση της Ενιστάμενης ότι υπάρχει τέτοια πρόθεση από μέρους της ή και από τους κληρονόμους.
Έχοντας αυτά υπόψη, σημειώνεται πως σύμφωνα με τον Ελευθερίου, η έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων είναι ορθή, δίκαια και αναγκαία προκειμένου να επιτρέψει στην Αιτήτρια να προωθήσει την προαναφερθείσα αγωγή και εναντίον της αποβιώσασας καθώς και να προχωρήσει με την προσθήκη Εναγόμενου στη διαδικασία, ήτοι του διαχειριστή της αποβιώσασας και στη συνέχεια να προχωρήσει με την εκποίηση της προαναφερθείσας υποθήκης. Με αυτόν τον τρόπο, η Αιτήτρια θα προωθήσει τα επίδικα θέματα της αγωγής συγκεντρωτικά, χωρίς να δημιουργούνται πολλαπλές και αχρείαστες διαδικασίες, οι οποίες ενδεχομένως να δημιουργήσουν σπατάλη πολύτιμου δικαστικού χρόνου και εξόδων.
Ως έχει αναφερθεί δε στην αρχή της παρούσας, η παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης στον Κωνσταντίνο Ιωάννου, ζητείται προκειμένου:
(α) Να παραλάβει οποιαδήποτε αίτηση και/ή έγγραφα για την προσθήκη της Αποβιώσασας ως Εναγόμενης στην Αγωγή υπ’ αρ. 2535/2023 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, και
(β) Να εμφανισθεί και/ή να ενεργήσει και/ή να λάβει τα διαβήματα που θα θεωρήσει κατάλληλα εκ μέρους και για λογαριασμό της Αποβιώσασας και/ή της περιουσίας της στην Αγωγή υπ’ αρ.2535/2023 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, και/ή
(γ) Να παραλαμβάνει εκ μέρους και για λογαριασμό της Αποβιώσασας οποιεσδήποτε επιστολές και/ή ειδοποιήσεις και/ή άλλα έγγραφα σε σχέση με την Υποθήκη Υ5860/2010 του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λευκωσίας, συμπεριλαμβανομένων οποιωνδήποτε ειδοποιήσεων δυνάμει του Μέρους VIA του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 1965 ως τροποποιήθηκε (Ν. 9/1965).
Συνεπώς, προκύπτει ότι ο σκοπός για τον οποίο ζητείται ο διορισμός διαχειριστή είναι συγκεκριμένος και ειδικός, και επίσης ότι το χρονικό διάστημα της εκπροσώπησης θα διαρκέσει μέχρι την αποπεράτωση των διαδικασιών εκτέλεσης και εκποίησης του ακινήτου.
Υπό τις περιστάσεις δε, κρίνω ότι είναι ορθό και δίκαιο, και συντρέχουν ειδικές περιστάσεις που δικαιολογούν την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Η ανυπαρξία διαχειριστή και η έλλειψη ενδιαφέροντος από τους κληρονόμους για να προχωρήσουν σε τέτοιο διορισμό, καθιστά σαφές ότι η Αιτήτρια εμποδίζεται από του να προωθήσει τη διαδικασία εναντίον της αποβιώσασας και να ζητήσει εκποίηση της υποθήκης, προς είσπραξη του λαβείν της.
Ως προς το πρόσωπο που προτείνεται για διαχειριστής, ήτοι ο ρηθείς Κωνσταντίνος Ιωάννου, κατ’ αρχάς αναφέρω πως πρόκειται για εγκεκριμένο ορκωτό λογιστή και αδειοδοτημένο σύμβουλο αφερεγγυότητας. Έχοντας δε υπόψη και όσα άλλα προκύπτουν σε σχέση με αυτόν από το βιογραφικό του (βλ. Τεκμήριο 6), αλλά και το γεγονός ότι δεν έχει καταδειχθεί οποιαδήποτε σχέση με την Αιτήτρια, η οποία να τον εμποδίζει να ενεργεί αμερόληπτα, αποτελεί κατάληξη μου ότι πρόκειται για κατάλληλο πρόσωπο. Ως προς τις αναφορές της Ενιστάμενης στην ένορκη της δήλωση, είναι σαφές πως δεν αποτελούν τίποτε περισσότερο παρά γενικούς και αόριστους ισχυρισμούς, οι οποίοι βεβαίως δεν είναι ικανοί να καταδείξουν ακαταλληλότητα του προτεινόμενου προσώπου, το οποίο επαναλαμβάνεται ότι θα ενεργήσει μόνον για τον περιορισμένο σκοπό που έχει αναφερθεί ανωτέρω. Περιπλέον, σημειώνεται πως το εν λόγω πρόσωπο συγκατατίθεται στο διορισμό του (βλ. Τεκμήριο 6).
Έχοντας όλα αυτά υπόψη και με τη διαπίστωση βεβαίως ότι καμία κακοπιστία ή κατάχρηση έχει καταδειχθεί ως προς την προώθηση της αίτησης από την Αιτήτρια, αποτελεί διαπίστωση μου ότι όλοι οι λόγοι ένστασης είναι αβάσιμοι και θα πρέπει να απορριφθούν.
Συναφώς, αποτελεί κατάληξη μου ότι η διακριτική μου ευχέρεια θα πρέπει να ασκηθεί υπέρ της Αίτησης.
Κατάληξη
Συνεπώς, η Αίτηση εγκρίνεται και εκδίδεται διάταγμα για την παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης (limited grant of letters of administration) της περιουσίας της αποβιώσασας, Ανδριανούς Γεωργίου Πάουρου (Α.Δ.Τ. 665873) τέως από το Παλαιχώρι, στον Κωνσταντίνο Ιωάννου (Α.Δ.Τ. 671778), με ειδικό σκοπό:
(α) Να παραλάβει οποιαδήποτε αίτηση και/ή έγγραφα για την προσθήκη της Αποβιώσασας ως Εναγόμενης στην Αγωγή υπ’ αρ. 2535/2023 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, και
(β) Να εμφανισθεί και/ή να ενεργήσει και/ή να λάβει τα διαβήματα που θα θεωρήσει κατάλληλα εκ μέρους και για λογαριασμό της Αποβιώσασας και/ή της περιουσίας της στην Αγωγή υπ’ αρ.2535/2023 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, και
(γ) Να παραλαμβάνει εκ μέρους και για λογαριασμό της Αποβιώσασας οποιεσδήποτε επιστολές και/ή ειδοποιήσεις και/ή άλλα έγγραφα σε σχέση με την Υποθήκη Υ5860/2010 του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λευκωσίας, συμπεριλαμβανομένων οποιωνδήποτε ειδοποιήσεων δυνάμει του Μέρους VIA του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 1965 ως τροποποιήθηκε (Ν. 9/1965).
Τα έξοδα της διαδικασίας €1.800.- συμπεριλαμβανομένων ΦΠΑ και πραγματικών εξόδων, επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον της Ενιστάμενης.
(Υπ.) Μιχάλης Παπαθανασίου
Μ. Παπαθανασίου, Α.Ε.Δ.
Πιστόν αντίγραφον
Πρωτοκολλητής
[1] Δεν αναφέρεται σε ποια νομοθεσία αντιστοιχούν τα άρθρα, πλην όμως εξ όσων γίνεται αντιληπτό αφορούν το Κεφ.189.
[2] Ο οποίος παρά την επίδοση της αίτησης προς αυτόν, ουδέν ενδιαφέρον επέδειξε και δεν εμφανίστηκε στη διαδικασία.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο