Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας
Ενώπιον: Μ. Παπαϊωάννου, Π. Ε. Δ.
Αρ. Αγωγής:1011/19
Μεταξύ:
1. Ντίμης Συλλουρής, υπο την ιδιότητα του ως κληροδόχος
2. Χριστάκης Παπαβασιλείου, υπο την ιδιότητα του ως κληροδόχος
Ενάγοντες
και
1. Γιώργος Ιωακείμ
2. Ικαρος Ιωακείμ
Εναγόμενοι
Αίτηση ημερ. 10/12/2025 για γραφολογική εξέταση
Ημερομηνία: 18 Ιουνίου, 2026
Εμφανίσεις:
Για Εναγόμενους -Αιτητές: Α. Παπαμιχαήλ & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, Κ. Ν. Νικολαΐδης & ΣΙΑ ΔΕΠΕ
Για: Ενάγοντες- Καθ’ ων η αίτηση: Σωτήρης Δράκος ΔΕΠΕ, Χρίστος & Αντιγόνη Γαβριηλίδη ΔΕΠΕ
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Με την παρούσα αγωγή, η οποία εκκρεμεί από το έτος 2019, ζητείται από τους Ενάγοντες η επικύρωση της διαθήκης του αποβιώσαντα Οδυσσέα Ιωακείμ ως νόμιμης και έγκυρης. Από την πλευρά τους, οι Εναγόμενοι έχουν καταχωρίσει Υπερασπίσεις αμφισβητώντας τη γνησιότητα της διαθήκης. Προβάλλουν ισχυρισμούς ότι ο αποβιώσας κατά τον ουσιώδη χρόνο έπασχε από σοβαρή γεροντική άνοια και στερείτο δικαιοπρακτικής ικανότητας, ενώ παράλληλα ισχυρίζονται ότι η υπογραφή επί του εγγράφου δεν ανήκει στον ίδιο ή εξασφαλίστηκε κατόπιν δόλου, απάτης ή ψευδών παραστάσεων. Ανταπαιτούν δε, μεταξύ άλλων, δήλωση του Δικαστηρίου ότι ο πιο πάνω αποβιώσας απεβίωσε χωρίς διαθήκη.
Η υπόθεση ήταν ορισμένη για Ακρόαση στις 26/11/2025, στάδιο κατά το οποίο αναβλήθηκε προκειμένου να δοθεί χρόνος στους Αιτητές να καταχωρίσουν την παρούσα ενδιάμεση αίτηση. Οι Αιτητές υποστηρίζουν ότι είχαν οχλήσει επανειλημμένα την πλευρά των Καθ' ων η Αίτηση ήδη από τον Αύγουστο του 2025, ζητώντας πρόσβαση στο πρωτότυπο έγγραφο για σκοπούς γραφολογικής εξέτασης, ώστε να μην καθυστερήσει η ακροαματική διαδικασία.
Με αυτή την αίτηση ζητείται:
Α. Διάταγμα και/ή άδεια του Δικαστηρίου με το οποίο να επιτρέπεται σε Εμπειρογνώμονα Δικαστικό Γραφολόγο όπως προβεί στη διενέργεια όλων των αναγκαίων και ενδεδειγμένων γραφολογικών εξετάσεων επί της καταχωρηθείσας στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας διαθήκης με αριθμό 3/16 η οποία βρίσκεται υπό την φύλαξη του Πρωτοκολλητή, περιλαμβανομένης της επιθεώρησης του πρωτοτύπου, της λήψης φωτογραφιών, αντιγράφων ή αποτυπωμάτων, και γενικά κάθε άλλης συναφούς εξέτασης ή ενέργειας που κρίνεται απαραίτητη για τους σκοπούς ετοιμασίας ειδικής γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης.
Β. Οποιαδήποτε άλλη διαταγή του Δικαστηρίου κρίνεται πρόσφορη υπό τις περιστάσεις.
Η αίτηση βασίζεται επί των διατάξεων των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και ειδικότερα επί των Δ.36 θ. 1, 2, 3, 5, Δ.38, Δ.39 θ. 1–7, Δ.48 θ 1-9 Δ.63 θ. 8–12, καθώς και επί των σχετικών διατάξεων του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου, Κεφ. 189, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί, περιλαμβανομένων, αλλά μη περιοριζόμενων, στα άρθρα 54, 57 και 58. Περαιτέρω στους Κληρονομικούς Κανονισμούς 1955 και ιδίως στους Κανονισμούς 3, 8, 14 και 42. Επιπροσθέτως στηρίζεται στο Δίκαιο της Επιείκειας, στις εγγενείς και έμφυτες εξουσίες του Δικαστηρίου για τη διαφύλαξη της ορθής απονομής της δικαιοσύνης και «την εξυπηρέτηση του υπέρτερου συμφέροντος της διακρίβωσης της αλήθειας, όπως αυτές αναγνωρίζονται από τη νομολογία».
Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η αίτηση εκτίθενται στην ένορκη δήλωση του Εναγόμενου 2, εκ των Αιτητών στην παρούσα Αίτηση. Έχει, ως αναφέρει, προσωπική γνώση των γεγονότων ενώ για ό,τι δεν προκύπτει από προσωπική του γνώση, αποκαλύπτει την πηγή της πληροφόρησης του. Δηλώνει δε δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Εναγόμενο 1 να προβεί στην ένορκη δήλωση. Τόσο ο ίδιος και ο Εναγόμενος 1 είναι κληρονόμοι του Οδυσσέα Ιωακείμ ο οποίος απεβίωσε στη Λευκωσία στις 15/2/2015 (εφεξής «ο αποβιώσας»).
Ως ο ενόρκως δηλών αναφέρει, ο αποβιώσας σύμφωνα με την Αίτηση διαχείρισης με αριθμό 101/2015 του Ε.Δ. Λευκωσίας, άφησε κληρονόμους, οι οποίοι είναι παιδιά προ αποβιωσάντων αδελφών του και ετεροθαλούς αδελφού του. Ο Εναγόμενος 1 στην παρούσα αγωγή είναι υιός του αδελφού του αποβιώσαντα Δημήτρη Ιωακείμ και ο ομνύων είναι υιός του αδελφού του αποβιώσαντα Χρήστου Ιωακείμ.
Οι Ενάγοντες στην παρούσα αγωγή που καταχωρήθηκε τέσσερα και πλέον χρόνια μετά τον θάνατο του διαθέτη, ισχυρίζονται (παράγραφος 9 της Τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης) ότι ο αποβιώσας περί τις 19/1/2012 είχε συντάξει διαθήκη η οποία μετά τον θάνατο αυτού και συγκεκριμένα τον Ιανουάριο του 2016 κατατέθηκε προς φύλαξη στον Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας και έλαβε αριθμό 3/2016. Επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 2 αντίγραφο της διαθήκης. Είναι θέση τους ότι η υπογραφή του αποβιώσαντα, ο οποίος κατά τον χρόνο σύνταξης και ή «υπογραφής» της διαθήκης έπασχε από βαριάς μορφής γεροντική άνοια, δεν είναι δική του, και αν ακόμα είναι δική του εξασφαλίστηκε χωρίς ο ίδιος να αντιλαμβάνεται, λόγω της νοητικής του κατάστασης, τι υπέγραφε. Επισυνάπτονται ως Τεκμήριο 3 ψυχιατρικές εκθέσεις των ιατρών Δρος. Ευάγγελου Αναστασίου και Δρος. Κυριάκου Βερεσιέ. Ως εκ των ανωτέρω είναι θέση τους ότι η διαθήκη είτε υπογράφηκε χωρίς ο ίδιος ο διαθέτης να αντιλαμβάνεται τι υπογράφει, είτε δεν έχει υπογραφεί από τον αποβιώσαντα άλλα από τρίτο πρόσωπο και ως εκ τούτου είναι άκυρη εξ υπαρχής (void ab initio) και δεν μπορεί να έχει οποιαδήποτε ισχύ, νομική υπόσταση και ή έρεισμα και ή αποτέλεσμα.
Κατά τον ουσιώδη χρόνο και πριν την κατ’ ισχυρισμό υπογραφή της διαθήκης ο αποβιώσας δεν υπέγραφε αλλά με την βοήθεια άλλων προσώπων έθετε τον αντίχειρα του σε έγγραφα που απαιτούσαν την υπογραφή του. Συναφώς με τα ανωτέρω είναι αδήριτη ανάγκη όπως επιτραπεί σε εμπειρογνώμονα δικαστικό γραφολόγο η επιθεώρηση του πρωτότυπου εγγράφου της διαθήκης ώστε να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα αναφορικά με την αυθεντικότητα ή όχι της υπογραφής του αποβιώσαντα σε αυτήν και να ολοκληρώσει την γραφολογική του πραγματογνωμοσύνη.
Αναφέρει επίσης ότι όπως τον πληροφορεί εμπειρογνώμονας δικαστικός γραφολόγος το φωτοαντίγραφο της διαθήκης δεν αποτελεί πρόσφορο μέσο ώστε να διαπιστωθούν χαρακτηριστικά στοιχεία τα οποία να οδηγήσουν σε ασφαλή συμπεράσματα ενώ παράλληλα η εξέταση φωτοαντιγράφων απαγορεύεται από τους κανόνες δικαστικής γραφολογίας αλλά και την πάγια δικαστική πρακτική. Σημειώνει περαιτέρω ότι οι δικηγόροι τόσο του ιδίου, όσο και του Εναγομένου 1 ζήτησαν από τους δικηγόρους των Εναγόντων το πρωτότυπο της διαθήκης ώστε να διεξαχθεί η γραφολογική εξέταση και όταν ενημερώθηκαν ότι το πρωτότυπο είναι κατατεθειμένο στον Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστήριού Λευκωσίας ζήτησαν να διευθετηθεί συνάντηση στο Πρωτοκολλητείο για να διεξαχθεί γραφολογική εξέταση. Επισυνάπτεται σχετική ηλεκτρονική αλληλογραφία ως Τεκμήριο 4.
Σε πρόσφατη ηλεκτρονική αλληλογραφία με την οποία οι δικηγόροι του Εναγομένου 1 ζήτησαν από τους δικηγόρους των Εναγόντων να κλητευθεί ως πρώτη μάρτυρας η Πρωτοκολλητής ώστε να κατατεθεί το πρωτότυπο της εν λόγω διαθήκης για να διευθετηθεί η γραφολογική εξέταση οι τελευταίοι τους παρέπεμψαν να υποβάλλουν το αίτημα τους στον Πρωτοκολλητή. Επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 5 η σχετική αλληλογραφία.
Εξ όσων τον έχουν πληροφορήσει οι δικηγόροι του, απαιτείται σχετική άδεια του Δικαστηρίου, προκειμένου να επιτραπεί σε Εμπειρογνώμονα – Δικαστικό Γραφολόγο να προβεί, στο πλαίσιο της παρούσας αιτούμενης έρευνας, σε όλες τις αναγκαίες γραφολογικές εξετάσεις, καθώς και στη λήψη φωτογραφιών και ή αντιγράφων της επίδικης διαθήκης ώστε να δύναται να ολοκληρώσει την γραφολογική εξέταση και να συντάξει την γραφολογική πραγματογνωμοσύνη. Κατά τη θέση τους το αιτούμενο διάταγμα και ή εξασφάλιση άδειας από το Δικαστήριο είναι αναγκαία για σκοπούς ορθής απονομής της Δικαιοσύνης, δεδομένου ότι ανάμεσα στα επίδικα ζητήματα συμπεριλαμβάνεται και το κατά πόσο η εν λόγω διαθήκη είναι έγκυρη. Επιπλέον, από την εν λόγω γραφολογική πραγματογνωμοσύνη ενδέχεται να προκύψουν κρίσιμες πληροφορίες οι οποίες θα τεκμηριώσουν και θα επιβεβαιώσουν τις βάσιμες θέσεις τους. Τα τυχόν νέα ευρήματα του ειδικού γραφολόγου, αναμένεται να σχετίζονται άμεσα με τα επίδικα ζητήματα και τους ισχυρισμούς που έχουν εγείρει στην πιο πάνω αγωγή, και θεωρεί ότι η πραγματογνωμοσύνη αυτή είναι άκρως απαραίτητη, ώστε ο ίδιος ο Εμπειρογνώμονας – Δικαστικός Γραφολόγος να σχηματίσει πλήρη και ολοκληρωμένη εικόνα των πραγματικών περιστάσεων και να καταλήξει σε ασφαλή και δίκαια συμπεράσματα. Προσθέτει ότι ουδεμία ζημία θα υποστούν οι Ενάγοντες από την έγκριση της παρούσας, αφού δεν θα εισαχθούν με τον τρόπο αυτό νέα ζητήματα πέραν όσων ήδη εκκρεμούν ενώπιον του Δικαστηρίου στην προαναφερθείσα αγωγή, ούτε προκύπτει οποιοσδήποτε επηρεασμός των δικαιωμάτων τους. Αντιθέτως, είναι προς το συμφέρον της Δικαιοσύνης να χορηγηθεί η αιτούμενη άδεια, ώστε να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα απαραίτητα στοιχεία και η πλήρης μαρτυρία.
Οι Ενάγοντες - Καθ’ ων η αίτηση καταχώρησαν ένσταση στην πιο πάνω αίτηση. Η ένσταση βασίζεται στα άρθρα 23 και 29 του ΚΕΦ 195 όπως τροποποιήθηκε, στα άρθρα 53, 54, 57 και 58 του ΚΕΦ 189 όπως τροποποιήθηκε, στους Κανονισμούς 3, 8, 14 και 42 των Κληρονομικών Κανονισμών του 1955, στους Θεσμούς της Πολιτικής Δικονομίας Δ.48, Θ. 1-9, Δ.64, Δ.30, στους περί της Εκδίκασης Καθυστερημένων Υποθέσεων (Ειδικοί) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2022, όπως τροποποιήθηκαν, στο άρθρο 30 του Συντάγματος, στον περί Αποδείξεως Νόμο (Κεφ. 9), στο άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στις Συμφυείς και Γενικές Εξουσίες του Δικαστηρίου, στις Αρχές της Φυσικής Δικαιοσύνης και της Επιείκειας, στην Πρακτική και στη Νομολογία.
Οι λόγοι της ένστασης είναι, αυτούσιοι, οι ακόλουθοι (διατηρείται η ορθογραφία και η σύνταξη):
2. Με την Αίτηση οι Αιτητές αιτούνται την έκδοση άδειας, έτσι που ένας εμπειρογνώμονας που δεν κατονομάζεται να προβεί στη διενέργεια γραφολογικών εξετάσεων στην διαθήκη με αριθμό 3/16. Ούτε απευθύνεται στο Πρωτοκολλητή που φυλάττει τη διαθήκη για έκδοση διατάγματος, με αποτέλεσμα θα περιπλεχτεί η διαδικασία παρά να απλοποιηθεί.
3. Η αίτηση είναι άνευ αντικειμένου αφού οι Εναγόμενοι δεν θα υποστούν καμιά ζημιά αν δεν εκδοθεί η αιτούμενη άδεια ή διάταγμα, καθότι θα έχουν την ευκαιρία να διορίσουν γραφολόγο και/ή να εξετάσουν την υπογραφή του αποβιώσαντα όταν η διαθήκη κατατεθεί από τον Πρωτοκολλητή στο Δικαστήριο μετά από κλήτευση του.
4. Η Αίτηση είναι καταχρηστική διότι καταχωρήθηκε με υπέρμετρη καθυστέρηση. Η αγωγή έχει καταχωρισθεί στις 16/04/2019 και έκθεση απαίτησης τις 22/11/2019 και η Αίτηση της γραφολογικής εξέτασης στις 10/12/2025, αφού δόθηκε αναβολή την 26/11/2025 που ήταν ορισμένη για ακρόαση μετά από αίτημα των εναγόμενων για να καταχωρήσουν την παρούσα αίτηση για γραφολογική εξέταση
5. Επηρεάζεται το δικαίωμα των Εναγόντων για εκδίκαση της υπόθεσης τους εντός εύλογου χρόνου.
6. Οι Εναγόμενοι παραλείπουν να αναφέρουν και/ή αποκαλύψουν ότι ήδη κατάγγειλαν την υπόθεση για πλαστογραφία στην Αστυνομία και μετά από εξετάσεις της Αστυνομίας και λήψη καταθέσεων, η υπόθεση δεν προχώρησε επειδή δεν υπάρχει πλαστογραφία.
7. Οι Εναγόμενοι σκόπιμα και/ή δόλια καταχώρησαν την παρούσα αίτηση με σκοπό να ολοκληρωθούν οι διευθετήσεις και/ή δικαστικές διαδικασίες σε άλλες αγωγές που αφορούν τον αποβιώσαντα Οδυσσέα Ιωακείμ, έτσι που να δημιουργηθούν δικαστικώς τετελεσμένα με το διορισμό διαχειριστή της περιουσίας του και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το παρόν Δικαστήριο και/ή οι Ενάγοντες και/ή η διαθήκη του εν λόγω αποβιώσαντα.
8. Δεν υπάρχει αναγνωρισμένη από το νόμο τέτοια θεραπεία, τόσο ως προς το τύπο της, αλλά και ως προς την ουσία, αφού διαθήκη ή oπoιoδήπoτε μέρος διαθήκης, η κατάρτιση της οποίας ή του oπoίoυ προκλήθηκε με εξαναγκασμό, απάτη ή ψυχική πίεση που ασκήθηκε στο διαθέτη, είναι άκυρη και στερημένη έvvoμης συνέπειας. Δεν αναγνωρίζεται η πλαστογραφία ως μια εκ των περιπτώσεων για ακύρωση διαθήκης. Η πλαστογραφία είναι ποινικό αδίκημα που διαφέρει από την απάτη, με αποτέλεσμα το αίτημα των αιτητών να είναι άνευ αντικειμένου και/ή το Σεβαστό Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να εκδόθει ένα τέτοιο διάταγμα .
Τα γεγονότα επί των οποίων στηρίζεται η ένσταση εκτίθενται στην ένορκη δήλωση του Ντίμη Συλλούρη, Ενάγοντα 1 και στον φάκελο του Δικαστηρίου. Αναφέρει ότι γνωρίζει τα γεγονότα της υπόθεσης από προσωπική του γνώση και πείρα και είναι δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Ενάγοντα 2 να προβεί στην ένορκο δήλωση. Για οποιαδήποτε πληροφόρηση του σε σχέση με οποιοδήποτε γεγονός ή συμβουλή θα αποκαλύπτει την πηγή του. Ως προς το ποιοι είναι οι κληρονόμοι του αποβιώσαντα Οδυσσέα Ιωακείμ είναι θέμα του Δικαστηρίου διαχειρίσεων. Αρνείται την παράγραφο 4, καθότι ο αποβιώσας Οδυσσέας Ιωακείμ άφησε έγκυρη και νόμιμη διαθήκη σε σχέση με την οποία εκκρεμεί η παρούσα αγωγή. Όμως, όπως γνωρίζει εκκρεμούν και άλλες αγωγές σε σχέση με τη περιουσία του αποβιώσαντα Οδυσσέα Ιωακείμ και μερικές εξ΄ αυτών ευρίσκονται σε προχωρημένο ή τελικό στάδιο έκδοσης της απόφασης. Οι Αιτητές δεν επισυνάπτουν το πιστοποιητικό των Κληρονόμων.
Αρνείται ρητά τους ισχυρισμούς των παραγράφων 5 και 6. Η επίδικη διαθήκη είναι έγκυρη και φέρει την ιδιόχειρη υπογραφή του διαθέτη, η οποία τέθηκε παρουσία μαρτύρων και πιστοποιούντος υπαλλήλου. Οι ισχυρισμοί περί πλαστογραφίας προβάλλονται γενικά, αόριστα και εντελώς όψιμα, χωρίς να συνοδεύονται από καμία προκαταρκτική ένδειξη ή έκθεση που να δικαιολογεί τέτοια σοβαρή κατηγορία έξι χρόνια μετά την καταχώρηση της Αγωγής. Οι ισχυρισμοί των Αιτητών είναι κακόπιστοι. Η Αγωγή καταχωρήθηκε το 2019. Για έξι (6) έτη οι Εναγόμενοι ουδέποτε προσέβαλαν τη γνησιότητα της υπογραφής με συγκεκριμένα στοιχεία. Η ξαφνική αμφιβολία τους το 2025 στερείται σοβαρότητας και σκοπό έχει να πλήξει την αξιοπιστία της διαδικασίας. Η καθυστέρηση αυτή προκαλεί ανεπανόρθωτη ζημιά (prejudice) στους Ενάγοντες, καθώς η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της ακρόασης. Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο κατάρτισης και υπογραφής της διαθήκης του, ο αποβιώσαντας ήταν καλά, γνώριζε τι έπραττε, εργαζόταν κανονικά και είχε σώας τα φρένας. Οι ισχυρισμοί των Εναγομένων περί του αντιθέτου είναι παντελώς αβάσιμοι και επιφυλάσσονται κατά την δίκη να αναφερθούν για την κατάσταση της υγείας του. Εν πάση περιπτώσει τα σχετικά πιστοποιητικά είναι κατά πολύ μεταγενέστερα από την σύνταξη της διαθήκης και επιπλέον θα αναφερθούν κατά την δίκη σε σχέση με τον τρόπο που συντάχθηκαν αυτά τα πιστοποιητικά που επισυνάπτουν οι Εναγόμενοι.
Αρνείται την παράγραφο 7 και αν υπήρξε τέτοιο γεγονός, αυτό ήταν μεταγενέστερα της σύνταξης και υπογραφής της διαθήκης. Σε σχέση με τις παραγράφους 8, 9 και 10 απορρίπτει τη θέση ότι η εξέταση είναι απαραίτητη για τη δικαιοσύνη. Αντιθέτως, σημειώνει, όπως τον συμβουλεύουν οι δικηγόροι τους ότι η εν λόγω γραφολογική εξέταση είναι αχρείαστη διότι στο εν λόγω έγγραφο, ήτοι στη διαθήκη, εκ της νομοθεσίας απαιτείται να επιβεβαιωθεί η γνησιότητα της υπογραφής δια μέσω 2 επιβεβαιούντων μαρτύρων, οι οποίοι είναι παρόντες κατά τη σύνταξη και υπογραφή της διαθήκης. Προέβλεψε, ο νομοθέτης τον τρόπο με τον οποίο επιβεβαιούται η γνησιότητα της υπογραφής ενός διαθέτη και ως εκ τούτου οι ισχυρισμοί περί πλαστογραφίας και για ανάγκη γραφολογικής εξέτασης δεν προβλέπεται στο νόμο και καθίσταται αχρείαστη.
Αρνείται τις παραγράφους 12 έως 14. Δεν είναι αναγκαία η γραφολογική εξέταση και ούτε είναι νομικά επιτρεπτή, παρά μόνο από την Αστυνομία. Μάλιστα υποτιμητικά οι Εναγόμενοι χρησιμοποιούν εισαγωγικά όταν αναφέρονται στη διαθήκη. Όπως γνωρίζει, οι Εναγόμενοι κατάγγειλαν την υπόθεση στο ΤΑΕ της Αστυνομίας Λευκωσίας και αφού λήφθηκαν καταθέσεις η υπόθεση δεν προωθήθηκε γιατί τίποτε το παράνομο δεν βρέθηκε. Αυτό σκόπιμα, αποκρύπτουν από το Δικαστήριο οι Εναγόμενοι. Ανεξάρτητα, όπως τον συμβουλεύουν οι δικηγόροι τους, οι Εναγόμενοι καμιά ζημιά δεν μπορούν να υποστούν στα δικαιώματα τους αφού όταν κλητευθεί η Πρωτοκολλητής για να καταθέσει την διαθήκη, εκεί μπορούν να ζητήσουν από το Δικαστήριο οτιδήποτε νόμιμο επιτρέπεται.
Αρνείται επίσης τις παραγράφους 15 και 16, αφού έχουν ήδη υποστεί ζημιά με την καθυστέρηση έναρξης της ακρόασης της υπόθεσης . Η εκδίκαση των υποθέσεων τους ως ατομικό δικαίωμα πρέπει να εκδικάζονται μέσα σε εύλογο χρόνο. Η αίτηση αυτή έχει εκτροχιάσει την ακρόαση της υπόθεσης τους που ήταν ορισμένη την 26/11/25.
Όπως πληροφορήθηκε από τον Ενάγοντα 2, ο οποίος είχε συνομιλία με κληρονόμους του αποβιώσαντα, του αναφέρθηκε ότι γίνονται συζητήσεις με τους Εναγόμενους και άλλους κληρονόμους ή τον άλλο εκτελεστή της διαθήκης για εκ συμφώνου διορισμό διαχειριστή, χωρίς να τους συμβουλεύονται ή τουλάχιστον να λαμβάνουν υπόψη και να σέβονται τη παρούσα διαδικασία του Δικαστηρίου.
Η παρούσα Αγωγή εκκρεμεί από το έτος 2019. Οι Εναγόμενοι γνώριζαν το περιεχόμενο της επίδικης Διαθήκης και την υπογραφή του αποβιώσαντος Οδυσσέα Θ. Ιωακείμ εδώ και έξι (6) συναπτά έτη από την αγωγή και δέκα (10) περίπου χρόνια όταν έλαβαν γνώση. Η υποβολή της παρούσας αίτησης σε αυτό το προχωρημένο στάδιο συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας (abuse of process), παράβαση των κανονισμών και αποσκοπεί αποκλειστικά στην περαιτέρω κωλυσιεργία της δίκης.
Εξ όσων γνωρίζει, την περίοδο κατά ή περί το 2017 έγινε εξέταση από τον Κύπρο Παπαθεοδώρου του ΤΑΕ Λευκωσίας, το οποίο τότε ήταν στην Πάφο, της πλαστότητας της διαθήκης και εξετάστηκαν οι Χρίστος Γαβριηλίδης, οι επιβεβαιούντες μάρτυρες και άλλοι τους οποίους δεν γνωρίζει.
Οι δυο πλευρές υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους μέσω εμπεριστατωμένων γραπτών αγορεύσεων το περιεχόμενο των οποίων λαμβάνω υπόψη μου και θα αναφερθώ σε αυτό όπου το κρίνω απαραίτητο. Απαντήσεις στα διάφορα επιχειρήματα θα δοθούν με το σκεπτικό του Δικαστηρίου που θα ακολουθήσει.
ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
Η υπό κρίση αίτηση βασίζεται, μεταξύ άλλων, στη Δ.63 θ. 8–12 καθώς και στη σύμφυτη εξουσία του Δικαστηρίου. Η Δ. 63 θ.θ. 8–12 αναφέρει τα εξής:
«8. Any person upon payment of the proper fee may obtain any information which can be derived from inspection of the cause book in any cause or matter of which he can give the reference number and the general description, and the Registrar having custody of the cause book shall give him a certificate (which shall be admissible in evidence) specifying the dates and general description of the several proceedings which have been taken in such cause or matter.
9. Any party to a cause or matter is entitled as of right to inspect or be furnished with office copies of all documents and proceedings in such cause or matter upon payment of the proper fee.
[Δ.Κ. 12.1.2001(2)] Νοείται ότι για την παροχή αντιγράφου της δικαστικής απόφασης τόσο σε δακτυλογραφημένη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή (εφόσον ο αιτητής προμηθεύει τη δισκέτα) δεν καταβάλλεται δικαστικό τέλος.
[Δ.Κ. 12.1.2001(1)] 10. (1) Οποιοδήποτε πρόσωπο που δεν είναι διάδικος σε θέμα ή ζήτημα, μπορεί να υποβάλει αίτηση για γενική έρευνα ή επιθεώρηση των βιβλίων καταχωρίσεων ή του φακέλου της υπόθεσης ή για τη χορήγηση επίσημου αντιγράφου, πρακτικού, εγγράφου ή τεκμηρίου που βρίσκεται στο φάκελο. Στην αίτηση παρατίθενται λεπτομερώς οι λόγοι για τους οποίους αυτή υποβάλλεται.
(2) Η αίτηση εξετάζεται από τον Πρόεδρο του Δικαστηρίου στο οποίο φυλάσσονται τα βιβλία ή ο φάκελος της υπόθεσης ή το Δικαστήριο ή το Δικαστή ενώπιον του οποίου εκκρεμεί η υπόθεση, ανάλογα με την περίπτωση και άδεια μπορεί να δοθεί υπό όρους που θα θεωρηθούν κατάλληλοι. Σε περίπτωση που αρμόδιο όργανο, αρχή ή υπηρεσία της Πολιτείας στο πλαίσιο της εκτέλεσης των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων τους αιτούνται τη χορήγηση του προωτότυπου εγγράφού ή τεκμηρίου που βρίσκεται στο φάκελο υπόθεσης, άδεια μπορεί να δοθεί υπό όρους που θα θεωρηθούν κατάλληλοι και πιστοποιημένο αντίγραφο του εγγράφου ή τεκμηρίου τηρείται στο φάκελο της υπόθεσης.
[Δ.Κ. 3.10.2002] (3) Υπηρεσιακός φάκελος που κατατίθεται ως τεκμήριο σε υπόθεση, επιστρέφεται από το Πρωτοκολλητείο στο αρμόδιο όργανο, αρχή ή υπηρεσία της Πολιτείας από την οποία προέρχεται, μετά το πέρας της διαδικασίας και αφού παρέλθει η προθεσμία για την καταχώρηση έφεσης.
[Δ.Κ. 3.10.2002] (4) Σε περίπτωση που όργανο, αρχή ή υπηρεσία της Πολιτείας αιτείται, εκκρεμούσης της υπόθεσης, την προσωρινή παραλαβή δικού της υπηρεσιακού φακέλου ο οποίος έχει κατατεθεί ως τεκμήριο σε υπόθεση, η αίτηση εξετάζεται από το Δικαστήριο ή το Δικαστή ενώπιον του οποίου εκκρεμεί η υπόθεση ανάλογα με την περίπτωση και άδεια μπορεί να δοθεί υπό όρους που θα θεωρηθούν κατάλληλοι.
11. In administration actions and causes all creditors, legatees, heirs and beneficiaries under the will, have the same rights of inspection as a party.
12. The inspection shall take place in the presence of the Registrar or an officer of the Court at such time as may be convenient to him.»
Σημειώνεται ότι η Διαταγή 63 έχει ενσωματωθεί στους νέους Κανονισμούς Πολιτικής Δικονομίας του 2023, Μέρος 5. Επισημαίνεται δε ότι οι πιο πάνω πρόνοιες δεν προβλέπουν για τις προϋποθέσεις έκδοσης τέτοιων διαταγμάτων, χωρίς βέβαια το γεγονός αυτό να εξυπακούει ότι πρόκειται για απόλυτο δικαίωμα.
Στη βάση του λεκτικού των πιο πάνω διατάξεων θεωρώ ότι θεωρώ ότι επιτρέπεται σε διάδικο, να επιθεωρήσει τη διαθήκη, ενώ στη βάση του θεσμού 12 τέτοια επιθεώρηση πρέπει να διενεργηθεί στην παρουσία της αρμόδιας Πρωτοκολλητού. Στη βάση των ανωτέρω ο ισχυρισμός των Καθ' ων η Αίτηση περί έλλειψης εξουσίας του Δικαστηρίου να εκδώσει το επίδικο Διάταγμα επειδή η επίδικη διαθήκη τελεί υπό τη φύλαξη του Πρωτοκολλητή κρίνεται αβάσιμος.
Η εξουσία του Δικαστηρίου σε σχέση με τα εντός του φακέλου έγγραφα αντανακλάται καθαρά στο πνεύμα του θεσμού 10 όπου προνοείται ότι το Δικαστήριο έχει πλήρη δικαιοδοσία να επιτρέπει την επιθεώρηση εγγράφων ή τεκμηρίων εντός του δικαστικού φακέλου, παραχωρώντας σχετική άδεια υπό τους κατάλληλους όρους, ακόμη και σε πρόσωπα που δεν είναι διάδικοι. Κατόπιν τούτου, a fortiori, η εξουσία αυτή υφίσταται και ενεργοποιείται όταν το αίτημα υποβάλλεται από διάδικο στη δίκη, προς υποστήριξη ήδη εγερθέντος ισχυρισμού περί πλαστογραφίας. Επισημαίνεται ότι ο θεσμός 10 επιστρατεύεται εν προκειμένω αναλογικά, καθότι η παρούσα αίτηση προχωρά πέραν της απλής επιθεώρησης, επιζητώντας εξειδικευμένη επιστημονική εξέταση στο έγγραφο που θα επιθεωρηθεί. Η πρωταρχική νομική βάση για την έγκριση ενός τέτοιου αιτήματος εδράζεται στην σύμφυτη εξουσία (inherent jurisdiction) του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο έχει σύμφυτο καθήκον και εξουσία να ρυθμίζει τις διαδικασίες του και να διατάσσει κάθε αναγκαίο μέτρο, υπό τους κατάλληλους όρους διαφύλαξης, με αποκλειστικό σκοπό την αποτροπή της δικαστικής πλάνης και την ανεύρεση της ουσιαστικής αλήθειας σε ένα τόσο κρίσιμο επίδικο θέμα όπως αυτό της γνησιότητας της υπογραφής του διαθέτη.
Δεν ευσταθεί, ως εκ των ανωτέρω, η θέση των Καθ' ων η Αίτηση ότι το Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας επειδή η διαθήκη βρίσκεται στα χέρια του Πρωτοκολλητή ως τρίτου προσώπου. Το Πρωτοκολλητείο αποτελεί οργανικό τμήμα του Δικαστηρίου και ο Πρωτοκολλητής είναι ο θεματοφύλακας των δικαστικών εγγράφων υπό την εποπτεία του Δικαστηρίου. Η εξουσία του Δικαστηρίου να επιτρέπει την επιθεώρηση εγγράφων που τελούν υπό τη φύλαξη του, ακόμη και όταν αυτά αφορούν τρίτα πρόσωπα, εδράζεται τόσο στις σύμφυτες εξουσίες του, όσο και στη φιλοσοφία της Δ.63 θ.10.
Εξετάζοντας το επιχείρημα των Καθ’ ων η αίτηση περί υπέρμετρης καθυστέρησης στην υποβολή της παρούσας αίτησης, θεωρώ ότι ο παράγοντας του χρόνου δεν πρέπει να απομονώνεται, αλλά να συνεκτιμάται με το σύνολο των περιστάσεων και, κυρίως, με την ανάγκη διασφάλισης μιας δίκαιης δίκης. Στην παρούσα υπόθεση, ο ισχυρισμός περί πλαστογραφίας δεν προβάλλεται αιφνιδιαστικά για πρώτη φορά το 2025, αλλά αποτελεί μέρος της ήδη καταχωρημένης Υπεράσπισης των Εναγομένων. Η ανάγκη διενέργειας πραγματογνωμοσύνης επί του πρωτοτύπου εγγράφου καθίσταται επιτακτική, καθώς η εξέταση φωτοαντιγράφων, αναντίλεκτα, δεν προσφέρεται για ασφαλή συμπεράσματα. Παρόλο που ο χρόνος που έχει παρέλθει από την καταχώριση της αγωγής, κατά το έτος 2019 είναι αξιοσημείωτος, από το ιστορικό της υπόθεσης και την παρουσιασθείσα αλληλογραφία προκύπτει ότι οι Αιτητές είχαν εγείρει το ζήτημα της ανάγκης γραφολογικής εξέτασης επί του πρωτοτύπου ήδη από το καλοκαίρι του 2025, προ της έναρξης της ακροαματικής διαδικασίας. Ενόψει του ότι η επίδικη διαθήκη βρίσκεται υπό τη φύλαξη του Πρωτοκολλητείου και η πλευρά των Καθ' ων η Αίτηση δεν συγκατατέθηκε στην εξέταση της, η υποβολή της παρούσας αίτησης κατέστη δικονομικά αναγκαία. Κρίνω συνεπώς ότι η απόρριψη της αίτησης αποκλειστικά και μόνο λόγω καθυστέρησης, θα στερούσε από τους Αιτητές το δικαίωμα να αποδείξουν με επιστημονικά μέσα ένα θεμελιώδη ισχυρισμό τους, οδηγώντας σε πρόδηλη αδικία. Η ανάγκη ανεύρεσης της ουσιαστικής αλήθειας υπερτερεί υπό τις περιστάσεις, εφόσον η ακεραιότητα της διαδικασίας μπορεί να διασφαλιστεί πλήρως με την επιβολή αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων, ώστε να μην επιτραπεί οποιαδήποτε περαιτέρω κωλυσιεργία.
Η θέση των Καθ' ων η Αίτηση ότι η νομοθεσία καλύπτει το ζήτημα αποκλειστικά μέσω των επιβεβαιούντων μαρτύρων δεν μπορεί να αποκλείσει την επιστημονική μαρτυρία (expert evidence). Η γραφολογική εξέταση αποτελεί αναγνωρισμένο μέσο απόδειξης, και η αποστέρηση της θα έπληττε το δικαίωμα των Αιτητών σε δίκαιη δίκη. Η έκδοση του διατάγματος υπό αυστηρούς όρους διασφαλίζει πλήρως την ακεραιότητα του εγγράφου. Το επιχείρημα των Καθ' ων η Αίτηση ότι η γνησιότητα της διαθήκης ρυθμίζεται αποκλειστικά από τον Νόμο μέσω των επιβεβαιούντων μαρτύρων, καθιστώντας τη γραφολογική εξέταση αχρείαστη, κρίνεται με κάθε σεβασμό, νομικά εσφαλμένο. Η ύπαρξη επιβεβαιούντων μαρτύρων αποτελεί συστατικό στοιχείο για την εγκυρότητα της σύνταξης μιας διαθήκης, σύμφωνα με το άρθρο 23 του Κεφ. 195, στη βάση όμως του άρθρου 29 του Κεφ.195 προβλέπεται ότι οποιαδήποτε διαθήκη καταρτίστηκε μετά από εξαναγκασμό, απάτη ή ψυχική πίεση που ασκήθηκε στο διαθέτη, είναι άκυρη και στερούμενη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος. Συνεπώς, το άρθρο 23, πιο πάνω δεν επενεργεί ούτως ώστε να αποστερήσει από τον διάδικο που ισχυρίζεται πλαστογραφία το δικαίωμα να την αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό μέσω της μαρτυρίας δικαστικού γραφολόγου.
Συμπληρωματικά, επισημαίνεται ότι η τυχόν διενέργεια γραφολογικής εξέτασης από τις αστυνομικές αρχές δεν περιορίζει και δεν αναιρεί το δικαίωμα των Αιτητών να εξασφαλίσουν και να παρουσιάσουν τη δική τους ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη στο πλαίσιο της παρούσας αγωγής. Η ποινική διαδικασία, ως γνωστό, διέπεται από διαφορετικά κριτήρια και βαθμό απόδειξης, ενώ ο κάθε διάδικος σε μια αστική διαφορά δικαιούται, στα πλαίσια της ισότητας των όπλων και του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, να θεμελιώσει τους ισχυρισμούς του επιστρατεύοντας δικό του εγκεκριμένο εμπειρογνώμονα. Το Δικαστήριο θα αξιολογήσει το σύνολο της μαρτυρίας κατά το στάδιο της ακρόασης, και η στέρηση της δυνατότητας των Αιτητών να προβάλουν επιστημονική μαρτυρία θα ισοδυναμούσε με προσκόμματα στην απονομή της δικαιοσύνης.
Καθοδηγητική ως προς την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου κατά την εφαρμογή των προνοιών για την επιθεώρηση εγγράφων που τελούν υπό τη φύλαξη του Πρωτοκολλητή, είναι η πρόσφατη απόφαση του Εφετείου στην μονομερή αίτηση LLC WAY M, Πολιτική Έφεση Αρ. 254/2020, ημερ. 17/10/2025. Εκεί τονίστηκε η ανάγκη στάθμισης των εκατέρωθεν δικαιωμάτων καθώς και των σχετικών παραμέτρων της υπόθεσης και η αποτροπή αιτημάτων που συνιστούν αόριστη αλιεία μαρτυρίας ή εξυπηρετούν αλλότριους σκοπούς. Η παρούσα περίπτωση, ωστόσο, διαφοροποιείται ουσιωδώς από τα περιστατικά της εν λόγω απόφασης. Εδώ, οι Αιτητές είναι οι Εναγόμενοι στην αγωγή, οι οποίοι έχουν ήδη εγείρει συγκεκριμένο ισχυρισμό περί πλαστογραφίας στην Υπεράσπιση τους, το δε αίτημα τους δεν ενέχει χαρακτήρα καθολικού ή αόριστου ελέγχου του φακέλου, αλλά περιορίζεται αποκλειστικά επί του πρωτοτύπου της επίδικης διαθήκης. Υπό το πρίσμα αυτό, η αιτούμενη επιστημονική εξέταση συνδέεται άμεσα με την απονομή της δικαιοσύνης, την ισότητα των όπλων (Άρθρο 30 του Συντάγματος) και την ανεύρεση της ουσιαστικής αλήθειας, ενώ η ακεραιότητα του εγγράφου διασφαλίζεται πλήρως με την επιβολή αυστηρών όρων και υπό την επίβλεψη του Πρωτοκολλητή.
Περαιτέρω, έχω την άποψη ότι η επιζητούμενη εξέταση, αφενός αποσκοπεί στη διασφάλιση του δικαιώματος για δίκαιη δίκη και, αφετέρου, η έγκριση της σε αυτό το στάδιο εξυπηρετεί το συμφέρον της δικαιοσύνης με την αποφυγή πανομοιότυπου θέματος κατά την ακρόαση. Προσθέτω ότι σε αγωγές αυτής της φύσης, ο ρόλος του Δικαστηρίου είναι όχι μόνο να απονέμει δικαιοσύνη στα μέρη αλλά και στον αποβιώσαντα. Στο σύγγραμμα Tristram and Coote’s Probate Practice, 32nd Ed,στη σελ.903, αναφέρονται τα εξής: «the function of the court is not only to do justice between the parties, but also to do justice to the deceased, by ascertaining, and ultimately by its decree giving effect to, all duly executed testamentary instruments by which he intended to dispose of his property.».
Τέλος, ο ισχυρισμός των Καθ' ων η Αίτηση ότι η παρούσα διαδικασία συνιστά "αλιεία μαρτυρίας" δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Στην παρούσα περίπτωση, ο ισχυρισμός περί πλαστογραφίας και έλλειψης γνησιότητας της υπογραφής έχει ήδη εγερθεί ρητά στις Υπερασπίσεις των Εναγομένων. Συνεπώς, η αιτούμενη εξέταση δεν αποσκοπεί στην ανακάλυψη νέων ισχυρισμών, αλλά στην επιστημονική τεκμηρίωση ενός ήδη εγερθέντος επίδικου θέματος, η βάση του οποίου είναι γνωστή στην άλλη πλευρά.
Για τους λόγους που εξηγήθηκαν ανωτέρω, η Αίτηση επιτυγχάνει.
Εκδίδεται διάταγμα ως η παράγραφος Α της αίτησης. Τίθενται συναφώς οι ακόλουθοι όροι:
- Η εξέταση θα πραγματοποιηθεί εντός του χώρου του Πρωτοκολλητείου του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, στην παρουσία και υπό την επίβλεψη του αρμόδιου Πρωτοκολλητή (ή εξουσιοδοτημένου λειτουργού), ο οποίος θα διατηρεί ανά πάσα στιγμή τη φύλαξη του εγγράφου.
- Επιτρέπεται η λήψη φωτογραφιών υψηλής ανάλυσης και η χρήση εξειδικευμένου οπτικού εξοπλισμού, χωρίς ωστόσο να επιτρέπεται οποιαδήποτε χημική ή άλλη παρέμβαση, αλλοίωση ή καταστροφή μέρους του σώματος της διαθήκης.
- Η γραφολογική εξέταση να ολοκληρωθεί εντός 30 ημερών από σήμερα.
- Η σχετική έκθεση του πραγματογνώμονα να ετοιμαστεί και να παραδοθεί και στις δύο πλευρές εντός 15 ημερών από την ολοκλήρωση της εξέτασης.
Τα έξοδα της αίτησης επιδικάζονται προς όφελος των αιτητών και εναντίον των Καθ’ ων η αίτηση όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο στο τέλος της δίκης της αγωγής.
(Υπ.) Μ. Παπαϊωάννου, Π. Ε. Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
/ΧΨ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο