Κλίμακα Εξόδων: € 10,000 – € 50,000
ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ.
Αρ. Αγωγής: 2693/2019
Μεταξύ:-
1. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΕΒΕΡΙΑΝΟΣ
2. ΗΛΙΑΝΑ ΠΟΓΙΑΤΖΗ
Εναγόντων
και
1. ΜΑΡΙΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
2. ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Εναγομένων
ΚΑΙ ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ. 18/02/22
1. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΙΒΙΡΙΑΝΟΣ
2. ΗΛΙΑΝΑ ΠΟΓΙΑΤΖΗ
Εναγόντων
και
1. ΜΑΡΙΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
2. ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Εναγομένων
Ημερομηνία: 06/10/2026
Εμφανίσεις:
Για τους Ενάγοντες: κ. Νίκος Καλλής, με την κ. Παρασκευή Λαζαρίδου και την κ. Ιωάννα Καλλή
Για τους Εναγομένους: Καμία εμφάνιση
Ενδιάμεση Απόφαση
Στις 02/10/2026, η υπόθεση ήταν ορισμένη για απόδειξη σε σχέση με τον Εναγόμενο 1 και για ακρόαση σε σχέση με τον Εναγόμενο 2. Σε προηγούμενη ημερομηνία, είχαν δοθεί οδηγίες από το Δικαστήριο όπως ενημερωθεί ο Εναγόμενος 2 για την ημερομηνία ορισμού της υπόθεσης για ακρόαση από το Πρωτοκολλητείο. Ωστόσο, δεν κατέστη εφικτή η ενημέρωση του Εναγομένου 2 για την ημερομηνία της ακρόασης μέχρι εκείνη την ημερομηνία.
Οι συνήγοροι των Εναγόντων κατά την εμφάνισή τους στο Δικαστήριο εξέφρασαν την πρόθεση, παρά την μη ενημέρωση του Εναγομένου 2, να προχωρήσουν σε απόδειξη της υπόθεσης εναντίον του. Το αίτημά τους βασίστηκε στο γεγονός ότι ο Εναγόμενος 2 είχε ενημερωθεί σε προηγούμενη ημερομηνία για την πρόθεση των συνηγόρων του να αποσυρθούν από την εκπροσώπησή του και ο ίδιος δεν εμφανίστηκε στο Δικαστήριο.
Την ημέρα που αποσύρθηκαν οι πρώην συνήγοροι του Εναγομένου 2, η υπόθεση ήταν ορισμένη για οδηγίες. Το Δικαστήριο έδωσε άδεια στους συνηγόρους του Εναγομένου 2 για απόσυρση τους από την εκπροσώπησή του, αφού προσκόμισαν στο Δικαστήριο επιστολή που του επέδωσαν, στην οποία αναφέρονταν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
«Κατά την πιο πάνω αναφερόμενη ημερομηνία, που είναι ορισμένη η αγωγή, θα πρέπει εσείς αυτοπροσώπως ή άλλος δικηγόρος να εμφανιστεί στο Δικαστήριο είδε άλλως υπάρχει το ενδεχόμενο να εκδοθεί απόφαση εναντίον σας.»
Ακολούθως, το Δικαστήριο όρισε την υπόθεση για ακρόαση, και έδωσε οδηγίες στο Πρωτοκολλητείο όπως ειδοποιήσει τον Εναγόμενο 2 για την ημερομηνία ακρόασης.
Ως εισηγούνται οι συνήγοροι των Εναγόντων, με δεδομένο ότι αναφέρθηκε στην τότε επιστολή απόσυρσης των συνηγόρων ο κίνδυνος για έκδοση απόφασης στην απουσία του Εναγομένου 2, ο Εναγόμενος 2 έχει ειδοποιηθεί δεόντως για τις συνέπειες μη εμφάνισής του στο Δικαστήριο.
Ως προανέφερα, η υπόθεση στις 02/10/2026 ήταν ορισμένη για ακρόαση. Η Δ.33 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προνοεί για τις περιπτώσεις όπου δεν παρουσιάζονται οι διάδικοι ενώπιον του Δικαστηρίου την ημερομηνία της δίκης. Σχετικοί με την παρούσα περίπτωση είναι οι Δ.33, θ.θ. 2 – 3, οι οποίοι προνοούν τα εξής:
«2. If on the day fixed for trial any party fails to appear when the trial is called on, the Court shall require proof that the absent party was given notice of such day. In the absence of such proof, the Court may proceed with the trial if the presence of the absent party is not material, or may adjourn the trial and give such directions as may be necessary.
3. If on the day fixed for trial the plaintiff appears when the trial is called on but the defendant does not, then upon proof being given of the defendant having been given notice of such day, the plaintiff may prove his claim, so far as the burden of proof lies upon him and judgment may be given accordingly.»
Από το λεκτικό της Δ.33, θθ. 2 – 3 προκύπτει ξεκάθαρα ότι ούτως ώστε ο ενάγοντας να δύναται να προχωρήσει σε απόδειξη της υπόθεσης εναντίον του εναγομένου, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι ο εναγόμενος ειδοποιήθηκε για την ημερομηνία ακρόασης, εκτός εάν η παρουσία του στη δίκη δεν ήταν ουσιώδης. Αποτελεί κοινό έδαφος ότι ο Εναγόμενος 2 δεν ειδοποιήθηκε για την ημερομηνία της ακρόασης και επομένως, δεν τυγχάνει εφαρμογής η Δ.33, θ. 3.
Δεν έχω εντοπίσει κυπριακή νομολογία σε σχέση με τη Δ.33, Θ. 2 και τις περιπτώσεις όπου η παρουσία διαδίκου στη δίκη δεν είναι ουσιώδης. Κατ’ αναλογία, ωστόσο, είναι σχετική η Αγγλική απόφαση Dick v Piller [1943] KB 497. Σε εκείνη την υπόθεση, ο εναγόμενος αμφισβητούσε κατ’ ισχυρισμόν οφειλόμενα ποσά δυνάμει προφορικών συμφωνιών. Ο εναγόμενος την ημέρα της ακρόασης ήταν άρρωστος. Υποβλήθηκε αίτημα αναβολής, το οποίο απορρίφθηκε. Επομένως, η υπόθεση προχώρησε στην απουσία του. Κατ’ έφεση, το Court of Appeal διέταξε την επανεκδίκαση της υπόθεσης. Ως αναφέρθηκε, η απόφαση να μην δοθεί αναβολή ήταν εσφαλμένη, αφού με δεδομένο ότι η απαίτηση βασιζόταν σε προφορική συμφωνία των μερών, η προφορική μαρτυρία του εναγομένου ήταν ουσιώδης για την έκβαση της υπόθεσης. Ως αναφέρθηκε:
«The defendant admitted indebtedness for rather more than half the amount claimed, but sought to "surcharge and falsify" the plaintiff's account in certain respects, disputing the balance on the ground of part overpayments and various other grounds which it is unnecessary to investigate for the purpose of the appeal, as it is, in my opinion, clear that the current arrangements were throughout made by word of mouth, and the payments were made personally between the plaintiff and defendant without documentary records. The defendant's evidence was, therefore, material, and, perhaps, critically important, if the issues raised were to be really tried on their merits, for nobody else could give his evidence. In refusing the adjournment, therefore, I think that the county court judge deprived the defendant of a hearing.» (υπογράμμιση δική μου)
Θεωρώ ότι η παρούσα αποτελεί ξεκάθαρα περίπτωση όπου η παρουσία του Εναγομένου 2 στην ακρόαση είναι ουσιώδης. Όσον αφορά την ουσία της αγωγής, σημειώνω ότι ο Εναγόμενος 2 είναι συνεναγόμενος σε αγωγή για επίθεση κατά των Εναγόντων 1 και 2. Έχει καταχωρίσει Υπεράσπιση, με την οποία παρουσιάζει τη δική του εκδοχή για τις συνθήκες του επιδίκου επεισοδίου και επικαλείται, μεταξύ άλλων, αυτοάμυνα. Κρίνω επομένως ότι η παρουσία του στο Δικαστήριο είναι αδιαμφισβήτητα ουσιώδης για σκοπούς προώθησης της προβληθείσας υπεράσπισης και κατ’ επέκταση, για την έκβαση της παρούσας υπόθεσης. Υπό αυτά τα δεδομένα, κρίνω συνεπώς ότι η Δ.33 δεν παρέχει τη δυνατότητα στους Ενάγοντες να προχωρήσουν σε απόδειξη της υπόθεσής τους εναντίον του Εναγομένου 2.
Παρενθετικά, σημειώνω ότι οι Θεσμοί προνοούν μόνο για δύο περιπτώσεις στις οποίες είναι δυνατή η έκδοση απόφασης λόγω παράλειψης εμφάνισης του εναγομένου. Η πρώτη είναι σε περίπτωση επίδοσης της αγωγής και μη καταχώρισης σημειώματος εμφάνισης, όπου ο ενάγοντας δύναται να καταχωρίσει αίτηση για απόφαση ερήμην, δυνάμει της Δ.17 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η δεύτερη αφορά την παράλειψη εμφάνισης του εναγομένου κατά την ημερομηνία της δίκης, κατ’ εφαρμογή της Δ.33 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας.
Με δεδομένο ότι ο Εναγόμενος 2 εμφανίστηκε στην αγωγή δεν τυγχάνει βεβαίως εφαρμογής η Δ.17. Ούτε είναι δυνατό να προχωρήσει η υπόθεση στην απουσία του δυνάμει της Δ.33, για τους λόγους που προανέφερα.
Περαιτέρω, σημειώνω ότι δεν θα ήταν ορθό το Δικαστήριο να παρεκκλίνει από τις οδηγίες που δόθηκαν σε προγενέστερη ημερομηνία, όπου κρίθηκε ότι ο Εναγόμενος 2 έπρεπε να ειδοποιηθεί για τον ορισμό της υπόθεσης για ακρόαση.
Σχετική είναι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Στυλιανού ν Γενικού Εισαγγελέα, Πολιτική Έφεση Αρ. Ε160/2013, Ε161/2013, ημερ. 20/02/2019. Σε εκείνη την υπόθεση, κατόπιν απόσυρσης του δικηγόρου του Εφεσείοντα, η υπόθεση ορίστηκε για οδηγίες και διατάχθηκε η ειδοποίηση του Εφεσείοντα από το Πρωτοκολλητείο για την ημερομηνία ορισμού της υπόθεσης. Δεν κατέστη εφικτή η ειδοποίηση του Εφεσείοντα και συνεπώς, ο Εφεσείοντας δεν εμφανίστηκε στο Δικαστήριο κατά την ημερομηνία που η υπόθεση ήταν ορισμένη. Το Δικαστήριο προχώρησε με την απόρριψη της αγωγής (αφού επρόκειτο για τον Ενάγοντα). Κατ’ έφεση, η προσέγγιση του πρωτοδίκου Δικαστηρίου αποδοκιμάστηκε. Όπως λέχθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο:
«Θεωρούμε πως το πρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλε στην όλη διαχείριση του θέματος, με αρχή τις ενέργειες του στις 22.2.2013. Θεμελιακό ήταν ότι κατά την προηγούμενη δικάσιμο με την απόσυρση του δικηγόρου του εφεσείοντα, ενώ αυτό θα μπορούσε να μην ήταν εν τοις πράγμασι απαραίτητο, το ίδιο το Δικαστήριο έκρινε πως έπρεπε ο διάδικος να ενημερωθεί δια ειδοποιήσεως του Πρωτοκολλητή με την οποία θα του γνωστοποιείτο η απόσυρση του δικηγόρου του αλλά επίσης και η υποχρέωση του να παρουσιασθεί ενώπιον του Δικαστηρίου στις 22.2.2013 είτε προσωπικά είτε με νέο δικηγόρο. Για το σκοπό αυτό προφανώς η υπόθεση ορίσθηκε απλώς για οδηγίες και όχι για ακρόαση.
Θεωρούμε πως αφ΄ης στιγμής το ίδιο το πρωτόδικο Δικαστήριο όρισε μια σαφή πορεία για την ειδοποίηση του διαδίκου, αλλά και καθόρισε εν πολλοίς το περιεχόμενο αυτής, δεν ηδύνατο να εκτραπεί από αυτή. Η κρίση μας εγγενώς προκύπτει από τα ακόλουθα:
(α) η ειδοποίηση αυτή δεν επιδόθηκε στον εφεσείοντα,
(β) η δικηγόρος που εμφανίστηκε δεν τον εκπροσωπούσε,
(γ) εν πάση περιπτώσει από τα λεχθέντα της ως άνω δικηγόρου δεν υπήρξε σαφήνεια για την ούτω καλούμενη ενημέρωση του ενάγοντα να εμφανιστεί στο Δικαστήριο.» (υπογράμμιση δική μου)
Για τους πιο πάνω λόγους κρίνω ότι, υπό τις περιστάσεις, δεν παρέχεται η δυνατότητα στους Ενάγοντες να προχωρήσουν με την απόδειξη της υπόθεσης εναντίον του Εναγομένου 2. Επομένως, το αίτημά τους απορρίπτεται.
Καμία διαταγή για έξοδα.
(Υπ.) ………………………….
Μ. Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ.
Πιστό αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο