ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
Ενώπιον: Α. Κάρνου, Α.Ε.Δ.
Αρ. Αγωγής: 342/17
Μεταξύ:
Ιωάννη Τούλη από τη Λεμεσό
Ενάγοντος
και
Σάββα Σάββα
Εναγόμενου
Ημερομηνία: 15 Δεκεμβρίου 2025
Εμφανίσεις:
Για Ενάγοντα: κ. Κ. Σωτήρη και κ. Γ Σωτήρη για Κ Χρ. Σωτήρη Δ.Ε.Π.Ε.
Για Εναγόμενη: κ. Χρ. Χιώτης με κα Ι. Κυριακίδου για Χρήσης Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Αντικείμενο της ως άνω Αγωγής αποτελεί αξίωση του ενάγοντα για αποζημιώσεις, εν σχέση με ζημιές που υπέστη λόγω τροχαίου δυστυχήματος το οποίο επεσυνέβη στις 27/2/16, στην οδό Βασίλεως Παύλου στη Λεμεσό. Αποκλειστική ευθύνη για το επίδικο δυστύχημα φέρει, ως παραδέχθηκε μέσω των συνηγόρων του, ο εναγόμενος, ο οποίος, οδηγώντας το αυτοκίνητό του αμελώς, ανέκοψε την ελεύθερη πορεία της μοτοσυκλέτας που οδηγούσε ο ενάγων, με αποτέλεσμα τη σύγκρουση των δυο οχημάτων, τον σοβαρό τραυματισμό του ενάγοντα και την ολοσχερή καταστροφή της μοτοσυκλέτας του.
Πέραν της ευθύνης για το δυστύχημα, ο εναγόμενος αποδέχθηκε ως ορθό το ύψος των ειδικών αποζημιώσεων που αξιώνει ο ενάγων, το οποίο συνολικά ανέρχεται σε Ευρώ 24.356,78 και αφορά διάφορα ιατρικά έξοδα, φυσιοθεραπείες, απώλεια μισθών και την αξία της μοτοσυκλέτας του.
Ως εκ των ανωτέρω, η υπόθεση προχώρησε σε ακρόαση με σκοπό τον καθορισμό των γενικών αποζημιώσεων για πόνο και ταλαιπωρία, απώλεια μελλοντικών απολαβών, καθώς και για έξοδα μελλοντικών εγχειρήσεων που ο ενάγων αξιώνει.
Εκ μέρους του ενάγοντα κατέθεσε ο ίδιος και ο ιατρός Δρ. Σολομωνίδης (εφεξής: «ο ΜΕ1»).
Σύμφωνα με γραπτή του δήλωση (Έγγραφο Α) την οποία ο ενάγων υιοθέτησε ενόρκως, αυτός είναι σήμερα ηλικίας 60 ετών, έχοντας ημερομηνία γέννησης την 4/6/1964. Από το επίδικο δυστύχημα, τραυματίστηκε πολύ σοβαρά και μεταφέρθηκε αυθημερόν στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, όπου, κατόπιν υποβολής του σε διάφορες εξετάσεις και ακτινογραφίες, διαπιστώθηκε ότι υπέστη ευθειασμό αυχένα, κάταγμα δεξιού ισχίου και κάταγμα δεξιού χεριού. Αισθανόταν πόνο σε όλο του το κορμί και ειδικότερα αισθανόταν πολύ έντονο πόνο στο ισχίο και στο δεξιό του χέρι.
Στο νοσοκομείο ο ενάγων υποβλήθηκε σε εγχειρήσεις με γενική αναισθησία και τοποθετήθηκαν τόσο στο δεξιό του ισχίο, όσο και στο δεξιό του χέρι υλικά οστεοσύνθεσης. Επιπλέον, λάμβανε φαρμακευτική αγωγή. Παρέμεινε στο νοσοκομείο από την 27/2/16 μέχρι την 7/3/16 και ακολούθως έλαβε εξιτήριο, με οδηγίες να παρακολουθείται από ορθοπεδικό ιατρό και σύσταση για εντατικές φυσιοθεραπείες.
Σχετικώς με τα πιο πάνω, κατατέθηκε ως παραδεκτό για το περιεχόμενό του και σημειώθηκε ως Τεκμήριο 2, Ιατρικό Πιστοποιητικό της Δρ. Α. Μαξουτλού, Ορθοπαιδικού Χειρουργού του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, ημερομηνίας 27 Ιουνίου 2016. Σύμφωνα με το εν λόγω πιστοποιητικό, ο ενάγων χειρουργήθηκε στις 29/2/16 και τα κατάγματά του στο δεξιό ισχίο και στη δεξιά πηχαιοκαρπική σταθεροποιήθηκαν με εσωτερικές οστεοσυνθέσεις. Μετεγχειρητικά η κατάστασή του κρίθηκε ομαλή. Μετά την εξαγωγή του από το νοσοκομείο, ο ενάγων συνέχισε να παρακολουθείται και εξετάστηκε επανειλημμένως στα εξωτερικά ιατρεία όπου διαπιστώθηκε ότι παρουσίαζε «περιορισμένο εύρος κινήσεως σε ακραίες θέσεις και κεφαλή ωλένης σε ελαφρά υπέγερση».
Επιπλέον, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ο ενάγων επισκέφθηκε τον ιατρό Δρ. Χριστόφορο Σολομωνίδη (ΜΕ1) και υποβλήθηκε σε περισσότερες από εβδομήντα εντατικές φυσιοθεραπείες στο ισχίο και στο χέρι. Αρχικά βάδιζε με περιπατήρα και έπειτα με πατερίτσες. Αντιμετώπιζε αδυναμία, πόνο και περιορισμό της κινητικότητας τόσο του δεξιού σκέλους, όσο και του δεξιού του χεριού, στο οποίο είχε οίδημα και παραμόρφωση. Αισθανόταν επίσης πόνο και δυσκαμψία στον αυχένα και λάμβανε φαρμακευτική αγωγή.
Έλαβε αναρρωτική άδεια μέχρι την 30/10/16 και ακολούθως επέστρεψε στην εργασία του ως μηχανικός μοτοσυκλετών, όμως μέχρι σήμερα δεν μπορεί να ασκήσει το επάγγελμά του όπως προηγουμένως, καθότι συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα τόσο με το δεξί του ισχίο και μηρό, όσο και με το δεξί του χέρι. Συγκεκριμένα, ως ανέφερε, δεν μπορεί να γονατίσει ή να κάνει βαθύ κάθισμα για περισσότερο από 4 - 5 λεπτά, γιατί αρχίζει να πονάει στον δεξιό μηρό. Ως εκ τούτου αναγκάζεται να σηκώνεται και μετά, εφόσον υποχωρήσει ο πόνος, γονατίζει πάλι για να συνεχίσει την εργασία του. Επιπλέον, αισθάνεται πόνο όταν κάνει κινήσεις του ισχίου και δεν μπορεί να περπατήσει συνεχόμενα για πέραν των 15 περίπου λεπτών.
Σε ότι αφορά τον δεξιό του καρπό, αυτός συνεχίζει να είναι παραμορφωμένος και όλες του οι κινήσεις εξακολουθούν να είναι μειωμένες, περιορισμένες και επώδυνες. Όταν χρησιμοποιεί το δεξί του χέρι νιώθει αδυναμία, δυσφορία και πόνο και δεν μπορεί να κάνει τις εργασίες που έκανε πριν το δυστύχημα. Επίσης, δεν μπορεί να κρατήσει με το δεξί του χέρι κάποιο βαρύ αντικείμενο για χρόνο πέραν μερικών δευτερολέπτων.
Φέρει μόνιμες χειρουργικές ουλές τόσο στην παλάμη του δεξιού του καρπού, όσο και στην έξω επιφάνεια του δεξιού του μηρού.
Περαιτέρω ο ενάγων ανέφερε πως είναι δεξιόχειρας και στην εργασία του χρησιμοποιεί το δεξί του χέρι για να βιδώνει και να ξεβιδώνει βίδες, να βγάζει και να τοποθετεί εξαρτήματα και να γονατίζει για να επιδιορθώνει δίτροχα οχήματα. Όμως, μετά το δυστύχημα, οι κινήσεις του δεξιού του καρπού και αντιβραχίου είναι ιδιαίτερα περιορισμένες και δυσκολεύεται αφάνταστα να εξασκήσει το επάγγελμά του, όπως έκανε πριν το δυστύχημα.
Συνεπεία των προβλημάτων του, εργάζεται με αργό ρυθμό για 1 - 2 ώρες, έπειτα σταματά, ξεκουράζεται και ξαναρχίζει. Όταν αισθάνεται πόνο, σταματά την εργασία του και παίρνει παυσίπονα.
Πριν το δυστύχημα, ήταν υγιής, χωρίς κανένα πρόβλημα και το 2016 κέρδιζε περίπου Ευρώ 1,750 μηνιαίως, ως αυτοτελώς εργαζόμενος. Εργαζόταν καθημερινά και συνεχόμενα για 8 – 10 ώρες ημερησίως και μπορούσε να ασχοληθεί με την επισκευή 6 – 8 μοτοσυκλετών ημερησίως. Σήμερα κερδίζει περίπου τα ίδια χρήματα, όμως οι μοτοσυκλέτες που μπορεί να δει και να επιδιορθώσει είναι περίπου οι μισές, εφόσον, ως ανέφερε, δεν μπορεί να εργαστεί συνεχόμενα. Επομένως, εάν επιδιόρθωνε σήμερα τον ίδιο αριθμό μοτοσυκλετών που επιδιόρθωνε πριν το δυστύχημα, θα κέρδιζε τα διπλάσια απ’ ότι κερδίζει. Συγκρίνοντας τα εργατικά του 2016 με τα εργατικά σήμερα, ανέφερε ότι αυτά έχουν αυξηθεί πολύ. Είναι περίπου τα διπλάσια λόγω της ακρίβειας που υπάρχει. Ως εκ τούτου, συνεπεία του δυστυχήματος έχει απώλεια εισοδημάτων.
Σχετικώς με τις απολαβές του, ο ενάγων κατέθεσε, ως Τεκμήριο 10, καταστάσεις ασφαλιστικών του λογαριασμών για τα έτη 2015 – 2022.
Πέραν των ανωτέρω, ο ενάγων ανέφερε ότι στην εργασία του μεταβαίνει καθημερινά με μοτοποδήλατο, διανύοντας απόσταση περίπου 4 χλμ. Επίσης, διευκρίνισε ότι για σκοπούς της εργασίας του ο ίδιος σπρώχνει μοτοσυκλέτες, όμως δεν χρειάζεται ιδιαίτερη δύναμη για να το κάνει αυτό. Είναι θέμα εξοικείωσης και τρόπου.
Περί τις αρχές Οκτωβρίου 2024, ο ενάγων επισκέφθηκε ξανά τον γιατρό Δρ. Σολομωνίδη (ΜΕ1), ο οποίος τον εξέτασε και του ζήτησε να κάνει εκ νέου ακτινογραφίες. Στη βάση των εν λόγω ακτινογραφιών, ο ΜΕ1 ανέφερε στον ενάγοντα ότι ανέπτυξε αρθρίτιδα στα σημεία που κτύπησε και τον συμβούλεψε να μην δουλεύει πολλές ώρες συνεχόμενες, για να μην κουράζεται και να μην χειροτερέψει.
Σχετικώς με τις τελευταίες ακτινογραφίες του ενάγοντα, κατατέθηκε από κοινού, ως Τεκμήριο 4, για την αλήθεια του περιεχομένου της, Έκθεση του ιατρού – ακτινολόγου Μιχάλη Α. Βαρνάβα, ημερομηνίας 9/10/24.
Σε ότι αφορά την ακτινογραφία λεκάνης και αριστερού και δεξιού ισχίου του ενάγοντα, σημειώνονται στο Τεκμήριο 4 τα εξής:
«Μετεγχειρητική εικόνα διατροχαντηρίου κατάγματος δεξιά με εσωτερική σύνδεση (Orif).
Αλλοιώσεις αρθρίτιδος παρατηρούνται στη δεξιά κατ’ ισχίον άρθρωση με σκλήρυνση παρακειμένων αρθρικών επιφανειών, οστεοφύτωση και στένωση του μεσάρθριου διαστήματος στο κάτω τμήμα της αρθρικής επιφάνειας του ισχίου.
Αλλοιώσεις αρθρίτιδος παρατηρούνται και στην ηβική σύμφυση και συνοστέωση.
Αποτιτανώσεις αγγείων».
Σε ότι αφορά την ακτινογραφία της δεξιάς πηχεοκαρπικής άρθρωσης του ενάγοντα, αναφέρονται στο Τεκμήριο 4 τα εξής:
«Μετεγχειρητική εικόνα με εξωτερική οστεοσύνθεση στο περιφερικό τριτημόριο της κερκίδος. Αλλοιώσεις αρθρίτιδος παρατηρούνται στα οστά του καρπού και στην πηχεοκαρπική άρθρωση. Βράχυνση του οστού της κερκίδος. Ραχιαία παρεκτόπιση της ωλένης στην πηχεοκαρπική άρθρωση».
Κατά την αντεξέταση, ο ενάγων αναγνώρισε και κατατέθηκε ως Τεκμήριο 11, ασφαλιστικός λογαριασμός του για τα έτη 2008 μέχρι 2015.
Επιπλέον, κατατέθηκε εκ συμφώνου για την αλήθεια του περιεχομένου του, ως Τεκμήριο 12, έγγραφο από το σύστημα Κοινωνικών Ασφαλίσεων αναφορικά με επιδικασμένες/ τρέχουσες οφειλές του μέχρι τον 9/2016 και τρίμηνο ‘Τ3/2016’.
Ο ενάγων ανέφερε ότι το κύριο μέσο μεταφοράς του είναι μοτοσυκλέτα μικρού κυβισμού, στην οποία ο μοχλός επιτάχυνσης βρίσκεται στη δεξιά μεριά του τιμονιού. Ο ίδιος δεν έχει αυτοκίνητο. Αποδέχθηκε ότι κατά την εργασία του ‘δοκιμάζει’ κάποιες φορές τις μοτοσυκλέτες που επιδιορθώνει. Σπάνια όμως τις οδηγεί. Αποδέχθηκε επίσης πως εκφορτώνει μοτοσυκλέτες από διπλοκάμπινα οχήματα, αλλά όχι μόνος του.
Του υποβλήθηκε ότι κατά την εργασία του χρησιμοποιεί εργαλεία με το δεξί του χέρι και βάζει πίεση στον δεξιό καρπό χωρίς κανένα πρόβλημα. Ο ενάγων αρνήθηκε την υποβολή και ισχυρίστηκε ότι το δεξί του χέρι δεν περιστρέφεται και δεν έχει δύναμη. Χρησιμοποιεί εργαλεία με το δεξί του χέρι, αλλά δεν μπορεί να δουλέψει για πολλή ώρα, γιατί αρχίζει και έχει πόνο και δυσκαμψία στο χέρι και ζορίζεται. Το χέρι του δεν έχει την ίδια δύναμη που είχε πριν το δυστύχημα.
Του υποβλήθηκε ότι γονατίζει, σκύβει και χρησιμοποιεί και τα δυο του χέρια χωρίς καμία χωλότητα. Ο ενάγων αποδέχθηκε ότι προβαίνει σ’ αυτές τις ενέργειες κατά την εργασία του, αλλά όχι χωρίς περιορισμούς. Στην πολλή ώρα, κουράζεται και αισθάνεται πόν.
Επιπλέον ο ενάγων αρνήθηκε υποβολές ότι μπορεί και εξασκεί το επάγγελμά του όπως πριν το ατύχημα και ότι η εισοδηματική του ικανότητα δεν έχει επηρεαστεί. Επανέλαβε ότι βγάζει τα ίδια λεφτά που έβγαζε πριν 9 χρόνια, ενώ το κόστος ζωής έχει αυξηθεί πάρα πολύ. Επανέλαβε ότι τα εισοδήματά του πριν το ατύχημα ήταν Ευρώ 1.750 μηνιαίως και ότι σήμερα τα εισοδήματά του είναι περίπου τα ίδια, παρά το ότι επιδιορθώνει τις μισές μοτοσυκλέτες απ’ ότι προηγουμένως. Δεν μπορεί να κάνει την δουλειά του με τον ρυθμό που δούλευε πριν τον τραυματισμό του. Εάν μπορούσε να δουλέψει όπως πριν, τα εισοδήματά του θα ήταν αυξημένα κατά 80-90% περίπου. Έχει ανέβει το κόστος των ανταλλακτικών και των εργατικών, σε σύγκριση με πριν το ατύχημα.
Σε ερώτηση γιατί δεν προσέλαβε τότε κάποιο υπάλληλο για να τον βοηθά ο ενάγων απάντησε ότι κάτι τέτοιο δεν του συμφέρει οικονομικά. Επιπλέον, ανέφερε ότι ο ίδιος δεν έχει τις γνώσεις ώστε να κάνει κάποια άλλη πιο ήπια εργασία.
Κατά την επανεξέταση, ο ενάγων ρωτήθηκε γιατί στο Τεκμήριο 11 για τα έτη 2012 έως 2015 φαίνεται να μην υπάρχουν εισφορές στις κοινωνικές ασφαλίσεις και απάντησε ότι λόγω αμέλειας δεν κατέβαλλε κοινωνικές ασφαλίσεις κατά την εν λόγω περίοδο, αλλά το 2017 προέβη σε διακανονισμό των οφειλών του.
Ιατρική μαρτυρία εκ μέρους του ενάγοντα έδωσε ο ορθοπεδικός χειρουργός που τον παρακολουθεί, Δρ. Χριστόφορος Σολομωνίδης (ΜΕ1), τα προσόντα του οποίου δεν έτυχαν οποιασδήποτε αμφισβήτησης. Σχετικώς ο ΜΕ1 κατέθεσε ως Τεκμήριο 5 ιατρικό του πιστοποιητικό ημερομηνίας 2/11/16, στο οποίο αναφέρονται τα εξής: Ο ΜΕ1 εξέτασε τον ενάγοντα για πρώτη φορά στις 22/4/16. Ως προέκυψε από τα στοιχεία που του προσκόμισε, ο ενάγων, μετά το επίδικο ατύχημα, μεταφέρθηκε αυθημερόν στο ΤΕΠΑ του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, όπου του έγινε ακτινολογικός έλεγχος κρανίου, θώρακα, αυχένα, δεξιάς πηχεοκαρπικής και λεκάνης με ευρήματα ως ακολούθως:
1. Συντριπτικό διατροχαντήριο κάταγμα του δεξιού ισχίου.
2. Κάταγμα δεξιάς κερκίδας στο κάτω πέρας και κάκωση – εξάρθρημα κάτω κερκιδωλενικής άρθρωσης.
3. Ευθειασμός στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης.
Στη συνέχεια έγινε εισαγωγή του ενάγοντα στον ορθοπεδικό θάλαμο και μετά τον προεγχειρητικό έλεγχο και τη σταθεροποίηση της γενικής του κατάστασης, στις 29/2/16, οδηγήθηκε στο χειρουργείο, όπου τα κατάγματά του αντιμετωπίστηκαν χειρουργικά με υλικά οστεοσύνθεσης ‘G. Nail’ στο δεξιό ισχίο και ‘T. Plate’ στη δεξιά κερκίδα.
Σύμφωνα με το εξιτήριο -Τεκμήριο 3, ο ενάγων παρέμεινε νοσηλευόμενος μέχρι την 7/3/16 και ακολούθως του δόθηκαν οδηγίες να παρακολουθείται στα εξωτερικά ιατρεία.
Κατά την ημέρα της εξέτασής του από τον ΜΕ1 στις 22/4/16 διαπιστώθηκαν τα εξής: Ο ενάγων βάδιζε με περιπατητήρα και είχε μερική φόρτιση του δεξιού σκέλους. Παρουσίαζε έντονη αδυναμία του τετρακέφαλου μυός δεξιά και δεν μπορούσε να σηκώσει το σκέλος από ύπτια θέση. Η κινητικότητα του γόνατος ήταν έντονα μειωμένη τόσο στην κάμψη, όσο και στην έκταση. Η δεξιά πηχεοκαρπική παρουσίαζε οίδημα και παραμόρφωση και η κινητικότητά της ήταν περιορισμένη σε όλα τα επίπεδα. Το οίδημα εκτείνονταν και προς την παλάμη και τα δάκτυλα, τα οποία επίσης ήταν δύσκαμπτα και επώδυνα, στην προσπάθειά του να τα χρησιμοποιήσει.
Δόθηκαν οδηγίες στον ενάγοντα να αρχίσει εντατική φυσικοθεραπεία για αποκατάσταση της κινητικότητας των δύσκαμπτων αρθρώσεων στις τραυματισμένες περιοχές και για ενδυνάμωση των αντίστοιχων μυών σε μια προσπάθεια αποκατάστασης της λειτουργικότητας των αρθρώσεων αυτών. Δόθηκαν επίσης οδηγίες για σταδιακή πλήρη στήριξη στο πάσχον σκέλος.
Ακολούθως, σύμφωνα με το Τεκμήριο 5, ο ΜΕ1 εξέτασε εκ νέου τον ενάγοντα στις 28/4/16. Κατ’ εκείνο το χρόνο ο ενάγων βάδιζε πλέον με πλήρη στήριξη του τραυματισμένου άκρου με τις δυο πατερίτσες. Δόθηκαν οδηγίες για βάδιση με μια πατερίτσα και για ακτινολογικό έλεγχο στις τραυματισμένες περιοχές.
Στις 16/5/16 ο ακτινολογικός έλεγχος του ενάγοντα έδειξε σταδιακή πώρωση του κατάγματος του δεξιού ισχίου. Στη δεξιά πηχειοκαρπική, διαπιστώθηκε ότι η κάκωση της κάτω κερκιδωλενικής άρθρωσης, προκάλεσε διαταραχή στην ανατομία της άρθρωσης με ραχιαία παρεκτόπιση του κάτω άκρου της ωλένης σε σχέση με την κερκίδα. Επίσης, διαπιστώθηκε βράχυνση του μήκους της κερκίδας σε σχέση με την ωλένη, εύρημα που επιβεβαιώθηκε κατόπιν σύγκρισης με ακτινογραφία της φυσιολογικής αριστερής πηχεοκαρπικής του ενάγοντα.
Στην πορεία της αποθεραπείας του ενάγοντα, παρουσιάστηκαν προβλήματα πόνου και στους προσαγωγούς και στους οπίσθιους μηριαίους του δεξιού σκέλους, λόγω της μεγάλης προσπάθειάς του για ενδυνάμωση του τετρακέφαλου μυός. Ως εκ τούτου επεκτάθηκε η φυσικοθεραπεία και σε αυτές τις μυϊκές ομάδες. Σε ότι αφορά την δεξιά πηχεοκαρπική, αυτή άρχισε να παρουσιάζει βαθμό κινητικότητας από την σχεδόν μηδενική κατάσταση που βρισκόταν και παράλληλα βελτιώθηκε η κινητικότητα των δακτύλων, με υποχώρησή του οιδήματός τους.
Ακολούθως, ο ενάγων επανεξετάστηκε στις 25/10/16, ειδικότερα σε σχέση με την κινητικότητα και τη μυϊκή κατάσταση των τραυματισμένων αρθρώσεων και περιοχών του σώματός του και διαπιστώθηκαν από τον ΜΕ1 τα εξής:
Σε ότι αφορά το δεξιό ισχίο και μηρό, η μέτρηση της περιφέρειας του δεξιού μηρού 11 εκατοστά κεντρικότερα από τον άνω πόλο της επιγονατίδας ήταν κατά 1,5 εκατοστά μικρότερη στο τραυματισμένο δεξιό άκρο, σε σχέση με το αριστερό. Η κινητικότητα του ισχίου ήταν σχεδόν πλήρης, με πόνο όμως στις διάφορες κινήσεις (κάμψη, στροφές, απαγωγή, προσαγωγή) κυρίως στις ακραίες θέσεις κίνησης.
Όσον αφορά τη χρήση του τραυματισμένου κάτω άκρου, ο ενάγων ανέφερε στον ΜΕ1 ότι:
1. Μετά από δέκα λεπτά συνεχούς βάδισης, αναγκάζεται να κάτσει για λίγο για να μπορέσει να συνεχίσει.
2. Δεν μπορεί να γονατίσει για περισσότερο από 4-5 λεπτά. Αναγκάζεται να σηκωθεί λόγω πόνου στο δεξιό μηρό.
3. Αισθάνεται πόνο στις απότομες κινήσεις του ισχίου.
Οι μετρήσεις του ΜΕ1 αναφορικά με την κινητικότητα της δεξιάς πηχειοκαρπικής, είχαν την παρακάτω εικόνα:
Υπτιασμός του αντιβραχίου 30◦ (Φ.Τ.90◦).
Πρηνισμός του αντιβραχίου 80◦ (Φ.Τ.90◦).
Ραχιαία έκταση καρπού 40◦ (Φ.Τ.80◦).
Παλαμιαία κάμψη καρπού 30◦ (Φ.Τ.80◦).
Ωλένια κλήση καρπού 30◦ (Φ.Τ.35◦).
Κερκιδική κλίση καρπού 0◦ (Φ.Τ.20◦).
Περαιτέρω, σύμφωνα με τον ΜΕ1, ήταν εμφανής η ραχιαία μετατόπιση της κεφαλής της ωλένης λόγω της πλήρους αποδιοργάνωσης της κάτω κερκιδωλενικής άρθρωσης του καρπού από την κάκωση. Ως αποτέλεσμα, διαταράχθηκε η λειτουργικότητα του καρπού.
Οι πιο πάνω διαπιστώσεις, μεταφράζονται στην καθημερινότητα του ενάγοντα, όπως ο ίδιος αναφέρει, ως εξής: Αισθάνεται μόνιμο άλγος στις κινήσεις του δεξιού του καρπού και αδυναμία στη χρήση του. Μπορεί να κάνει πολύ λιγότερες χειρωνακτικές εργασίες από ότι προ του τραυματισμού του. Μπορεί να σηκώσει κάποιο βαρύ αντικείμενο, αλλά δεν μπορεί να το κρατήσει για πέραν των λίγων δευτερολέπτων. Οι στροφικές κινήσεις του καρπού και του αντιβραχίου που είναι ιδιαίτερα περιορισμένες, δεν θα του επιτρέπουν να εξασκεί το επάγγελμα του μηχανικού δίτροχων οχημάτων όπως προ του ατυχήματος.
Ως εκ των ανωτέρω, σύμφωνα με τον ΜΕ1, ήταν αναμενόμενη η πτώση του επιπέδου ποιότητας και όγκου εργασίας του ενάγοντα, με την επιστροφή στην εργασία του μετά τη λήξη της αναρρωτικής του άδειας.
Γενικά ο ενάγων αντιμετωπίζει πλέον, σύμφωνα με τον ΜΕ1, μόνιμα προβλήματα αναπηρίας και φέρει μόνιμες χειρουργικές ουλές στην παλαμιαία επιφάνεια του δεξιού καρπού και στην έξω επιφάνεια του δεξιού μηρού. Επιπλέον, φέρει υλικά οστεοσύνθεσης τα οποία δυνατόν να χρειαστεί να αφαιρεθούν στο μέλλον με χειρουργική επέμβαση. Ειδικά για τα υλικά στον δεξιό καρπό, μπορεί να χρειαστεί να γίνει επέμβαση αντιμετώπισης της παραμόρφωσης του καρπού με παρηγορητικό χαρακτήρα, σε μια προσπάθεια ελάττωσης του πόνου και αύξησης της κινητικότητας του καρπού (π.χ. αφαίρεση κεφαλής ωλένης). Το συνολικό ποσό για τις επεμβάσεις αυτές αναμένεται να φτάσει τις Ευρώ 12.000 στον ιδιωτικό τομέα.
Μετά την 25/10/16, ο ΜΕ1 εξέτασε ξανά τον ενάγοντα στις 8/10/24 και εξέδωσε συμπληρωματικό του Τεκμηρίου 5 ιατρικό πιστοποιητικό, ημερομηνίας 10/10/24 - Τεκμήριο 6.
Σύμφωνα με το Τεκμήριο 6, ο ΜΕ1 εξέτασε την κινητικότητα του δεξιού καρπού σε σχέση με τον μη τραυματισμένο αριστερό καρπό του ενάγοντα και διαπίστωσε τα εξής:
1. Παλαμιαία κάμψη του δεξιού καρπού 50◦. Στο αριστερό καταγράφεται κάμψη 70◦.
2. Ραχιαία έκταση του δεξιού καρπού, επίσης 50◦. Στο αριστερό καταγράφεται κάμψη 70◦.
3. Η κερκίδα κλίση του καρπού εξακολουθεί να είναι μηδενική. Στο αριστερό μετριέται στις 15◦.
4. Ο υπτιασμός του δεξιού αντιβραχίου μετριέται στις 20◦. Στο αριστερό στις 90◦.
5. Ο πρηνισμός του δεξιού αντιβραχίου μετριέται στις 90◦, όσο και ο αριστερός.
Σε ότι αφορά την κινητικότητα του τραυματισμένου και χειρουργημένου δεξιού ισχίου, ο ΜΕ1 προέβη στις ακόλουθες διαπιστώσεις:
1. Η κάμψη του είναι σχεδόν πλήρης, συγκρινόμενη με το αριστερό.
2. Η έξω στροφή του ισχίου μετριέται στις 50◦. Η αντίστοιχη του αριστερού καταγράφεται στις 70◦.
3. Η έσω στροφή μετριέται στις 20◦. Του αριστερού είναι στις 30◦.
4. Η απαγωγή του δεξιού ισχίου μετριέται στις 30◦, ενώ του αριστερού στις 45◦.
Σύμφωνα με τον ΜΕ1, η κινητικότητα των τραυματισμένων αρθρώσεων ως καταγράφηκε στις 8/10/24, με την αντίστοιχη, η οποία καταγράφηκε στο πιστοποιητικό 2/11/16, οδηγεί στα ακόλουθα συμπεράσματα:
Όσον αφορά τον δεξιό καρπό, παρουσιάζεται βελτίωση στην κάμψη και στην έκταση, κάτι αναμενόμενο με την πάροδο του χρόνου στις κινήσεις αυτές. Αντίθετα οι στροφικές κινήσεις του καρπού και ειδικά η έξω στροφή (υπτιασμός) παραμένει σημαντικά μειωμένη στις 25◦, ενώ και η κερκιδική κλίση παραμένει μηδενική. Η παραμόρφωση του καρπού δεν έχει αλλάξει.
Η κατάσταση της κινητικότητας του δεξιού ισχίου του ενάγοντα, ενώ ήταν σχεδόν πλήρης στους πρώτους μήνες μετά το χειρουργείο, κατά την εξέταση ήταν σωματικά μειωμένη στις στροφές και απαγωγές του ισχίου, καθιστώντας το δύσκαμπτο και δυσκίνητο.
Ζητήθηκε από τον ΜΕ1 νέος ακτινολογικός έλεγχος των τραυματισμένων περιοχών του ενάγοντα. Σχετική είναι η διάγνωση του ακτινολόγου Μιχάλη Βαρνάβα – Τεκμήριο 4, με την οποία ο ΜΕ1 συμφώνησε πλήρως.
Συγκεκριμένα, ως ο ΜΕ1 κατάγραψε στο Τεκμήριο 6, ο ακτινολογικός έλεγχος του δεξιού ισχίου του ενάγοντα έδειξε σαφέστατα αρθρίτιδα του ισχίου, με στένωση του μεσάρθριου στην έσω επιφάνεια, κάτι που δικαιολογεί απόλυτα την μειωμένη και επώδυνη κινητικότητα του ισχίου. Η διαφορά με το φυσιολογικό αριστερό ισχίο ήταν εμφανής.
Ο λόγος που μπορεί ακόμα ο ενάγων να βαδίζει χωρίς σημαντικό πόνο, είναι διότι η στηρικτική επιφάνεια του ισχίου δεν έχει επηρεαστεί ακόμα σημαντικά από πλευράς απώλειας χόνδρου.
Ο ακτινολογικός έλεγχος του δεξιού καρπού έδειξε τη σημαντική βράχυνση της κερκίδας σε σχέση με την ωλένη, καθώς και τη ραχιαία παρεκτόπιση της κεφαλής της ωλένης, κάτι που συνεισφέρει τα μέγιστα στη δυσλειτουργία του καρπού. Διαπιστώθηκε επίσης η παρουσία της αναμενόμενης μετατραυματικής αρθρίτιδας στις αρθρώσεις του καρπού.
Περαιτέρω στο Τεκμήριο 6 καταγράφεται ότι ο ενάγων έχει επιστρέψει στην εργασία του ως μηχανικός δίκυκλων οχημάτων και ότι η εργασία αυτή απαιτεί χρήση εργαλείων όπως κατσαβιδιών, μοχλών και άλλων που απαιτούν στροφικές κινήσεις του καρπού. Ως εκ τούτου, είναι σαφές, κατά τον ΜΕ1, ότι η σημαντική ελάττωση της δυνατότητας της έξω στροφής - υπτιασμού του δεξιού καρπού και αντιβραχίου του ενάγοντα δεν του επιτρέπουν να αποδίδει εργασιακά στα επίπεδα όπως προ του τραυματισμού του. Ο ενάγων μπορεί να εργάζεται διακεκομμένα, αφού χρειάζεται χρόνο για υποχώρηση των ενοχλημάτων που παρουσιάζονται λόγω εύκολης κόπωσης του δεξιού του χεριού.
Σε σχέση με το δεξιό του ισχίο, ο περιορισμός της κινητικότητας αυτού με την πάροδο των ετών από την ημέρα του ατυχήματος, οφείλεται, κατά τον ΜΕ1, στη μετατραυματική αρθρίτιδα που αναπτύχθηκε και θα συνεχίζει να αναπτύσσεται σε αυτό. Από τη σύγκριση με το αριστερό ισχίο, είναι εμφανές ότι υπάρχει στο δεξιό ισχίο του ενάγοντα μια εξελικτική μετατραυματική εκφυλιστική διαδικασία, η οποία οδηγεί προς οστεοαρθρίτιδα. Είναι γνωστό ότι η τελική αντιμετώπιση της πάθησης αυτής είναι η αρθροπλαστική του ισχίου, κάτι που είναι πολύ πιθανόν να χρειαστεί ο ενάγων, δεδομένης της ηλικίας του.
Επιπλέον, στο Τεκμήριο 6 αναφέρεται ότι η κατάσταση του ενάγοντα δεν του επιτρέπει να εργάζεται καθιστός στο έδαφος, συνεχόμενα, όπως συνήθως γίνεται στην επιδιόρθωση δίκυκλων οχημάτων. Ο ενάγων αναγκάζεται να σηκώνεται πολύ συχνά για ξεμούδιασμα και για υποχώρηση του πόνου που βιώνει λόγω της ακινησίας.
Τα υλικά οστεοσύνθεσης παραμένουν ως είχαν.
Κατά την προφορική του μαρτυρία ο ΜΕ1 εξήγησε ότι το κάταγμα στο δεξί ισχίο του ενάγοντα ήταν συντριπτικό που σημαίνει ότι το οστό έσπασε σε τουλάχιστον τρία κομμάτια. Σε ότι αφορά την έννοια της οστεοαρθρίτιδας, η οποία άρχισε να δημιουργείται στο δεξί ισχίο του ενάγοντα, ο ΜΕ1 εξήγησε ότι αυτή προκαλεί περιορισμό των κινήσεων του ισχίου. Σε ότι αφορά την μετατραυματική αρθρίτιδα στον καρπό, αυτή προκαλεί επίσης μείωση των κινήσεων του καρπού και κατ’ επέκταση του αντιβραχίου, επειδή συνοδεύεται από φλεγμονές γύρω από την άρθρωση. Οι αρθρώσεις δεν δουλεύουν φυσιολογικά και προκαλείται πόνος και δυσχρηστία.
Περαιτέρω ο ΜΕ1 αναγνώρισε ιατρικές εκθέσεις του ιατρού Δρ. Στήβεν Ιωσηφίδη (εφεξής: «ο ΜΥ2), ο οποίος εξέτασε τον ενάγοντα εκ μέρους της ασφαλιστικής εταιρείας που παρείχε κάλυψη στον εναγόμενο κατά το χρόνο του δυστυχήματος. Οι εν λόγω εκθέσεις ημερομηνίας 18/4/25 και 29/10/24, κατατέθηκαν από τον ΜΕ1 ως Τεκμήρια 7 και 8, αντίστοιχα, ως έγγραφα τα οποία του κοινοποιήθηκαν από τους συνηγόρους του ενάγοντα για να τα μελετήσει και να τα σχολιάσει.
Σε ότι αφορά τις μετρήσεις της κάμψης και έκτασης του δεξιού καρπού του ενάγοντα που έγιναν από τον ΜΥ2 στις 11/3/24 και καταγράφονται στην έκθεσή του Τεκμήριο 7, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι αυτές δεν έχουν ουσιώδεις διαφορές από τις δικές του. Σχολίασε ότι οι μετρήσεις του ΜΥ2 έγιναν τέσσερεις μήνες πριν από τις δικές του και ότι σε γενικές γραμμές οι μετρήσεις αυτές διαφοροποιούνται αναλόγως της κατάστασης του ασθενή κατά το χρόνο που λαμβάνονται. Αν για παράδειγμα ο ασθενής είναι ξεκούραστος, οι μετρήσεις αναμένεται να είναι καλύτερες. Αυτό που προκύπτει με βάση τις μετρήσεις και των δυο γιατρών, είναι το γεγονός ότι η κίνηση του δεξιού καρπού του ενάγοντα και κυρίως η έξω στροφή του αντιβραχίου, είναι σαφέστατα μειωμένη. Αυτό σημαίνει ότι ο ενάγων κουράζεται εύκολα όταν χρησιμοποιεί το χέρι του και σίγουρα δεν μπορεί να εργάζεται με τον ίδιο ρυθμό όπως πριν τον τραυματισμό του. Για ανακούφιση του πόνου πρέπει να κάνει συχνά, κατά τη διάρκεια της ημέρας, παγοθεραπεία. Σε γενικές γραμμές ο ΜΕ1 εξέφρασε την άποψη ότι ο καρπός του ενάγοντα είναι πολύ προβληματικός και δεν πρόκειται να βελτιωθεί.
Σε ότι αφορά τις μετρήσεις της κίνησης του δεξιού ισχίου του ενάγοντα, αυτές είναι οι ίδιες και από τους δυο γιατρούς. Στο τραυματισμένο ισχίο παρατηρείται αρθρίτιδα, δηλαδή καταστροφή οστού και χόνδρου με αποτέλεσμα να επέρχεται εύκολη κόπωση και δυσκολία να μείνει ο ενάγων σε καθιστή θέση για περισσότερο από 5-10 λεπτά. Ο ενάγων πρέπει να σηκώνεται, να περπατά λίγο και έπειτα να συνεχίζει. Δεν πρέπει να κουράζει την άρθρωση στο ισχίο.
Ζητήθηκε από τον ΜΕ1 να σχολιάσει τη θέση του ΜΥ2 όπως αποτυπώνεται στην Έκθεση - Τεκμήριο 8, ότι η δεξιά ισχιακή άρθρωση του ενάγοντα δεν παρουσιάζει διαφορά στη σμίκρυνση του μεσοαρθρικού διαστήματος σε σύγκριση με την αριστερή και ως εκ τούτου συμπεραίνεται ότι η φθορά που παρουσιάζει η εν λόγω άρθρωση, οκτώ χρόνια μετά το ατύχημα, είναι φυσικής προέλευσης και δημιουργήθηκε με το πέρασμα του χρόνου. Ο ΜΕ1 διαφώνησε με τη θέση αυτή και ανέφερε ότι σίγουρα υπάρχουν φυσικές φθορές στις αρθρώσεις, λόγω ηλικίας, όμως στην προκειμένη περίπτωση δεν παρουσιάζεται αρθρίτιδα στο μη τραυματισμένο ισχίο. Άλλωστε και οι δυο γιατροί συμφωνούν ότι υπάρχει μειωμένη κινητικότητα στο δεξιό ισχίο. Εάν όμως τα δυο ισχία παρουσίαζαν την ίδια εικόνα, τότε για ποιο λόγο υπάρχει διαφορά στην κινητικότητα; Διερωτήθηκε.
Σε ότι αφορά τη σχετική γνωμάτευση του ακτινολόγου – Τεκμήριο 4, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι σε αυτήν καταγράφεται πως έγινε πλάγια ακτινογραφία λεκάνης, η οποία δείχνει και τα δυο ισχία για σκοπούς σύγκρισης. Δεν αναφέρεται όμως στο Τεκμήριο 4 οτιδήποτε για το αριστερό ισχίο, προφανώς επειδή ο ακτινολόγος δεν εντόπισε κάποιο πρόβλημα σε αυτό για να το αναφέρει.
Περαιτέρω, ο ΜΕ1 εξήγησε ότι το κάταγμα στο ισχίο του ενάγοντα δεν ήταν ενδοαρθρικό και επομένως δεν αναμένετο να αναπτυχθεί αρθρίτιδα στην περιοχή γι’ αυτό και δεν ανέφερε κάτι τέτοιο στο αρχικό του πιστοποιητικό. Όμως, ως διαφάνηκε, λόγω των συνδεσμικών κακώσεων στην περιοχή, οι οποίες προκλήθηκαν ταυτόχρονα με το κάταγμα, δηλαδή του τραυματισμού των μαλακών μορίων γύρω από την άρθρωση, αυτή δεν λειτουργούσε σωστά για χρόνια και σιγά- σιγά άρχισε να δημιουργείται η οστεοαρθρίτιδα που φαίνεται στην ακτινογραφία.
Ο ΜΕ1 κατέγραψε στην έκθεσή του – Τεκμήριο 6, αυτά που είδε στις ακτινογραφίες, τις οποίες ο ίδιος ζήτησε να γίνουν, διότι κατά την εξέταση του ενάγοντα τον Οκτώβριο 2024 διαπίστωσε επιδείνωση στην κινητικότητα του τραυματισμένου ισχίου. Η σχετική ακτινογραφία επιβεβαίωσε ότι υπήρχε οστεοαρθρίτιδα στο τραυματισμένο ισχίο, η οποία σίγουρα θα εξελιχθεί αργά ή γρήγορα με την πάροδο του χρόνου. Όσο πιο νέος είναι ο ασθενής κατά τον τραυματισμό του, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να αναπτύξει αρθρίτιδα. Εφόσον στην περίπτωση του ενάγοντα, στα εξήντα του, εμφανίστηκε στο τραυματισμένο ισχίο οστεοαρθρίτιδα, αυτό σημαίνει ότι σε βάθος χρόνου, ίσως σε δέκα χρόνια, η οστεοαρθρίτιδα θα επιδεινωθεί και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να πρέπει να αντιμετωπιστεί με αρθροπλαστική. Η αρθροπλαστική ισχίου στον ιδιωτικό τομέα κοστίζει περίπου Ευρώ 7.000 – 8.000.
Κατά την αντεξέταση, ο ΜΕ1 επανέλαβε ότι ένα διατροχαντήριο κάταγμα, όπως αυτό που υπέστη ο ενάγων, δεν είναι ενδοαρθρικό και επομένως είναι πιο λίγες οι πιθανότητες ένα τέτοιο κάταγμα να προκαλέσει αρθρίτιδα στην περιοχή.
Σε ότι αφορά τα υλικά οστεοσύνδεσης που έχουν τοποθετηθεί στο δεξιό ισχίο και στον καρπό του ενάγοντα, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι αυτά δεν πρέπει να αφαιρούνται, εκτός εάν υπάρχει κάποιος ειδικός λόγος. Στην περίπτωση του ενάγοντα έχει αρχίσει να φαίνεται οστεοαρθρίτιδα του ισχίου και υπάρχει πιθανότητα σε λίγα χρόνια να χρειαστεί αρθροπλαστική, οπότε, σε τέτοια περίπτωση, τα οστεοσυνθετικά υλικά θα πρέπει να αφαιρεθούν, όσο δύσκολο κι αν είναι.
Σε ότι αφορά τον καρπό του ενάγοντα, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι η στροφική του κίνηση δεν έχει βελτιωθεί και σε αυτό συμφωνεί και ο Δρ. Ιωσηφίδης (ΜΥ2).
Στο ισχίο ο ενάγων έχει απωλέσει περίπου το 35% της κινητικότητας του. Για κάποιον που γονατίζει και στέκει όλη μέρα, αυτή η απώλεια είναι σημαντική.
Περαιτέρω, ο ΜΕ1 εξήγησε ότι ως φάνηκε στην ακτινογραφία, στο τραυματισμένο ισχίο του ενάγοντα συνυπάρχει μετατραυματική αρθρίτιδα, δηλαδή φλεγμονή και οστεοαρθρίτιδα, δηλαδή καταστροφή της άρθρωσης σε αρχικό στάδιο. Ως εξήγησε, έχει αρχίσει να φθείρεται ο χόνδρος στη άρθρωση, έχει κοντέψει το ένα κόκκαλο με το άλλο και έχει προκληθεί 35% απώλεια της κινητικότητας.
Του υποβλήθηκε ότι η οστεοαρθρίτιδα στο ισχίο του ενάγοντα που φαίνεται στην ακτινογραφία, είναι αποτέλεσμα φυσικής φθοράς και ο ΜΕ1 αρνήθηκε την υποβολή και επανέλαβε ότι η εν λόγω οστεοαρθρίτιδα είναι αποτέλεσμα του τραυματισμού, διότι στο άλλο ισχίο δεν εντοπίζεται. Ο ίδιος είδε τη σχετική ακτινογραφία και διαπίστωσε, όπως και ο ακτινολόγος, ότι σε αυτήν φαίνεται σμίκρυνση του μεσοαρθρικού διαστήματος στο δεξιό ισχίο.
Εξήγησε επίσης ότι αν μια άρθρωση πιέζεται να κάνει κινήσεις που δεν μπορεί, είναι λογικό να επέρχεται κόπωση και πόνος. Η αντιμετώπιση είναι η διακοπή της εργασίας ανά διαστήματα, η παγοθεραπεία και η λήψη παυσίπονων.
Ιατρική μαρτυρία εκ μέρους του εναγόμενου έδωσε ο ορθοπεδικός χειρουργός Δρ. Στήβεν Ιωσηφίδης (εφεξής: «ΜΥ2»), τα προσόντα του οποίου δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Ο ΜΥ2 εξέτασε τον ενάγοντα στις 11/3/24 εκ μέρους της ασφαλιστικής εταιρείας TRUST και ετοίμασε σχετική έκθεση - Τεκμήριο 7, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε.
Σύμφωνα με το Τεκμήριο 7, κατά την κλινική εξέταση του ενάγοντα, ο ΜΥ2 διαπίστωσε ότι αυτός παρουσίαζε περιορισμό της κινητικότητας του δεξιού καρπού και σε πολύ ήπιο βαθμό του δεξιού ισχίου.
Συγκεκριμένα, σε μετρήσεις που έγιναν στον δεξιό καρπό του ενάγοντα σε σύγκριση με τον αριστερό, η κάμψη και έκταση του δεξιού μετρήθηκαν στις 60-0-55, έναντι του αριστερού που μετρήθηκαν στις 70-0-70 και ο υπτιασμός και πρηνισμός μετρήθηκαν στις 90-25, έναντι του αριστερού που μετρήθηκαν στις 90-90.
Όσον αφορά το δεξιό ισχίο του ενάγοντα, η κάμψη του δεξιού μετρήθηκε στις 105, έναντι του αριστερού που μετρήθηκε στις 110, η έξω και η έσω στροφή του δεξιού μετρήθηκαν στις 50-20, έναντι του αριστερού που μετρήθηκε στις 70-30, ενώ η απαγωγή του δεξιού μετρήθηκε στις 30 και του αριστερού στις 45.
Επιπλέον, ήταν ορατή η ραχιαία παρεκτόπιση της κεφαλής της δεξιάς ωλένης, καθώς και οι ουλές από τα χειρουργικά τραύματα που ο ενάγων υπέστη κατά την εισαγωγή των οστεοσυνθετικών υλικών σταθεροποίησης τόσο στην περιοχή του δεξιού καρπού, όσο και στην περιοχή του δεξιού ισχίου.
Οι ακτινολογικοί έλεγχοι που παρουσιάστηκαν στον ΜΥ2 ημερομηνίας 27/2/16, παρουσίαζαν το παρεκτοπισμένο κάταγμα της δεξιάς κερκίδας και της στηλοειδούς αποφύσεως της κεφαλής της δεξιάς ωλένης, το διατροχαντήριο κάταγμα του δεξιού μηριαίου οστού και ευθειασμό της φυσιολογικής λόρδωσης της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Ο ακτινολογικός έλεγχος ημερομηνίας 4/5/16 παρουσίαζε τα οστεοσυνθετικά υλικά της δεξιάς κερκίδας, αλλά και ραχιαία παρεκτόπιση της κεφαλής της ωλένης και ο έλεγχος με ημερομηνίας 16/6/16 παρουσίαζε τα οστεοσυνθετικά υλικά του δεξιού μηρού, χωρίς μετατόπισης αυτών.
Επιπρόσθετα, ο ΜΥ2 είδε επίσης, όπως ανέφερε, τις ακτινογραφίες – Τεκμήριο 9 καθώς και την Έκθεση του ακτινολόγου - Τεκμήριο 4.
Σύμφωνα με τον ΜΥ2, ως συνέπεια του ατυχήματος, ο ενάγων παρουσιάζει ελαφρά απώλεια στην πλήρη κινητικότητα του δεξιού ισχίου και μια πιο έντονη στον δεξιό καρπό, η οποία επηρεάζει εν μέρει την καθημερινότητά του, αλλά παραταύτα είναι σε θέση και έχει επιστρέψει στα εργασιακά του καθήκοντα ως μηχανικός μοτοσυκλετών.
Τέλος, σε ότι αφορά τα οστεοσυνθετικά υλικά, ο ΜΥ2 ανέφερε ότι συστήνεται η αφαίρεση αυτών μετά το πέρας δώδεκα με δεκαοχτώ μηνών από την τοποθέτηση τους. Στην περίπτωση του ενάγοντα, δεδομένου ότι έχουν παρέλθει ήδη οκτώ χρόνια από την τοποθέτηση τους, δεν συστήνεται πλέον η αφαίρεση των εν λόγω υλικών.
Κατά την αντεξέταση ο ΜΥ2 ανέφερε ότι εξέτασε τον ενάγοντα μια φορά και συγκεκριμένα στις 11/3/24.
Σε ότι αφορά την κινητικότητα του δεξιού ισχίου, υπάρχει πλήρης ταύτιση των μετρήσεών του με τις μετρήσεις του ΜΕ1. Σε ότι αφορά τον δεξιό καρπό, υπάρχουν μικρές αποκλίσεις, οι οποίες μπορούν να χαρακτηριστούν και ως αμελητέες. Δέχθηκε ότι οι μετρήσεις αυτές διαφοροποιούνται αναλόγως του χρόνου κατά τον οποίο γίνονται.
Αποδέχθηκε ότι ο ενάγων παρουσίασε αρχόμενες οστεοαρθρικές αλλοιώσεις τόσο στο δεξιό καρπό, όσο και στο δεξιό ισχίο. Σε ότι αφορά την αρθρίτιδα στο δεξιό ισχίο, ο ΜΥ2 ανέφερε ότι ενδεχομένως αυτή να οφείλεται σε φυσική φθορά.
Διαφώνησε με τη δήλωση του ΜΕ1 ότι η αρθρίτιδα στην περιοχή του ισχίου είναι μετατραυματικής φύσης, υποστηρίζοντας ότι μετατραυματική αρθρίτιδα παρουσιάζεται όταν υπάρχει απευθείας τραυματισμός των χόνδρινων επιφανειών που στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπήρχε, διότι ο τραυματισμός έγινε εξωαρθρικά.
Αποδέχθηκε έπειτα υποβολή ότι επειδή το κάταγμα ήταν πολύ κοντά στην άρθρωση, σε απόσταση 5-7 εκατοστών και επειδή ασκήθηκε μεγάλη πίεση και βία κατά την πρόκληση του κατάγματος, σίγουρα τραυματίστηκαν και τα μαλακά μόρια γύρω από την άρθρωση (σύνδεσμοι, μύες, τένοντες). Όμως, θεωρεί πολύ απομακρυσμένο το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί αρθρίτιδα στην άρθρωση λόγω τραυματισμού των μαλακών μορίων. Στη συνέχεια ο ΜΥ2 αποδέχθηκε υποβολή ότι εάν ο τραυματισμός επιφέρει σημαντική αστάθεια στην άρθρωση, τότε η αστάθεια αυτή μπορεί με την τριβή που θα προκαλέσει, να προκαλέσει μελλοντικά πρόωρες φθορές στην άρθρωση αυτή.
Ρωτήθηκε έπειτα ο ΜΥ2 πού βασίζει το συμπέρασμά του ότι οι οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις στο δεξί ισχίο του ενάγοντα είναι φυσικής προέλευσης και ότι έχουν δημιουργηθεί με το πέρασμα το χρόνου και ο ΜΥ2 απάντησε ότι το συμπέρασμα του αυτό βασίστηκε σε σύγκριση που έκανε του δεξιού με το αριστερό ισχίο στην τελευταία ακτινογραφία που του παρουσιάστηκε.
Του υποδείχθηκε στη συνέχεια η ακτινογραφία λεκάνης και ισχίων του ενάγοντα (Τεκμήριο 9) και ρωτήθηκε αν βλέπει σε αυτήν κάποιο πρόβλημα στο αριστερό ισχίο του ενάγοντα. Ο ΜΥ2 απάντησε ως εξής: «δεν βλέπω σημαντική διαφορά από τις ενδείξεις που έχει περιγράψει ο συνάδελφος». Σε υποβολή ότι εάν υπήρχε κάποιο πρόβλημα στο αριστερό ισχίο, ο ακτινολόγος θα το έγγραφε, ο ΜΥ2 απάντησε «θέλω να πιστεύω πως ναι».
Αξιολογώντας ο ίδιος τη σχετική ακτινογραφία – Τεκμήριο 9, ανέφερε ότι δεν βλέπει συγκριτικά με το αριστερό ισχίο μεγάλες διαφοροποιήσεις που να δικαιολογούν μετατραυματική αρθρίτιτδα στο σημείο του τραυματισμού.
Επιπλέον, ο ΜΥ2 αποδέχθηκε ότι τα κύρια συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας είναι πόνος, δυσκαμψία και δυσχρησία. Συμφώνησε επίσης ότι η οστεοαρθρίτιδα είναι εξελισσόμενη πάθηση που χαρακτηρίζεται από προοδευτική καταστροφή του αρθρικού χόνδρου και ότι στο τελικό στάδιο αυτής, συστήνεται η αρθροπλαστική. Με τα σημερινά δεδομένα του ενάγοντα όμως, δεν κρίνεται απαραίτητη οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση για αντιμετώπισή της. Χαρακτήρισε την ικανότητα του ενάγοντα να γονατίσει και να κάνει βαθύ κάθισμα για 4 – 5 λεπτά ως φυσιολογική.
Σε ότι αφορά την ικανότητα του ενάγοντα για εργασία, ο ΜΥ2 υποστήριξε ότι ο ενάγων μπορεί να εργαστεί, αλλά πιθανόν λόγω των περιορισμών που έχει συνεπεία του τραυματισμού του να μην μπορεί να εργαστεί όπως πριν το ατύχημα. Έχει μειωμένη αποδοτικότητα.
Σε ότι αφορά τον καρπό του, ο ΜΥ2 συμφώνησε ότι ο ενάγων δεν πρέπει να τον καταπονεί πολλές ώρες την ημέρα με τη χρήση κατσαβιδιού.
Τέλος, σε υποβολή ότι ο ενάγων πρέπει να αποφεύγει την καταπόνηση για να μην χειροτερεύσει πιο γρήγορα η οστεοαρθρίτιδα που αντιμετωπίζει, ο ΜΥ2 απάντησε ότι ο τρόπος αντιμετώπισης της οστεοαρθρίτιδας είναι η ενδυνάμωση της περιοχής και η βελτίωση της ελαστικότητας. Η κίνηση δεν είναι απαγορευτική. Αντιθέτως, η αρθρίτιδα επιδεινώνεται με την ακινητοποίηση. Ο ενάγων πρέπει να αποφεύγει τους κραδασμούς οι οποίοι επέρχονται από το τρέξιμο και το πήδημα.
Εκ μέρους του εναγόμενου κατέθεσε ακόμη ένας μάρτυρας, ο ιδιώτης ερευνητής Κυριάκος Λοιζίδης (εφεξής: «ο ΜΥ1»), ο οποίος υιοθέτησε γραπτή του δήλωση – Έγγραφο Β. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ο ΜΥ1 είναι ιδιοκτήτης ιδιωτικής εταιρείας η οποία ασχολείται με την παροχή ιδιωτικών υπηρεσιών έρευνας. Τόσο ο ίδιος, όσο και η εταιρεία του κατέχουν τις σχετικές άδειας από την Αστυνομία Κύπρου, αντίγραφα των οποίων κατέθεσε ως Τεκμήριο 13.
Ο ΜΥ1 εξασκεί το επάγγελμά του από το 2004 και έχει παρακολουθήσει πολλές φορές διάφορους τεχνικούς, όπως, μεταξύ άλλων, οικοδόμους, υδραυλικούς και μηχανικούς.
Περί τον Σεπτέμβριο 2024, έλαβε οδηγίες από την ασφαλιστική εταιρεία Trust International Insurance Company (Cyprus) Limited, να παρακολουθήσει τον ενάγοντα εν ώρα εργασίας για σκοπούς παρουσίασης των ευρημάτων του και οπτικοακουστικού υλικού (βίντεο) στην παρούσα υπόθεση.
Η παρακολούθηση του ενάγοντα διεξήχθη στη διεύθυνση εργασίας του όπου βρίσκεται το κατάστημα και συνεργείο του με την επωνυμία MOTO TOULIS, για την περίοδο από 20/9/24 μέχρι 2/10/24, μεταξύ των ωρών 07:30-20:00. Διαπιστώθηκε ότι ο ενάγων ερχόταν καθημερινά στο χώρο εργασίας του γύρω στις 8:15 π.μ. οδηγώντας τη μοτοσυκλέτα του. Μόλις ερχόταν, ξεκλείδωνε το κατάστημά του και στη συνέχεια έβγαζε έξω αριθμό μοτοσυκλετών που βρίσκονταν εντός του καταστήματος. Ακολούθως, εξυπηρετούσε διάφορους πελάτες που ερχόντουσαν για να επισκευάσουν ή να παραλάβουν τις μοτοσικλέτες τους. Διαπιστώθηκε επίσης ότι στο κατάστημα του ο ενάγων εργαζόταν μόνος του.
Σχετικώς ο ΜΥ2 κατέθεσε, ως Τεκμήριο 14, έκθεση που ετοίμασε και υιοθέτησε για σκοπούς της μαρτυρίας του, ημερομηνίας 2/10/24.
Ειδικότερα ως ανέφερε, κατά την παρακολούθηση παρατήρησε τα εξής:
- Ο ενάγων βρισκόταν συνεχόμενα εντός και εκτός του καταστήματός του, από την ώρα που ερχόταν μέχρι την ώρα που έφευγε και επισκεύαζε μοτοσικλέτες τόσο εντός, όσο και εκτός του καταστήματος.
- Ο ενάγων εργαζόταν πέραν του οκταώρου και φαίνεται να είχε αρκετούς πελάτες. Μάλιστα κάποιες μέρες εργαζόταν πέραν των δώδεκα ωρών.
- Δεν φάνηκε να είχε οποιοδήποτε ιδιαίτερο πρόβλημα στον δεξιό του καρπό που να επηρέαζε την εργασία του, καθότι χρησιμοποιούσε εργαλεία με το δεξί χέρι και έβαζε πίεση στον δεξιό καρπό κατά τη μετακίνηση μοτοσυκλετών εντός και εκτός του καταστήματος, καθώς και κατά την εκφόρτωση μοτοσικλέτας από διπλοκάμπινο όχημα. Επίσης, ερχόταν στην εργασία του με μοτοσικλέτα και έκανε πρόβες σε μοτοσικλέτες που επισκεύαζε, στις οποίες η επιτάχυνση (καράολος) βρίσκεται στο δεξιό μέρος του τιμονιού.
- Επιπλέον δεν φάνηκε να παρουσίαζε οποιοδήποτε κινητικό ή άλλο πρόβλημα καθότι βάδιζε, γονάτιζε, έσκυβε και χρησιμοποιούσε και τα δυο του χέρια, όπως επίσης χρησιμοποιούσε εργαλεία και με τα δυο χέρια, χωρίς καμία χωλότητα.
Ως περαιτέρω ο ΜΥ1 ανέφερε κατά τη μαρτυρία του, οι παρατηρήσεις του αποτυπώθηκαν σε βίντεο. Συγκεκριμένα, αρχικά κατέγραψε με βιντεοκάμερα όλες τις ενέργειες του ενάγοντα από την παρακολούθηση του σε διάφορες λήψεις και στη συνέχεια τις συνέθεσε για την παραγωγή ενός ενιαίου βίντεο. Έπειτα μετέφερε τις λήψεις και το βίντεο σε κάρτα μνήμης (usb memory stick) το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο 15. Διευκρίνισε ότι οι λήψεις αυτές έγιναν στις 20, 23, 25 και 30 Σεπτεμβρίου και 2 Οκτωβρίου 2024.
Το συμπέρασμά του ως καταγράφεται στην έκθεση του -Τεκμήριο 14, είναι ότι ο ενάγων δεν φαίνεται να παρουσιάζει κανένα απολύτως κινητικό ή άλλο πρόβλημα. Ο ισχυρισμός ότι έχει πρόβλημα με τον δεξιό καρπό σίγουρα δεν ισχύει, διότι εντοπίστηκε να χρησιμοποιεί εργαλεία με το δεξί χέρι, να βάζει πίεση στον δεξιό καρπό κατά τη μετακίνηση των μοτοσυκλετών εντός και εκτός του συνεργείου, καθώς και κατά την εκφόρτωση μοτοσυκλέτας από διπλοκάμπινο όχημα. Πέραν τούτου, ο ενάγων ερχόταν στη δουλεία του με μοτοσυκλέτα, στην οποία ο μοχλός επιτάχυνσης βρίσκεται στο δεξί μέρος του τιμονιού, εργαζόταν πέραν του οκταώρου και είχε αρκετή πελατεία, με αποτέλεσμα να εργάζεται πέραν των 12 ωρών κάποιες φορές.
Κατά τη μαρτυρία του, ο ΜΥ1 έδειξε στο Δικαστήριο διάφορα πλάνα από το βίντεο που τράβηξε, το οποίο κατέγραψε στο Τεκμήριο 15. Στα εν λόγω πλάνα φαίνεται ο ενάγων να προβαίνει στις εξής ενέργειες: Βάζει μέσα στο κατάστημα του μια μοτοσικλέτα χρησιμοποιώντας και το δεξί του χέρι, βγάζει έξω από το κατάστημα μοτοσικλέτες, κάνει δοκιμή μια μοτοσυκλέτα, βιδώνει, ξεβιδώνει με το δεξί χέρι, κάθετε κάτω γονατιστός με το δεξί γόνατο, σπρώχνει μια μοτοσικλέτα και ξεφορτώνει μαζί με άλλα δυο άτομα μια μοτοσυκλέτα ‘Vespa’ από ένα διπλοκάμπινο.
Κατά την αντεξέταση, ο ΜΥ1 ανέφερε ότι είχε λάβει συγκεκριμένες εντολές από την ασφαλιστική εταιρεία που τον διόρισε να παρακολουθεί τον ενάγοντα, ώστε να διαπιστώσει εάν αυτός είχε πρόβλημα με το δεξί του χέρι και με το κάθισμα. Ο ίδιος, ως ιδιώτης ερευνητής, εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα βάσει των όσων βλέπει κατά την παρακολούθηση.
Συγκεκριμένα, ο ΜΥ1 ανέφερε πως είδε τον ενάγοντα να εκτελεί εργασίες με το δεξί του χέρι χωρίς να παρουσιάζει κάποιο πρόβλημα. Ούτε την ώρα που αυτός γονάτιζε κι έπειτα σηκωνόταν, φαινόταν να έχει χωλότητα. Κατά πόσον όμως ο ενάγων πονούσε, δεν μπορεί να το ξέρει.
Επιπλέον, ο ΜΥ1 ανέφερε ότι κάποιες φορές κατά την παρακολούθηση, ο ενάγων βρισκόταν μέσα στο συνεργείο του και ο ίδιος δεν είχε μαζί του οπτική επαφή. Του υποβλήθηκε ότι εκείνες τις ώρες ο ενάγων ξεκουραζόταν και ο ΜΥ1 απάντησε ότι αυτό είναι πιθανόν.
Τέλος, του υποβλήθηκε ότι τα συμπεράσματά του στο Τεκμήριο 14 είναι αυθαίρετα και ο ΜΥ1 απάντησε ότι ο ίδιος ερμήνευσε αυτά που είδε.
Θέσεις των Μερών
Αμφότεροι οι ευπαίδευτοι συνήγοροι υποστήριξαν τις θέσεις τους με γραπτές αγορεύσεις. Από πλευράς ενάγοντα ο κύριος Σωτήρη κάλεσε το Δικαστήριο να αποδεχθεί πλήρως ως αξιόπιστη τόσο τη μαρτυρία του ενάγοντα, όσο και τη μαρτυρία του ΜΕ1.
Σε ότι αφορά τα πλάνα τα οποία κατέθεσε ο ΜΥ1 – Τεκμήριο 15, ο ευπαίδευτος συνήγορος εισηγήθηκε ότι αυτά συνάδουν πλήρως με τη μαρτυρία του ενάγοντα και ότι ουδόλως τον διαψεύδουν. Σε ότι αφορά όμως τα συμπεράσματα του ΜΥ1 αυτά, σύμφωνα με τον κύριο Σωτήρη, θα πρέπει να απορριφθούν ως αυθαίρετα και εν πάση περιπτώσει, αποτελούν την προσωπική γνώμη του ΜΥ1, ο οποίος δεν είναι εμπειρογνώμονας ώστε να καταθέσει σχετικώς με την ικανότητα του ενάγοντα για εργασία.
Σε σχέση με την ιατρική μαρτυρία, ο ευπαίδευτος συνήγορος σχολίασε ότι επί το πλείστον ο ΜΥ2 συμφώνησε με τη μαρτυρία του ΜΕ1. Μοναδική ουσιώδης διαφωνία των δυο γιατρών έγκειται στο κατά πόσον οι οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις που παρατηρούνται στο δεξιό ισχίο του ενάγοντα είναι μετατραυματικής φύσεως ή φυσικής προέλευσης. Η θέση του ΜΥ2 ότι η εικόνα των δυο ισχίων του ενάγοντα δεν διαφοροποιείται στην ακτινογραφία – Τεκμήριο 9 καταρρίπτεται από τη μαρτυρία του ακτινολόγου, ως καταγράφεται στο Τεκμήριο 4, ο οποίος δεν διαπίστωσε οποιοδήποτε πρόβλημα στο αριστερό ισχίο του ενάγοντα, εξ ου και δεν κατέγραψε οτιδήποτε σχετικό. Αποτελεί εισήγηση του κυρίου Σωτήρη ότι ενώ από τις ιατρικές του εκθέσεις ο ΜΥ2 συμφώνησε σχεδόν εξ ολοκλήρου με όσα αναφέρει ο ΜΕ1 στα δικά του πιστοποιητικά, κατά την προφορική του μαρτυρία, ήταν εμφανής η προσπάθειά του να περιορίσει τα προβλήματα και τις συνέπειες που αντιμετωπίζει ο ενάγων από τους τραυματισμούς του.
Εκ μέρους του εναγόμενου ο κύριο Χιώτης επισήμανε επίσης ότι η ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε από τους ΜΕ1 και ΜΥ2 συνάδει στο μεγαλύτερο μέρος της και ότι η κύρια διαφωνία των δυο ιατρών αφορά στο κατά πόσον η αρθρίτιδα που παρουσιάζει ο ενάγων στο δεξιό ισχίο οφείλεται στον επίδικο τραυματισμό ή είναι αποτέλεσμα φυσικής φθοράς. Προς τούτο ο ευπαίδευτος συνήγορος κάλεσε το Δικαστήριο να αποδεχθεί τη μαρτυρία του ΜΥ2, ο οποίος εξήγησε ότι μετατραυματική αρθρίτιδα προκύπτει από απευθείας τραυματισμό των χόνδρινων επιφανειών, ενώ στην περίπτωση του ενάγοντα το κάταγμα ήταν εξωαρθρικό. Επίσης ο ευπαίδευτος συνήγορος σχολίασε ότι κατά την ακρόαση ο ΜΥ2 είδε τις ακτινογραφίες – Τεκμήριο 9, σε αντίθεση με τον ΜΕ1, στον οποίο αυτές δεν υποδείχθηκαν. Βλέποντας τη σχετική ακτινογραφία ο ΜΥ2 ανέφερε ότι δεν διακρίνει σε αυτήν ουσιώδη διαφορά του δεξιού από το αριστερό ισχίο του ενάγοντα. Η θέση αυτή, σύμφωνα με τον κύριο Χιώτη, καταδεικνύει ότι η αρθρίτιδα που παρουσιάζεται στο δεξιό ισχίο του ενάγοντα, οκτώ χρόνια μετά το ατύχημα, είναι φυσικής προέλευσης και δημιουργήθηκε με το πέρασμα του χρόνου.
Σε ότι αφορά τη θέση του ενάγοντα ότι δυσκολεύεται «αφάνταστα» να εκτελέσει την εργασία του, αυτή σύμφωνα με τον συνήγορο αντικρούεται από τη μαρτυρία του ιδιώτη ερευνητή ΜΥ1, καθώς και τις λήψεις και βίντεο που αυτός κατέγραψε – Τεκμήριο 15 στα οποία φαίνεται ότι ο ενάγων δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε κινητική δυσκολία ή χωλότητα στο δεξί του χέρι ή στο δεξιό του ισχίο κατά την εργασία του.
Σε ότι αφορά τον ισχυρισμό του ενάγοντα ότι συνεπεία του τραυματισμού του έχει απώλεια εισοδημάτων, καθότι μπορεί πλέον να επισκευάζει τις μισές μοτοσικλέτες συγκριτικά με πριν το ατύχημα, επειδή αναγκάζεται να κάνει μεγαλύτερα διαλείμματα, ο συνήγορος αναφέρει ότι ο ισχυρισμός αυτός έμεινε ατεκμηρίωτος. Κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προσκόμισε ο ενάγων για να δείξει μείωση του όγκου της εργασίας του. Επιπλέον, δεν δύναται να εξαχθεί οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα αναφορικά με το ύψος των πραγματικών εισοδημάτων του ενάγοντα από τις καταστάσεις των ασφαλιστικών του λογαριασμών (Τεκμήρια 10, 11 και 12).
Τέλος, σε ότι αφορά την αξίωση για έξοδα μελλοντικής επέμβασης αρθροπλαστικής ισχίου, στην οποία αναφέρθηκε ο ΜΕ1, ο κύριος Χιώτης αναφέρει ότι δεν δικογραφείται τέτοια αξίωση και συνεπώς η μαρτυρία αυτή δεν πρέπει να ληφθεί υπόψιν. Εν πάση περιπτώσει, δεν έχει καταδειχθεί ότι η αρθρίτιδα που παρουσιάζει ο ενάγων στο δεξιό ισχίο οφείλεται στον επίδικο τραυματισμό, ούτε ότι θα υποβληθεί στην εν λόγω επέμβαση στον ιδιωτικό τομέα, εφόσον αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί δωρεάν μέσω του ΓΕΣΥ.
Αξιολόγηση Μαρτυρίας
Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, έχω παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες, οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον μου, ώστε να είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους, με βάση τις σχετικές παραμέτρους που έχει καθορίσει η πλούσια επί του θέματος νομολογία (βλ. μεταξύ άλλων Ζαβρού v. Χαραλάμπους (1996) 1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους(1997) 1 Α.Α.Δ. σελ. 1119 και Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη (1997) 1 Α.Α.Δ. σελ. 614).
Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα «Το Δίκαιο της Απόδειξης Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές» των Ηλιάδη και Σάντη (σελ.153): «Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου v. Δημοκρατίας (2004) 2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δυο πλευρές (Φώτσιου v Ηροδότου (2010) 1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεων της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου v. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/9 ημ.4.5.12). Αυτή η προσέγγιση επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και την πίστη του κοινού στη δικαστική διαδικασία…».
Σε ότι αφορά την αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων, σημειώνεται πως σύμφωνα με σχετική νομολογία, το Δικαστήριο οφείλει να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων τους και να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση, εφαρμόζοντας στα γεγονότα της υπόθεσης, τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια τα οποία ο κάθε εμπειρογνώμονας οφείλει να θέσει υπόψιν του Δικαστηρίου (βλ. μεταξύ άλλων Νικολάου v. Σταύρου (1992)1Β Α.Α.Δ 746, σελ.750).
Υπό το φως των πιο πάνω αρχών, έχοντας υπόψη μου τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, γραπτή και προφορική, την οποία αντιπαρέβαλα και εξέτασα ως σύνολο, σε συσχετισμό με τις δικογραφημένες θέσεις των μερών, έχοντας επιπλέον μελετήσει με προσοχή τις αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων, προχωρώ στην πιο κάτω αξιολόγηση.
Ενάγων
Ο ενάγων μου έκανε πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Κατέθεσε με σαφήνεια και σταθερότητα και έδωσε απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν χωρίς υπεκφυγές και υπερβολικές τοποθετήσεις. Δεν διέκρινα καμία προσπάθεια από πλευράς του για διόγκωση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει, συνεπεία του ατυχήματος. Άλλωστε η μαρτυρία του επιβεβαιώνεται στο μεγαλύτερο μέρος της και από τους δυο ιατρούς που τον εξέτασαν. Η αναφορά του ότι μετά το ατύχημα δυσκολεύεται αφάνταστα να ασκήσει το επάγγελμά του, η οποία έτυχε σχολιασμού από τον κύριο Χιώτη ως υπερβολική ή ακόμα και αναληθής, δεν πρέπει να ιδωθεί απομονωμένα, αλλά σε συνάρτηση με την υπόλοιπη του μαρτυρία, δια της οποίας ο ενάγων εξήγησε με σαφήνεια ότι μπορεί να εργαστεί, πλην όμως με πιο αργό ρυθμό και κάνοντας συχνά διαλείμματα, για τους λόγους που αναλυτικά καταγράφονται ανωτέρω. Εν πάση περιπτώσει, ο τρόπος με τον οποίο ο ενάγων περιγράφει τη δυσκολία που αισθάνεται κατά τη χρήση του χεριού του είναι ζήτημα υποκειμενικό. Αποδέχομαι ότι ο ενάγων αισθάνεται πόνο, αδυναμία και κόπωση κατά τη χρήση του δεξιού του χεριού ως αναφέρει. Προκύπτει με ασφάλεια στη βάση της μαρτυρίας του, υπό το φως της μαρτυρίας των ιατρών ΜΕ1 και ΜΥ2, πως συνεπεία του δυστυχήματος έχει μειωθεί σημαντικά η κινητικότητα του δεξιού του καρπού και ειδικότερα οι στροφικές του κινήσεις, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να χρησιμοποιεί το δεξί του χέρι με την ίδια ευκολία όπως πριν το ατύχημα. Χρειάζεται συχνά διαλείμματα για ξεκούραση του χεριού του λόγω της μόνιμης σωματικής βλάβης που έχει υποστεί σε αυτό. Η μαρτυρία του ιδιώτη ερευνητή, ΜΥ1, δεν διαψεύδει τον ενάγοντα ως προς αυτό το ζήτημα, καθότι κατά την παρακολούθηση ο ΜΥ1 δεν είχε συνεχή και αδιάλειπτη οπτική επαφή με τον ενάγοντα ώστε να μπορεί να γνωρίζει εάν αυτός έκανε διαλείμματα για ξεκούραση ή όχι. Τα πλάνα που καταγράφονται στο Τεκμήριο 15 δεν καταδεικνύουν ότι ο ενάγων δεν αντιμετωπίζει κατά την εργασία του οποιοδήποτε πρόβλημα στο δεξί του χέρι ή στο δεξί του ισχίο. Τα πλάνα αυτά καταδεικνύουν μόνο ότι ο ενάγων εργάζεται, ως άλλωστε και ο ίδιος αναφέρει.
Σε ότι αφορά τις απολαβές του, αποδέχομαι τη μαρτυρία του ενάγοντα ότι το 2016, πριν το ατύχημα είχε απολαβές ύψους Ευρώ 1.750 και ότι το ίδιο ποσό λαμβάνει και σήμερα. Δεν μπορώ όμως να αποδεχτώ τον ισχυρισμό του ότι εάν δεν είχε τραυματιστεί τα εισοδήματά του σήμερα θα ήταν περίπου διπλάσια, καθότι ο εν λόγω ισχυρισμός παρέμεινε ατεκμηρίωτος. Δεν προσκομίστηκαν δηλαδή από πλευράς ενάγοντα οποιεσδήποτε αποδείξεις ως προς τον αριθμό των μοτοσυκλετών που επισκεύαζε ημερησίως πριν το ατύχημα και αυτών που επισκευάζει σήμερα. Δεν αποδεικνύεται συνεπώς συγκεκριμένη μείωση του όγκου της εργασίας του. Ατεκμηρίωτος παρέμεινε επίσης ο ισχυρισμός του ενάγοντα ότι το κόστος των ανταλλακτικών και εργατικών έχει σήμερα σημαντικά αυξηθεί σε σύγκριση με το 2016. Είναι όμως αποδεκτή η μαρτυρία του ότι δεν μπορεί να επιδιορθώσει τον ίδιο αριθμό μοτοσυκλετών ημερησίως όπως πριν το ατύχημα λόγω των προβλημάτων που αντιμετωπίζει στο χέρι και στο ισχίο. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του ότι εργάζεται τις ίδιες ώρες, πλην όμως με πιο αργό ρυθμό και ότι ως εκ τούτου έχει μειωμένη αποδοτικότητα.
Κατά τα λοιπά η μαρτυρία του ενάγοντα γίνεται αποδεκτή ως αξιόπιστη.
ΜΕ1
Σε ότι αφορά τον ΜΕ1, σημειώνεται κατ’ αρχάς ότι με βάση την εμπειρία και τα προσόντα του τα οποία δεν έτυχαν αμφισβήτησης, αυτός κρίνεται εμπειρογνώμονας ορθοπεδικός χειρουργός. Ο μάρτυρας αυτός μου έκανε εξαιρετική εντύπωση. Η μαρτυρία του εφ’ όλης της ύλης ήταν πλήρως επεξηγηματική και αιτιολογημένη και ως τέτοια γίνεται αποδεκτή. Μοναδική του διαφωνία με τον ΜΥ2 αφορά στο κατά πόσον η αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα που εντοπίζεται στο δεξιό ισχίο του ενάγοντα στην ακτινογραφία – Τεκμήριο 9 είναι μετατραυματική ή κατά πόσον αυτή οφείλεται σε φυσική φθορά.
Προς υποστήριξη της θέσης του ότι η αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα στο δεξιό ισχίο του ενάγοντα οφείλεται στον επίδικο τραυματισμό, ο ΜΕ1 παρέπεμψε στις ακτινογραφίες – Τεκμήριο 9, τις οποίες ο ίδιος ζήτησε να γίνουν, εφόσον κατά την εξέταση του ενάγοντα στις 8/10/24, διαπίστωσε μειωμένη κινητικότητα του δεξιού του ισχίου στις στροφές και απαγωγές. Παρά το ότι ο ΜΕ1 δεν επιθεώρησε τις εν λόγω ακτινογραφίες εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου, εντούτοις διευκρίνισε κατά τη μαρτυρία του ότι είδε και ο ίδιος τις εν λόγω ακτινογραφίες και διαπίστωσε σε αυτές αρθρίτιδα του δεξιού ισχίου με στένωση του μεσάρθριου στην έσω επιφάνεια. Το εύρημα αυτό δικαιολογεί, κατά την άποψή του, τη μειωμένη και επώδυνη κινητικότητα του δεξιού ισχίου. Ως ρητώς ανέφερε περαιτέρω, η διαφορά του δεξιού ισχίου του ενάγοντα από το φυσιολογικό αριστερό ήταν εμφανής στην ακτινογραφία.
Επιπλέον, ο ΜΕ1 εξήγησε ότι στο αρχικό του πιστοποιητικό - Τεκμήριο 4 δεν αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο ανάπτυξης οστεοαρθρίτιδας, καθότι το κάταγμα του ενάγοντα στο ισχίο δεν ήταν ενδοαρθρικό και ως εκ τούτου η πιθανότητα ανάπτυξης οστεοαρθρίτιδας ήταν απομακρυσμένη. Όμως, ως διαπιστώθηκε στην πορεία, λόγω τραυματισμού των μαλακών μορίων κοντά στην άρθρωση, δημιουργήθηκε στην περιοχή αστάθεια, με αποτέλεσμα να προκληθεί αρθρίτιδα στο δεξιό ισχίο του ενάγοντα και μείωση του μεσάρθριου διαστήματος της δεξιάς ισχιακής άρθρωσης. Η διαπίστωσε αυτή καταγράφεται και στην Έκθεση του ακτινολόγου - Τεκμήριο 4, η οποία κατατέθηκε ως παραδεκτή για το περιεχόμενο της. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στο Τεκμήριο 4 φαίνεται να καταγράφονται όλες οι παρατηρήσεις του ακτινολόγου σε σχέση με την ακτινογραφία λεκάνης και ισχίων (αριστερού και δεξιού) του ενάγοντα. Επομένως, το γεγονός ότι στην εν λόγω έκθεση δεν καταγράφεται οποιοδήποτε πρόβλημα ή παρατήρηση σχετικώς με το αριστερό ισχίο, επιβεβαιώνει, θεωρώ, τη θέση του ΜΕ1 ότι δεν παρατηρήθηκε σε αυτό οποιαδήποτε οστεοαρθρίτιδα, ως στο δεξιό ισχίο.
Πέραν των ανωτέρω, θα πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τις μετρήσεις και των δυο ιατρών (ΜΕ1 και ΜΥ2), το τραυματισμένο δεξιό ισχίο του ενάγοντα παρουσιάζει μείωση στην κινητικότητα της τάξεως του 35%, ως ανέφερε ο ΜΕ1. Η μείωση αυτή οφείλεται, σύμφωνα με τον ΜΕ1, στη φθορά των χόνδρων της δεξιάς ισχιακής άρθρωσης, η οποία έχει οδηγήσει σε μείωση της απόστασης μεταξύ των δυο οστών, κάτι που δεν παρατηρείται στο αριστερό ισχίο.
Από πλευράς ΜΥ2, αν και αυτός απορρίπτει τη θέση ότι υπάρχει διαφορά στη σμίκρυνση του μεσοαρθρικού διαστήματος μεταξύ της δεξιάς και της αριστερής ισχιακής άρθρωσης του ενάγοντα, εντούτοις, δεν δίδει οποιαδήποτε άλλη εξήγηση ως προς την αιτία της παρατηρηθείσας και από τον ίδιο μείωσης στην κινητικότητα του δεξιού ισχίου του ενάγοντα, η οποία δεν παρατηρείται στο αριστερό. Επομένως, η θέση του ΜΥ2 ότι η δεξιά ισχιακή άρθρωση του ενάγοντα συγκριτικά με τη μη επηρεασμένη αριστερή ισχιακή άρθρωση, δεν παρουσιάζει διαφορά όσον αφορά τη σμίκρυνση του μεσοαρθρικού διαστήματος, δεν γίνεται αποδεκτή.
Επιπλέον, η θέση του ΜΥ2 ότι η αρθρίτιδα που παρατηρείται στο δεξιό ισχίο του ενάγοντα δεν είναι μετατραυματική, αλλά προκλήθηκε λόγω φυσικής φθοράς, δεν πείθει. Εάν τα δυο ισχία του ενάγοντα παρουσίαζαν πράγματι την ίδια εικόνα, θα αναμένετο να καταγραφεί στην έκθεση – Τεκμήριο 4 εύρημα αρθρίτιδας και στο αριστερό ισχίο. Θα αναμένετο επίσης από τον ΜΥ2 να εξηγήσει για ποιο λόγο το αριστερό ισχίο του ενάγοντα δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε μείωση στην κινητικότητα όπως παρουσιάζει το δεξί.
Η θέση του ΜΕ1 ότι η αρθρίτιδα και η αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα που εντοπίζονται στο δεξιό ισχίο του ενάγοντα είναι μετατραυματικής αιτιολογίας, γίνεται αποδεκτή. Αποδεκτή γίνεται επίσης η θέση του ΜΕ1 ότι η αρθρίτιδα αυτή θα χειροτερεύει με την πάροδο του χρόνου. Άγνωστο παραμένει όμως το κατά πόσον η πάθηση αυτή θα χειροτερεύσει σε τέτοιο βαθμό, ώστε να χρειαστεί αρθροπλαστική ισχίου. Ως αναφέρθηκε από τον ΜΕ1, δεδομένης της ηλικίας του ενάγοντα, πιθανόν σε δέκα χρόνια να χρειαστεί αρθροπλαστική. Πιθανόν όμως και όχι.
ΜΥ2
Σε ότι αφορά τον ΜΥ2, ο οποίος επίσης κρίνεται ως εμπειρογνώμονας χειρούργος ορθοπεδικός, η μαρτυρία του κρίνεται αξιόπιστη και γίνεται αποδεκτή στο βαθμό που αυτή συνάδει με τη μαρτυρία του ΜΕ1.
Η θέση του ΜΥ2 ότι οστεοαρθρίτιδα προκαλείται μόνο όταν υπάρχει απευθείας τραυματισμός των επιφανειών των χόνδρων της άρθρωσης, δεν γίνεται αποδεκτή καθότι ο ίδιος δεν απέκλεισε κατά τη μαρτυρία του το ενδεχόμενο δημιουργίας οστεοαρθρίτιδας εάν ο τραυματισμός επιφέρει σημαντική αστάθεια στην άρθρωση, λόγω τραυματισμού των μαλακών μορίων γύρω από αυτήν. Σε τέτοια περίπτωση, ο ΜΥ2 αποδέχθηκε ότι λόγω αστάθειας και τριβής κατά τη χρήση της άρθρωσης, δυνατόν να προκληθούν σε αυτήν πρόωρες φθορές.
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι όταν υποδείχθηκε στον ΜΥ2 κατά την αντεξέταση η ακτινογραφία – Τεκμήριο 9, αυτός ανέφερε ότι δεν βλέπει σημαντικές διαφορές από τις ενδείξεις που έχει περιγράψει ο ακτινολόγος στο Τεκμήριο 4. Στο Τεκμήριο 4 όμως δεν υπάρχει καμία αναφορά που να παραπέμπει σε αρθρίτιδα ή οστεοαρθρίτιδα στο αριστερό ισχίο του ενάγοντα.
ΜΥ1
Τέλος, σε ότι αφορά τη μαρτυρία του ΜΥ1, γίνεται αποδεκτό ότι αυτός εργάζεται ως ιδιώτης ερευνητής με αρκετή εμπειρία στο εν λόγω επάγγελμα και ότι έθεσε υπό παρακολούθηση τον ενάγοντα κατά τις μέρες και ώρες στις οποίες αναφέρθηκε. Γίνεται επίσης αποδεκτό, κάτι που άλλωστε δεν έτυχε αμφισβήτησης, ότι στα πλάνα που ο ΜΥ1 κατέθεσε φαίνεται ο ενάγοντας να εργάζεται στο συνεργείο του.
Τα συμπεράσματα όμως του ΜΥ1 ότι ο ενάγων εργάζεται χωρίς κανένα απολύτως κινητικό ή άλλο πρόβλημα, δεν γίνονται αποδεκτά, καθότι, κατ’ αρχάς, έρχονται σε αντίθεση με την ιατρική μαρτυρία τόσο του ΜΕ1, όσο και του ΜΥ2 σύμφωνα με τους οποίους ο ενάγων έχει σημαντικά μειωμένη κινητικότητα στον δεξιό καρπό, γεγονός που του δημιουργεί δυσκολία κατά τις στροφικές κινήσεις του χεριού καθώς και πόνο και αδυναμία. Επιπλέον αποτελεί κοινό έδαφος μεταξύ των δυο ιατρών ότι ο ενάγων αντιμετωπίζει μειωμένη κινητικότητα και στο ισχίο και έχει γίνει αποδεκτή η μαρτυρία του ότι δεν μπορεί να γονατίσει ή να κάνει βαθύ κάθισμα, για περισσότερο από 4 έως 5 λεπτά.
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί, ότι ο ΜΥ1 δεν ήταν σε θέση να αναφέρει κατά πόσον κατά την παρακολούθησή του ο ενάγων εργαζόταν αδιάλειπτα, ή με τακτά διαλείμματα καθότι δεν είχε συνεχόμενη οπτική επαφή μαζί του. Τα πλάνα τα οποία κατέθεσε, είναι αποσπασματικά και δεν επιβεβαιώνουν ότι ο ενάγων εργαζόταν συνεχόμενα, χωρίς κανένα πρόβλημα.
Ευρήματα:
Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση, καθώς και τα παραδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα, δεδομένου του βάρους απόδειξης που εφαρμόζεται για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας που είναι στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα ως προς την ηλικία του ενάγοντα, τη φύση της εργασίας του, τις κακώσεις που αυτός υπέστη συνεπεία του επίδικου δυστυχήματος, τη νοσηλεία του και την ιατρική του αντιμετώπιση, τις εντατικές φυσιοθεραπείες που ακολούθησε, καθώς και όλα τα προβλήματα και δυσκολίες τα οποία βίωσε ο ενάγων καθ’ όλη τη διάρκεια της μετατραυματικής του πορείας μέχρι να επιστρέψει στην εργασία του στις 30/10/16, ως λεπτομερώς περιγράφονται ανωτέρω.
Επιπλέον, αποτελεί εύρημά μου ότι μετά την 30/10/16 που ο ενάγων επέστρεψε στην εργασία του μέχρι και σήμερα, αυτός συνεχίζει να αισθάνεται αδυναμία, δυσφορία και πόνο στο δεξί του χέρι όταν το χρησιμοποιεί, με αποτέλεσμα να εργάζεται εξ ανάγκης με πιο αργό ρυθμό απ’ ότι πριν το ατύχημα και να διακόπτει την εργασία του για ξεκούραση μετά πάροδο 1 - 2 ωρών. Ο ενάγων είναι δεξιόχειρας και στην εργασία του χρησιμοποιεί το δεξί του χέρι, μεταξύ άλλων, για να βιδώνει, να ξεβιδώνει βίδες και να βγάζει και να τοποθετεί εξαρτήματα στις μοτοσυκλέτες που επιδιορθώνει. Οι στροφικές κινήσεις και ειδικότερα η δυνατότητα έξω στροφής – υπτιασμού του δεξιού καρπού και αντιβραχίου του ενάγοντα είναι σημαντικά μειωμένες, ως έχουν μετρηθεί από τους ΜΕ1 και ΜΥ2. Επιπλέον, ο ενάγων αδυνατεί να κρατήσει κάποιο βαρύ αντικείμενο με το δεξί του χέρι για χρόνο πέραν μερικών δευτερολέπτων και αδυνατεί να γονατίσει ή να κάνει βαθύ κάθισμα για περισσότερο από 4 - 5 λεπτά, κίνηση πολλές φορές απαραίτητη κατά την εργασία του για σκοπούς επιδιόρθωσης μοτοσυκλετών, καθότι αισθάνεται πόνο στο δεξιό του ισχίο και μηρό. Αδυνατεί επίσης να περπατήσει συνεχόμενα για πέραν των 15 περίπου λεπτών, καθότι αισθάνεται πόνο. Η κινητικότητα του δεξιού του ισχίου είναι μειωμένη στις στροφές και απαγωγές, ως οι μετρήσεις των ΜΕ1 και ΜΥ2.
Προς αντιμετώπιση του πόνου, ο ενάγων λαμβάνει παυσίπονα. Ο δεξιός του καρπός είναι παραμορφωμένος και φέρει μόνιμες ουλές στην παλάμη του δεξιού του χεριού και στην έξω επιφάνεια του δεξιού του μηρού. Τα υλικά οστεοσύνθεσης παραμένουν στον δεξιό καρπό και ισχίο του ενάγοντα, όπως τοποθετήθηκαν αρχικώς.
Οι πιο πάνω σωματικές βλάβες του ενάγοντα είναι μόνιμες.
Ως διαπιστώθηκε περί τον Οκτώβριο 2024, στη βάση πρόσφατης τότε ακτινογραφίας λεκάνης και ισχίων, καθώς και ακτινογραφίας δεξιάς πηχεοκαρπικής άρθρωσης, ο ενάγων ανέπτυξε μετατραυματική αρθρίτιδα στα οστά του καρπού του και στην πηχεοκαπρική του άρθρωση. Παρατηρήθηκε επίσης βράχυνση του οστού της κερκίδας και ραχιαία παρεκτόπιση της ωλένης στην πηχεοκαρπική του άρθρωση.
Επιπλέον, ο ενάγων ανέπτυξε αρθρίτιδα στη δεξιά κατ’ ισχίον άρθρωση, με σκλήρυνση παρακείμενων αρθρικών επιφανειών, οστεοφύτωση και στένωση του μεσάρθριου διαστήματος στο κάτω τμήμα της αρθρικής επιφάνειας του δεξιού ισχίου. Η κατάσταση αυτή δικαιολογεί τη μειωμένη κινητικότητα του δεξιού του ισχίου, κάτι που δεν παρατηρείται στο αριστερό ισχίο του ενάγοντα, το οποίο δεν τραυματίστηκε κατά το επίδικο ατύχημα. Επιπλέον, η κατάσταση του δεξιού του ισχίου δεν του επιτρέπει να εργάζεται συνεχόμενα καθιστός στο έδαφος. Όταν γονατίζει ή κάθεται για σκοπούς της εργασίας του, πρέπει να σηκώνεται συχνά για ξεμούδιασμα και υποχώρηση του πόνου που αισθάνεται λόγω ακινησίας.
Η αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα που παρατηρείται στο δεξιό ισχίο του ενάγοντα είναι μετατραυματικής φύσης και με την πάροδο του χρόνου θα χειροτερεύει, καθότι πρόκειται για εκφυλιστική διαδικασία. Η τελική αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας είναι η επέμβαση αρθροπλαστικής. Ενδεχομένως στο απώτερο μέλλον ο ενάγων να χρειαστεί τέτοια επέμβαση, δεδομένης της ηλικίας του. Στο παρόν στάδιο όμως δεν προκύπτει τέτοια ανάγκη. Η επέμβαση αρθροπλαστικής ισχίου παρέχεται τόσο στον ιδιωτικό τομέα, όσο και μέσω ΓΕΣΥ, στο οποίο ο ενάγων είναι δικαιούχος.
Γενικές Αποζημιώσεις
Σύμφωνα με πάγια επί του θέματος νομολογία, κατά την επιμέτρηση των γενικών αποζημιώσεων που πρέπει να αποδίδονται για πόνο και ταλαιπωρία που ο ενάγων υπέστη συνεπεία διάπραξης αστικού αδικήματος, το Δικαστήριο οφείλει να έχει ως στόχο την αποκατάσταση του ενάγοντα και όχι την τιμωρία του εναγόμενου. Η αποζημίωση θα πρέπει να είναι δίκαιη και εύλογη υπό τις περιστάσεις, καθώς επίσης και κοινωνικά αποδεκτή (βλ. μεταξύ άλλων Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιος Συκοπετρίτης Λτδ κ.α. (2000) 1 Α.Α.Δ. 1049 και Ιακώβου ν. Παπαδάκη κ.α., (2000) 1 Α.Α.Δ 2079).
Ως σχετικώς αναφέρθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην Μαυροπετρή ν. Λουκά (1995) 1 Α.Α.Δ.66:
«...οι χρηματικές αποζημιώσεις δεν αποκαθιστούν την υγεία του θύματος του αστικού αδικήματος. Γι' αυτό, δεν αποτελούν τέλειο μέτρο αποκατάστασης· είναι όμως το καλύτερο γνωστό μέσο αποκατάστασης. Η χρηματική αποζημίωση συναρτάται άμεσα με τη σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο, την οδύνη, τη δυσχέρεια που προκαλούν (τα τραύματα) και τη διάρκειά τους….Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου. Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων.»
Περαιτέρω, ως προς το ύψος των γενικών αποζημιώσεων, αποτελεί πάγια νομολογιακή αρχή ότι προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο, αλλά παρέχουν απλώς καθοδήγηση όταν τα γεγονότα και οι περιστάσεις των συγκρινόμενων υποθέσεων προσομοιάζουν (βλ. μεταξύ άλλων Ταμπούρας ν. Κολάνη (2008) 1(Α) Α.Α.Δ.384). Η κάθε υπόθεση κρίνεται πάντοτε με βάση τα δικά της περιστατικά (βλ. Σπύρου ν. Χ ́ ́ Χαραλάμπους, (1989) 1 Α.Α.Δ σελ. 298, Φοινικαρίδης v. Γεωργίου (1991) 1 Α.Α.Δ.475).
Σε ότι αφορά προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικώς με το ύψος των γενικών αποζημιώσεων, έχοντας κατά νου τη νομολογιακώς αναγνωρισμένη ανάγκη για αύξηση αυτών, δεδομένης της συνεχούς μείωσης της αξίας του χρήματος (Μαυροπετρή ν. Λουκά (1995) 1 Α.Α.Δ.66 και Χαραλάµπους ν. Χριστοφόρου (2012) 1 Α.Α.Δ. 2812) λαμβάνω καθοδήγηση, μεταξύ άλλων, από τις υποθέσεις στις οποίες παρέπεμψαν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι και συγκεκριμένα τις Ευαγγελάτου v. Δημητρίου (2008) 1(Α) Α.Α.Δ.248, Γιαπάτος v. Σάββα κ.α. Πολιτική Έφεση αρ.286/2007 ημερομηνίας 16/7/10, Θεοδώρου v. Βασιλείου Πολιτική Έφεση 12011, ημερομηνίας 20/10/07, Andreas v. Vrondis & Sons (Constructions) Ltd v. Σοφοκλή Παπαλεοντίου, Πολιτική Έφεση αρ.189/11 ημερομηνίας 15/5/17, ECLI:CY:AD:2017:A177, Αζόφ v. Προδρόμου κ.α (2006) 1 Α.Α.Δ.331 και Ανδρέας Προεστός v. Στέφανου Προδρόμου κ.α Πολιτική Έφεση 326/2011 απόφαση ημερομηνίας 12/4/17, ECLI:CY:AD:2017:A140.
Επιπλέον, λαμβάνοντας εν προκειμένω υπόψιν, την ηλικία του ενάγοντα κατά το χρόνο του δυστυχήματος, τη φύση και έκταση των κακώσεων που υπέστη, τη διάρκεια της νοσηλείας του και την υποβολή του στις προρρηθείσες χειρουργικές επεμβάσεις, τις μεγάλες δυσκολίες που αυτός αντιμετώπισε κατά τη μετατραυματική του πορεία ως λεπτομερώς περιγράφονται ανωτέρω, το γεγονός ότι οι σωματικές βλάβες που έχει υποστεί είναι μόνιμες και έχει αναπτυχθεί στις περιοχές αυτών τόσο στον καρπό, όσο και στο ισχίο μετατραυματική αρθρίτιδα, η οποία με την πάροδο του χρόνου αναμένεται να χειροτερεύσει, το γεγονός ότι ο ενάγων, όντας δεξιόχειρας συνεχίζει να αντιμετωπίζει σημαντικά μειωμένη κινητικότητα στις στροφικές κινήσεις του δεξιού του καρπού και επιπλέον αισθάνεται πόνο και αδυναμία του δεξιού του χεριού μετά από παρατεταμένη χρήση, καθώς και τα προβλήματα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει στο δεξιό του ισχίο, κρίνω ορθό και δίκαιο όπως επιδικαστεί υπέρ του ποσό ύψους Ευρώ 70.000 ως γενικές αποζημιώσεις.
Περαιτέρω, θεωρώ δίκαιο όπως επιδικαστεί υπέρ του ενάγοντα επιπλέον κατ’ αποκοπή ποσό ύψους Ευρώ 10.000, ως αποζημιώσεις για μερική μείωση της εισοδηματικής του ικανότητας, συνεπεία του επίδικου τραυματισμού του, λαμβάνοντας υπόψιν ότι ο ενάγων είναι μεν ικανός για εργασία, πλην όμως η αποδοτικότητά του κατά την εργασία του είναι σαφώς μειωμένη, λόγω των μόνιμων προβλημάτων που αντιμετωπίζει στον καρπό και στο ισχίο, ως περιγράφονται ανωτέρω.
Σε ότι αφορά την αξίωση για έξοδα μελλοντικής εγχείρησης αρθροπλαστικής ισχίου, η θέση του κυρίου Χιώτη ότι δεν δικογραφείται μια τέτοια αξίωση και ότι ως εκ τούτου αυτή θα πρέπει να οδηγηθεί σε απόρριψη με βρίσκει σύμφωνη. Εν πάση όμως περιπτώσει, σύμφωνα με τη μαρτυρία που έχει γίνει αποδεκτή, δεν προκύπτει με βεβαιότητα ότι ο ενάγων θα χρειαστεί να υποβληθεί σε τέτοια εγχείρηση και δη στον ιδιωτικό τομέα, εφόσον μια τέτοια εγχείρηση καλύπτεται και από το ΓΕΣΥ στο οποίο ο ενάγων είναι δικαιούχος.
Κατάληξη
Για τους πιο πάνω λόγους, εκδίδεται υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου απόφαση για:
i) Ποσό Ευρώ 70.000 ως γενικές αποζημιώσεις, πλέον νόμιμο τόκο από την καταχώριση της Αγωγής (βλ. σχετικώς Miller Roza Maria v. Ute Petek (1999) 1G A.A.D.2091, Φοινικαρίδης κ.α. v. Γεωργίου (1991) 1 Α.Α.Δ.475, Ismail v. Αντωνίου (2014) 1Α Α.Α.Δ.347).
ii) Ποσό Ευρώ 10.000 ως αποζημιώσεις για μείωση της εισοδηματικής του ικανότητας, με νόμιμο τόκο από σήμερα.
iii) Ποσό Ευρώ 24.356,78 ως ειδικές αποζημιώσεις, πλέον νόμιμο τόκο από την 27/2/16, μειωμένο κατά το ήμισυ.
Σε ότι αφορά τα έξοδα της διαδικασίας, αυτά επιδικάζονται υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου, ως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο.
…………………………………..
Α. Κάρνου Α.Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο