ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. Παρπαρίνου, Ε.Δ.

Αρ. Απαίτησης: 33/24 i-justice

Μεταξύ:

Μυριάνθη Σώζου Παπαγεωργίου

Ενάγουσα

 

και

 

1.    DROPS LAUNDRY CY LTD

2.    Νίκη Ιωακειμίδου

Εναγόμενοι

-------------------

 

Ημερομηνία: 19.10.26

 

ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:

Για Ενάγουσα κα. Ι. Ζίγκα για ARISTI KORAKIDOU-MAKRIDOU LLC

Για Εναγόμενους: κ. Θ. Σ. Τριγκής για THEODORΟS S. TRINGIS & PARTNERS LLC

 

 

AΠΟΦΑΣΗ

 

1.    Με την παρούσα απαίτηση, η Ενάγουσα αξιώνει αποζημιώσεις ύψους €17.032,00 για την αγορά νυφικού, €6.000 ως γενικές αποζημιώσεις για αισθήματα σοκ, αναστάτωσης, στεναχώριας, πικρίας και ταλαιπωρίας που προκλήθηκαν στην ίδια ένεκα της καταστροφής του νυφικού της και της απώλειας της φωτογράφησης που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί μετά τον καθαρισμο του, €4.000 ως τιμωρητικές αποζημιώσεις λόγω αθέμιτης εμπορικής πρακτικής εκ μέρους των Εναγομένων, οι οποίοι παρουσίαζαν στο διαδίκτυο ότι το καθαριστήριο τους ανήκει σε αλυσίδα ομώνυμων καθαριστηρίων στην Ελλάδα, πλέον νόμιμο τόκο και έξοδα.  

 

Δικόγραφα

 

2.    Ειδικότερα, η Ενάγουσα, στην Έκθεση Απαίτησης της, καταγράφει τα ακαδημαϊκά της προσόντα και ισχυρίζεται ότι είναι Κύπρια υπήκοος, η οποία ζει και εργάζεται στην Πάφο και διατηρεί στούντιο στην Πάφο και ιδιωτική «gallery» στη Λεμεσό. Σύμφωνα με την Ενάγουσα, η Εναγόμενη 1 είναι ιδιωτική εταιρεία με έδρα τη Λεμεσό και διατηρεί επιχείρηση καθαριστηρίου ρούχων στην Μέσα Γειτονιά, στη Λεμεσό ενώ η Εναγόμενη 2 είναι η υπεύθυνη της επιχείρησης του καθαριστηρίου της Εναγόμενης 1 καθώς και αποκλειστική μέτοχος και διευθύντρια της τελευταίας.

 

3.    Ως προς τα επίδικα γεγονότα, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι το 2020 αγόρασε νυφικό αξίας €17.032 από τον οίκο νυφικών «Βboutique» στη Λεμεσό, ο οποίος είναι αποκλειστικός αντιπρόσωπος στην Κύπρο της σχεδιάστριας νυφικών «Galia Lahav». Αναφορά γίνεται στον τρόπο κατασκευής του νυφικού της Ενάγουσας, πως αυτό μετατράπηκε από τον προαναφερόμενο οίκο νυφικών «Βboutique» (εφ’εξής «ο οίκος»), καθώς και ότι ακολούθως το νυφικό της Ενάγουσας καθαρίστηκε σε καθαριστήριο στην Ελλάδα και παραδόθηκε στην Ενάγουσα καθαρό και σε τέλεια κατάσταση. 

 

4.    Μετά τη χρήση του νυφικού της Ενάγουσας στο γάμο και πριν την προγραμματισμένη φωτογράφιση του ζεύγους, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι επέλεξε το καθαριστήριο «DROPS LAUNDRY SERVICES» στη Λεμεσό της Εναγόμενης 1 (εφ’εξής «το καθαριστήριο»), ιδιοκτησίας της Εναγόμενης 2, προκειμένου να καθαριστεί το νυφικό της για σκοπούς της πιο πάνω φωτογράφισης. Προς τούτο, η Ενάγουσα δικογραφεί γιατί επέλεξε το καθαριστήριο. Ακολούθως, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι, περί την 20.09.22, παρέδωσε προσωπικά στην Εναγόμενη 2 στο καθαριστήριο το νυφικό της, αποτελούμενο από τρία (3) τεμάχια, το οποίο φόρεσε την ημέρα του γάμου της, καθώς και δύο (2) επιπλέον τεμάχια τα οποία φόρεσε με το νυφικό της, τα οποία παραλήφθηκαν από την Ενάγουσα την 21.10.22. Επί τούτου, η Ενάγουσα προβαίνει σε αναφορά στην κατάσταση του νυφικού της κατά την παράδοση του στο καθαριστήριο, στη συζήτηση της με την Εναγόμενη 2 σχετικά με τον καθαρισμό του νυφικού της και ότι στο νυφικό της υπήρχε ετικέτα με οδηγίες για τον καθαρισμό και τη σύνθεση του υφάσματος του νυφικού.

 

5.    Στις 23.09.22, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η Εναγόμενη 2 την ενημέρωσε τηλεφωνικά ότι το νυφικό καθαρίστηκε αλλά, επειδή παρέμειναν λεκέδες, ξανακαθαρίστηκε και τότε τρύπησε η φούστα και δημιουργήθηκαν κιτρινίλες. Ακολούθως, γίνεται αναφορά στην τηλεφωνική επικοινωνία της Ενάγουσας με υπάλληλο του καθαριστηρίου, σχετικά με τη διαδικασία καθαρισμού του νυφικού της, καθώς και στην απαρέσκεια της Ενάγουσας σε σχέση με την καταστροφή του νυφικού της. Επίσης, αναφορά γίνεται στην ηλεκτρονική και τηλεφωνική επικοινωνία της Ενάγουσας με την ελληνική εταιρεία «DROPS LAUNDRY SERVICES» σχετικά με την αντικατάσταση του νυφικού της, όπου ενημερώθηκε ότι στο παρελθόν υπήρχε σχέση με το καθαριστήριο, η οποία, πλέον δεν υφίσταται. Στη συνέχεια, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι επικοινώνησε τηλεφωνικά με το καθαριστήριο και μίλησε με υπάλληλο του καθαριστηρίου, ο οποίος την ενημέρωσε ότι αυτός θα επικοινωνεί μαζί της και όχι η Εναγόμενη 2, καθώς και για όσα επεσυνέβησαν κατά τον καθαρισμό του νυφικού της και ότι αυτό θα αντικαθίστατο. Η Ενάγουσα επίσης προβάλλει τη θέση ότι είχε πολλές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον εν λόγω υπάλληλο της Εναγόμενης 1 και κατ’ιδίαν συνάντηση, όπου ζητήθηκε η γραπτή δέσμευση του καθαριστηρίου και της Εναγόμενης 2 ότι το νυφικό θα αντικατασταθεί, χωρίς μέχρι σήμερα να λάβει οτιδήποτε γραπτώς. Αναφορά επίσης γίνεται στην επιθεώρηση, από την ίδια, στις 21.10.22 του νυφικού της, το οποίο τότε ήταν στην κατοχή του καθαριστηρίου, όπου επιβεβαίωσε την καταστροφή της φούστας και επιπλέον διαπίστωσε ανεπανόρθωτη ζημιά στο μπούστο. Επιπλέον, η Ενάγουσα αναφέρεται στις ενέργειες στις οποίες προέβη για εξεύρεση λύσης προς μείωση της αποζημίωσης για την αντικατάσταση του νυφικού της, καθώς και στον λόγο για τον οποίο δεν θα μπορούσαν να αντικατασταθουν μόνο η φούστα και το μπούστο του νυφικού της.

 

6.    Θέση της Ενάγουσας είναι ότι στο καθαριστήριο το νυφικό της καταστράφηκε πλήρως, δημιουργήθηκαν κιτρινίλες και σχίσματα, ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα μερικής αντικατάστασης και επαναχρησιμοποίησης του. Περαιτέρω, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι σκόπευε να φορέσει το νυφικό της για σκοπούς φωτογράφισης, η οποία αναβλήθηκε λόγω καταστροφής του νυφικού της και για την οποία η Ενάγουσα ήδη κατέβαλε το σχετικό αντίτιμο στους φωτογράφους. Επίσης αναφορά γίνεται στην τεράστια συναισθηματική αξία του νυφικού της καθώς και στο ότι το μπούστο του νυφικού της θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε επίσημες εμφανίσεις της Ενάγουσας.

 

7.    Ως εκ τούτου, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι λόγω της αυθαίρετης και/ή αντιεπαγγελματικής συμπεριφοράς του καθαριστηρίου και της Εναγόμενης 2 και/ή λόγω έλλειψης τεχνικών γνώσεων τους και/ή της αμέλειας τους και/ή παράλειψης ένδειξης της απαιτούμενης προσοχής εκ μέρους τους, ως ειδικών σχετικά με τον καθαρισμό του νυφικού, υπέστη ζημιές συνολικού ύψους €17.032. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι δεν γνωρίζει επακριβώς πώς προκλήθηκαν οι ζημιές στο νυφικό της και, συναφώς, επικαλείται την αρχή «res ipsa loquitur». Παράλληλα, ισχυρίζεται ότι οι εν λόγω ζημιές προκλήθηκαν από το καθαριστήριο και την Εναγόμενη 2, λόγω παράλειψής τους να επιδείξουν εύλογη επιμέλεια κατά τον καθαρισμό του νυφικού της και προς του παραθέτει συναφώς τις λεπτομέρειες της κατ’ ισχυρισμόν αμέλειας τους. Περαιτέρω, προβάλλεται η θέση ότι η Εναγόμενη 1 ευθύνεται για τις πράξεις και παραλείψεις των εργοδοτουμένων της, ενώ η Εναγόμενη 2 ευθύνεται για τις δικές της πράξεις και παραλείψεις.

 

8.    Ακολούθως, αναφορά γίνεται στην αλληλογραφία των δικηγόρων της Ενάγουσας με τους δικηγόρους των Εναγομένων, στην αλληλογραφία των δικηγόρων της Ενάγουσας με την εταιρεία «DROPS LAUNDRY ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ DROPS LAUNDRY SERVICES A.E.», καθώς και στις απαντητικές ηλεκτρονικές επικοινωνίες της προαναφερθείσας εταιρείας. Επίσης, η Ενάγουσα αναφέρεται στο περιεχόμενο της ιστοσελίδας της εταιρείας «DROPS LAUNDRY SERVICES» κατά τον ουσιώδη χρόνο, στο γεγονός ότι το καθαριστήριο και τα καθαριστήρια «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα χρησιμοποιούν το ίδιο εμπορικό σήμα και έχουν τις ίδιες προσόψεις, στο ότι το καθαριστήριο διαγράφτηκε  από την επίσημη ιστοσελίδα των καθαριστήριών «DROPS LAUNDRY SERVICES» της Ελλάδας μετά τις 09.02.23, αλλά συνεχίζει να εμφανίζεται ως μέλος των καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» της Ελλάδας στον ιστότοπο «yellow.place», καθώς και στα αποτελέσματα της έρευνας που διενεργήθηκε στο αρχείο του Έφορου Εταιρειών σχετικά με την Εναγόμενη 1. Προς τούτο, η Ενάγουσα προβάλλει τη θέση ότι βασίστηκε στην ανάρτηση της επίσημη ιστοσελίδας των καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY» ότι το καθαριστήριο αποτελεί μέλος της αλυσίδας καταστημάτων της Ελληνικής εταιρείας για να αποφασίσει να εμπιστευτεί το νυφικό της στο καθαριστήριο καθώς και ότι το καθαριστήριο και η Εναγόμενη 2 όφειλαν να λάβουν τα δέοντα μέτρα για να αφαιρεθεί το κατάστημα τους από την σελίδα της Ελληνικής εταιρείας από την 29.07.22.

 

9.    Οι Εναγόμενοι στην Υπεράσπιση τους εγείρουν προδικαστικές ενστάσεις σχετικά με τον τρόπο δικογράφησης της Έκθεσης Απαίτησης, τον τρόπο εκδίκασης της παρούσας απαίτησης καθώς και ως προς το ότι η απαίτηση δεν θα έπρεπε να προωθείται και προσωπικά εναντίον της Εναγόμενης 2, καθώς ουδεμία προσωπική εμπλοκή ή ανάμειξη είχε και η οποιαδήποτε εμπλοκή της ήτο υπό την ιδιότητα της ως διευθύντρια και γραμματέας της Εναγόμενης 1.

 

10. Περαιτέρω, ισχυρίζονται ότι η Eναγόμενη 1 είναι ιδιωτική εταιρεία νομίμως εγγεγραμμένη στον Έφορο Εταιρειών και έως το καλοκαίρι του 2022 ήτο συνδεδεμένη και/ή μέρος αλυσίδας καταστημάτων επιχείρησης καθαριστηρίων με έδρα την Ελλάδα και με την επωνυμία «DROPS LAUNDRY ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ DROPS LAUNDRY SERVICES A.E.» (εφ’εξής «η ελληνική αλυσίδα καθαριστήριων»). Ακολούθως, το καλοκαίρι του 2022,  η ιδιοκτησία και διεύθυνση της Εναγόμενης 1 υπεισήλθε στην Εναγόμενη 2 και από το 2023 και εντεύθεν έπαυσαν σταδιακά να υφίσταται σχέσεις μεταξύ της Εναγόμενης 1 και των καταστημάτων στην Ελλάδα. Προς τούτο ισχυρίζονται ότι δεν φέρουν καμία ευθύνη για διαδικτυακή διαφήμιση που υφίσταται και υποδηλώνει σχέση μεταξύ των δύο νομικών οντοτήτων, αφού οι σχετικές ιστοσελίδες ανήκουν στον αποκλειστικό έλεγχο της ελληνικής αλυσίδας καθαριστηρίων και εν πάση περίπτωσει απορρίπτουν τον ισχυρισμό της Ενάγουσας περί παραπλανητικής διαφήμισης.

 

11. Ως προς τα επίδικα γεγονότα, ισχυρίζονται ότι η Εναγόμενη 1 παρέλαβε στις 20.09.22 στο κατάστημα της στη Λεμεσό, για καθαρισμό, το νυφικό της Ενάγουσας, το οποίο αποτελείται από πέντε (5) τεμάχια και η Ενάγουσα ήδη παρέλαβε τα δύο (2) τεμάχια. Κατά την παραλαβή του νυφικού, η Εναγόμενη 1 επισήμανε στην Ενάγουσα τη δυσκολία αφαίρεσης λεκέδων του τύπου που υπήρχαν στο νυφικό της, ήτοι κόκκινου οίνου σε συνδυασμό με το ύφασμα του νυφικού. Περαιτέρω, προβάλλουν τη θέση ότι το νυφικό της Ενάγουσας, κατά την παράδοση, ήταν ήδη αλλοιωμένο και βεβαρημένο, ενώ απορρίπτουν τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας περί δήθεν ενημέρωσης τους, από την Ενάγουσα, σχετικά με την αξία του νυφικού της ή περί δήθεν διαβεβαίωσης, από τους Εναγόμενους, σχετικά με τη βεβαιότητα καθαρισμού των λεκέδων. Αντιθέτως, ισχυρίζονται ότι ενημέρωσαν την Ενάγουσα για τις πιθανότητες αποτυχίας του καθαρισμού, τις οποίες η Ενάγουσα αντιλήφθηκε και αποδέχθηκε. Αναφορά γίνεται στις επικοινωνίες των υπαλλήλων της Εναγόμενης 1 με την Ενάγουσα, αναφορικά με τον καθαρισμό του νυφικού της Ενάγουσας, ενώ οι Εναγόμενοι απορρίπτουν ότι ανέφεραν στην Ενάγουσα ότι οι κηλίδες δημιουργηθήκαν από χρήση ακατάλληλων ή μη ενδεδειγμένων καθαριστικών ή από μη ορθή διάγνωση ή επισήμανση του υφάσματος και/ή ένεκα οιασδήποτε πλημμελούς εκτέλεσης καθηκόντων εκ μέρους τους. Επίσης, οι Εναγόμενοι υποστηρίζουν ότι μόνο ένα (1) τεμάχιο φέρει το πρόβλημα και συνεπώς η Ενάγουσα αδυνατεί εκ της συμπεριφοράς της να αξιώνει ολική αντικατάσταση του νυφικού της.

 

12. Οι Εναγόμενοι επίσης ισχυρίζονται ότι εάν γνώριζαν την αξία του νυφικού της Ενάγουσας δεν θα αποδέχονταν την παραλαβή ή ανάληψη υποχρέωσης καθαρισμού ή θα αποδέχονταν αποκλειστικά την απόπειρα καθαρισμού του νυφικού της Ενάγουσας υπό την αίρεση γραπτής ενυπόγραφης ενημέρωσης υπό της τελευταίας, στην οποία θα αναγνώριζε και θα αποδεχόταν την μη εγγύηση του αποτελέσματος καθαρισμού του νυφικού της. Στην Υπεράσπιση των Εναγομένων γίνεται επίσης αναφορά στην πολιτική της Εναγόμενης 1 σχετικά με τον καθαρισμό δύσκολων τύπων λεκέδων, η οποία υπάρχει αναρτημένη γραπτώς σε πινακίδα σε περίοπτο μέρος του καταστήματος της Εναγόμενης 1 και για την οποία η Ενάγουσα ήτο πλήρως ενήμερη. Περαιτέρω, θέση των Εναγόμενων είναι ότι, σύμφωνα με τους όρους παροχής των υπηρεσιών της Εναγόμενής 1, ακόμα και αν αποδειχθεί αμέλεια εκ μέρους της τελευταίας, η αποζημίωση δεν δύναται να υπερβαίνει το δεκαπλάσιο της τιμής παροχής των υπηρεσιών καθαρισμού. Ως εκ τούτου, αξιώνουν την απόρριψη της παρούσας απαίτησης με έξοδα εναντίον της Ενάγουσας.

 

13. Με την Απάντηση στην Υπεράσπιση, η Ενάγουσα απορρίπτει τους ισχυρισμούς των Εναγομένων και επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς της, όπως εκτίθενται στην Έκθεση Απαίτησης της. Η Ενάγουσα επαναλαμβάνει ότι η Εναγόμενη 2 ήταν το πρόσωπο που παρέλαβε προσωπικά το νυφικό της Ενάγουσας και παρουσιάστηκε στην τελευταία ως το πρόσωπο που είχε την ευθύνη για τη λειτουργία του καθαριστηρίου και την επίβλεψη του προσωπικού και ως το υπεύθυνο πρόσωπο που είχε τις γνώσεις για να αντιληφθεί το υλικό κατασκευής, την ποιότητα και την αξία των ενδυμάτων ώστε να αποφασίσει αν το καθαριστήριο είχε τη δυνατότητα να καθαρίσει το νυφικό της και προς τούτο έδωσε διαβεβαιώσεις στην Ενάγουσα ότι μπορούσε να αναλάβει τον καθαρισμό του νυφικού της. Ως εκ τούτου, θέση της είναι ότι η Εναγόμενη 2, ως εργαζόμενο πρόσωπο στην επιχείρηση της Εναγόμενης 1, έχει προσωπική ευθύνη για την αμελή συμπεριφορά, ενέργειες και παραλείψεις της καθώς και ότι με βάσει το άρθρο 13 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 (εφ’εξής «το Κεφ.148»), η ευθύνη της δεν επηρεάζεται από την ευθύνη της Εναγόμενης 1. Περαιτέρω, θέση της Ενάγουσας είναι ότι η Εναγόμενη 2 είναι το πρόσωπο που κατακρατεί και/ή υποκινεί την Εναγόμενη 1 να κατακρατεί το νυφικό της και το πρόσωπο που παρότρυνε την Εναγόμενη 1 να αρνηθεί να αποζημιώσει την Ενάγουσα για τις ζημιές που της προκάλεσε και ως εκ τούτου η Εναγόμενη 2 διαπράττει αστικό αδίκημα βάσει του άρθρου 34 του Κεφ. 148. Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση γίνεται επίσης αναφορά στα όσα καταγράφονται στην ετικέτα του νυφικού της Ενάγουσας και ότι οι Εναγόμενοι θα έπρεπε να αναγνωρίζουν το υλικό του νυφικού της Ενάγουσας, ως μέρος της εμπειρογνωμοσύνης που πρέπει να έχουν για να λειτουργούν καθαριστήριο.

 

14. Θέση της Ενάγουσας είναι ότι οι Εναγόμενοι, με πρόθεση να προσελκύσουν εργασία με ψευδείς παραστάσεις, εσκεμμένα άφησαν να παρουσιάζεται το καθαριστήριο ως συνδεδεμένο με τα καθαριστήρια στην Ελλάδα, διατηρώντας την πρόσοψη και την επιγραφή του καθαριστηρίου ως ήταν πριν τη διακοπή της συνεργασίας τους και αποφεύγοντας να αναρτήσουν δική τους ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, στην οποία να διαχωρίζουν το καθαριστήριο από τα καθαριστήρια στην Ελλάδα. Η Ενάγουσα επιπλέον ισχυρίζεται ότι ενημέρωσε την Εναγόμενη 2 ότι το νυφικό της ήτο ακριβό, ότι δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει ότι κινδύνευε το νυφικό της με καταστροφή και μέχρι ποια αξίας καλύπτονταν τα ενδύματα από την ασφάλεια του καθαριστηρίου, ότι εάν οι Εναγόμενοι εντόπιζαν οποιαδήποτε προβλήματα με το νυφικό της, τα οποία θεωρούσαν ότι μπορούσαν να δημιουργήσουν προβλήματα κατά τον καθαρισμό του, όφειλαν να της το αναφέρουν και να λάβουν τη γραπτή συγκατάθεση της να προχωρήσουν, ότι το νυφικό της δεν είχε λεκέδες από οίνο κατά την παράδοση του και ότι δεν ενημερώθηκε για οποιαδήποτε πολιτική του καθαριστηρίου σχετικά με τον καθαρισμό δύσκολων τύπων λεκέδων ούτε εντόπισε οποιαδήποτε σχετική πινακίδα περί αυτής ούτε υπέγραψε οποιοδήποτε απαλλακτικό ευθύνης. Αναφορά γίνεται επίσης στην κατάσταση στην οποία η Ενάγουσα παρέλαβε το νυφικό της από τον οίκο, καθώς και ότι το νυφικό της δεν παρουσίαζε κανένα πρόβλημα κατά την παράδοση του στους Εναγομένους και ότι απλώς χρειαζόταν καθάρισμα επειδή είχε φορεθεί. Τέλος, η Ενάγουσα υποστηρίζει ότι οι Εναγόμενοι, ως επαγγελματίες που λειτουργούν καθαριστήριο οι οποίοι διαφημίζονται στο διαδίκτυο ότι αναλαμβάνουν τον καθαρισμό νυφικών και δήλωσαν ότι μπορούσαν να καθαρίσουν το νυφικό της, φέρουν αποκλειστική ευθύνη για τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν κατά τον καθαρισμό του νυφικού της.  

 

Η ακροαματική διαδικασία

 

15. Η παρούσα απαίτηση, ταξινομήθηκε ως «μικρή απαίτηση» με βάση τα όσα διαλαμβάνει το Μέρος 28 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023 (εφ’εξής «οι Κ.Π.Δ. 2023»). Ως προκύπτει από τον ηλεκτρονικό φάκελο, εκ μέρους της Ενάγουσας κατάθεσε η ίδια, ενώ για τους Εναγόμενους 1 και 2 κατέθεσε η Εναγόμενη 2. Επίσης, ως προκύπτει από το πρακτικό ημερ. 09.07.24, κατόπιν άδειας του Δικαστηρίου[1] δόθηκαν οδηγίες όπως, μέχρι τις 02.12.24, καταχωρηθεί η γραπτή έκθεση πραγματογνώμονα σχετικά με το θέμα της χημικής επεξεργασίας υφασμάτων, τυχόν ερωτήσεις των μερών και οι απαντήσεις του πραγματογνώμονα σε αυτές. 

 

16. Ως προκύπτει από τον ηλεκτρονικό φάκελο, ανυπόγραφο έγγραφο με τίτλο «Υπεύθυνη Δήλωση» της «πραγματογνώμονα» «Κ.Μ.», μαζί με φωτογραφίες του νυφικού που επιθεώρησε και το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 29.11.24 της «Κ.Μ.», κατατέθηκαν στις 02.12.24. Περαιτέρω, στις 02.12.24 κατατέθηκε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 29.11.24 της δικηγόρου της Ενάγουσας μαζί με επιστολή ημερ. 29.11.24 της δικηγόρου της Ενάγουσας προς την «Κ.Μ.», στην οποία συμπεριλαμβάνονταν μόνο οι ερωτήσεις της δικηγόρου της Ενάγουσας προς την «Κ.Μ.». Ακολούθως, στις 09.01.25 καταχωρήθηκαν εκ νέου στον ηλεκτρονικό φάκελο ανυπόγραφο έγγραφο με τίτλο «Υπεύθυνη Δήλωση» της πραγματογνώμονα «Κ.Μ.», μαζί με φωτογραφίες του νυφικού που επιθεώρησε και το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 29.11.24 της «Κ.Μ.», το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 29.11.24 της δικηγόρου της Ενάγουσας μαζί με την επιστολή ημερ. 29.11.24 της δικηγόρου της Ενάγουσας προς την «Κ.Μ.», στην οποία συμπεριλαμβάνονταν οι ερωτήσεις της δικηγόρου της Ενάγουσας προς την «Κ.Μ.», καθώς και οι απαντήσεις της «Κ.Μ.» σε αυτές, το ηλεκτρονικό μήνυμα του δικηγόρου των Εναγομένων ημερ. 11.12.24 προς την «Κ.Μ.» αναφορικά με τις ερωτήσεις του προς την «Κ.Μ», οι απαντήσεις της «Κ.Μ.» στις ερωτήσεις του δικηγόρου των Εναγομένων και το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 07.01.25 της «Κ.Μ.».

 

17. Στη συνέχεια, κατά την κατάθεση της μαρτυρίας της Ενάγουσας, καταχωρήθηκε, χωρίς άδεια Δικαστηρίου, στον ηλεκτρονικό φάκελο η «Δήλωση Αληθείας» της «Κ.Μ.» ημερ. 20.04.26 και στις 21.04.26 καταχωρήθηκε υπογεγραμμένο έγγραφο με τίτλο «Υπεύθυνη Δήλωση» της «πραγματογνώμονα» «Κ.Μ.», μαζί με φωτογραφίες του νυφικού που επιθεώρησε και το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 29.11.24 της «Κ.Μ.» καθώς και η «Δήλωση Αληθείας της «Κ.Μ.» ημερ. 21.04.26. Για το ζήτημα της αποδεκτότητας της «Υπεύθυνης Δήλωσης» και των απαντήσεων της «πραγματογνώμονα» «Κ.Μ.», ως η εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της Ενάγουσας, θα αναφερθώ πιο κάτω.    

 

Η Μαρτυρία

 

Σύνοψη μαρτυρίας της Ενάγουσας

 

18. Παρόλο που η μαρτυρία είναι καταχωρημένη εντός του ηλεκτρονικού φακέλου της παρούσας υπόθεσης, παραθέτω μια σύνοψη αυτής για εκάστη πλευρά. Η Ενάγουσα, ως μέρος της κυρίως εξέτασης της, κατάθεσε τη «Δήλωση Μάρτυρα» ημερ. 28.01.25 (βλ. Έγγραφο Α). Σε αυτήν, στην ουσία, υιοθετεί και επαναλαμβάνει τα όσα αναφέρει στα δικόγραφα της, καταγράφει τα όσα αναφέρει η «πραγματογνώμονας» στην «Υπεύθυνη Δήλωση» της και στις απαντήσεις της στις ερωτήσεις των δικηγόρων των μερών και προβαίνει σε σχολιασμό των τεκμηρίων και των θέσεων που προβάλλονται στην Έκθεση Υπεράσπισης των Εναγομένων. Προς απόδειξη των ισχυρισμών της, κατατέθηκαν τα ακόλουθα τεκμήρια: δέσμη αποτελούμενη από αντίγραφα του πτυχίου, του μεταπτυχιακού και πιστοποιητικών της Ενάγουσας και τις εκτυπώσεις από την επίσημη ιστοσελίδα που διατηρεί η Ενάγουσα, σε σχέση με το επάγγελμά της, κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 1, αντίγραφο έρευνας στον Έφορο Εταιρειών, αναφορικά με την Εναγόμενη 1, κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2, πρωτότυπα αποδεικτικών της κατ’ισχυρισμό πληρωμής του νυφικού της Ενάγουσας κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 3, αντίγραφο ηλεκτρονικό μηνύματος του οίκου ημερ. 01.02.23 μαζί με επιστολή του οίκου της σχεδιάστριας νυφικών «Galia Lahav» (εφ’εξής «η σχεδιάστρια») κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 4, δέσμη εκτυπώσεων από την επίσημη ιστοσελίδα της σχεδιάστριας σχετικά με το νυφικό «Imperia» και τη συνεργασία με τον οίκο και εκτυπώσεις από την επίσημη ιστοσελίδα του οίκου κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 5, εκτύπωση από την επίσημη ιστοσελίδα της σχεδιάστριας κατατέθηκε ως Τεκμήριο 6, φωτοαντίγραφο που λήφθηκε από τους δικηγόρους της Ενάγουσας κατά την επιθεώρηση του νυφικού της από την πραγματογνώμονα την 21.11.24 και κατ' ισχυρισμό απεικονίζει την ετικέτα, η οποία είναι ραμμένη στο νυφικό της Ενάγουσας κατατέθηκε ως Τεκμήριο 7, δέσμη φωτοαντίγραφων που απεικονίζουν τη μέρα του γάμου της Ενάγουσας κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 8, βεβαίωση του οίκου ημερ. 10.11.23 προς την Ενάγουσα σε σχέση με τον καθαρισμό του νυφικού της στις 22.07.22 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 9, απόδειξη ημερ. 20.09.22, την οποία έλαβε η Ενάγουσα από τους Εναγόμενους όταν κατ'ισχυρισμό παρέδωσε το νυφικό της στην Εναγόμενη 2 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 10, αντίγραφο της συμφωνίας φωτογράφισης της Ενάγουσας ημερ. 25.10.21 μαζί με απόδειξη εξόφλησης κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 11, δέσμη εκτυπώσεων από την επίσημη ιστοσελίδα των καθαριστηρίων «Drops Laundry Services», οι οποίες εκτυπώθηκαν πριν από την αποστολή της επιστολής ημερομηνίας 09.02.23 κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 12, δέσμη εκτυπώσεων από την επίσημη ιστοσελίδα των καθαριστηρίων «Drops Laundry Services» και συγκεκριμένα «Βρες ένα κατάστημα Drops Laundry, Καθαριστήρια Drops Laundry στην Ελλάδα», ημερ. 22.06.23 κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 13, εκτυπώσεις από την επίσημη ιστοσελίδα των καθαριστηρίων «Drops Laundry Services» στο κοινωνικό μέσο δικτύωσης «Facebook» κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 14, εκτύπωση από τον ιστότοπο «yellow.place» ημερ. 15.06.23 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 15, εκτυπώσεις από το «Google Maps», σχετικά με το καθαριστήριο, κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 16, αντίγραφο της καρτέλας με τις οδηγίες καθαρισμού του νυφικού της Ενάγουσας και φωτοαντίγραφο που απεικονίζει κομμάτι από τον ποδόγυρο του νυφικού της Ενάγουσας κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 17, δέσμη κατ'ισχυρισμό επικοινωνίας της Ενάγουσας με υπάλληλο της Εναγόμενης 1, μέσω της εφαρμογής «Viber», μαζί με σχετικά φωτοαντίγραφα κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 18, ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 27.09.22 της Ενάγουσας προς την εταιρεία «Drops Laundry Services» της Ελλάδας κατατέθηκε ως Τεκμήριο 19, φωτοαντίγραφα γραπτών τηλεφωνικών μηνυμάτων και αντίγραφα καταστάσεων κλήσεων της Ενάγουσας από τη «Cyta» κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 20, αντίγραφο επιστολής ημερ. 09.02.23 των δικηγόρων της Ενάγουσας προς την Εναγόμενη 1 και την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων, μαζί με αποδεικτικό αποστολής μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ημερ. 10.02.23 και αντίγραφο ένορκης δήλωσης του επιδότη ημερ. 22.02.23 σε σχέση με την επίδοση της προαναφερθείσας επιστολής στην Εναγόμενη 1, καθώς και ηλεκτρονικό μήνυμα της «Drops Laundry» στην Ελλάδα ημερ. 20.02.23 κατατεθήκαν ως Τεκμήριο 21, αντίγραφο επιστολής και ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 03.03.23 των δικηγόρων των Εναγομένων προς τους δικηγόρους της Ενάγουσας κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 22, αντίγραφο επιστολής ημερ. 22.03.23 των δικηγόρων της Ενάγουσας προς τους δικηγόρους των Εναγομένων, μαζί με αποδεικτικό αποστολής μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ημερ. 22.03.23 κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 23, δέσμη αποτελούμενη από αντίγραφο επιστολής ημερ. 22.03.23 των δικηγόρων της Ενάγουσας προς την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων, μαζί με αποδεικτικό αποστολής μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ημερ. 22.03.23 και απαντητικό ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 22.03.23 της «Drops Laundry» στην Ελλάδα προς τους δικηγόρους της Ενάγουσας, κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 24, αντίγραφο επιστολής και ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 07.04.23 των δικηγόρων των Εναγομένων προς τους δικηγόρους της Ενάγουσας κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 25, αντίγραφο επιστολής ημερ. 11.04.23 των δικηγόρων της Ενάγουσας προς τους δικηγόρους των Εναγομένων, μαζί με επισυνημμένη βεβαίωση παραλαβής και αποδεικτικό αποστολής μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ημερ. 11.04.23, κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 26, αντίγραφο επιστολής και ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 14.04.23 των δικηγόρων των Εναγομένων προς τους δικηγόρους της Ενάγουσας, με επισυνημμένο αντίγραφο εγγράφου «Δήλωσης Παραλαβής Νυφικού» κατατεθήκαν ως Τεκμήριο 27, αντίγραφο επιστολής ημερ. 18.04.23 των δικηγόρων της Ενάγουσας προς τους δικηγόρους των Εναγομένων, μαζί με αποδεικτικό αποστολής μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ημερ. 18.04.23, καθώς και ηλεκτρονικά μηνύματα ημερ. 19.04.23 μεταξύ των συνηγόρων των μερών κατατεθήκαν ως Τεκμήριο 28, αντίγραφο επιστολής και ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 24.04.23 των δικηγόρων των Εναγομένων προς τους δικηγόρους της Ενάγουσας, με επισυνημμένο αντίγραφο εγγράφου «Δήλωσης Παραλαβής Νυφικού», καθώς και ηλεκτρονικά μηνύματα των συνηγόρων των μερών ημερ. 22.04.23 και 24.04.23 κατατεθήκαν ως Τεκμήριο 29, αντίγραφο επιστολής ημερ. 03.05.23 των δικηγόρων της Ενάγουσας προς τους δικηγόρους των Εναγομένων μαζί με αποδεικτικό αποστολής μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ημερ. 05.05.23 κατατεθήκαν ως Τεκμήριο 30, αντίγραφο επιστολής και ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 12.05.23 των δικηγόρων των Εναγομένων προς τους δικηγόρους της Ενάγουσας κατατεθήκαν ως Τεκμήριο 31, αντίγραφο επιστολής απαίτησης ημερ. 30.11.23 των δικηγόρων της Ενάγουσας προς τους Εναγομένους 1 και 2, μαζί με αντίγραφα ενόρκων δηλώσεων του επιδότη ημερ. 06.12.23 και αντίγραφο της απαντητικής επιστολής και του ηλεκτρονικού μηνύματος ημερ.19.12.23 των δικηγόρων των Εναγομένων προς τους δικηγόρους της Ενάγουσας κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 32, φωτοαντίγραφα που κατ’ισχυρισμό απεικονίζουν το νυφικό της Ενάγουσας και λήφθηκαν από τους δικηγόρους της Ενάγουσας την 21.11.24, στην παρουσία της «πραγματογνώμονα» και των δικηγόρων των Εναγομένων, κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 33, δέσμη εκτυπώσεων από την επίσημη ιστοσελίδα της σχεδιάστριας σε σχέση με τις συλλογές που είναι αναρτημένες σχετικά με το νυφικό μοντέλο «RΕΝΕΕ» της συλλογής «άνοιξη/καλοκαίρι 2023» της σχεδιάστριας και εκτυπώσεις σε σχέση με την αγορά δειγμάτων ή μεταχειρισμένων νυφικών κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 34, δέσμη ηλεκτρονικών μηνυμάτων μεταξύ της Ενάγουσας και της μπουτίκ «Zoro» στη Ζυρίχη κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 35 και αντίγραφο εκτύπωσης, κατόπιν έρευνας της Ενάγουσας σε ρωσική ιστοσελίδα, αναφορικά με την πώληση του νυφικού «Imperia» κατατέθηκε ως Τεκμήριο 36.

 

19. Κατά την αντεξέταση της, η Ενάγουσα ανέφερε ότι είναι μοναχοπαίδι και παντρεύτηκε στις 04.09.22 στην Πάφο. Περαιτέρω, με αναφορά στα αποδεικτικά της κατ’ισχυρισμό πληρωμής του νυφικού της (βλ. Τεκμήριο 3), εξήγησε το ποσό που καταβλήθηκε για την αγορά του νυφικού της, γιατί καταβλήθηκε το ποσό των €7.000 για την αγορά του νυφικού της αντί το ποσό που αξιώνει και γιατί αξιώνει το αξιούμενο ποσό των €17.032,00. Ακολούθως, εξήγησε ότι η ίδια διάλεξε το νυφικό της μαζί με τη μητέρα της, η οποία προέβη στην πληρωμή του δυνάμει γενικού πληρεξουσίου που της είχε παραχωρήσει η θεία της Ενάγουσας, δεδομένου ότι η τελευταία όφειλε χρήματα στη μητέρα της, καθώς και με μετρητά.

 

20. Όσον αφορά την παράδοση του νυφικού της, η Ενάγουσα επανάλαβε ότι η ίδια παρέδωσε προσωπικά στις 20.09.22 το νυφικό της στο καθαριστήριο της Εναγόμενης 1, όπου την εξυπηρέτησε η Εναγόμενη 2 και προς τούτο προέβη σε αναφορά στη συζήτηση μεταξύ τους. Η Ενάγουσα επανέλαβε τη θέση της ότι, λίγες ημέρες πριν από την παράδοση του νυφικού της στο καθαριστήριο, εισήλθε στις ιστοσελίδες και έψαξε τον συγκεκριμένο όμιλο εταιρειών επειδή ήθελε να εμπιστευτεί θυγατρική εταιρεία του στην Κύπρο. Επιπλέον, με αναφορά στην ετικέτα του νυφικού της (βλ. Τεκμήριο 7), η Ενάγουσα εξήγησε το ύφασμα του νυφικού της.

 

21. Περαιτέρω, η Ενάγουσα εξήγησε ποια ήταν η μετατροπή που έγινε στο νυφικό της από τον οίκο, ο οποίος, πριν της παραδώσει το νυφικό της, το έστειλε για καθάρισμα και, ακολούθως, η ίδια έλαβε ένα άθικτο νυφικό. Η Ενάγουσα επίσης αρνήθηκε ότι παραδόθηκε στο καθαριστήριο το νυφικό της με λεκέδες, ζαρωμένο και με χαλάρωση στο μπούστο και διευκρίνισε ότι δεν υπήρχε λεκές από κόκκινο οίνο, αλλά ότι η ίδια φόρεσε το νυφικό της, ίδρωσε μέσα σε αυτό και ο ποδόγυρος λερώθηκε. Σε υποβολή ότι, τόσο στο κατάστημα όσο και διαδικτυακά, είναι αναρτημένο ότι η ευθύνη της Εναγόμενης 1 δεν μπορεί να είναι δεκαπλάσια του ποσού που χρεώνει στον πελάτη, η Ενάγουσα ανέφερε ότι δεν εντόπισε τίποτε ούτε επιστήθηκε η προσοχή της σε τέτοια πολιτική, καθώς και ότι οι Εναγόμενοι δεν είχαν δική τους ιστοσελίδα.

 

22. Η Εναγόμενη 2, ως μέρος της κυρίως εξέτασης της, κατάθεσε τη «Δήλωση Μάρτυρα» ημερ. 23.01.26 (βλ. Έγγραφο Β), όπου αναφέρει ότι κατάγεται από την Ελλάδα αλλά από τον Νοέμβριο του 2015 ζει και εργάζεται στη Λεμεσό. Ακολούθως, από το καλοκαίρι του 2022, διατηρεί επιχείρηση παροχής υπηρεσιών στεγνοκαθαριστηρίου και φροντίδας ρούχων, μέσω της εταιρείας της «DROPS LAUNDRY CY LTD», η οποία βρίσκεται στην οδό Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ, αρ. 74, Μέσα Γειτονιά, 4003 στη Λεμεσό. Προς τούτο εξήγησε την πείρα και κατάρτιση της στον τομέα του καθαρισμού υφασμάτων και φωτοαντίγραφο Βεβαίωσης Προϋπηρεσίας μισθωτού της Ενάγουσας κατατέθηκε ως Τεκμήριο 38. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι είναι διευθύντρια και γραμματέας της Εναγόμενης 1, καθώς και ότι η οποιαδήποτε εμπλοκή της ήταν υπό τις ιδιότητες αυτές.

 

23. Όσον αφορά την Εναγόμενη 1, ισχυρίζεται ότι είναι ιδιωτική κυπριακή εταιρεία νομίμως εγγεγραμμένη στον Έφορο Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας. Προς τούτο, ηλεκτρονικό αρχείο του Έφορου Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας, αναφορικά με την Εναγόμενη 1, κατατέθηκε ως Τεκμήριο 37. Σύμφωνα με την Εναγόμενη 2, από το 2019 και εντεύθεν άρχισε η λειτουργία της Εναγόμενης 1 με την επωνυμία «DROPS LAUNDRY», όπου τέλος του καλοκαιριού του 2022 έγινε ιδιοκτήτρια της Εναγόμενης 1 δυνάμει σχετικής συμφωνίας αγοράς των μετοχών της. Θέση της Εναγόμενης 2 είναι ότι μέχρι και το καλοκαίρι του 2022 η Εναγόμενη 1 αποτελούσε μέρος ευρύτερης αλυσίδας καταστημάτων επιχείρησης καθαριστηρίων με έδρα την Ελλάδα και με την επωνυμία «DROPS» ή «DROPS LAUNDRY». Επιπρόσθετα, η Εναγόμενη 2 ισχυρίστηκε ότι, όταν αγόρασε τις μετοχές της Εναγόμενης 1, συμφώνησε γραπτώς με τον εν λόγω όμιλο τη παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης του εμπορικού σήματος έως και το τέλος του Ιουνίου 2024 και στη συνέχεια με σχετική γραπτή συμφωνία ανανέωσης έως τις 30.06.26, αντίγραφο της οποίας συμφωνίας χρήσης ονόματος ημερ. 01.07.24 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 39.

 

24. Σε σχέση με τα επίδικα γεγονότα, η Εναγόμενη 2 παραδέχτηκε ότι, στις 20.09.22, η Ενάγουσα προσήλθε στο καθαριστήριο και παρέδωσε το νυφικό της, ήτοι 5 τεμάχια, καθώς και ότι η ίδια, ως διαχειρίστρια και υπεύθυνη του καθαριστηρίου αλλά και αξιωματούχος της Εναγόμενης 1, εξυπηρέτησε την Ενάγουσα, η οποία της ανέφερε ότι το νυφικό της ήταν ακριβό, χωρίς να της αναφέρει συγκεκριμένη αξία, ενώ η Εναγόμενη 2 της είπε «χαριτολογώντας» ότι θα το πρόσεχε ιδιαίτερα, ωσαν να ήταν το νυφικό της πριγκίπισσας Νταϊάνα. Περαιτέρω, η Εναγόμενη 2 ισχυρίστηκε ότι η Ενάγουσα δεν την ενημέρωσε για τους λεκέδες από κρασί που ενυπήρχαν στο νυφικό της, για τον προηγούμενο καθαρισμό και μετατροπή του νυφικού της και δεν πλήρωσε κανένα ποσό για την υπηρεσία καθαρισμού. Θέση της Εναγόμενης 2 είναι ότι το νυφικό της Ενάγουσας, κατά τη παράδοση του, ήταν ήδη αλλοιωμένο, προδήλως πολυφορεμένο/χρησιμοποιημένο, ζαρωμένο, φθαρμένο, θαμπό και λεκιασμένο ενώ ως καινούργιο απεικονίζεται στις φωτογραφίες, φωτοαντίγραφα των οποίων κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 40. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι το μαλάκωμα, η θαμπάδα και το μη στήσιμο προϋπήρχαν και επισημανθήκαν κατά τη παράδοση.

 

25. Η Εναγόμενη 2 ακολούθως αναφέρθηκε στη μέθοδο καθαρισμού του νυφικού της Ενάγουσας που εφάρμοσε, ακολουθώντας τα χαρακτηριστικά και/ή τις ενδείξεις που υπήρχαν στην ετικέτα του νυφικού (βλ. Τεκμήριο 7) και προς τούτο φωτοαντίγραφα που απεικονίζουν το επαγγελματικό πλυντήριο και το απολεκιαστικό που χρησιμοποιήθηκε κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 41. Στη συνέχεια, η Εναγόμενη 2 εξήγησε γιατί ακολούθησε τη συγκεκριμένη μέθοδο καθαρισμού σε συνάρτηση με τα όσα αναγράφει και συστήνει ο κατασκευαστής, υποστηρίζοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις πολλοί κατασκευαστές τοποθετούν μη αντιπροσωπευτικές ετικέτες επί των υφασμάτων και ότι προς τούτο χρειάζεται να γίνει ορθή αναγνώριση του υφάσματος.

26. Η Εναγόμενη 2 επίσης ανέφερε ότι, παρά την ενδεδειγμένη μέθοδο καθαρισμού του νυφικού της Ενάγουσας, που ακολουθήθηκε από την Εναγόμενη 1, δημιουργήθηκαν, μετά τον καθαρισμό του, κηλίδες και σκίσιμο μόνο στη φούστα του νυφικού της Ενάγουσας. Προς τούτο, η Εναγόμενη 2 εξήγησε τη θέση της όσο αφορά την αιτία της εν λόγω ζημιάς στο νυφικό της Ενάγουσας, καθώς και ότι εάν η Εναγόμενη 1 γνώριζε ότι το νυφικό της Ενάγουσας είχε προηγουμένως καθαριστεί ή τύχει άλλης σχετικής επεξεργασίας, πιθανόν να μην αναλάμβανε τον καθαρισμό του νυφικού της Ενάγουσας εκτός εάν παραχωρείτο ενυπόγραφη ανάληψη ευθύνης της Ενάγουσας.

 

27. Στη συνέχεια, η Εναγόμενη 2 αναφέρθηκε στα όσα επακολούθησαν μετά την ενημέρωση της Ενάγουσας για το μη αναμενόμενο και μη επιθυμητό αποτέλεσμα του καθαρισμού του νυφικού της, ήτοι στην πρόταση των Εναγόμενων για εξεύρεση λύσης και στην ανταλλαχθείσα αλληλογραφία των δικηγόρων των μερών, καθώς και στα συμπεράσματα της αναφορικά με την εν λόγω αλληλογραφία. Επίσης, η Εναγόμενη 2 προέβηκε σε σχολιασμό των συμπερασμάτων της «πραγματογνώμονα». Περαιτέρω, απέρριψε τις αποζημιώσεις που αξιώνει η Ενάγουσα λόγω της μη υλοποίησης της προγραμματισμένης φωτογράφισης της, επειδή δεν είχε το νυφικό της, υποστηρίζοντας ότι της προσφέρθηκαν επιλογές ώστε να έχει νυφικό για τη φωτογράφιση, τις οποίες η Ενάγουσα απέρριψε, καθώς και ότι θα μπορούσε να πραγματοποιήσει η Ενάγουσα τη φωτογράφιση με άλλο νυφικό.  Θέση της Εναγόμενης 2 είναι ότι η Ενάγουσα καπηλεύεται τη πρόκληση των κηλίδων και του σκισίματος στη φούστα του νυφικού της και προβάλλει αβάσιμες, παράλογες και υπερδιογκωμένες απαιτήσεις ενώ επίσης δεν έχει προσκομίσει πειστική μαρτυρία ώστε να αιτιολογήσει την έγερση προσωπικής αγωγής έναντι της ιδίας. Ως εκ τούτου, αξιώνει την απόρριψη της υπό κρίση απαίτησης με έξοδα εναντίον της Ενάγουσας.

 

28. Κατά την αντεξέταση της ανέφερε ότι είναι το άτομο που, εκ μέρους της Εναγόμενης 1, παρέλαβε το νυφικό της Ενάγουσας και της ανέφερε ότι μπορούσε να το καθαρίσει. Προς τούτο εξήγησε ότι στο καθαριστήριο υπήρχαν τρείς έμπειροι εργαζόμενοι, συμπεριλαμβανομένης της ιδίας, όπου όλοι εργάζονται σε αυτό καθώς και ότι η ίδια, ως διευθύντρια, έχει την εποπτεία του καθαριστηρίου. Επιπρόσθετα, διευκρίνισε ότι η ίδια ασχολήθηκε με το νυφικό της Ενάγουσας, ακολούθησε τις οδηγίες που αναφέρονται στην ετικέτα (βλ. Τεκμήριο 7), χρησιμοποίησε ξελεκιαστικό για να καθαρίσει το νυφικό της Ενάγουσας και ενημέρωσε στις 23.09.22 με τηλεφώνημα την Ενάγουσα ότι έγινε επεξεργασία και δημιουργήθηκε κάποιο πρόβλημα. Προς τούτο η Εναγόμενη 2 εξήγησε περαιτέρω τη διαδικασία καθαρισμού του νυφικού της Ενάγουσας που ακολούθησε. Η Εναγόμενη 2 επίσης απέρριψε σχετική υποβολή ότι δεν υπήρχαν λεκέδες από οίνο στο νυφικό της Ενάγουσας και ισχυρίστηκε ότι πληροφόρησε την Ενάγουσα για τους εν λόγω λεκέδες και ότι εξ’όσων γνωρίζει η Ενάγουσα πήρε προηγουμένως το νυφικό της σε άλλο καθαριστήριο όπου, κατά τη θέση της, έγινε προηγούμενη επεξεργασία στον λεκέ, χωρίς η ίδια να γνωρίζει από ποιον. Περαιτέρω, σε σχετική υποβολή ότι το μπούστο του νυφικού της Ενάγουσας είναι ζαρωμένο, η Εναγόμενη 2 συμφώνησε ότι, μετά από 4 έτη, θα είναι ζαρωμένο. Η Εναγόμενη 2, σε συνάρτηση με τα όσα αναγράφονται στην ετικέτα (βλ. Τεκμήριο 7) που υπήρχε στη φούστα του νυφικού της Ενάγουσας, για πλύσιμο στο χέρι, εξήγησε επίσης γιατί το νυφικό της Ενάγουσας πλύθηκε στο πλυντήριο. Επιπλέον εξήγησε γιατί και πως τοποθέτησε το ξελεκιάστηκο, ότι δεν έχει σχέση με το ήπιο σαπούνι («delicate soap») και ότι ξελεκιαστικό έκανε τη ζημια.

 

29. Ακολούθως, η Εναγόμενη 2 ισχυρίστηκε ότι το σχίσιμο στη φούστα προκλήθηκε από το ξελέκιασμα και οι κίτρινες κηλίδες από την πολυκαιρία, αφού το νυφικό της Ενάγουσας ήταν εντός της θήκης για τέσσερα (4) έτη. Περαιτέρω, η Εναγόμενη 2 ισχυρίστηκε ότι, για να παραδοθεί το νυφικό της Ενάγουσας στην ίδια, σίγουρα είχε κάποιους λεκέδες, χωρίς να γνωρίζει το είδους τους ούτε την κατάσταση του νυφικού της Ενάγουσας πριν την παράδοση του. Ισχυρίστηκε, επιπλέον, ότι άλλο καθαριστήριο ενδέχεται να είχε προβεί σε επεξεργασία του λεκέ και ότι, ακολούθως, το νυφικό της Ενάγουσας παραδόθηκε στην ίδια καθώς, κατά τη θέση της, ο λεκές φαινόταν επεξεργασμένος και διακρίνονταν κηλίδες από οίνο.

 

30. Η Εναγόμενη 2 επίσης διαφώνησε σε υποβολή ότι για να αποκατασταθεί το νυφικό της Ενάγουσας θα πρέπει να αντικατασταθούν τα τρία τεμάχια του νυφικού. Περαιτέρω, σε υποβολή ότι το νυφικό της Ενάγουσας καταστράφηκε υπό τον έλεγχο της, η Εναγόμενη 2 διαφώνησε, υποστηρίζοντας ότι η καταστροφή προϋποθέτει εσκεμμένη ενέργεια, ενώ η κατάσταση του νυφικού προέκυψε μετά από δεύτερη επεξεργασία, ως αποτέλεσμα και όχι ως πρόθεση.

Κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα

 

31. Στη βάση της πιο πάνω έγγραφης μαρτυρίας, ως επίσης και τις δικογραφημένες θέσεις των διαδίκων, τα πιο κάτω προκύπτουν ως μη αμφισβητούμενα γεγονότα και ως εκ τούτου καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου:

 

(1)  H Ενάγουσα ζει και εργάζεται στην Πάφο, όπου διατηρεί στούντιο, καθώς και ιδιωτική γκαλερί («gallery») στη Λεμεσό (βλ. σχετικά εκτυπώσεις από την επίσημη ιστοσελίδα που διατηρεί η Ενάγουσα σε σχέση με το επάγγελμά της εντός του Τεκμηρίου 1).  

(2)  Η Εναγόμενη 1 είναι ιδιωτική εταιρεία δεόντως εγγεγραμμένη από 01.09.2017 στον Έφορο Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας με αρ. εγγραφής 373273 και εγγεγραμμένο γραφείο στην οδό Αρχ. Μακαρίου ΙΙΙ 74, Μέσα Γειτονιά, 4003 στη Λεμεσό (βλ. Τεκμήρια 2 και 37). Κατά τον ουσιώδη χρόνο μέχρι και σήμερα, η Εναγόμενη 2 είναι διευθύντρια, γραμματέας και αποκλειστική μέτοχος της Εναγόμενης 1 (βλ. Τεκμήρια 2 και  37). Η Εναγόμενη 2 διορίστηκε διευθύντρια της Εναγόμενης 1 από 26.09.17 και γραμματέας της Εναγόμενης 1 από 29.07.22 (βλ. Τεκμήριο 2). Οι μετοχές της Εναγόμενης 1 μεταβιβάστηκαν στην Εναγόμενη 2 από την «DPU CY LTD» και τον «Π.Β» στις 29.07.22 (βλ. Τεκμήριο 2).   

(3)  Η Εναγόμενη 1, κατά τον ουσιώδη χρόνο, διατηρούσε επιχείρηση παροχής υπηρεσιών στεγνοκαθαριστηρίου και φροντίδας ρούχων με την ονομασία «DROPS LAUNDRY» στη οδό Αρχ. Μακαρίου ΙΙΙ 74, Μέσα Γειτονιά, 4003 στη Λεμεσό (εφ’εξής «το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1») (βλ. σχετικά Τεκμήρια 12 και 16).  Στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1, κατά τον ουσιώδη χρόνο, εργάζονταν τρεις υπάλληλοι, συμπεριλαμβανομένης της Εναγόμενης 2, η οποία είχε την εποπτεία του. Περαιτέρω, στο παρελθόν, το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 αποτελούσε ένα από τα 17 καθαριστήρια της αλυσίδας καταστημάτων καθαριστηρίων «Drops Laundry Services», η οποία έδρευε στην Ελλάδα και διατηρούσε την εξής επίσημη ιστοσελίδα: «https://dropslaundry.gr» (βλ. σχετικά Τεκμήρια 12, 14 και 15)[2] και στην επίσημη σελίδα της στο «Facebook» αναγραφόταν ως ηλεκτρονική διεύθυνση επικοινωνίας η «info@dropslaundry.gr» (βλ. σελίδα 5 του Τεκμήριου 14).

(4)  Περί το έτος 2020, αγοράστηκε για την Ενάγουσα το νυφικό «Imperia» της σχεδιάστριας «Galia Lahav» (εφ’εξής «το επίδικο νυφικό») από τον οίκο νυφικών «Bboutique», ο οποίος είναι αποκλειστικός αντιπρόσωπος της εν λόγω σχεδιάστριας στην Ελλάδα και την Κύπρο (βλ. σχετικά Τεκμήρια 4 και 5). Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του οίκου, η «Galia Lahav» είναι παγκοσμίως καθιερωμένη σχεδιάστρια σε φορέματα υψηλής ραπτικής για περισσότερο από 30 έτη (βλ. εκτυπώσεις από την επίσημη ιστοσελίδα του οίκου εντός του Τεκμηρίου 5). Σύμφωνα με την επιστολή της σχεδιάστριας, το νυφικό «Imperia» είναι σατέν νυφικό τύπου «ballgown» υψηλής ποιότητας, με ογκώδη φούστα πολλαπλών στρώσεων και μεγάλο φιόγκο με κρύσταλλα Swarovski στη μέση, το οποίο πωλείται ως ενιαίο σύνολο, παρά το γεγονός ότι εμφανίζεται ως αποτελούμενο από κορσέ και φούστα (βλ. επιστολή της σχεδιάστριας εντός του Τεκμηρίου 4). Περαιτέρω, σύμφωνα με την επιστολή της σχεδιάστριας, το επίδικο νυφικό είναι ένα από τα καλύτερα κατά παραγγελία νυφικά υψηλής ραπτικής της σχεδιάστριας (βλ. επιστολή της σχεδιάστριας εντός του Τεκμηρίου 4). Στο επίδικο νυφικό υπήρχε ετικέτα, στην οποία αναγράφονταν τα εξής «GALIA LAHAV HOUSE OF COUTURE HAND WASH IN COLD WATER USING DELICATE SOAP WOVEN YARNS 28% SILK 72%POLYESTER DO NOT BLEACH DO NOT DRY CLEAN DO NOT TUMBLE DRY DO NOT IRON[3]» (βλ. Τεκμήριο 7).

(5)  Όταν αγοράστηκε το επίδικο νυφικό της Ενάγουσας, ο οίκος διαχώρισε το εξωτερικό υφασμάτινο κέλυφος του, το οποίο ήταν συνδεδεμένο με την ουρά, από την εσωτερική φούστα προκειμένου η Ενάγουσα να είναι ευκίνητη κατά το δείπνο και το πάρτυ του γάμου της. Περαιτέρω, η Ενάγουσα όταν αγόρασε το επίδικο νυφικό έλαβε καρτέλα με τις οδηγίες καθαρισμού του (βλ. Τεκμήριο 17), στην οποία αναγράφεται τα κάτωθι: «Your Galia Lahav gown should be cleaned with lukewarm water in a large basin or bath. Your dress should be dipped in water detergent (woolite is a good option), and vanish kalia only. This is the mildest stain remover available today. Please use the one meant for colored laundry, not the bleaching kind. You can add a little softener, or a mild hair shampoo and conditioner instead. After the dress is dipped and cleaned in the water (with no extra rubbing or swirling) hang the dress to dry. Allow the dress to dry naturally. Do not squeeze the water out of it. Your dress can be steamed gently with a professional steamer or steam iron. Severe stains can be removed with some petroleum ether, the purified clear kind you can find in pharmacies.[…][4]».

(6)  Ο οίκος στις 22.07.22 πραγματοποίησε καθαρισμό του επίδικου νυφικού πριν την παράδοση του στην Ενάγουσα (βλ. Τεκμήριο 9). 

(7)  Η Ενάγουσα τέλεσε γάμο στις 04.09.22 στην Πάφο (βλ. σχετικά  Τεκμήριο 11).

(8)  Δυνάμει συμφωνίας ημερ. 25.10.21, μεταξύ της Ενάγουσας, του συζύγου της και του φωτογράφου «C.D.», ο τελευταίος θα τους παρείχε υπηρεσίες φωτογράφισης του γάμου τους, δια το ποσό των €2.500, συμπεριλαμβανομένου φωτογράφισης που θα πραγματοποιείτο στις 05.10.22, (βλ. Τεκμήριο 11).

(9)   Η Ενάγουσα, στις 20.09.22, παρέδωσε στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 πέντε τεμάχια[5] του επίδικου νυφικού προς καθαρισμό, για σκοπούς της πιο πάνω φωτογράφισης της μετά τον γάμο της. Ειδικότερα, η Εναγόμενη 2 παρέλαβε τα πέντε τεμάχια από την Ενάγουσα, η οποία την ενημέρωσε ότι το επίδικο νυφικό ήτο ακριβό και ακολούθως η Εναγόμενη 2 της ανέφερε ότι μπορούσαν να το καθαρίσουν και, χαριτολογώντας, της ανέφερε ότι θα το πρόσεχε ιδιαίτερα, ωσάν να ήταν το νυφικό της πριγκίπισσας Νταϊάνα. Προς τούτο, κατά την πιο πάνω παράδοση του επίδικου νυφικού, η Εναγόμενη 2 παρέδωσε στην Ενάγουσα σχετική απόδειξη ημερ. 20.09.22 (βλ. Τεκμήριο 10).

(10)   Η Εναγόμενη 2 ασχολήθηκε με τον καθαρισμό του επίδικου νυφικού. Στις 23.09.22 η Εναγόμενη 2 ενημέρωσε τηλεφωνικά την Ενάγουσα ότι το επίδικο νυφικό είχε υποστεί ζημιά.[6] Στις 26.09.22 η Ενάγουσα είχε τηλεφωνική επικοινωνία με την υπάλληλο του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1 επ’ονόματι «Κατερίνα»(βλ. αντίγραφα καταστάσεων κλήσεων της Ενάγουσας από τη «Cyta» για τον μήνα Σεπτέμβριο του 2022 εντός του Τεκμηρίου 20 σε συνάρτηση με τα στοιχεία επικοινωνίας του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1 στις σελ. 1, 2 και 4 του Τεκμηρίου 12). Περαιτέρω, η Ενάγουσα είχε πέντε (5) τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον υπάλληλο του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1 επ’ονόματι «Θωμά» στις 03.10.22, 13.10.22, 21.10.22, 31.10.22 και 03.11.22 ενώ στις 11.11.22 του απέστειλε γραπτό τηλεφωνικό μήνυμα στο κινητό του (βλ. αντίγραφα καταστάσεων κλήσεων της Ενάγουσας από τη «Cyta» για τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο του 2022 εντός του Τεκμηρίου 20 σε συνάρτηση με τα στοιχεία επικοινωνίας του στεγνοκαθαριστήριου της Εναγόμενης 1 στις σελ. 1. 2 και 4 του Τεκμηρίου 12). Η Ενάγουσα επίσης στις 21.10.22 επιθεώρησε το επίδικο νυφικό.

(11)   Στις 20.02.23 επιδόθηκε στην Εναγόμενη 1 η επιστολή των δικηγόρων της Ενάγουσας ημερ. 09.02.23 και στη συνέχεια ακολούθησε αλληλογραφία μεταξύ των δικηγόρων των μερών σχετικά με τη ζημιά στο επίδικο νυφικό και τη διευθέτηση ημερομηνίας παραλαβής του από την Ενάγουσα (βλ. Τεκμήρια 21 και Τεκμήρια 22, 23, 25 – 31 αντίστοιχα). Περαιτέρω, στις 05.12.23 επιδόθηκε επιστολή απαίτησης ημερ. 30.11.23 προς τις Εναγόμενες 1 και 2, η οποία απαντήθηκε με απαντητική επιστολή και ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 19.12.23 των δικηγόρων των Εναγομένων προς τους δικηγόρους της Ενάγουσας (βλ. Τεκμήριο 32).

(12)   Περαιτέρω, οι δικηγόροι της Ενάγουσας, μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ημερ. 10.02.23 στην ηλεκτρονική διεύθυνση «info@dropslaundry.gr», απέστειλαν επιστολή ημερ. 09.02.23 προς την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων αναφορικά με τη ζημιά στο επίδικο νυφικό (βλ. Τεκμήριο 21). Το προαναφερόμενο ηλεκτρονικό μήνυμα απαντήθηκε με ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 20.02.23, στο οποίο αναφερόταν ότι δεν έχουν καμιά νομική σχέση με τα καταστήματα της Κύπρου (βλ. Τεκμήριο 21). Επιπρόσθετα, οι δικηγόροι της Ενάγουσας,  μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ημερ. 22.03.23 στην ηλεκτρονική διεύθυνση «info@dropslaundry.gr» απέστειλαν επιστολή ημερ. 22.03.23 προς την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων αναφορικά με τη ζημιά στο επίδικο νυφικό (βλ. Τεκμήριο 24). Το προαναφερόμενο ηλεκτρονικό μήνυμα απαντήθηκε με ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 22.03.23, στο οποίο αναφερόταν εκ νέου ότι το στεγνοκαθαριστηρίο της Εναγόμενης 1 δεν έχει σχέση με την εταιρεία τους, ούτε μετοχικά ούτε νομικά καθώς και ότι είναι άλλη ιδιοκτησία και άλλη νομική εταιρεία.

 

 

 

 

Αξιολόγηση μαρτυρίας και Ευρήματα Δικαστηρίου

 

32. Εξέτασα με πολύ προσοχή τόσο την προσκομισθείσα μαρτυρία όσο και τις γραπτές αγορεύσεις των μερών, χωρίς να καθίσταται αναγκαία η ειδική επίκλησή τους, καθότι δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης ειδική αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται (βλ. Οδυσσέα ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 490 και BITONIC LTD v. BΑNK OF MOSCOW-BANKJOINT STOCK COMPANY ΠΡΩΗΝ JOINT STOCK COMMERCIAL BANK "BANK OF MOSCOW" (OPEN JOINT-STOCK COMPANY), Πολιτική Έφεση Αρ. 117/2018, ημερ. 16.03.22). Σημειώνεται, βεβαίως, ότι οι Εναγόμενες 1 και 2 δεν προώθησαν τις προδικαστικές ενστάσεις σε σχέση με τον τρόπο δικογράφησης της Έκθεσης Απαίτησης και τον τρόπο εκδίκασης της παρούσας απαίτησης. Παρομοίως, η Ενάγουσα δεν προώθησε τη θέση της περί διάπραξης, από την Εναγόμενη 2, του αστικού αδικήματος δυνάμει του άρθρου 34 του Κεφ. 148.  Ένεκα της αρχής ότι ισχυρισμοί που δεν προωθούνται θεωρούνται εγκαταλειφθέντες, οι πιο πάνω θέσεις των μερών δεν θα απασχολήσουν το Δικαστήριο (βλ. σχετικά Στέλιος Σάββα και Υιοί Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αγωγή Αρ. 1/19, ημερ. 28.05.20).  

 

33. Ως είναι νομολογιακά καθιερωμένο, η αξιολόγηση της μαρτυρίας λαμβάνει χώρα πάντοτε εντός του αυστηρού πλαισίου των δικογραφημένων ισχυρισμών των μερών που καθορίζουν τα επίδικα θέματα προς εξέταση από το Δικαστήριο (βλ. Παπαγεωργίου ν. Κλάππα (1991) 1 Α.Α.Δ. 24 και Μελάς ν. Κυριάκου (2003) 1 Α.Α.Δ. 826).

 

34. Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου πάντα έχοντας υπόψη όλους εκείνους τους παράγοντες και παραμέτρους που συνιστούν μέτρο κρίσης για την αξιολόγηση ενός μάρτυρα, ως άλλωστε έχει καθιερωθεί από τη Νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως η λογικοφάνεια των εκδοχών τους, η ύπαρξη ή έλλειψη υπερβολών ή ουσιωδών αντιφάσεων, η ποιότητα και πειστικότητα της μαρτυρίας τους, η ύπαρξη ή η απουσία οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος, η υποστήριξη της μαρτυρίας τους από την έγγραφη μαρτυρία καθώς και η αντικειμενική υφή, υπόσταση και αντιπαραβολή των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα (1992) 1 Α.Α.Δ. 1056, Ζερβού κ.α. ν. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ (2011) 1 Α.Α.Δ. 2192, Ομήρου ν. Δημοκρατίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 506 και Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Πολιτική Έφεση Αρ. 185/2012, ημερ. 19.04.18, ECLI:CY:AD:2018:A179). Επιπρόσθετα, το περιεχόμενο της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης εμπειρίας (βλ. Χριστοφίνης ν. Φραντζή, Πολιτική Έφεση Αρ. 328/11, ημερ. 31.05.17, ECLI:CY:AD:2017:A202). Μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή μικροανακρίβειες σε επουσιώδη θέματα δεν καταστρέφουν την αξιοπιστία των μαρτύρων αλλά αντίθετα ενδυναμώνουν την ειλικρίνειά τους και δείχνουν ότι δεν προσχεδίασαν την εκδοχή που μετέφεραν στο Δικαστήριο (βλ. Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 320). Επιπλέον, ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου, είτε μερικώς και η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (βλ. Χάρης Χρίστου v. Ευγενία Khoreva (2002) 1 Α.Α.Δ. 454, Φάρμα Ρένος Χ"Ιωάννου Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν. Χίννη (2012) 1(Β) Α.Α.Δ, 1331 και ΧΡΙΣΤΟΥ v. ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΔΡΕΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 158/2013, ημερ. 26.10.22).

 

35. Περαιτέρω, φωτογραφία μπορεί να γίνει αποδεκτή ως μαρτυρία για να μπορέσει μάρτυρας να αναγνωρίσει πρόσωπο ή αντικείμενο που απεικονίζεται σε αυτή (R v. Tolson (1886-90) All E.R. Rep. 26, R v. United Kingdom Electric Telegraph Co (1862) 31 LJMC 166 και Το Δίκαιο της Απόδειξης των Τ. Ηλιάδη και Ν. Γ. Σάντη, Β' Έκδοση, 2016, σελ. 337). Επιπλέον, φωτογραφίες μπορούν να κατατεθούν ως πραγματική μαρτυρία για οποιοδήποτε σκοπό (βλ. Το Δίκαιο της Απόδειξης των Τ. Ηλιάδη και Ν. Γ. Σάντη, Β' Έκδοση, 2016, σελ. 337). Επιπρόσθετα, η πραγματική μαρτυρία δυνατόν να χρησιμοποιείται για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων και την αξιολόγηση διιστάμενων εκδοχών (βλ. Ιωαννίδου ν. Γιαννή (1990) 1 Α.Α.Δ. 213 και Σαββίδου ν. Μάγου, Πολιτική Έφεση Αρ. 298/17 ημερ. 05.06.25). Επίσης, έχω διεξέλθει με προσοχή τα Τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο από έκαστο μάρτυρα.

 

Έκθεση «Πραγματογνώμονας» «Κ.Μ.»

 

36. Πριν από την αξιολόγηση της προσκομισθείσας μαρτυρίας, θεωρώ ορθό να αναφερθώ στο ζήτημα της έκθεσης της «πραγματογνώμονας» «Κ.Μ.» (εφ’εξής «η «Κ.Μ.»»). Ως ανέφερα ανωτέρω, καταχωρήθηκε στις 02.12.24, ως έκθεση πραγματογνώμονα, η ανυπόγραφη «Υπεύθυνη Δήλωση» της «Κ.Μ.», η οποία, μεταξύ άλλων, δεν επιβεβαιωνόταν με «Δήλωση Αληθείας». Περαιτέρω, οι απαντήσεις της «Κ.Μ.» στις ερωτήσεις των δικηγόρων καταχωρηθήκαν στο ηλεκτρονικό σύστημα στις 09.01.25. Ακολούθως, χωρίς να δοθεί προς τούτο σχετική άδεια Δικαστηρίου, καταχωρήθηκε εκ νέου στον ηλεκτρονικό φάκελο η υπογεγραμμένη «Υπεύθυνη Δήλωση» της «Κ.Μ.», η οποία επιβεβαιώνεται από «Δήλωση Αληθείας» και στην οποία καταγράφεται ότι κατανοεί και έχει συμμορφωθεί με το καθήκον της προς το Δικαστήριο. Ωστόσο, δεν δόθηκε, δυνάμει του Κ.3.1(2)(α) των Κ.Π.Δ. 2023,[7] άδεια παράτασης της προθεσμίας συμμόρφωσης με τις οδηγίες του Δικαστηρίου ημερ. 09.07.24, αναφορικά με την εκπρόθεσμη καταχώριση τόσο των απαντήσεων της «Κ.Μ.» στις ερωτήσεις των συνηγόρων όσο και της υπογεγραμμένης πλέον «Υπεύθυνης Δήλωσης» της «Κ.Μ.», η οποία επιβεβαιώνεται από «Δήλωση Αληθείας».

 

37. Ο Κ.3.8 των Κ.Π.Δ. 2023[8] δεν επιφέρει αυτοδικαίως τη διόρθωση διαδικαστικού σφάλματος, αλλά παρέχει στο Δικαστήριο εξουσία να εκδώσει σχετικό διάταγμα διόρθωσης του διαδικαστικού σφάλματος, υπό προϋποθέσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν υποβλήθηκε εγκαίρως αίτημα για έκδοση τέτοιου διατάγματος ούτε εκδόθηκε οποιοδήποτε διάταγμα θεραπείας ή παράτασης της δοθείσας προθεσμίας. Η απουσία ένστασης κατά την ηλεκτρονική καταχώριση των πιο πάνω εγγράφων δεν ισοδυναμεί αφ’εαυτής με παράταση της προθεσμίας, θεραπεία των παρατυπιών ή παραίτηση από την τήρηση των απαιτήσεων του Κ.34.11 των Κ.Π.Δ. 2023 σχετικά με το περιεχόμενο έκθεσης πραγματογνώμονα, ως θα αναφερθώ κατωτέρω. Εν πάση περιπτώσει, η εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της Ενάγουσας, η οποία προβλήθηκε για πρώτη φορά στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων, δεν περιλαμβάνει αίτημα για έκδοση διατάγματος διόρθωσης καθώς δεν προσδιορίζει το διαδικαστικό σφάλμα και τον τρόπο με τον οποίο αυτό θα μπορούσε να διορθωθεί. Αντίθετα, το μόνο που ζητήθηκε από το Δικαστήριο είναι όπως λάβει υπόψη την «Υπεύθυνη Δήλωση» της «Κ.Μ.», κατ’εφαρμογή του Κ.3.8 των Κ.Π.Δ. 2023, λαμβανομένου υπόψη του πρωταρχικού σκοπού, καθώς και επειδή αυτή, μαζί με τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις της «Κ.Μ.», καταχωρήθηκαν χωρίς ένσταση και επειδή η Εναγόμενη 2 αναφέρθηκε στη μαρτυρία της «Κ.Μ.». Περαιτέρω, η εισήγηση προβλήθηκε σε προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας, χωρίς προηγούμενο αίτημα για παράταση ή έκδοση διατάγματος διόρθωσης και χωρίς το Δικαστήριο να έχει ενώπιον του τη θέση της αντίδικης πλευράς επί του συγκεκριμένου αιτήματος. Υπό τις περιστάσεις και ελλείψει ξεκάθαρου αιτήματος ως προς το ποιο είναι το διαδικαστικό σφάλμα για τη διόρθωση του οποίου δύναται το Δικαστήριο να εκδώσει διάταγμα διόρθωσης, σαφώς δεν εξυπηρετείται ο πρωταρχικός σκοπός, ενόψει και του σταδίου στο οποίο εγέρθηκε τέτοιο αίτημα.

 

38. Δεν παραβλέπω βεβαίως ότι η πλευρά των Εναγομένων είχε την ευκαιρία να υποβάλει τις ερωτήσεις που επιθυμούσε στην «Κ.Μ.» και ότι δεν υπέβαλε οποιοδήποτε αίτημα σχετικά με την ανυπόγραφη «Υπεύθυνη Δήλωση» της «Κ.Μ.», η οποία δεν επιβεβαιωνόταν με «Δήλωση Αληθείας», ή σχετικά με την εκπρόθεσμη καταχώριση των απαντήσεων της «Κ.Μ.». Εντούτοις, πέραν των πιο πάνω, θεωρώ ότι η υπογεγραμμένη «Υπεύθυνη Δήλωση» της Κ.Μ., ως καταχωρήθηκε δεν συμμορφώνεται με τις πρόνοιες της Κ.34.11 των Κ.Π.Δ. 2023 και εξηγώ. Ο Κ.34.11 των Κ.Π.Δ. 2023 προνοεί τα εξής αναφορικά με το περιεχόμενο έκθεσης πραγματογνώμονα:

 

«34.11. Περιεχόμενο έκθεσης

(1) Στην έκθεση πραγματογνώμονα:

(α) δίδονται λεπτομέρειες των προσόντων του πραγματογνώμονα·

(β) δίδονται λεπτομέρειες οποιασδήποτε βιβλιογραφίας ή άλλου υλικού στο οποίο στηρίχτηκε η ετοιμασία της έκθεσης

(γ) περιέχεται δήλωση στην οποία παρατίθεται η ουσία όλων των γεγονότων και οδηγιών οι οποίες είναι ουσιώδεις για τις γνώμες οι οποίες διατυπώνονται στην έκθεση ή στα οποία βασίστηκαν οι γνώμες αυτές

(δ) διευκρινίζεται ποια από τα γεγονότα τα οποία αναφέρονται στην έκθεση, αποτελούν αντικείμενο ιδίας γνώσης του πραγματογνώμονα·

(ε) αναφέρεται ποιος πραγματοποίησε οποιαδήποτε εξέταση, μέτρηση, δοκιμή ή πείραμα, τα οποία ο πραγματογνώμονας χρησιμοποίησε στην έκθεση, δίδονται τα προσόντα τέτοιου προσώπου και αναφέρεται κατά πόσον η δοκιμή ή το πείραμα διεξήχθη υπό την εποπτεία του πραγματογνώμονα ή όχι·

(στ) όταν υπάρχει φάσμα γνωμών επί των θεμάτων τα οποία τυγχάνουν πραγμάτευσης στην έκθεση:

(i) συνοψίζεται το φάσμα γνωμών· και

(ii) δίδονται λόγοι για τη γνώμη του ίδιου του πραγματογνώμονα·

(ζ) περιέχεται σύνοψη των συμπερασμάτων στα οποία καταλήγει·

(η) αν ο πραγματογνώμονας δεν είναι σε θέση να εκφέρει γνώμη χωρίς επιφύλαξη, δηλώνεται η επιφύλαξη.

(2) Στο τέλος της έκθεσης πραγματογνώμονα υπάρχει δήλωση ότι ο πραγματογνώμονας κατανοεί και έχει συμμορφωθεί με το καθήκον του προς το δικαστήριο. 

(3) Η έκθεση πραγματογνώμονα επιβεβαιώνεται με δήλωση αληθείας.

(4) Η έκθεση πραγματογνώμονα περιλαμβάνει δήλωση αναφορικά με την ουσία όλων των ουσιωδών εντολών, είτε γραπτών είτε προφορικών, στη βάση των οποίων συντάχθηκε η έκθεση.

(5) Οι εντολές οι οποίες αναφέρονται στην παράγραφο (4) δεν είναι προνομιούχες όσον αφορά την υποχρέωση για αποκάλυψη, αλλά το δικαστήριο:

(α) δεν διατάσσει την αποκάλυψη οποιουδήποτε συγκεκριμένου εγγράφου το οποίο περιλαμβάνεται στις εντολές ή παρέχεται στον πραγματογνώμονα μαζί με τις εντολές· ή

(β) δεν επιτρέπει οποιεσδήποτε ερωτήσεις στο δικαστήριο σε σχέση με τις εντολές, εκτός από τον διάδικο ο οποίος έδωσε εντολή στον πραγματογνώμονα,

εκτός αν ικανοποιηθεί ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρήσει ότι η δήλωση εντολών, η οποία δόθηκε, δυνάμει της παραγράφου (4) είναι ανακριβής ή ελλιπής.»

 

39. Έχοντας εξετάσει την «Υπεύθυνη Δήλωση» της «Κ.Μ.», διαπιστώνω ότι υπήρξε μόνο εκπρόθεσμη συμμόρφωση με τους Κ.34.11 (2) και (3) των Κ.Π.Δ. 2023, ενώ η «Κ.Μ.», στην «Υπεύθυνη Δήλωση» της, αναφέρει μόνο ότι είναι «σχεδιάστρια μόδας με εξειδίκευση στο νυφικό και με πείρα πέραν των 30 χρονών», καθώς και τις παρατηρήσεις της κατόπιν επιθεώρησης του επίδικου νυφικού για την οποία κλήθηκε στις 21.11.24. Στην «Υπεύθυνη Δήλωση» της «Κ.Μ.» όμως, κατά παράβαση των Κ.34.11 (1) (α) έως (γ) των Κ.Π.Δ. 2023, πέραν της πιο πάνω γενικής αναφοράς, δεν δίδονται επαρκείς λεπτομέρειες των προσόντων της. Ειδικότερα, δεν διευκρινίζεται κατά πόσο η εξειδίκευση και η πείρα της αφορούν τον καθαρισμό νυφικών ή τη χημική επεξεργασία υφασμάτων, ήτοι το ζήτημα για το οποίο δόθηκε άδεια από το Δικαστήριο για να καταθέσει. Περαιτέρω, δεν προσδιορίζεται κατά πόσο στηρίχθηκε σε οποιαδήποτε βιβλιογραφία ή άλλο υλικό για την ετοιμασία της ούτε, σε καταφατική περίπτωση, δίδονται σχετικές λεπτομέρειες, ούτε παρατίθεται η ουσία των γεγονότων και οδηγιών που είναι ουσιώδεις για τις γνώμες που διατυπώνονται στην έκθεση ή στα οποία βασίστηκαν οι γνώμες αυτές. Ως προς τις αρχές που διέπουν το ζήτημα του ποιος είναι πραγματογνώμονας αυτές έχουν αναλυθεί στην υπόθεση Αντρέα Νικολάου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 162/14. ημερ. 02.05.17, ECLI:CY:AD:2017:B154. Υπό το φως των πιο πάνω, δεν έχω ικανοποιηθεί ότι η «Κ.Μ.» διαθέτει την αναγκαία πραγματογνωμοσύνη για να καταθέσει ως πραγματογνώμονας επί του ζητήματος δια το οποίο δόθηκε άδεια από το Δικαστήριο.

 

40. Επιπρόσθετα προς τα πιο πάνω, στην «Υπεύθυνη Δήλωση» της απλώς παραθέτει τις παρατηρήσεις της από την επιθεώρηση του επίδικου νυφικού στις 21.11.24, ήτοι δύο (2) έτη μεταγενέστερα των επίδικων γεγονότων. Δεν εξηγεί, όμως, με ποιον τρόπο η επιθεώρηση αυτή, δύο έτη μετά τα επίδικα γεγονότα, της επέτρεπε να προσδιορίσει τις αιτίες των ζημιών που παρατήρησε. Επίσης, δεν υπάρχει, συμμόρφωση, στην «Υπεύθυνη Δήλωση» της «Κ.Μ.» με τις οδηγίες του Δικαστηρίου ημερ. 09.07.24, με τις οποίες  δόθηκε άδεια για προσκόμιση μαρτυρίας από πραγματογνώμονα σχετικά με το θέμα της χημικής επεξεργασίας υφασμάτων. Περαιτέρω και πιο σημαντικά δεν εκφράζει επιστημονική άποψη αναφορικά με το πως προκληθήκαν οι ζημιές που η ίδια κατ’ισχυρισμό διαπίστωσε, εκτός από το πώς θεωρεί ότι σκίστηκε η φούστα, χωρίς να εξηγεί πως κατέληξε σε αυτή της άποψη. Η «Κ.Μ.» αναφέρει στις απαντήσεις της πως, κατά τη γνώμη της, ενδέχεται να προκληθήκαν οι ζημιές που παρατήρησε. Οι απαντήσεις αυτές, όμως, δεν φέρουν την υπογραφή της, ενώ ούτε σε αυτές εξηγεί πως καταλήγει στα συμπεράσματα της, την μεθοδολογία και τη συλλογιστική της. Προς τούτο, όσον αφορά την αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματογνώμονα στην υπόθεση Evangelou & another ν. Ambizas and another (1982) 1 C.L.R. 41 αναφέρθηκε ότι εμπειρογνώμονες προμηθεύουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να αξιολογηθεί η ορθότητα των συμπερασμάτων τους. Βασική αρχή είναι ότι «experts give evidence and do not decide the issue» (βλ. Phipson on Evidence 12η Έκδοση, σελ. 486). Ως εκ τούτου, οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο Δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (βλ Anastassiades v. Republic (1977) 2 C.L.R. 97, Kouppis v. Republic (1977) 2 C.L.R. 361, Philippou v. Odysseos  (1989) 1 C.L.R. 1,  Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους (1989) 1(Ε) Α.Α.Δ. 298 και Cybarco Ltd ν. Silvias Kovascik (2001) 1 Α.Α.Δ. 2013). Στην προκειμένη περίπτωση, τέτοια μαρτυρία δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από την «Κ.Μ.» που να επιτρέπει στο Δικαστήριο να ελέγξει την ορθότητα των συμπερασμάτων της.

 

41. Συνεπώς, ακόμη και εάν η εκπρόθεσμη υπογραφή της «Υπεύθυνης Δήλωσης» της «Κ.Μ.» και η προσθήκη της «Δήλωσης Αληθείας» μπορούσαν να θεραπευθούν, το περιεχόμενο της «Υπεύθυνης Δήλωσης» της «Κ.Μ.», ως αναφέρω ανωτέρω, εξακολουθεί να μην πληροί τις προϋποθέσεις των Κ.34.11 (1) (α) έως (γ) των Κ.Π.Δ. 2023, ούτε οι ανυπόγραφες απαντήσεις της παρέχουν στο Δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για έλεγχο των συμπερασμάτων της «Κ.Μ.». Ως εκ τούτου, για λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω, πέραν της μη συμμόρφωσης της «Υπεύθυνης Δήλωσης» της «Κ.Μ.» με τους Κ.Π.Δ. 2023 και τις οδηγίες του Δικαστηρίου ημερ. 09.07.24, δια την οποία δεν ζητήθηκε ούτε παράταση της προθεσμίας ούτε διόρθωση της παράλειψης συμμόρφωσης, δεν δύναμαι να στηριχθώ στην «Υπεύθυνη Δήλωση» της Κ.Μ. και στις ανυπόγραφες απαντήσεις της για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. Σαφέστατα, ούτε οι αναφορές της Ενάγουσας και της Εναγόμενης 2, στο πλαίσιο της μαρτυρίας τους, στα όσα δηλώνει η «Κ.Μ.» δύναται, από μόνες της, να αποτελέσουν βάση για εξαγωγή ευρημάτων.

 

Αξιολόγηση της μαρτυρίας των διάδικων

 

42. Η Ενάγουσα, παρά το γεγονός ότι, κατά την κατάθεση της μαρτυρίας της, πλάτειαζε αχρείαστα, επαναλάμβανε τις θέσεις της και, σε ορισμένα σημεία, επιχειρούσε να εκφέρει γνώμη ή συμπεράσματα για ζητήματα τα οποία δεν ενέπιπταν στην προσωπική της γνώση, δεν θεωρώ ότι τούτο επηρέασε δυσμενώς την αξιοπιστία της ως προς τα γεγονότα που αντιλήφθηκε προσωπικά. Ως μάρτυρας μου έκανε γενικά θετική εντύπωση και θεωρώ ότι προσήλθε για να καταθέσει την αλήθεια. Η μαρτυρία της ως προς τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά ήταν λεπτομερή και, σε μεγάλο βαθμό, επιβεβαιώνεται από την υπόλοιπη ενώπιον μου μαρτυρία. Οι επιμέρους ασάφειες και ανακρίβειες που εντοπίζονται στη μαρτυρία της δεν ήταν ουσιώδεις ούτε τέτοιας φύσης ώστε να κλονίσουν τη συνολική αξιοπιστία της, για τους λόγους που θα εξηγήσω κατωτέρω. Συνεπώς, εκτός όπου ρητά θα αναφερθώ κατωτέρω, αποδέχομαι τη μαρτυρία της, ως αξιόπιστη και τεκμηριωμένη, για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων.

 

43. Αντιθέτως, η Εναγόμενη 2 δεν μου προκάλεσε θετική εντύπωση ως μάρτυρας αληθείας. Η μαρτυρία της μου έδωσε την εντύπωση ότι προσπάθησε να αποφύγει την όποια ευθύνη της για τη ζημιά στο επίδικο νυφικό, επιρρίπτοντας ευθύνη σε άλλα πρόσωπα και στηριζόμενη σε δικές της εικασίες. Μάλιστα αρνητική εντύπωση μου προκάλεσε το γεγονός ότι, ενώ ανέφερε ότι ακολούθησε τις οδηγίες που αναφέρονται στην ετικέτα του επίδικου νυφικού, αργότερα εντελώς αντίθετα ανέφερε ότι η μέθοδος καθαρισμού που ακολούθησε ήταν η πλέον ενδεδειγμένη και πιο αποτελεσματική, ήπια και ασφαλής από το πλύσιμο στο χέρι με χλιαρό νερό που αναγράφει και συστήνει ο κατασκευαστής, υποστηρίζοντας ότι οι κατασκευαστές τοποθετούν μη αντιπροσωπευτικές ή παραπλανητικές ετικέτες. Συνεπώς, εκτός από τα σημεία της μαρτυρίας της τα οποία θα αποδεχθώ ρητώς κατωτέρω για τους λόγους που θα αναφέρω, δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία της ως αξιόπιστη για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων.

 

Αγορά επίδικου νυφικού και παράδοση του στην Ενάγουσα

 

44.  Αποδέχομαι τη μαρτυρία της Ενάγουσας, ότι, στο πλαίσιο αγοράς του επίδικου νυφικού, καταβλήθηκε συνολικά το ποσό των €7.000. Η μαρτυρία της αυτή ενισχύει την αξιοπιστία της, καθότι ανέφερε ότι το επίδικο νυφικό αγοράστηκε σε χαμηλότερη τιμή,  ενόψει του ότι ήταν ετοιμοπαράδοτο και διαθέσιμο στον οίκο στο μέγεθος της. Εντούτοις, θεωρώ ότι η μαρτυρία της, ως προς τον τρόπο και τις επιμερούς καταβολές δεν ήταν σαφής και εξηγώ. Από το έγγραφο του οίκου (βλ. μέρος του τεκμηρίου 3) προκύπτει ότι το συνολικό ποσό που έπρεπε να καταβληθεί, σε σχέση με την αγορά του επίδικου νυφικού, ανερχόταν σε €7.000 και αναλυόταν σε €50 για ραντεβού, €450 προκαταβολή στις 08.02.20, €3.000 προκαταβολή στις 10.02.20 και €3.500 προκαταβολή στις 03.07.20. Ως εκ τούτου, συνάγεται ότι η συμφωνηθείσα τιμή του επίδικου νυφικού ανερχόταν σε €6.950 πλέον €50 για το ραντεβού. Προς απόδειξη της εξόφλησης της τιμής του επίδικου νυφικού προσκομίστηκε έμβασμα €3.000 ημερ. 10.02.20 (βλ. μέρος του τεκμηρίου 3), για το οποίο η Ενάγουσα εξήγησε ότι η εντολέας του εμβάσματος ήταν θεία της, η οποία όφειλε χρήματα στη μητέρα της και προς τούτο παραχώρησε στην τελευταία γενικό πληρεξούσιο, καθώς και απόδειξη ημερ. 20.02.20 για καταβολή €3.000 μετρητοίς (βλ. μέρος του Τεκμηρίου 3), χωρίς όμως να διευκρινιστεί κατά πόσο επρόκειτο για την ίδια ή διαφορετικές πληρωμές. Περαιτέρω, η Ενάγουσα ανέφερε ότι κατέβαλε €3.500 σε μετρητά, χωρίς να προσκομιστεί σχετική απόδειξη δια το προαναφερόμενο ποσό. Υπό τις περιστάσεις, δεν δύναμαι να προβώ σε ασφαλές εύρημα ως προς τον ακριβή τρόπο και την ανάλυση της καταβολής του τιμήματος του επίδικου νυφικού. Εντούτοις, έχοντας υπόψη το εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο οίκος, στις 22.07.22, πραγματοποίησε καθαρισμό του επίδικου νυφικού πριν από την παράδοση του στην Ενάγουσα, καθώς και ότι δεν προσκομίστηκε μαρτυρία για την ύπαρξη ανεξόφλητου υπόλοιπου, καταλήγω ότι το συνολικό οφειλόμενο ποσό των €7.000 εξοφλήθηκε, χωρίς όμως να είναι δυνατό να προσδιοριστεί ο ακριβής τρόπος καταβολής του, καθώς και ότι η τιμή αγοράς του επίδικου νυφικού ανερχόταν σε €6.950. Συνακόλουθα, προβαίνω σε εύρημα ότι το ποσό των €6.950 καταβλήθηκε συγκεκριμένα για την αγορά του επίδικου νυφικού.

 

45. Περαιτέρω, σε συνέχεια του ευρήματος του Δικαστηρίου ότι ο οίκος, στις 22.07.22, πραγματοποίησε καθαρισμό του επίδικου νυφικού πριν από την παράδοση του στην Ενάγουσα, αποδέχομαι τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι το επίδικο νυφικό της παραδόθηκε από τον οίκο καθαρό και σε τέλεια κατάσταση. Η μαρτυρία της αυτή επιβεβαιώνεται από τη βεβαίωση του οίκου ημερ. 10.11.23 (βλ. Τεκμήριο 9), όπου αναγράφεται «Καθαρίσαμε το νυφικό σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή όπως αναγράφονται στο καρτελάκι οδηγιών στο νυφικό και το παραδώσαμε στην πελάτισσα μας σε τέλεια κατάσταση». Η εν λόγω βεβαίωση αποτελεί εξ’ακοής μαρτυρία, η οποία αξιολογείται με βάση τις καθιερωμένες αρχές, ως επιτάσσει το Άρθρο 27 του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9. Ειδικότερα, στην υπόθεση ΑLI ABDULLAH HAZZAZ ASSAD v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 164/2016, ημερ. 06.12.17, τονίσθηκε ότι:

 

«Η αξιολόγηση της βαρύτητας εξ ακοής μαρτυρίας, σύμφωνα με το άρθρο  27 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, γίνεται, προσεκτικά, από το πρωτόδικο Δικαστήριο, το οποίο είναι ορθό να επεξηγεί τους λόγους για τους οποίους αποδίδει ή δεν αποδίδει βαρύτητα σε εξ ακοής μαρτυρία (Δέστε Πολιτική Έφεση αρ. 6/2011, Λευκόνικο Χρηματιστηριακή Λτδ v. Χρυστάλλα άλλως Στάλω Χριστοδούλου, ημερ. 15.7.2016 και Ανδρέου κ.α. v. Αστυνομίας (2010) 2 Α.Α.Δ. 152). Το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψιν του όλα τα περιστατικά της υπόθεσης και, ιδιαίτερα, το αν θα ήταν εύλογο και εφικτό να κλητευθεί, ως μάρτυρας στη διαδικασία, το πρόσωπο που έκανε την αρχική δήλωση, το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα, ο βαθμός της εξ ακοής μαρτυρίας, το αν οποιοδήποτε εμπλεκόμενο πρόσωπο είχε κίνητρο να αποκρύψει ή να παραποιήσει τα γεγονότα (όπως στην παρούσα υπόθεση), το αν η αρχική δήλωση μεταφέρθηκε επ' ακριβώς ή όχι, το πλαίσιο μέσα στο οποίο έγινε η δήλωση, κτλ. Οι παράγοντες αυτοί, οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 27(2) του Κεφ. 9, δεν είναι βέβαια εξαντλητικοί, σύμφωνα με τη Νομολογία μας. Όμως επιβάλλεται όπως η διεργασία αξιολόγησης της βαρύτητας της εξ ακοής μαρτυρίας γίνεται με προσοχή και επεξηγείται από το Δικαστήριο, είτε η εξ ακοής μαρτυρία απορρέει από προφορική είτε από γραπτή μαρτυρία (Δέστε Γεωργίου v. Στυλιανού (2009) 1 Α.Α.Δ. 70 και Μονός κ.α. v. S. Xenides Trading Co Ltd κ.α. (2010) 1 Α.Α.Δ. 1002)».

 

46. Ο συντάκτης της βεβαίωσης του οίκου ημερ. 10.11.23 (βλ. Τεκμήριο 9) δεν κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου παρόλο που κάτι τέτοιο θα ήταν εύλογο και εφικτό. Δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ούτε το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ των επίδικων γεγονότων και της σύνταξης της εν λόγω βεβαίωσης. Εντούτοις, αποδίδω σε αυτή βαρύτητα ως προς την κατάσταση στην οποία παραδόθηκε το επίδικο νυφικό, καθότι προέρχεται από τον οίκο που πραγματοποίησε τον εν λόγω καθαρισμό και περιέχει αναφορά στη διαδικασία που ακολουθήθηκε όσο και στην κατάσταση στην οποία παραδόθηκε το επίδικο νυφικό.  Ειδικότερα, αναφέρεται ότι ο καθαρισμός πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και ότι δεν εντοπίστηκε οποιοδήποτε πρόβλημα στο επίδικο νυφικό, ούτε κατά τη διαδικασία καθαρισμού ούτε κατά την παράδοση του. Περαιτέρω, στο ηλεκτρονικό μήνυμα του οίκου ημερ. 01.02.23 (βλ. μέρος του Τεκμηρίου 4), το οποίο επίσης αποτελεί εξ’ακοής μαρτυρία, αναφέρεται ότι το επίδικο νυφικό καθαρίστηκε από το εξειδικευμένο προσωπικό του οίκου και παραδόθηκε στην Ενάγουσα σε άριστη κατάσταση, όπως παραδόθηκε από τη σχεδιάστρια και όπως απεικονίζεται στις φωτογραφίες του γάμου της Ενάγουσας. Παρόλο που το προαναφερόμενο ηλεκτρονικό μήνυμα προέρχεται επίσης από τον οίκο και, επομένως, δεν αποτελεί ανεξάρτητη μαρτυρία επιβεβαίωσης της μεταγενέστερης βεβαίωσης του οίκου, το περιεχόμενο αμφότερων των εγγράφων συνάδει με τη μαρτυρία της Ενάγουσας, η οποία είχε προσωπική αντίληψη της κατάστασης του επίδικου νυφικού κατά την παραλαβή του από τον οίκο. Αντιθέτως, η μαρτυρία της Ενάγουσας ότι το επίδικο νυφικό σιδερώθηκε δεν τεκμηριώνεται από την εν λόγω βεβαίωση. Μάλιστα, όταν η Ενάγουσα ρωτήθηκε σχετικά, παραδέχθηκε ότι δεν γνώριζε ποια ακριβώς διαδικασία ακολούθησε ο οίκος πριν από την παράδοση του επίδικου νυφικού στην ίδια. Ως εκ τούτου, δεν αποδέχομαι τη συγκεκριμένη αναφορά της. Τούτο, όμως, δεν επηρεάζει τη μαρτυρία της ως προς την κατάσταση στην οποία η ίδια παρέλαβε το επίδικο νυφικό. Συνεπώς, σε συνέχεια του ευρήματος στην υπό παράγραφο 31(6), προβαίνω σε περαιτέρω εύρημα ότι ο οίκος στις 22.07.22 πραγματοποίησε καθαρισμό του επίδικου νυφικού, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, όπως αναγράφονται στην καρτέλα οδηγιών του και ακολούθως παρέδωσε το επίδικο νυφικό στην Ενάγουσα σε τέλεια κατάσταση, χωρίς να εντοπιστεί οποιοδήποτε πρόβλημα.

 

Παράδοση επίδικου νυφικού στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1

 

47. Αναφορικά με τα πέντε τεμάχια που παραδόθηκαν στις 20.09.22 στην Εναγόμενη 2, ως τα προαναφερόμενα ευρήματα του Δικαστηρίου, αποδέχομαι επί τούτου τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι παρέδωσε τρία (3) τεμάχια, ήτοι την εσωτερική φούστα, τη φούστα με ουρά και το μπούστο καθώς και δύο (2) επιπλέον τεμάχια που φόρεσε με το επίδικο νυφικό, ήτοι το κρινολίνο και το μεσοφόρι. Επί τούτου, η Ενάγουσα δεν αντεξετάστηκε[9] και η εκδοχή της Εναγόμενης 2, ως προς τα τεμάχια που κατ’ισχυρισμό της παραδόθηκαν, ήταν αντιφατική. Ειδικότερα, ενώ στη δήλωση της ανέφερε ότι το επίδικο νυφικό αποτελείτο από πέντε (5) τεμάχια, συμπεριλαμβανομένου του πέπλου, αργότερα, κατά την αντεξέταση της, ανέφερε ότι ουδέποτε αναφέρθηκε σε πέπλο.[10] Περαιτέρω, αποδέχομαι την αναντίλεκτη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι το κρινολίνο και το μεσοφόρι της παραδόθηκαν από το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 στις 21.10.22 και ακολούθως τα επέστρεψε στον οίκο. Όσον αφορά τα λοιπά τρία (3) τεμάχια, αυτά παραδόθηκαν στην Ενάγουσα στις 21.04.26, ως προκύπτει από το σχετικό πρακτικό του Δικαστηρίου. Συνεπώς, γίνεται περαιτέρω εύρημα του Δικαστηρίου ότι τα τρία (3) τεμάχια ήτοι η εσωτερική φούστα, η φούστα με ουρά και το μπούστο, αποτελούσαν το επίδικο νυφικό που παρέδωσε η Ενάγουσα στην Εναγόμενη 2 στις 20.09.22 και επιστράφηκαν σε αυτήν στις 21.04.26. Επίσης γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι τα δύο (2) επιπλέον τεμάχια που φόρεσε η Ενάγουσα με το επίδικο νυφικό, ήτοι το κρινολίνο και το μεσοφόρι, τα οποία επίσης παρέδωσε η Ενάγουσα στην Εναγόμενη 2 στις 20.09.22, τα παρέλαβε η Ενάγουσα από το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 στις 21.10.22 και ακολούθως τα επέστρεψε στον οίκο.

 

48. Σχετικά με την κατάσταση του επίδικου νυφικού, κατά την παράδοση του στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1, η θέση της Εναγόμενης 2 ότι αυτό της παραδόθηκε αλλοιωμένο, ζαρωμένο, φθαρμένο, θαμπό, πολυφορεμένο και λεκιασμένο και ειδικότερα με λεκέδες από οίνο, δια τους οποίους η Ενάγουσα δεν την πληροφόρησε, δεν πείθει το Δικαστήριο. Περαιτέρω, δεν αποδέχομαι τη θέση της ότι το μαλάκωμα, η θαμπάδα και το μη στήσιμο προϋπήρχαν. Η εικόνα αυτή που παρουσίασε δημιούργησε στο Δικαστήριο την εντύπωση ότι υπέρβαλε ως προς την κατ’ισχυρισμό κακή κατάσταση στην οποία της παραδόθηκε το επίδικο νυφικό, προκειμένου, φρονώ, να αποσείσει τις όποιες ευθύνες των Εναγομένων. Μάλιστα, κατά την αντεξέταση της, η Εναγόμενη 2 ανέφερε ότι, για να παραδοθεί το επίδικο νυφικό στην ίδια, «σίγουρα είχε κάποιους λεκέδες»[11], παραδεχόμενη όμως ότι δεν γνώριζε τι είδους λεκέδες είχε ούτε ποια ήταν η κατάσταση του επίδικου νυφικού πριν από την παράδοση του σε αυτή. Η αναφορά αυτή αποδυναμώνει περαιτέρω την κατηγορηματική θέση της ότι το επίδικο νυφικό της παραδόθηκε με λεκέδες από οίνο και υποδηλώνει ότι η θέση της στηρίζεται σε δική της εικασία. Εξάλλου, αν ίσχυε πραγματικά η θέση της και μάλιστα στον βαθμό που η ίδια περιέγραψε, θα αναμενόταν ευλόγως είτε να καταγράψει την κατάσταση του επίδικου νυφικού και να ενημερώσει σχετικά την Ενάγουσα, πριν προχωρήσει στον καθαρισμό του, για τους συγκεκριμένους κινδύνους και τις ενδεχόμενες συνέπειες του καθαρισμού, ώστε η τελευταία να αποφασίσει κατά πόσο αποδεχόταν τον κίνδυνο ανεπιτυχούς αποτελέσματος, είτε να αρνηθεί να το καθαρίσει. Η Εναγόμενη 2 ισχυρίστηκε επίσης ότι το μαλάκωμα, η θαμπάδα και το μη στήσιμο επισημάνθηκαν στην Ενάγουσα κατά την παράδοση. Τέτοια θέση, όμως, δεν υποβλήθηκε στην Ενάγουσα προκειμένου να τοποθετηθεί. Εν πάση περιπτώσει, η απουσία οποιασδήποτε γραπτής καταγραφής των κατ’ισχυρισμόν θέσεων της Εναγόμενης 2 αποδυναμώνει περαιτέρω αυτόν τον ισχυρισμό της. Ούτε αποδέχομαι τη θέση της Εναγόμενης 2 ότι το επίδικο νυφικό, κατά παραδοχή της Ενάγουσας, μεταποιήθηκε, καθώς, ως το προαναφερόμενο εύρημα του Δικαστηρίου, ο οίκος διαχώρισε το εξωτερικό υφασμάτινο κέλυφος του, το οποίο ήταν συνδεδεμένο με την ουρά, από την εσωτερική φούστα. Αυτό που αποδείχθηκε είναι ότι πραγματοποιήθηκε συγκεκριμένη μετατροπή του επίδικου νυφικού και όχι οποιαδήποτε άλλη μεταποίηση του. Επί τούτου, αποδέχομαι ως αξιόπιστη τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι το επίδικο νυφικό ήταν λερωμένο, επειδή το φόρεσε στο γάμο της, ήτοι στο μυστήριο και στο πάρτι, όπου ίδρωσε μέσα σε αυτό και λερώθηκε ο ποδόγυρος του και γι’αυτό χρειαζόταν καθαρισμό. Περαιτέρω αποδέχομαι τη μαρτυρία της ότι, κατά την παράδοση του επίδικου νυφικού, αυτό δεν ήταν αλλοιωμένο και η υφή του ήταν όπως αγοράστηκε. Η μαρτυρία της ότι φόρεσε το επίδικο νυφικό στο γάμο της επιβεβαιώνεται από τη δέσμη φωτοαντίγραφων (βλ. Τεκμήριο 8). Η Ενάγουσα δεν αντεξετάστηκε ως προς το κατά πόσο φόρεσε το επίδικο νυφικό σε οποιαδήποτε άλλη περίσταση, ενώ η παραδοχή της ότι το επίδικο νυφικό ήταν λερωμένο ενισχύει την αξιοπιστία της, αφού δεν ισχυρίστηκε ότι το επίδικο νυφικό παραδόθηκε εντελώς καθαρό στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1. Συνεπώς, γίνεται περαιτέρω εύρημα του Δικαστηρίου ότι το επίδικο νυφικό ήταν λερωμένο, επειδή η Ενάγουσα το φόρεσε στο γάμο της, ήτοι στο μυστήριο και στο πάρτι, όπου ίδρωσε μέσα σε αυτό και λερώθηκε ο ποδόγυρος του και γι’αυτό χρειαζόταν καθαρισμό. Περαιτέρω, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι, κατά την παράδοση του επίδικου νυφικού στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 στις 20.09.22, αυτό δεν ήταν αλλοιωμένο και η υφή του ήταν όπως αγοράστηκε.

 

49. Όσον αφορά την υποβολή που τέθηκε στην Ενάγουσα ότι, τόσο στο κατάστημα όσο και διαδικτυακά, είναι αναρτημένο ότι η ευθύνη της Εναγόμενης 1 δεν μπορεί να είναι δεκαπλάσια του ποσού που χρεώνει τον πελάτη, αναφέρω ότι μέσω μιας υποβολής προς ένα μάρτυρα, τίθεται απλά μια θέση ή ένας ισχυρισμός προς τον μάρτυρα, ο οποίος μπορεί είτε να τον αποδεχτεί, οπότε τότε καθίσταται μαρτυρία προερχόμενη από τον ίδιο τον μάρτυρα, είτε να τον απορρίψει, οπότε αυτός παραμένει ένας απλός ισχυρισμός, ο οποίος αν δεν τεκμηριωθεί αργότερα με άλλη μαρτυρία, ασφαλώς και θα παραμείνει μετέωρος (βλ. Ησαΐας Ιωαννίδης ν. Αστυνομίας (2012) 2 Α.Α.Δ. 640). Στην προκειμένη περίπτωση, η Ενάγουσα ανέφερε ότι δεν εντόπισε τίποτε για την πιο πάνω πολιτική του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1, ούτε της επιστήθηκε η προσοχή σε τέτοια πολιτική σχετικά με τον περιορισμό της ευθύνης της Εναγόμενης 1. Η μαρτυρία της αυτή παρέμεινε αναντίλεκτη, αφού η Εναγόμενη 2, επί τούτου, δεν προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία. Συνεπώς, το Δικαστήριο δεν δύναται να καταλήξει σε εύρημα ότι, τόσο στο κατάστημα όσο και διαδικτυακά, αναρτήθηκε η πιο πάνω πολιτική περιορισμού της ευθύνης της Εναγόμενης 1. Αντιθέτως, αποδέχομαι ως αξιόπιστη την αναντίλεκτη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι η ίδια δεν εντόπισε τίποτε για την πιο πάνω πολιτική του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1, ούτε της επιστήθηκε η προσοχή σε τέτοια πολιτική, ήτοι ότι η ευθύνη της Εναγόμενης 1 δεν μπορεί να είναι δεκαπλάσια του ποσού που χρεώνει τον πελάτη. Ως εκ τούτου, γίνεται το σχετικό εύρημα του Δικαστηρίου.

  

50. Σε σχέση με τη συζήτηση της Ενάγουσας και της Εναγόμενης 2, κατά την παράδοση του επίδικου νυφικού, πέραν του προαναφερόμενου ευρήματος του Δικαστηρίου στην παράγραφο 31(9), αποδέχομαι ως αξιόπιστη τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι ρώτησε την Εναγόμενη 2 αν μπορούσαν να καθαρίσουν το επίδικο νυφικό και πόσο χρόνο θα χρειαζόταν, καθώς και ότι η Εναγόμενη 2, αφού το επιθεώρησε, την ενημέρωσε ότι μπορούσαν να το καθαρίσουν. Περαιτέρω, αποδέχομαι τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι παρουσίασε στην Εναγόμενη 2 την καρτέλα με τις οδηγίες καθαρισμού του επίδικου νυφικού (βλ. Τεκμήριο 17) και κομμάτι υφάσματος που είχε στην κατοχή της από τη μετατροπή του επίδικου νυφικού, τα οποία η Εναγόμενη 2 δεν παρέλαβε. Η πιο πάνω μαρτυρία της Ενάγουσας δεν αντικρούστηκε με αντίθετη μαρτυρία. Τούτο, όμως, δεν αναιρεί τη μαρτυρία της Εναγόμενης 2 ότι η Ενάγουσα δεν την ενημέρωσε για τον προηγούμενο καθαρισμό και τη μετατροπή του επίδικου νυφικού, καθότι η Ενάγουσα δεν ανέφερε ότι γνωστοποίησε στην Εναγόμενη 2 την προέλευση του κομματιού ή ότι είχε προηγηθεί μετατροπή του επίδικου νυφικού. Επί τούτου, αποδέχομαι την αναντίλεκτη μαρτυρία της Εναγόμενης 2 ότι η Ενάγουσα δεν την ενημέρωσε για τον προηγούμενο καθαρισμό και τη μετατροπή του επίδικου νυφικού. Περαιτέρω, από τη μαρτυρία τόσο της Ενάγουσας όσο και της Εναγόμενης 2 προκύπτει ότι, παρότι η τελευταία ενημερώθηκε ότι το νυφικό ήτο ακριβό, δεν πληροφορήθηκε τη συγκεκριμένη χρηματική αξία του. Συνεπώς, γίνεται περαιτέρω εύρημα του Δικαστηρίου ότι, κατά την παράδοση του επίδικου νυφικού στις 20.09.22, η Ενάγουσα ρώτησε την Εναγόμενη 2 αν μπορούσαν να το καθαρίσουν και πόσο χρόνο θα χρειαζόταν και ότι η Εναγόμενη 2, αφού το επιθεώρησε, την ενημέρωσε ότι μπορούσαν να το καθαρίσουν. Περαιτέρω, γίνονται ευρήματα του Δικαστηρίου ότι η Ενάγουσα παρουσίασε στην Εναγόμενη 2 την καρτέλα με τις οδηγίες καθαρισμού του επίδικου νυφικού (βλ. Τεκμήριο 17) και κομμάτι υφάσματος που είχε στην κατοχή της από τη μετατροπή του επίδικου νυφικού, τα οποία η τελευταία δεν παρέλαβε, καθώς και ότι η Εναγόμενη 2 γνώριζε ότι το επίδικο νυφικό ήτο ακριβό, αλλά δεν ενημερώθηκε για τη συγκεκριμένη χρηματική αξία ούτε για τον προηγούμενο καθαρισμό και τη μετατροπή του επίδικου νυφικού.

 

51. Τέλος, αποδέχομαι τη μαρτυρία της Εναγόμενης 2 ότι, στις 20.09.22, παρέλαβε το επίδικο νυφικό υπό την ιδιότητα της ως υπεύθυνη του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1 και ως αξιωματούχος και εκ μέρους της τελευταίας. Η μαρτυρία της αυτή συνάδει με τα προαναφερόμενα ευρήματα του Δικαστηρίου ότι το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 αποτελούσε επιχείρηση της Εναγόμενης 1 και ότι η Εναγόμενη 2 είχε την εποπτεία του, ενώ δεν προσκομίστηκε μαρτυρία ότι ανέλαβε τη πιο πάνω συναλλαγή υπό την προσωπική της ιδιότητα. Συνεπώς, προβαίνω σε περαιτέρω εύρημα ότι η Εναγόμενη 2 παρέλαβε, στις 20.09.22 το επίδικο νυφικό υπό την ιδιότητά της ως υπεύθυνη του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1 και ως αξιωματούχος και εκ μέρους της Εναγόμενης 1.

 

Καθαρισμός και ζημιές στο επίδικο νυφικό

 

52. Η μαρτυρία της Ενάγουσας, αναφορικά με το πώς καθαρίστηκε το επίδικο νυφικό στηρίζεται σε όσα κατ’ισχυρισμό της ανέφερε η Εναγόμενη 2 στις 23.09.22, αλλά και οι υπάλληλοι της Εναγόμενης 1, επ’ονόματι «Κατερίνα» και «Θωμά», στις 26.09.22 και 03.10.22 αντίστοιχα. Η Ενάγουσα δηλαδή δεν έχει προσωπική γνώση του τρόπου με τον οποίο καθαρίστηκε το επίδικο νυφικό και προκλήθηκαν ζημιές σε αυτό, ως η ίδια παραδέχθηκε.[12] Η μαρτυρία της Ενάγουσας ότι η Εναγόμενη 2, στις 23.09.22, της ανέφερε ότι το επίδικο νυφικό ξανακαθαρίστηκε επειδή παρέμειναν λεκέδες και τότε τρύπησε η φούστα και δημιουργήθηκαν κιτρινίλες επειδή δεν αντιλήφθηκαν ότι το επίδικο νυφικό ήταν μεταξωτό και δεν χρησιμοποίησαν τα κατάλληλα καθαριστικά αποτελεί εξ’ακοής μαρτυρία. Η Εναγόμενη 2 κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου και αρνήθηκε ότι προέβη στην πιο πάνω κατ’ισχυρισμό δήλωση. Ως εκ τούτου, το ζήτημα εξετάζεται στο πλαίσιο της αξιολόγησης των αντικρουόμενων εκδοχών των δύο μαρτύρων, αναφορικά με την τηλεφωνική τους συνομιλία στις 23.09.22. Έχοντας σταθμίσει τις δύο εκδοχές, δεν έχω ικανοποιηθεί ότι η Εναγόμενη 2 προέβη στην εν λόγω δήλωση με το συγκεκριμένο περιεχόμενο που της αποδίδει η Ενάγουσα. Η κατ’ισχυρισμό δήλωση της Εναγόμενης 2 δεν καταγράφηκε σε οποιαδήποτε επικοινωνία μεταξύ των μερών, το ακριβές περιεχόμενο τους δεν επιβεβαιώθηκε από ανεξάρτητη μαρτυρία και η Εναγόμενη 2 αρνήθηκε ότι προέβη σε αυτή.  Συνεπώς, δεν αποδίδω βαρύτητα σε αυτή την εξ’ακοής μαρτυρία της Ενάγουσας για σκοπούς εξαγωγής ευρήματος ως προς τη μέθοδο καθαρισμού του επίδικου νυφικού ή την αιτία πρόκλησης των ζημιών του.

 

53. Η μαρτυρία της Ενάγουσας ότι η υπάλληλος της Εναγόμενης 1 επ’ονόματι «Κατερίνα» στις 26.09.22 την ενημέρωσε τηλεφωνικά ότι κατά τη διαδικασία καθαρισμού δεν γνώριζαν ότι το επίδικο νυφικό ήταν μεταξωτό με αποτέλεσμα να μην ακολουθήσουν την ενδεδειγμένη διαδικασία και να υποστεί ζημιά επίσης αποτελεί εξ’ακοής μαρτυρία. Παρομοίως αποτελεί εξ’ακοής μαρτυρία της Ενάγουσας ότι ο υπάλληλος της Εναγόμενης 1 επ’ονόματι «Θωμά» την ενημέρωσε στις 03.10.22 ότι «κατά τον πρώτο και δεύτερο καθαρισμό δεν είχαν αντιληφθεί και δεν έλαβαν υπόψη ότι το νυφικό ήταν μεταξωτό για να χρησιμοποιήσουν τα κατάλληλα καθαριστικά και την κατάλληλη διαδικασία για τον καθαρισμό του νυφικού και αντιλήφθηκαν ότι το νυφικό ήταν μεταξωτό και ότι έπρεπε να χρησιμοποιούσαν άλλου είδους καθαριστικό μετά την πρόκληση της ζημίας». Οι υπάλληλοι της Εναγόμενης 1 επ’ονόματι «Κατερίνα» και «Θωμά», δεν κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου, παρόλο που θα ήταν εύλογο και εφικτό να κληθούν προς επίρρωση των ως άνω ισχυρισμών της Ενάγουσας, ενώ δεν δόθηκε οποιαδήποτε εξήγηση για τη μη κλήτευση τους. Δεν καταδείχθηκε, επίσης, κατά πόσο τα εν λόγω πρόσωπα συμμετείχαν προσωπικά στον καθαρισμό του επίδικου νυφικού ή ποια ήταν η πηγή της γνώσης τους αναφορικά με τη μέθοδο καθαρισμού του επίδικου νυφικού που ακολουθήθηκε και τις αιτίες των ζημιών αυτού. Παρόλο που οι κατ’ισχυρισμό δηλώσεις τους έγιναν σε χρόνο κοντινό προς τα γεγονότα, το ακριβές περιεχόμενο τους δεν επιβεβαιώθηκε από τη προσκομισθείσα μηνυματική επικοινωνία μεταξύ των μερών (βλ. σχετικά Τεκμήρια 18 και 20). Ειδικότερα, όσον αφορά την κατ’ισχυρισμό επικοινωνία της Ενάγουσας με την υπάλληλο της Εναγόμενης 1 επ’ονόματι «Κατερίνα», προσκομίστηκε δέσμη κατ'ισχυρισμό επικοινωνίας τους μέσω της εφαρμογής «Viber», μαζί με σχετικά φωτοαντίγραφα (βλ. Τεκμήρια 18 και 20). Αν και αποδέχομαι ότι υπήρξε τέτοια επικοινωνία, μεταξύ των ημερομηνιών 26.09.22 και 27.09.22 και μέσω της εφαρμογής «Viber», μεταξύ της Ενάγουσας και της «Κατερίνας», περιλαμβανομένης της αποστολής στην Ενάγουσα φωτογραφιών που απεικονίζουν το επίδικο νυφικό, εφόσον τούτο επιβεβαιώνεται από το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 18 και 20 (βλ. σχετικά σελίδες 1 έως 3 του Τεκμηρίου 20), στις εν λόγω επικοινωνίες δεν καταγράφεται ο τρόπος καθαρισμού του επίδικου νυφικού. Αντίθετα, στις 27.09.22 η «Κατερινα» αναφέρει μόνο: «Θα σας ενημερώσουμε για κάθε κίνηση. Μείνετε ήσυχη! Το ένα από τα κομμάτια του νυφικού έπαθε ζημιά! […]»  Ως εκ τούτου, δεν αποδίδω οποιαδήποτε βαρύτητα στην εξ’ακοής μαρτυρία της Ενάγουσας, ως προς το κατ’ισχυρισμόν περιεχόμενο των τηλεφωνικών συνομιλιών της με την «Κατερίνα» και τον «Θωμά», για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων αναφορικά με τη μέθοδο καθαρισμού του επίδικου νυφικού ή την αιτία πρόκλησης των ζημιών σε αυτό. Γίνεται, όμως, περαιτέρω εύρημα του Δικαστηρίου ότι υπήρξε μηνυματική επικοινωνία, μεταξύ των ημερομηνιών 26.09.22 και 27.09.22 και μέσω της εφαρμογής «Viber», μεταξύ της Ενάγουσας και της «Κατερίνας», περιλαμβανομένης της αποστολής στην Ενάγουσα φωτογραφιών που απεικονίζουν το επίδικο νυφικό.

 

54. Όσον αφορά τον τρόπο καθαρισμό του επίδικου νυφικού, η Εναγόμενη 2 είναι η μόνη μάρτυρας που κατέθεσε και είχε προσωπική γνώση της διαδικασίας που ακολουθήθηκε. Παρόλο που, για τους λόγους που εξήγησα, απορρίφθηκε η θέση της ότι το επίδικο νυφικό έφερε λεκέδες από οίνο, αποδέχομαι τη μαρτυρία της ως προς τις συγκεκριμένες ενέργειες στις οποίες η ίδια προέβη σχετικά με τον καθαρισμό του επίδικου νυφικού. Άλλωστε, η μαρτυρία της στο σημείο αυτό περιείχε δυσμενείς για την ίδια παραδοχές και ειδικότερα ότι το σχίσιμο στη φούστα προκλήθηκε από το ξελέκιασμα και ότι οι κηλίδες δημιουργήθηκαν μετά τον καθαρισμό. Η αποδοχή αυτού του μέρους της μαρτυρίας της δεν ισοδυναμεί με την αναγνώριση της ως μάρτυρα πραγματογνώμονα, καθότι αφορά γεγονότα τα οποία εμπίπτουν στην προσωπική της γνώση και συνδέονται άμεσα με τη διαδικασία και εργασία που η ίδια πραγματοποίησε. Επί τούτου σημειώνω ότι η Εναγόμενη 2 αναφέρθηκε στην επαγγελματική της εμπειρία στον τομέα του καθαρισμού υφασμάτων από τον Σεπτέμβριο του 2008 μέχρι σήμερα και προς τούτο προσκομίστηκε σχετική Βεβαίωση Προϋπηρεσίας Μισθωτού της Εναγόμενης 2 (βλ. Τεκμήριο 38). Εντούτοις, δεν εξειδίκευσε την έκταση της πείρας της στον καθαρισμό νυφικών και ειδικότερα νυφικών με τα χαρακτηριστικά και τη σύσταση του επίδικου νυφικού. Ούτε τέτοια εξειδίκευση προκύπτει από το Τεκμήριο 38. Ως εκ τούτου, δεν έχω ικανοποιηθεί ότι η Εναγόμενη 2 διαθέτει την αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη προκειμένου να εξηγήσει τις αιτίες των ζημιών που προκλήθηκαν στο επίδικο νυφικό. Εξάλλου, ούτε η Εναγόμενη 2 εξήγησε πως κατέληξε στα συμπεράσματα της επί τούτου. Ειδικότερα, δεν αποδέχομαι τη θέση της ότι οι ζημιές οφείλονταν σε προηγούμενη επεξεργασία λεκέδων από οίνο. Η ίδια παραδέχθηκε ότι δεν γνώριζε την κατάσταση του επίδικου νυφικού πριν παραδοθεί στην ίδια, ούτε από ποιον είχε κατ’ισχυρισμό προηγουμένως υποβληθεί σε επεξεργασία, αλλά απλώς υπέθεσε ότι άλλο καθαριστήριο προέβη σε πρώτη επεξεργασία. Η θέση της αυτή αποτελεί δική της εικασία η οποία δεν υποστηρίζεται από οποιαδήποτε άλλη ανεξάρτητη μαρτυρία και συνεπώς απορρίπτεται ως ατεκμηρίωτη. Επιπρόσθετα η μαρτυρία της, ως προς την αιτία πρόκλησης των ζημιών στο επίδικο νυφικό, δεν ήταν σταθερή. Ειδικότερα, ενώ στη γραπτή της δήλωση απέδωσε τις κηλίδες και το σχίσιμο στη φούστα του επίδικου νυφικού σε προηγούμενη επεξεργασία των λεκέδων οίνου ή παρεμβάσεις, μετατροπές, μεταποιήσεις ή ενέργειες της Ενάγουσας επί του υφάσματος, κατά την αντεξέταση της, ανέφερε ότι το σχίσιμο προκλήθηκε κατά το ξελέκιασμα και ότι οι κίτρινες κηλίδες από την πολυκαιρία. Οι διιστάμενες αυτές εκδοχές της Εναγόμενης 2 δεν παρέχουν ασφαλή βάση για εξαγωγή ευρήματος ως προς την ακριβή αιτία πρόκλησης των κηλίδων στη φούστα του επίδικου νυφικού. Περαιτέρω, δεν αποδέχομαι τη θέση της Εναγόμενης 2 ότι η μέθοδος καθαρισμού του επίδικου νυφικού που ακολούθησε ήταν η πλέον ενδεδειγμένη και αποτελεσματική, καθώς και σαφώς πιο ήπια και ασφαλής από το πλύσιμο στο χέρι με χλιαρό νερό, καθότι η θέση αυτή αποτελεί δική της γνώμη, για την οποία δεν θεμελιώθηκε ότι διαθέτει την αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη. Επιπρόσθετα, η μαρτυρία της Εναγόμενης 2 ότι ακολούθησε τις οδηγίες της ετικέτας του νυφικού (βλ. Τεκμήριο 7) είναι αντιφατική προς τη μαρτυρία της ότι το επίδικο νυφικό δεν πλύθηκε στο χέρι, ως αναγράφεται και συστήνεται από τον κατασκευαστή, αλλά τοποθετήθηκε σε ειδικό πλυντήριο.

 

55. Περαιτέρω, στις φωτογραφίες που απέστειλε η «Κατερίνα» στην Ενάγουσα (βλ. Τεκμήριο 18), διακρίνονται κίτρινες κηλίδες στη φούστα του επίδικου νυφικού. Το γεγονός ότι οι κηλίδες απεικονίζονται σε φωτογραφίες που απεστάλησαν λίγες ημέρες μετά τον καθαρισμό ενισχύει την αναφορά της Εναγόμενης 2 στη γραπτή δήλωση της ότι αυτές δημιουργηθήκαν μετά τον καθαρισμό και αποδυναμώνει τη μεταγενέστερη θέση της ότι προκληθήκαν από την πολυκαιρία. Οι φωτογραφίες, όμως, δεν επιτρέπουν τον προσδιορισμό της ακριβής αιτίας πρόκλησης των εν λόγω κηλίδων. Συνεπώς, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι η Εναγόμενη 2 αρχικά προέβη σε χειροκίνητη αποκηλίδωση (spotting) με σχετική δοκιμή χρώματος, ακολούθως χρησιμοποίησε ήπιο ταννικό απολεκιαστικό, δηλαδή αραιωμένο «Cavesol» (βλ. σχετικά φωτοαντίγραφο εντός του Τεκμηρίου 41 όπου το «Cavesol» περιγράφεται ως τοπικό απολεκιαστικό («spot remover») για κηλίδες από καφέ, τσάι, οίνο, «Cola», χυμούς και άλλες παρόμοιες λεκιαστικές ουσίες), περίπου με 70% κρύο απιονισμένο νερό, σε στάδια με τοπικό ξέβγαλμα, χωρίς να εφαρμόσει απολεκιαστικό στο μπούστο και στη συνέχεια τοποθέτησε το επίδικο νυφικό σε ειδικό πλυντήριο «Huebsch», σε ειδικό πρόγραμμα για ευαίσθητα ρούχα με κρύο νερό (wet-delicate») (βλ. Τεκμήριο 41). Ως εκ τούτου, γίνεται εύρημα ότι το επίδικο νυφικό δεν πλύθηκε στο χέρι. Περαιτέρω, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι το σχίσιμο στη φούστα προκλήθηκε κατά τη διαδικασία του ξελεκιάσματος και ότι οι κηλίδες στη φούστα δημιουργηθήκαν μετά τον πιο πάνω καθαρισμό του επίδικου νυφικού, χωρίς, ωστόσο, να δύναται να προβώ σε εύρημα ως προς τον ακριβή τρόπο πρόκλησης τους, καθότι δεν προσκομίστηκε σαφής μαρτυρία επί τούτου.

 

56. Σε σχέση με την κατ’ισχυρισμό ζημιά στο μπούστο, η Εναγόμενη 2 ανέφερε ότι το μπούστο δεν έφερε λεκέ και δεν αναφέρθηκε σε οποιαδήποτε ζημιά σχετικά με αυτό. Η Ενάγουσα ανέφερε ότι, κατά την προσωπική της επιθεώρηση στις 21.10.22, διαπίστωσε ότι το μπούστο ήταν «εμφανώς ζαρωμένο με διαφορετική υφή, με σταγόνες κιτρινίλας και ξεθωριασμένο/διαφοροποιημένο χρώμα». Από την εξέταση των φωτοαντίγραφων των φωτογραφιών που κατ’ισχυρισμό απεικονίζουν το επίδικο νυφικό και λήφθηκαν από τους δικηγόρους της Ενάγουσας την 21.11.24 (βλ. Τεκμήριο 33), παρατηρείται ότι το μπούστο του επίδικου νυφικού παρουσιάζεται ζαρωμένο. Δεν διαφεύγει, όμως, της προσοχής του Δικαστηρίου ότι οι φωτογραφίες λήφθηκαν δυο έτη μετά τα επίδικα γεγονότα. Συνεπώς, οι εν λόγω φωτογραφίες δεν παρέχουν ασφαλή βάση για εξαγωγή οποιουδήποτε ευρήματος σχετικά με την κατάσταση του μπούστου του επίδικου νυφικού δύο έτη προηγουμένως.

 

57. Ως προς τη ζημιά στο μπούστο του επίδικου νυφικού, όμως, αποδέχομαι ως αξιόπιστη τη μαρτυρία της Ενάγουσας, καθώς αφορά την κατάσταση του μπούστου του επίδικου νυφικού, η οποία υπέπεσε  στην προσωπική της αντίληψη κατά την επιθεώρηση στην οποία η ίδια προέβη στις 21.10.22 και η μαρτυρία της αυτή δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση της. Συνεπώς, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι, στις 21.10.22, το μπούστο του επίδικου νυφικού ήταν ζαρωμένο, με διαφορετική υφή, με σταγόνες κιτρινίλας και ξεθωριασμένο/διαφοροποιημένο χρώμα, χωρίς, ωστόσο, να δύναμαι να προσδιορίσω τον ακριβή μηχανισμό πρόκλησης των εν λόγω ζημιών, καθώς δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε αξιόπιστη μαρτυρία επί τούτου. Δεν παραβλέπω επίσης το ηλεκτρονικό μήνυμα του οίκου ημερ. 01.02.23 (βλ. μέρος του Τεκμηρίου 4), στο οποίο αναφέρεται ότι η φούστα και το μπούστο του επίδικου νυφικού φέρουν «ανεπανόρθωτη/καταστροφική» ζημιά, αφού η φούστα του επίδικου νυφικού φέρει τρύπες, διάσπαρτες κίτρινες κηλίδες, αλλοιωμένη επιφάνεια και χρώμα και το μπούστο εμφανίζεται ζαρωμένο με κίτρινες κηλίδες και αλλοιωμένη επιφάνεια και χρώμα. Εντούτοις, οι αναφορές του συντάκτη ως προς την κατάσταση του επίδικου νυφικού αποτελούν εξ’ακοής μαρτυρία, ενώ οι χαρακτηρισμοί της ζημιάς ως «ανεπανόρθωτη/καταστροφική» αποτελούν τη γνώμη του. Ο συντάκτης δεν κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου ούτε υποβλήθηκε σε αντεξέταση, ενώ δεν διευκρινίστηκε αν επιθεώρησε προσωπικά το επίδικο νυφικό. Ως εκ τούτου, δεν αποδίδω βαρύτητα στο συγκεκριμένο μέρος του ηλεκτρονικού μηνύματος για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων ως προς τη φύση και την έκταση των ζημιών στο επίδικο νυφικό. Στο λοιπό περιεχόμενό του, το οποίο αφορά τη δυνατότητα αντικατάστασης του επίδικου νυφικού, θα αναφερθώ κατωτέρω.

 

Αντικατάσταση των ζημιών του επίδικου νυφικού

 

58. Σχετικά με την ανάγκη αντικατάστασης του επίδικου νυφικού λόγω των ζημιών που υπέστη, η Ενάγουσα ανέφερε ότι ο ιδιοκτήτης του οίκου ενημερώθηκε από την σχεδιαστήρια ότι, για να υπάρχει ομοιομορφία του χρώματος, το επίδικο νυφικό έπρεπε να κατασκευαστεί από το ίδιο τόπι υφάσματος και ότι, επειδή δεν υπήρχε πλέον διαθέσιμο ύφασμα από το τόπι που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή του, έπρεπε να αντικατασταθεί ολόκληρο. Η Ενάγουσα δεν αντεξετάστηκε επί της μαρτυρίας της αυτής. Εντούτοις, η μαρτυρία της αυτή δεν προερχόταν από προσωπική της γνώση. Η μαρτυρία της όμως συνάδει με το ηλεκτρονικό μήνυμα του οίκου ημερ. 01.02.23 (βλ. Τεκμήριο 4) όπου αναγράφεται ότι «θα πρέπει να γίνει ολική αντικατάσταση του νυφικού καθώς κατασκευάζεται ως μια ενοποιημένη διαδικασία από το ίδιο τόπι υφάσματος. Σε περίπτωση αντικατάστασης κομματιών του νυφικού από καινούρια μέρη αυτό θα ενείχε τον κίνδυνο ασυμβατότητας από πιθανή διαφοροποίηση στον τόνο του χρώματος και της υφής αφού θα χρησιμοποιηθεί ύφασμα από καινούριο τόπι για την κατασκευή των καινούριων μερών» καθώς και με την επισυνημμένη επιστολή της σχεδιάστριας όπου αναγράφεται «Creating the Imperia Gown is a unified process. Although we can produce each part separately, the Imperia is considered a wholesome gown and is not considered a two parts gown. We do not recommend producing a new part to be added to an existing one as the outcome might be incompatible to one another due to even the slightest tone deviation in fabric […]». Οι πιο πάνω γραπτές αναφορές του οίκου και της σχεδιάστριάς αποτελούν εξ’ακοής μαρτυρία. Αμφότεροι συντάκτες τους δεν κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου παρόλο που κάτι τέτοιο θα ήταν εύλογο και εφικτό. Εντούτοις, αποδίδω βαρύτητα στις εν λόγω αναφορές, καθότι προέρχονται από τον οίκο και τη σχεδιάστρια του επίδικου νυφικού και αφορούν τον τρόπο κατασκευής του και τον κίνδυνο ασυμβατότητας από τη χρήση υφάσματος προερχόμενου από διαφορετικό τόπι. Η Εναγόμενη 2 περιορίστηκε να αναφέρει ότι προτάθηκε στην Ενάγουσα η επιδιόρθωση ή ακόμη και η αντικατάσταση της φούστας, χωρίς, όμως, να προσκομιστεί μαρτυρία πραγματογνώμονα ή άλλη ανεξάρτητη μαρτυρία που να καταδεικνύει ότι η χωριστή αντικατάσταση της φούστας ήταν εφικτή χωρίς κίνδυνο διαφοροποίησης του χρώματος ή της υφής της από τα υπόλοιπα μέρη του επίδικου νυφικού. Περαιτέρω, το προτεινόμενο ράψιμο της φούστας μπορούσε να αντιμετωπίσει μόνο το σχίσιμο και όχι τις κηλίδες που δημιουργήθηκαν σε αυτή, ενώ ούτε το ράψιμο ούτε η αντικατάσταση της φούστας θα αντιμετώπιζαν τις ζημιές που διαπιστώθηκαν στο μπούστο του επίδικου νυφικού, ως το προαναφερόμενο εύρημα του Δικαστηρίου. Συνεπώς, γίνεται περαιτέρω εύρημα του Δικαστηρίου ότι, ενόψει των ζημιών στο επίδικο νυφικό, αυτό έπρεπε να αντικατασταθεί στο σύνολο του, ώστε να διασφαλιστεί η ομοιομορφία του χρώματος του καθώς αυτό κατασκευάζεται από το ίδιο τόπι υφάσματος.

 

59. Η Ενάγουσα ανέφερε ότι το συνολικό κόστος αγοράς καινούριου νυφικού «Imperia» του επίδικου νυφικού είναι €17.032, δηλαδή €12.800 πλέον Φ.Π.Α., ήτοι σύνολο €15.232, πλέον €1.000 για πρόβες και αλλαγή πατρόν και €800 για έξοδα αποστολής και τελωνισμού. Προς υποστήριξη της μαρτυρίας της προσκόμισε το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 01.02.23 του οίκου (βλ. μέρος του Τεκμηρίου 4), στο οποίο επιβεβαιώνονται τα πιο πάνω ποσά. Συνεπώς, η μαρτυρία της Ενάγουσας στηρίζεται στην πληροφόρηση που έλαβε από τον οίκο, ενώ το προαναφερόμενο ηλεκτρονικό μήνυμα αποτελεί εξ’ακοής μαρτυρία. Ο συντάκτης του, ως αναφέρω ανωτέρω, δεν κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου. Εντούτοις, αποδίδω βαρύτητα στο προαναφερόμενο ηλεκτρονικό μήνυμα μόνο ως προς την τιμή αγοράς καινούριου νυφικού «Imperia», καθότι προέρχεται από τον οίκο που θα το προμήθευε και περιέχει συγκεκριμένη αναφορά στην τιμή του. Δεν παραβλέπω ότι στην επισυνημμένη επιστολή της σχεδιάστριας (βλ. μέρος του Τεκμηρίου 4) αναγράφεται ως προτεινόμενη τιμή λιανικής πώλησης («recommended retail price») του νυφικού «Imperia» το ποσό των $13.800. Εντούτοις, δεν προσκομίστηκε μαρτυρία ως προς την συναλλαγματική ισοτιμία του ποσού αυτού σε ευρώ κατά τον ουσιώδη χρόνο ούτε διευκρινίστηκε κατά πόσο περιλάμβανε φόρους ή άλλες επιβαρύνσεις. Ως εκ τούτου, η συγκεκριμένη αναφορά δεν παρέχει ασφαλή βάση για τον προσδιορισμό της τιμής αγοράς του νυφικού «Imperia» σε ευρώ. Περαιτέρω, η Εναγόμενη 2 δεν αναφέρθηκε σε οποιοδήποτε ποσό αντικατάστασης του επίδικου νυφικού ούτε προσκόμισε αντίθετη μαρτυρία ως προς την τιμή καινούριου νυφικού «Imperia». Όσον αφορά τα λοιπά ποσά, η Ενάγουσα εξήγησε ότι η αλλαγή πατρόν ήταν αναγκαία λόγω της μετατροπής που πραγματοποιήθηκε στο επίδικο νυφικό. Δεν εξήγησε, όμως, γιατί ήταν αναγκαίες οι πρόβες ούτε διευκρίνισε ποιο μέρος του ποσού των €1.000 αντιστοιχούσε στην αλλαγή πατρόν και ποιο στις πρόβες. Η απουσία αντίθετης μαρτυρίας από την Εναγόμενη 2 δεν θεραπεύει τις πιο πάνω ασάφειες της μαρτυρίας της. Συνεπώς, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι η τιμή αγοράς καινούριου νυφικού «Imperia» στις 01.02.23 ανερχόταν στο ποσό των €12,800 πλέον Φ.Π.Α, ήτοι σύνολο €15.232. Δεν δύναμαι, όμως, να προσδιορίσω ποιο μέρος του συνολικού ποσού των €1.000 αντιστοιχούσε στις πρόβες και ποιο στην αναγκαία αλλαγή πατρόν, ενόψει της μετατροπής που είχε υποστεί το επίδικο νυφικό πριν από την παράδοση του στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1. Περαιτέρω, ως αναφέρω ανωτέρω, δεν προσκομίστηκε ικανοποιητική μαρτυρία που να τεκμηριώνει ότι οι πρόβες αποτελούσαν αναγκαίο κόστος αντικατάστασης του επίδικου νυφικού «Imperia». Όσον αφορά τα έξοδα αποστολής και εκτελωνισμού, παρόλο που στο προαναφερόμενο ηλεκτρονικό μήνυμα του οίκου γίνεται αναφορά σε έξοδα αποστολής και εκτελωνισμού ύψους €800, δεν εξηγήθηκε ο τρόπος υπολογισμού τους ούτε γιατί αυτά αποτελούν αναγκαίο κόστος αντικατάστασης του επίδικου νυφικού, ιδίως ενόψει του ότι κατά την αρχική αγορά του δεν είχαν καταβληθεί αντίστοιχα έξοδα. Συνεπώς, η απόδειξη και η αναγκαιότητα του συγκεκριμένου κονδυλίου δεν αποδείχθηκε.

 

60. Δεν προσκομίστηκε επίσης μαρτυρία ως προς το κατά πόσο και σε ποιον βαθμό η χρήση του επίδικου νυφικού στον γάμο της Ενάγουσας επηρέασε την αξία του ούτε ως προς την αγοραία αξία του κατά τον χρόνο που παραδόθηκε στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1. Η μαρτυρία που προσκόμισε η Ενάγουσα αναφορικά με την αξία μεταπώλησης νυφικού τύπου «RENEE» της ίδιας σχεδιάστριας από τη συλλογή «Άνοιξη/Καλοκαίρι 2023» (βλ. Τεκμήριο 34) δεν είναι βοηθητική για τον σκοπό αυτό, καθότι δεν προσκομίστηκε μαρτυρία ως προς τα χαρακτηριστικά, την κατάσταση και τον βαθμό ομοιότητας των δύο διαφορετικών μοντέλων. Ούτε η αλληλογραφία της Ενάγουσας με την μπουτίκ «Zoro» (βλ. Τεκμήριο 35) είναι βοηθητική ως προς την αγοραία αξία του επίδικου νυφικού κατά τον ουσιώδη χρόνο, αφού σε αυτή γίνεται απλώς αναφορά στην τιμή πώλησής του ως καινούριου και στο γεγονός ότι δεν ήταν πλέον διαθέσιμο προς πώληση από την εν λόγω μπουτίκ. Παρομοίως, η μαρτυρία αναφορικά με την τιμή πώλησης του νυφικού «Imperia» σε ρωσική ιστοσελίδα (βλ. Τεκμήριο 36) δεν αποδεικνύει την αξία μεταχειρισμένου νυφικού αντίστοιχου με το επίδικο, αφού, σύμφωνα με τη μαρτυρία της Ενάγουσας, η σχετική διαφήμιση αφορούσε καινούριο νυφικό, το οποίο, κατά την εκτίμηση της, παρέμενε σε απόθεμα. Από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 36 προκύπτει ότι στην εν λόγω διαφήμιση αναγράφεται τιμή πώλησης 890.000 ρουβλία, ενώ προσκομίστηκαν δύο διαφορετικές μετατροπές του ποσού αυτού σε ευρώ, ήτοι €8.667 και €8.384,69, χωρίς να διευκρινιστεί, ως προς την καθεμία, η ημερομηνία, η πηγή και η συναλλαγματική ισοτιμία που εφαρμόστηκε. Περαιτέρω, η Ενάγουσα ανέφερε ότι, λόγω των υφιστάμενων περιορισμών και κυρώσεων, δεν είναι δυνατή η αγορά του νυφικού από τη συγκεκριμένη ιστοσελίδα. Δεν προσκομίστηκε, όμως, διευκρινιστική μαρτυρία αναφορικά με τη φύση και την εφαρμογή των εν λόγω περιορισμών ούτε καταδείχθηκε κατά πόσο το νυφικό ήταν πράγματι διαθέσιμο στο κατάλληλο μέγεθος και μπορούσε να αποσταλεί στην Κύπρο. Επίσης, η αναφορά της Ενάγουσας ότι ενδεχομένως θα επιβάλλονταν επιπλέον Φ.Π.Α. και έξοδα αποστολής παρέμεινε υποθετική και δεν συνοδεύτηκε από συγκεκριμένα στοιχεία ως προς το ύψος τους. Συνεπώς, από την προσκομισθείσα μαρτυρία, δεν δύναμαι να προβώ σε ασφαλές εύρημα ως προς την αγοραία αξία του επίδικου νυφικού, ως χρησιμοποιημένου, κατά τον χρόνο που παραδόθηκε στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 ούτε ως προς οποιαδήποτε μείωση της αξίας του λόγω της προηγούμενης χρήσης του. Τούτο, όμως, δεν αναιρεί το προαναφερόμενο εύρημα ως προς την τιμή αγοράς καινούριου νυφικού «Imperia» από τον οίκο στις 01.02.23.

 

61. Αποδέχομαι επίσης τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι το επίδικο νυφικό είχε τεράστια συναισθηματική αξία για την ίδια, το μπούστο του επίδικου νυφικού θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για επίσημες εμφανίσεις, καθώς και ότι επιθυμούσε να το κατέχει για συναισθηματικούς λόγους και προκειμένου να το διατηρήσει σε αρίστη κατάσταση και να το παραδώσει στις θυγατέρες της. Η πιο πάνω μαρτυρία της παρέμεινε αναντίλεκτη ενώ επιβεβαιώνεται και από το περιεχόμενο του μηνύματος της ημερ. 27.09.22 προς την «Κατερίνα» (βλ. σελ. 1 του Τεκμηρίου 20). Συνεπώς  γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι το επίδικο νυφικό είχε τεράστια συναισθηματική αξία για την Ενάγουσα και ότι επιθυμούσε να το διατηρήσει για τους πιο πάνω σκοπούς. Περαιτέρω, αποδέχομαι ως αξιόπιστη τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι η προγραμματισμένη φωτογράφιση του ζεύγους δεν πραγματοποιήθηκε εξαιτίας της ζημιάς που υπέστη το επίδικο νυφικό. Η μαρτυρία της ότι η φωτογράφιση μπορούσε να πραγματοποιηθεί σε ημερομηνία μεταγενέστερη της προγραμματισμένης δεν κλονίζει την αξιοπιστία της. Αντιθέτως, καταδεικνύει ότι ήταν διατεθειμένη να μεταθέσει την ημερομηνία της φωτογράφισης, προκειμένου να αναμένει την επιστροφή του επίδικου νυφικού. Η μαρτυρία της Εναγόμενης 2 ότι προσφέρθηκαν στην Ενάγουσα επιλογές ώστε να έχει νυφικό για φωτογράφιση ή ότι μπορούσε να πραγματοποιήσει τη φωτογράφιση με άλλο νυφικό δεν πείθει. Η Εναγόμενη 2 δεν προσδιόρισε ποιες ακριβώς επιλογές προτάθηκαν ούτε, ειδικότερα, ανέφερε ότι προτάθηκε στην Ενάγουσα η παραχώρηση άλλου νυφικού για τη φωτογράφιση. Ούτε τέτοια πρόταση προκύπτει από την αλληλογραφία μεταξύ των δικηγόρων των μερών. Συνεπώς, σε συνέχεια του ευρήματος του Δικαστηρίου στην υπό παράγραφο 31(8) γίνεται περαιτέρω εύρημα του Δικαστηρίου ότι η προγραμματισμένη φωτογράφιση του ζεύγους δεν πραγματοποιήθηκε, ούτε κατά την αρχικώς καθορισθείσα ημερομηνία ούτε μεταγενέστερα, εξαιτίας των ζημιών που υπέστη το επίδικο νυφικό.  

 

Κατ’ισχυρισμό αθέμιτες πρακτικές Εναγόμενης 1

 

62. Η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι μετά τη χρήση του επίδικου νυφικού και πριν από την προγραμματισμένη φωτογράφιση επέλεξε το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 γιατί διαφημίζετο ότι ήτο ένα από τα 17 καθαριστήρια της αλυσίδας καταστημάτων καθαριστηρίων «Drops Laundry Services» που έδρευε στην Ελλάδα με μεγάλη πείρα και αξιοπιστία. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι η πρόσοψη του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1 είναι μέχρι και σήμερα η ίδια με τις προσόψεις των καθαριστηρίων στην Ελλάδα. Προς απόδειξη της πιο πάνω μαρτυρίας της, προσκόμισε εκτυπώσεις από την ιστοσελίδα «dropslaundry.gr» (βλ. Τεκμήριο 12), οι οποίες, κατ’ισχυρισμόν, εκτυπώθηκαν πριν από την αποστολή της επιστολής ημερ. 09.02.23 (βλ. Τεκμήριο 21) και στις οποίες παρουσιάζονται η πρόσοψη, το ωράριο λειτουργίας, η διεύθυνση και τα στοιχεία επικοινωνίας του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1. Η εν λόγω πρόσοψη του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1, όπως διακρίνεται και στις εκτυπώσεις από το «Google Maps» (βλ. Τεκμήριο 16) οι οποίες φέρουν ημερομηνία 13.01.25, γεγονός που συνάδει με τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι εκτυπωθήκαν μετά από την αποστολή της επιστολής ημερ. 09.02.23, παρουσιάζει ομοιότητες με τις προσόψεις των καθαριστηρίων «Drops Laundry» στην Ελλάδα, ως διακρίνεται από τις εκτυπώσεις στην ιστοσελίδα «dropslaundry.gr» (βλ. Τεκμήριο 13), οι οποίες φέρουν ημερομηνία 22.06.23, γεγονός που συνάδει με τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι εκτυπωθήκαν μετά από την αποστολή της επιστολής ημερ. 09.02.23. Στην σελίδα των «Drops Laundry Services» στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης «Facebook» (βλ. Τεκμήριο 14), η οποία επίσης κατ’ισχυρισμό εκτυπώθηκε πριν από την αποστολή της επιστολής ημερ. 09.02.23, δηλώνεται ως επίσημη ιστοσελίδα τους «http://www.dropslaundry.gr», ενώ περιλαμβάνεται και δημοσίευμα ημερ. 29.05.17 ότι η ελληνική εταιρεία καθαριστηρίων «Drops Laundry» προχωρεί σε επέκταση των δραστηριοτήτων της στην Κύπρο με δύο (2) νέα καταστήματα συμπεριλαμβανομένου του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1. Περαιτέρω, στην εκτύπωση από τον ιστότοπο «yellow.place» ημερ. 15.06.23 (βλ. Τεκμήριο 15) αναγράφεται ότι η αλυσίδα «Drops Laundry Services» της Ελλάδας απαρτίζεται σήμερα από 17 καταστήματα, συμπεριλαμβανομένου του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1. Το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 12, 14 και 15 καταδεικνύει ότι, κατά τον χρόνο εκτύπωσης τους, υπήρξαν διαδικτυακά προσβάσιμες αναφορές με τις οποίες το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 παρουσιαζόταν ως συνδεδεμένο με την αλυσίδα καταστημάτων καθαριστηρίων «Drops Laundry Services», η οποία έδρευε στην Ελλάδα. Δεν αμφισβητήθηκε η μαρτυρία της Ενάγουσας ότι τα Τεκμήρια 12 και 14 εκτυπωθήκαν πριν από την αποστολή της επιστολής ημερ. 09.02.23. Το Τεκμήριο 15 φέρει ημερομηνία 15.06.23, το Τεκμήριο 13 φέρει ημερομηνία 22.06.23 και το Τεκμήριο 16 φέρει ημερομηνία 13.01.25. Εντούτοις, δεν προσδιορίστηκε η ακριβής ημερομηνία εκτύπωσης των Τεκμηρίων 12 και 14 ούτε προσκομίστηκε μαρτυρία πότε λήφθηκαν οι φωτογραφίες εντός του Τεκμηρίου 12. Όσον αφορά την ένδειξη «01 Νοεμβρίου» που εμφανίζεται σε ορισμένες σελίδες του Τεκμηρίου 14, δεν προσδιορίζεται το σχετικό έτος εκτύπωσης του. Περαιτέρω, η δημοσίευση ημερ. 29.05.17 αποδεικνύει την επέκταση της ελληνικής αλυσίδας καθαριστηρίων «Drops Laundry Services» στην Κύπρο κατά τον συγκεκριμένο χρόνο, όχι όμως τη συνέχιση της μεταξύ τους σχέσης κατά τον επίδικο χρόνο. Η ημερομηνία που φέρει το Τεκμήριο 13  αφορά την εκτύπωση της και δεν αποδεικνύει, χωρίς άλλη σχετική μαρτυρία, τον χρόνο κατά τον οποίο λήφθηκαν οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται σε αυτό. Στο Τεκμήριο 16 περιλαμβάνονται στιγμιότυπα οθόνης από το «Google Maps» ημερομηνίας 13.01.25, στα οποία, ως η αναντίλεκτη μαρτυρία της Ενάγουσας, εξακολουθούσαν να είναι προσβάσιμες πέντε (5) φωτογραφίες σχετικές με το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1. Ειδικότερα, περιλαμβάνονται δύο φωτογραφίες της πρόσοψής του, αναρτημένες από διαφορετικούς χρήστες, οι οποίες φέρουν ημερομηνίες Ιανουαρίου και Οκτωβρίου 2024, δύο φωτογραφίες της πρόσοψης που φέρουν ημερομηνίες Μαρτίου 2018 και Μαρτίου 2019, καθώς και μία φωτογραφία ημερομηνίας Μαρτίου 2019 στην οποία αναγράφεται η ιστοσελίδα «www.dropslaundry.gr». Η μαρτυρία της Ενάγουσας ότι οι εν λόγω φωτογραφίες δεν είχαν αφαιρεθεί επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι εξακολουθούσαν να εμφανίζονται στο «Google Maps» κατά την εκτύπωση του Τεκμηρίου 16 στις 13.01.25. Εντούτοις, δεν προσκομίστηκε μαρτυρία ως προς το ποιος διαχειριζόταν τις ιστοσελίδες «dropslaundry.gr», «yellow.place», «Google Maps» και τη σελίδα της «Drops Laundry Services» στο «Facebook» καθώς και ως προς το ποιος προέβη στις σχετικές διαδικτυακές καταχωρίσεις. Παρόλο που σε ορισμένες καταχωρίσεις στο «Google Maps» εμφανίζονται ονόματα χρηστών ή λογαριασμών, δεν προσκομίστηκε μαρτυρία ως προς την ιδιότητα των προσώπων που βρίσκονταν πίσω από αυτούς, τη σχέση τους με τις Εναγόμενες ή κατά πόσο ενεργούσαν με την εξουσιοδότηση τους. Ούτε προσκομίστηκε μαρτυρία κατά πόσο οι Εναγόμενες είχαν τον έλεγχο του περιεχομένου των πιο πάνω ιστοσελίδων ή τη δυνατότητα να προβούν σε σχετική τροποποίηση ή διαγραφή του περιεχομένου τους. Η μεταβίβαση των μετοχών της Εναγόμενης 1 στην Εναγόμενη 2 στις 29.07.22 δεν αποδεικνύει, αφ’εαυτής, την ύπαρξη ή την απουσία τέτοιας δυνατότητας.

 

63. Συνεπώς, προβαίνω σε εύρημα ότι, σε απροσδιόριστο προς το Δικαστήριο χρόνο πριν από την αποστολή της επιστολής ημερ. 09.02.23, υπήρξαν διαδικτυακά προσβάσιμες στην ιστοσελίδα «dropslaundry.gr» και στη σελίδα της «Drops Laundry Services» στο «Facebook» αναφορές με τις οποίες το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 παρουσιαζόταν ως συνδεδεμένο με την αλυσίδα καταστημάτων καθαριστηρίων «Drops Laundry Services», η οποία έδρευε στην Ελλάδα (βλ. Τεκμήρια 12 και 14). Περαιτέρω, στις 15.06.23, το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 παρουσιαζόταν στον ιστότοπο «yellow.place» ως ένα από τα δεκαεπτά (17) καταστήματα της εν λόγω αλυσίδας (βλ. Τεκμήριο 15). Περαιτέρω, προβαίνω σε εύρημα ότι η πρόσοψη του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1, όπως απεικονίζεται στο Τεκμήριο 12, καθώς και στις φωτογραφίες ημερομηνίες Μαρτίου 2018, Μαρτίου 2019, Ιανουαρίου 2024 και Οκτωβρίου 2024 που περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 16, παρουσίαζε ομοιότητες με τις προσόψεις των καταστημάτων «Drops Laundry» στην Ελλάδα, όπως αυτές απεικονίζονται στο Τεκμήριο 13.

 

64. Eπί τούτου, δεν παραβλέπω τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 διαγράφηκε από την επίσημη ιστοσελίδα των καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» της Ελλάδας μετά τις 09.02.23 και ότι στις επιστολές των δικηγόρων της Ενάγουσας ημερ. 22.03.23 προς τους δικηγόρους των Εναγομένων και την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων (βλ. Τεκμήρια 23 και 24 αντίστοιχα) αναφέρεται ότι το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 εξακολουθούσε να παρουσιάζεται στην ιστοσελίδα της ελληνικής αλυσίδας καθαριστηρίων ως μέρος της αλυσίδας καταστημάτων της μέχρι τον Φεβρουάριο του 2023 και ότι, μετά την παραλαβή από την ελληνική αλυσίδα καθαριστήριών της επιστολής των δικηγόρων της Ενάγουσας ημερ. 09.02.23 (βλ. Τεκμήριο 21), αφαιρέθηκε από αυτή. Παρόλο που οι αναφορές στις προαναφερθείσες επιστολές προέρχονται από την δικηγόρο της Ενάγουσας και αποτελούν εξ ακοής μαρτυρία, είναι συγκεκριμένες, διατυπώθηκαν σε χρόνο κοντινό προς τα γεγονότα, συνάδουν επί τούτου με τη μαρτυρία της Ενάγουσας και δεν αντικρούστηκαν με αντίθετη μαρτυρία. Ως εκ τούτου, αποδίδω σε αυτές βαρύτητα ως προς το περιορισμένο αυτό γεγονός και προβαίνω σε εύρημα ότι, μετά την παραλαβή από την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων της επιστολής των δικηγόρων της Ενάγουσας ημερ. 09.02.23, το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 είχε αφαιρεθεί από την ιστοσελίδα «https://dropslaundry.gr». Δεν δύναμαι, όμως, να προσδιορίσω την ακριβή ημερομηνία αφαίρεσής του, το πρόσωπο που προέβη σε αυτή ή κατά πόσο οι Εναγόμενες είχαν τη δυνατότητα να προκαλέσουν την αφαίρεσή του.

 

65. Περαιτέρω, αποδέχομαι την αναντίλεκτη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι επέλεξε το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 για τον καθαρισμό του επίδικου νυφικού, επειδή είχε δει, στην ιστοσελίδα των καθαριστήριών «DROPS LAUNDRY SERVICES», ήτοι στην ιστοσελίδα «https://dropslaundry.gr», το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 να διαφημίζετο ως ένα από τα 17 καθαριστήρια της αλυσίδας καταστημάτων καθαριστηρίων «Drops Laundry Services» που έδρευε στην Ελλάδα. Επίσης, αποδέχομαι τη μαρτυρία της ότι, εάν γνώριζε πως το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 ήταν ανεξάρτητο από την εν λόγω ελληνική αλυσίδα, δεν θα επέλεγε τις υπηρεσίες του. Η μαρτυρία της ως προς τον λόγο για τον οποίο επέλεξε το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 και την καθοριστική σημασία που απέδωσε στην παρουσιαζόμενη σύνδεση του με την αλυσίδα καταστημάτων καθαριστηρίων «Drops Laundry Services» που έδρευε στην Ελλάδα δεν αμφισβητήθηκε και συνάδει με τις προαναφερόμενες εκτυπώσεις και τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου, γίνεται το σχετικό εύρημα του Δικαστηρίου.  

 

66. Οι περαιτέρω θέσεις της Ενάγουσας ότι οι Εναγόμενες άφησαν εσκεμμένα το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 να παρουσιάζεται ως συνδεδεμένο με την καθαριστήρια στην Ελλάδα, απέφυγαν να δημιουργήσουν δική τους ιστοσελίδα και ενήργησαν με πρόθεση να προσελκύσουν εργασία μέσω ψευδών παραστάσεων αποτελούν συμπεράσματα της ίδιας ως προς την πρόθεση των Εναγομένων. Ως ανέφερα ανωτέρω, δεν αποδείχθηκε ότι οι Εναγόμενες διαχειρίζονταν ή ήλεγχαν το σχετικό διαδικτυακό περιεχόμενο ή ότι είχαν τη δυνατότητα να προβούν στην τροποποίηση ή διαγραφή του. Ούτε καταδείχθηκε οποιαδήποτε βάση από την οποία να προκύπτει υποχρέωση τους να δημιουργήσουν αυτοτελή ιστοσελίδα, ενώ η απουσία τέτοιας ιστοσελίδας δεν αποτελεί, αφ’εαυτής, επαρκή βάση για την εξαγωγή συμπεράσματος ως προς την πρόθεση τους. Ως εκ τούτου, δεν αποδέχομαι τις πιο πάνω θέσεις της Ενάγουσας στον βαθμό που αφορούν την πρόθεση και την εσκεμμένη συμπεριφορά των Εναγομένων. 

 

67. Οι Εναγόμενοι 1 και 2, στην Έκθεση Υπεράσπιση τους, δηλώνουν ότι μέχρι το καλοκαίρι του 2022 η Εναγόμενη 1 ήτο συνδεδεμένη και/ή μέρος ευρύτερης αλυσίδας καταστημάτων επιχείρησης καθαριστηρίων με έδρα την Ελλάδα με την επωνυμία «DROPS LAUNDRY ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ DROPS LAUNDRY SERVISES A.E.» καθώς και ότι, ένεκα της εξαγοράς, διεύθυνσης και διαχείρισης της Εναγόμενης 1 από την Εναγόμενη 2, οι σχέσεις μεταξύ της Εναγόμενης 1 και των καταστημάτων στην Ελλάδα, από το 2023 και εντεύθεν, έπαυσαν να υφίστανται τόσο σε πραγματικό όσο και σε νομικό επίπεδο.  Κατά τη μαρτυρία της, η Εναγόμενη 2 δήλωσε ότι μέχρι και το καλοκαίρι του 2022 η Εναγόμενη 1 αποτελούσε μέρος της ευρύτερης αλυσίδας καταστημάτων επιχείρησής καθαριστηρίων με έδρα την Ελλάδα, με την επωνυμία «DROPS» ή «DROPS LAUNDRY». Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι, όταν αγόρασε τις μετοχές της Εναγόμενης 1, συμφώνησε γραπτώς με τον εν λόγω όμιλο την παραχώρηση του δικαιώματος της χρήσης του εμπορικού σήματος έως και το τέλος του Ιουνίου 2024 και με ετέρα σχετική γραπτή συμφωνία ανανέωσης έως τις 30.06.26. Στο αντίγραφο της συμφωνίας χρήσης ονόματος (βλ. Τεκμήριο 39), πριν από τους όρους της, αναγράφεται, ότι επειδή η εταιρεία «DROPS RETAIL ΙΚΕ», ως «ΠΑΡΟΧΟΣ,» δραστηριοποιείται στην Ελλάδα με την επωνυμία «DROPS» και/ή «DROPS LAUNDRY» και έχει εγγεγραμμένο το πιο πάνω όνομα και εμπορικό σήμα επ’ονόματι της, επειδή η Εναγόμενη  1, πριν πωληθεί άνηκε στον όμιλο του Παρόχου και δραστηριοποιείτο στην Κύπρο με το όνομα και εμπορικό σήμα «DROPS» και/ή «DROPS LAUNDRY» και επειδή, κατά την απόκτηση των μετοχών της Εναγόμενης 1, παραχωρήθηκε στην τελευταία το δικαίωμα χρήσης του ονόματος του εμπορικού σήματος «DROPS» και/ή «DROPS LAUNDRY» μέχρι τις 30.06.24, με δικαίωμα παράτασης. Ακολούθως, στον όρο Α της εν λόγω συμφωνίας αναγράφεται ότι o Πάροχος παραχωρεί το δικαίωμα χρήσης του ονόματος και εμπορικού σήματος «DROPS» και/ή «DROPS LAUNDRY» μέχρι τις 30.06.26, περίοδος η οποία μπορεί να παραταθεί με γραπτή συγκατάθεση του. Αν και στον όρο Α της συμφωνία χρήσης ονόματος δεν αναγράφεται ξεκάθαρα σε ποιον παρέχεται η άδεια χρήσης,  στους όρους Β και Γ της συμφωνίας περιλαμβάνεται πρόνοια για το αντάλλαγμα που η Εναγόμενη 1 θα καταβάλλει στον Πάροχο καθώς και διαβεβαίωση της Εναγόμενης 1 ότι δεν θα χρησιμοποιεί το όνομα και/ή εμπορικό σήμερα πέραν του καταστήματος της στη Μέσα Γειτονιά. Από το συνολικό περιεχόμενο της συμφωνίας χρήσης ονόματος προκύπτει ότι η προβλεπόμενη παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης αφορούσε την Εναγόμενη 1. Η παραχώρηση δικαιώματος χρήσης του ονόματος και εμπορικού σήματος δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι εξακολουθούσε να υφίσταται νομική ή πραγματική σχέση μεταξύ της Εναγόμενης 1 και της αλυσίδας καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» με έδρα την Ελλάδα. Περαιτέρω, από την πιο πάνω μαρτυρία, δεν εξηγήθηκε ποια είναι η «DROPS RETAIL IKE» και ποια η σχέση της με την «DROPS LAUNDRY ANΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ DROPS LAUNDRY SERVICES A.E.» με την οποία, ως η δικογραφημένη θέση των Εναγομένων, η Εναγόμενη 1 ήτο συνδεδεμένη και/ή αποτελούσε μέρος. Επίσης δεν προσκομίστηκε πιστοποιητικό εγγραφής ή οποιαδήποτε άλλη ανεξάρτητη μαρτυρία που να αποδεικνύει σε ποιο πρόσωπο ήταν εγγεγραμμένο το κατ’ισχυρισμό εμπορικό σήμα «DROPS» και/ή «DROPS LAUNDRY». Η σχετική αναφορά στο Τεκμήριο 39 καταγράφει ότι ο Πάροχος δραστηριοποιείται με την εν λόγω επωνυμία και ότι το εν λόγω όνομα και εμπορικό σήμα είναι εγγεγραμμένα επ’ονόματι του, αλλά δεν αρκεί, αφ’ εαυτής, για σκοπούς απόδειξης της εγγραφής του εμπορικού σήματος στην αρμόδια αρχή ή της κυριότητας του. Περαιτέρω, παρόλο που στο Τεκμήριο 39 αναγράφεται ως επωνυμία, όνομα και εμπορικό σήμα το «DROPS» και/ή «DROPS LAUNDRY», δεν προσκομίστηκε πιστοποιητικό εγγραφής ή άλλη ανεξάρτητη μαρτυρία από την οποία να δύναται να εξακριβωθεί ποια ακριβώς ήταν η εγγεγραμμένη εμπορική επωνυμία και ποιο το εγγεγραμμένο εμπορικό σήμα. Η μαρτυρία της Εναγόμενης 2 επί του ζητήματος αυτού στηρίχθηκε, ουσιαστικά, στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 39 και, ως εκ τούτου, δεν αποτελεί ανεξάρτητη μαρτυρία. Ούτε οι σχετικές εκτυπώσεις (βλ. Τεκμήριο 12, 13 και 16) αρκούν προς τεκμηρίωση των ζητημάτων αυτών.  

 

68. Η Ενάγουσα, κατά τη μαρτυρία της, ανέφερε ότι μέχρι σήμερα το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 και τα καθαριστήρια «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα χρησιμοποιούν το ίδιο εμπορικό σήμα. Η αναφορά της αυτή, στον βαθμό που στηρίζεται στην οπτική σύγκριση των σχετικών εκτυπώσεων (βλ. Τεκμήρια 12, 13 και 16) δεν αποδεικνύει την κυριότητα ή τον δικαιούχο του εμπορικού σήματος. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι, από πανευρωπαϊκή ερευνά της, μόνο η «DROPS LAUNDRY ANΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ DROPS LAUNDRY SERVICES A.E.» μπορεί να παρέχει το συγκεκριμένο όνομα και ότι κατ’επέκταση η συμφωνία χρήσης ονόματος δεν είναι έγκυρη. Η θέση αυτή της Ενάγουσας δεν δικογραφήθηκε, ενώ ούτε η ίδια είχε προσωπική γνώση των σχετικών γεγονότων, αλλά κατέληξε σε συμπεράσματα με βάση δικές της έρευνες, τα στοιχεία των οποίων δεν παρουσιάστηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου, δεν αποδέχομαι τη θέση της ότι η συμφωνία χρήσης ονόματος ήταν άκυρη ή ότι μόνο η προαναφερόμενη εταιρεία είχε δικαίωμα να παραχωρήσει τη σχετική άδεια.

 

69. Κανένα πρόσωπο από τη «DROPS LAUNDRY ANΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ DROPS LAUNDRY SERVICES A.E.» ή τη «DROPS RETAIL ΙΚΕ» κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, προκειμένου να εξηγήσει τη μεταξύ τους σχέση, ποια ήταν η εταιρεία που λειτουργούσε την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» ή ποιο πρόσωπο ήταν ο εγγεγραμμένος δικαιούχος του εμπορικού σήματος και είχε εξουσία να παραχωρήσει άδεια χρήσης του. Η αναφορά διαφορετικής εταιρείας στο Τεκμήριο 39 από εκείνη που κατονομάζεται στην Έκθεση Υπεράσπισης, χωρίς οποιαδήποτε εξήγηση ως προς τη μεταξύ τους σχέση, δεν παρέχει ασφαλή βάση για σχετικό εύρημα. Συνεπώς, αποδέχομαι ότι, σύμφωνα με το Τεκμήριο 39, η «DROPS RETAIL ΙΚΕ» παραχώρησε στην Εναγόμενη 1 δικαίωμα χρήσης του ονόματος και του εμπορικού σήματος «DROPS» και/ή «DROPS LAUNDRY» μέχρι τις 30.06.26, ως άλλωστε προκύπτει από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 39, το οποίο δεν αντικρούστηκε με αντίθετη αξιόπιστη μαρτυρία. Ως εκ τούτου, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι σύμφωνα με το Τεκμήριο 39, η «DROPS RETAIL ΙΚΕ» παραχώρησε στην Εναγόμενη 1 δικαίωμα χρήσης του ονόματος και του εμπορικού σήματος «DROPS» και/ή «DROPS LAUNDRY» μέχρι τις 30.06.26. Δεν δύναμαι, όμως, να προβώ σε ασφαλές εύρημα ως προς το ποια εταιρεία λειτουργούσε την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» και, ειδικότερα κατά πόσο αυτή ήταν η «DROPS RETAIL ΙΚΕ» ή η «DROPS LAUNDRY ANΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ DROPS LAUNDRY SERVICES A.E.», ποιο ήταν το εγγεγραμμένο εμπορικό σήμα και ποιος ήταν ο δικαιούχος του, ποια ακριβώς ήταν η εγγεγραμμένη εμπορική επωνυμία και ποιος ήταν ο δικαιούχος της, ούτε ως προς το κατά πόσο η «DROPS RETAIL ΙΚΕ» είχε την εξουσία να παραχωρήσει το σχετικό δικαίωμα χρήσης.

 

70. Τέλος, όσον αφορά τη διακοπή των σχέσεων της Εναγόμενης 1 με την αλυσίδα καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα, σε συνέχεια του ευρήματος στην υπό παράγραφο 31(12),  η Εναγόμενη 2 περιορίστηκε να αναφέρει ότι μέχρι το καλοκαίρι του έτους 2022 η Εναγόμενη 1 αποτελούσε μέρος της εν λόγω αλυσίδας. Έχοντας υπόψη το εύρημα του Δικαστηρίου, ως η υπό παράγραφος 31(2), ότι στις 29.07.22 μεταβιβάστηκαν οι μετοχές της Εναγόμενης 1 στην Εναγόμενη 2, αποδέχομαι τη μαρτυρία της Εναγόμενης 2 ότι, μέχρι το καλοκαίρι του 2022, η Εναγόμενη 1 αποτελούσε μέρος της αλυσίδας καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα. Περαιτέρω, συνάδει και με το προαναφερόμενο εύρημα του Δικαστηρίου σχετικά με τα ηλεκτρονικά μηνύματα ημερ. 20.02.23 και 22.03.23 από την ηλεκτρονική διεύθυνση επικοινωνίας «info@dropslaundry.gr» (βλ. μέρος των Τεκμηρίων 21 και 24 αντίστοιχα), στα οποίο αναφερόταν ότι δεν έχουν καμιά νομική σχέση με τα καταστήματα της Κύπρου και ότι το στεγνοκαθαριστηρίο της Εναγόμενης 1 δεν είχε σχέση με την εταιρεία τους, ούτε μετοχικά ούτε νομικά καθώς και ότι είναι άλλη ιδιοκτησία και άλλη νομική εταιρεία. Βεβαίως, ούτε η μεταβίβαση των μετοχών ούτε το περιεχόμενο των πιο πάνω ηλεκτρονικών μηνυμάτων επιτρέπουν τον ασφαλή προσδιορισμό της ακριβούς ημερομηνίας κατά την οποία διακόπηκε η πραγματική σχέση της Εναγόμενης 1 με την αλυσίδα καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα. Επί τούτου, δεν παραβλέπω, τη μαρτυρία της Ενάγουσας ότι, στις 03.10.22, η υπεύθυνη του λογιστηρίου αλυσίδας καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα την ενημέρωσε τηλεφωνικά ότι δεν υφίστατο σχέση με το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1. Η πραγματοποίηση της εν λόγω τηλεφωνικής κλήσης επιβεβαιώνεται από το Τεκμήριο 20 (βλ. σχετικά σελίδα 6 στις καταστάσεις κλήσεων της Ενάγουσας από τη «Cyta» για τον μήνα Οκτώβριο 2022 εντός του Τεκμηρίου 20), ενώ δεν αμφισβητήθηκε ότι ο αριθμός τηλεφώνου που καταγράφεται σε αυτό δεν ανήκε στην αλυσίδα καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα, ως αναφέρεται στις σχετικές γραπτές σημειώσεις. Το Τεκμήριο 20 δεν καταγράφει, όμως, το περιεχόμενο της συνομιλίας. Η αναφορά αυτή αποτελεί εξ’ακοής μαρτυρία, ενώ το εν λόγω πρόσωπο δεν κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου και δεν διευκρινίστηκε η πηγή της γνώσης της ούτε σε ποια ακριβώς σχέση αναφερόταν. Συνεπώς, δεν αποτελεί, αφ’εαυτής, ασφαλή βάση για τον προσδιορισμό του χρόνου κατά τον οποίο διακόπηκε η μεταξύ τους σχέση, συνάδει όμως με τη μεταβίβαση των μετοχών και τα μεταγενέστερα ηλεκτρονικά μηνύματα. Συνεπώς, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι μέχρι και το καλοκαίρι του 2022 η Εναγόμενη 1 αποτελούσε μέρος της αλυσίδας καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα και ότι στις 20.02.23 δεν υφίστατο πλέον μεταξύ τους νομική σχέση, χωρίς, ωστόσο, να δύναμαι να προσδιορίσω πότε ακριβώς διακόπηκε η μεταξύ τους πραγματική σχέση.

 

Βάρος Απόδειξης

 

71. Αποτελεί πάγια νομολογιακή αρχή ότι σε πολιτικές υποθέσεις, το βάρος απόδειξης ή το γενικό βάρος όπως κάποτε περιγράφεται (burden/onus of proof) το έχει κατά κανόνα ο ενάγοντας και το επίπεδο απόδειξης (standard of proof) το οποίο θα πρέπει να αποσείσει είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων (balance of probabilities), δηλαδή να αποδείξει ότι η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (more probable than not) (βλ. Χρυσάνθου κ.α. v. Φραντζή (2010) 1Β Α.Α.Δ. 1295). Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη (βλ. Demil Imports Exports Ltd ν. Zήνων Η.  Kωνσταντινίδης Λτδ (2011) 1 Α.Α.Δ. 462). Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not) (βλ. Μαρσέλ κ.α ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ (2001) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1858).

 

72. Περαιτέρω, στην ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΙΕΡΗ ν. ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΛΤΔ, Πολιτική Έφεση Αρ. 141/19, ημερ. 19.05.25 με αναφορά στην αρχή ως καθιερώθηκε στην Henderson v. Henry E, Jenkings & Sons [1969] 3 All E.R. 756, αναφέρθηκε ότι  το γενικό βάρος απόδειξης σε αστικές υποθέσεις το φέρει ο Ενάγων και βασίζεται στην απλή πιθανολόγηση. Το ειδικό βάρος απόδειξης αφορά την ανάγκη παρουσίασης ικανοποιητικής μαρτυρίας για την υποστήριξη ενός επιδίκου θέματος ή ενός ισχυρισμού που μετατοπίζει το βάρος στην άλλη πλευρά να απαντήσει ικανοποιητικά για να αποσείσει εκ πρώτης όψεως συμπέρασμα που δημιουργήθηκε.

 

Νομική Πτυχή

 

Αμέλεια και «Res Ipsa Loquitur»

 

73. Με βάση τις δικογραφημένες θέσεις της Ενάγουσας, οι κύριως αξίωσεις της εδράζονται στο αστικό αδίκημα της αμέλειας και ειδικότερα στην επαγγελματική αμέλεια, εφόσον η ζημιά στο επίδικο νυφικό προέκυψε κατά την εκτέλεση του επαγγέλματος των Εναγομένων και αφορούσε υπηρεσία που εμπίπτει στην άσκηση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων τους. Προς τούτο, το Άρθρο 51 του Κεφ. 148», προνοεί τα εξής:

 

«51. Αμέλεια συνίσταται-

(α) στην τέλεση πράξης την όποια υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την όποια υπό τις περιστάσεις τέτoιo πρόσωπο θα τελούσε͘  ή

(β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως έvα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα πρoσόvτα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής:

 

Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόvo το πρόσωπο έvαvτι του oπoίoυ o υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια.»

 

74. To αστικό αδίκημα της αμέλειας, με αναφορά στο άρθρο 51 του Κεφ. 148, διευκρινίστηκε στην υπόθεση Στρατμαρκο Λτδ ν. Μιχαήλ (1989) 1(Ε) Α.Α.Δ. 453 όπου αναφέρθηκαν τα εξής: «Αμέλεια είναι, κατά το άρθρο 51 του Νόμου περί Αστικών Αδικημάτων που στην ουσία κωδικοποιεί τις αρχές του Κοινού Δικαίου στον κλάδο αυτό, παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον τούτο περιλαμβάνει την επιμέλεια που υποθετικά καταβάλλει ο μέσος λογικός άνθρωπος κάτω από τις ίδιες αντικειμενικές συνθήκες και περιστάσεις που ενήργησε ο εναγόμενος. Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του "μέσου συνετού ανθρώπου" και του "πλησίον" διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας της οποίας όφειλε να καταβάλει ο εναγόμενος. H έννοια του καθήκοντος επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης ότι, δηλαδή, η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα.»

 

75. Το άρθρο 13 του Κεφ. 148 προνοεί τα ακόλουθα για την ευθύνη κυρίου για πράξεις υπηρέτη του:

 

«13.-(1) Για τους σκοπούς του Νόμου αυτού o κύριος ευθύνεται για κάθε πράξη που τελέστηκε από τον υπηρέτη του- (α) Την όποια αυτός εξoυσιoδότησε ή εvέκριvε, ή (β) η όποια τελέστηκε από τον υπηρέτη κατά την απασχόληση του:

Νοείται ότι o κύριος δεν ευθύνεται για πράξη που τελέστηκε από οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο δεν είναι υπηρέτης του, προς το οποίο o υπηρέτης του ήθελε, χωρίς τη ρητή ή σιωπηρή εξoυσιoδότηση του, να αναθέσει τα καθήκovτα του.

(2) Πράξη θεωρείται ότι τελέστηκε κατά την απασχόληση υπηρέτη αν τελέστηκε από αυτόν υπό την ιδιότητα του ως υπηρέτη και ενόσω εκτελούσε τα συνήθη και παρεμπίπτovτα με την απασχόληση του καθήκovτα, ανεξάρτητα από το  γεγovός ότι η πράξη αυτή ήταν πλημμελής τρόπος εκτέλεσης πράξης εξoυσιoδoτημέvης από τον κύριο͘ αλλά η πράξη δεν θεωρείται ότι τελέστηκε με τον τρόπο αυτό αν τελέστηκε από υπηρέτη που εvεργoύσε για δικούς του σκοπούς και όχι εκ μέρους του κυρίου.

(3) Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού πράξη περιλαμβάνει και παράλειψη.

(4) Καμιά διάταξη που περιλαμβάνεται στο άρθρο αυτό δεν επηρεάζει την ευθύνη οποιουδήποτε υπηρέτη από οποιαδήποτε πράξη που τελέστηκε από τον υπηρέτη αυτό.»

 

76.  Το ζήτημα της εκ προστήσεως ευθύνης, υπό το πρίσμα του άρθρου 13 του Κεφ. 148, εξετάστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο σε σωρεία υποθέσεων (βλ. Χριστάκη Ποταμίτη κ.ά. ν. Έλενας Ιωάννου (1992) 1 Α.Α.Δ. 479, Καθητζιώτης ν. Μanocas Transport Ltd (1993) 1 Α.Α.Δ. 954, Ian Michael Brodie κ.α. ν. Ζήνωνος Θεοδώρου κ.α. (1998) 1 Α.Α.Δ. 1632).

 

77. Περαιτέρω, στην υπόθεση Ξενοφώντος ν. K. N. Zoo Bar Restaurant κ.ά (2016) 1 Α.Α.Δ. 2786 επαναλήφθηκε ότι στο Κυπριακό δίκαιο η αμέλεια οριοθετείτε από το άρθρο 51 του Κεφ. 148, ως ερμηνεύθηκε από τη νομολογία στη βάση της αγγλικής προσέγγισης και του κοινοδικαίου. Προς τούτο θα πρέπει θα αποδειχθεί: (1) Καθήκον επιμέλειας (duty of care) ως οριοθετήθηκε  στην υπόθεση Caparo Industries plc v. Dickman [1990] 1 All E.R. 568,[13] (2) η διάρρηξη του καθήκοντος αυτού (breach of the duty of care) και (3) η απόδειξη ότι η ζημιά που ακολουθεί είναι το αποτέλεσμα της ζημιογόνου ενέργειας του εναγόμενου και είναι άμεσα συνδεδεμένη με αυτή (causation). Στην υπόθεση Ξενοφώντος (ανωτέρω) εξετάστηκε και το ζήτημα της ευθύνης των διευθυντών της Εταιρείας όπου, στην απόφαση πλειοψηφίας, κρίθηκε ότι οι διευθυντές υπείχαν χωριστή ευθύνη για αμέλεια, αφού από τη δικογραφία και τη μαρτυρία διαπιστώθηκε ότι ήταν εξίσου αμελείς, ενεργώντας εκ μέρους της εταιρείας και είχαν την όλη ευθύνη για τον τρόπο λειτουργίας, τον έλεγχο και την ασφάλεια του χώρου. 

 

78. Σε αγωγές που αφορούν το αστικό αδίκημα της αμέλειας, το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του εκάστοτε Ενάγοντα (βλ. Σοφοκλέους ν. Καλογήρου (1997) 1(Α) Α.Α.Δ. 369). Περαιτέρω, πέραν της απόδειξης της αμέλειας, ο εκάστοτε Ενάγοντας πρέπει να αποδείξει την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ αμέλειας και της προκληθείσας ζημιάς (βλ. Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν. Λουκά (2003) 1(Α) Α.Α.Δ. 447).

 

79. Περαιτέρω, το άρθρο 51(2)(ε) του Κεφ. 148 ρυθμίζει ειδικότερα τις περιπτώσεις επαγγελματικής αμέλειας και διαλαμβάνει τα ακόλουθα:

 

«(2) Υπoχρέωση, vα μηv επιδεικvύεται αμέλεια υφίσταται στις πιo κάτω περιπτώσεις, δηλαδή-

 

[…]

 

(ε) Πρόσωπo πoυ ασκεί με αμoιβή ή άλλως πως επάγγελμα, επιτήδευμα ή ασχoλία ή παρέχει υπηρεσίες σε άλλo πρόσωπo υπέχει τέτoια υπoχρέωση έvαvτι κάθε πρoσώπoυ, επί τoυ oπoίoυ ή επί της ιδιoκτησίας τoυ oπoίoυ ασκεί τo επάγγελμα, επιτήδευμα ή ασχoλία ή πρoς στov oπoίo παρέχει τηv υπηρεσία.»

 

80. Στο σύγγραμμα του Π.Γ. Πολυβίου, «Αστικά Αδικήματα στο Κυπριακό Δίκαιο, Τόμος Α, σελ. 371 – 372, σχετικά με την επαγγελματική αμέλεια αναφέρθηκαν τα εξής:

 

«Το καθήκον κάθε ειδικευμένου επαγγελματία προς πρόσωπο που βασίζεται στη δεξιότητά του είναι η επίδειξη της επιμέλειας που αναμένεται από πρόσωπο το οποίο κατέχει και διακηρύττει ότι κατέχει τη συγκεκριμένη δεξιότητα. Το επίπεδο δεξιότητας που αναμένεται από κάποιον επαγγελματία είναι εκείνο που αναμένεται να έχει πρόσωπο το οποίο επαγγέλλεται και ασκεί το συγκεκριμένο επάγγελμα και/ή ειδικότητα. Το αναμενόμενο επίπεδο δεν είναι ούτε εκείνο του εξαιρετικά προσοντούχου ούτε αυτού που κατέχει τα ελάχιστα προσόντα. Είναι εκείνο του συνήθους επιμελούς και ικανού επαγγελματία, ο οποίος ασκεί το συγκεκριμένα επάγγελμα και/ή ειδικότητα[14].»

 

81. Όσον αφορά την αρχή «res ipsa loquitur» («το πράγμα μιλά αφ' εαυτού»), την οποία η Ενάγουσα επίσης επικαλείται προς απόδειξη των αξιώσεων της, αυτή ενσωματώνεται στο άρθρο 55 του Κεφ. 148  που προνοεί τα εξής:

 

«55. Σε αγωγή που εγείρεται σε σχέση με ζημιά, κατά την όποια απoδεικvύεται -

(α) Ότι o εvάγovτας στερείται γνώσης ή μέσων γνώσης των πραγματικών περιστατικών, τα όποια πρoκάλεσαv το συμβάν το οποίο οδήγησε στη ζημιά, και

(β) ότι η ζημιά προκλήθηκε από ιδιοκτησία, επί της oπoίας o εναγόμενος είχε πλήρη έλεγχο, και κρίνεται από το Δικαστήριο ότι η επέλευση του συμβάvτoς που προκάλεσε τη ζημιά συνδέεται περισσότερο με το γεγovός ότι o εναγόμενος παρέλειψε να καταβάλει εύλογη επιμέλεια παρά προς την καταβολή τέτοιας επιμέλειας, o εναγόμενος φέρει το βάρος της απόδειξης του ότι δεν υφίστατο αμέλεια για την όποια αυτός ευθύνεται σε σχέση με το συμβάν το οποίο οδήγησε στη ζημιά.»

 

82. Στην υπόθεση D. SKAROS ENTREPRISES LTD ν. ΑΡΧΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΥΠΡΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 496/12, ημερ. 26.09.19, ECLI:CY:AD:2019:A394 ως προς τον τρόπο εφαρμογής της εν λόγω αρχής αναφέρθηκε ότι: «Ο τρόπος εφαρμογής του εν λόγω κανόνα αποτέλεσε, διαχρονικά, αντικείμενο εξέτασης σε σωρεία υποθέσεων, με διάφορες διατυπώσεις, σχετικά.  Γίνεται ευρεία ανασκόπηση και συζήτησή τους στην εντελώς πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση Επίσημος Παραλήπτης, ως Εκκαθαριστής της Εταιρείας G.S.K. Mechanical Services Ltd κ.ά. v. Αντώνη Αντωνίου κ.ά., Πολιτικές Εφέσεις Αρ. 377/2012 και 383/2012, 20.9.2019.΄Ολες οι διατυπώσεις συγκλίνουν προς τη γενική αντίληψη ότι, εφόσον ο κανόνας αυτός τυγχάνει εφαρμογής, από κάποιο στάδιο και μετά, το βάρος απόδειξης μεταφέρεται στον εναγόμενο να καταδείξει ότι δεν υφίσταται αμέλεια από μέρους του.  Το στάδιο τούτο, ασφαλώς, έπεται της απόδειξης, από μέρους του ενάγοντος, ότι υπάρχει αμέλεια από μέρους του εναγομένου.  Τέτοιο συμπέρασμα είναι το αποτέλεσμα ευλόγων υποθέσεων, οι οποίες συνάγονται από τη μαρτυρία την οποία το δικαστήριο έχει ενώπιον του.»

 

83. Στην υπόθεση GSK MECHANICAL SERVICES LTD (ανωτέρω), αναφέρθηκαν τα ακόλουθα ως προς το κατά πόσον απαιτείται η δικογράφηση του «res ipsa loquitur»:

 

«Δεν απαιτείται η δικογράφησή του, αρκεί να προκύπτει από τα δικογραφημένα και αποδεδειγμένα γεγονότα ότι το ατύχημα προκλήθηκε, εκ πρώτης όψεως, λόγω αμέλεια εκ μέρους του εναγομένου. Όπως λέχθηκε από το δικαστή Davies LJ, στην υπόθεση Bennett v. Chemical Construction (G.B.) Ltd, [1971] 1 W.L.R. 1571 "I have said that in my opinion it is not necessary to plead res ipsa loquitur. If the facts pleaded and the facts proved show that the cause of the accident was apparently and on its face due to some negligence, that is sufficient ..."»

 

84. Περαιτέρω, παρά το ότι δεν χρειάζεται η δικογράφηση του κανόνα, εντούτοις στην υπόθεση Σάββα ν. Κυριακίδη  (2008) 1 Α.Α.Δ. 83 αναφέρθηκαν τα εξής:

 

 «[…] στην έκθεση απαίτησης αν δεν αναφερθεί οτιδήποτε άλλο, θα πρέπει τουλάχιστον να αναφερθεί ότι ο ενάγων θα ισχυριστεί ότι δεν γνωρίζει όλα τα γεγονότα, εφόσον οι περιστάσεις που προκάλεσαν το ατύχημα ήταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο και εποπτεία του εναγομένου. Διαφορετικά ο ενάγων αφήνει να νοηθεί ότι γνωρίζει όλα τα γεγονότα, με αποτέλεσμα να τυγχάνουν εφαρμογής τα όσα αναφέρθηκαν στην Αθανασίου ν. Κουκούνης, ανωτέρω, ότι, όπου τα γεγονότα είναι γνωστά και ο ενάγων βασίζεται σ' αυτά και τα παραθέτει, θα πρέπει να τα αποδεικνύει για να πετύχει. Ενώ στην περίπτωση επίκλησης της αρχής του res ipsa loquitur, δεν νοείται η κλήση πραγματογνωμώνων μαρτύρων προς απόδειξη της αμέλειας. (Βλ. Garner v. Morrell, The Times, October 31, 1953).»

 

85. Επίσης, στην υπόθεση Χρίστος Ζαχαροπλάστης v. Κοινοτικό Συμβούλιο Κακοπετριάς, Πολιτική Έφεση Αρ. 330/2011, ημερ. 04.10.17, ECLI:CY:AD:2017:A335 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:

 

«Στην υπόθεση Κώστα κ.ά. ν. Δημητρίου κ.ά. (2009) 1 Α.Α.Δ. 1073 τονίστηκε ότι το άρθρο 55 του Κεφ. 148 καθιερώνει την αρχή res ipsa loquitur του Αγγλικού Κοινοδικαίου, ως μέρος του Κυπριακού Δικαίου, και ότι η εφαρμογή της εν λόγω αρχής δεν συνάδει με την προσκόμιση μαρτυρίας για την απόδειξη της αμέλειας του εναγομένου. Η απλή παράθεση λεπτομερειών αμέλειας, στην έκθεση απαίτησης, δεν συνιστά κώλυμα για την επίκληση του προαναφερόμενου αξιώματος (βλ. επίσης, Πολυξένη Τομαρίδου-Ηλιάδου ν. Δήμου Πάφου, Πολ. Έφεση Αρ. 355/2011,ημερομηνίας 24.3.2017,ECLI:CY:AD:2017:A109,) […] Η παράθεση λεπτομερειών αμέλειας των εφεσιβλήτων, σε συνδυασμό με τη μαρτυρία που δόθηκε από τον ΜΕ1 προς απόδειξη του επίδικου θέματος, δεν παρέχει καμία δυνατότητα διαζευκτικής επίκλησης του res ipsa loquitur (βλ. Pambis Fellas Sports Ltd v. Karyatis Centre Ltd (πιο πάνω)).»

 

86. Όσον αφορά το ζήτημα των αποζημιώσεων σκοπός είναι η αποκατάσταση και η επαναφορά του Ενάγοντα στη θέση όπου θα βρισκόταν εάν δεν είχε επισυμβεί το ζημιογόνο συμβάν το οποίο προέκυψε συνέπεια της αμέλειας του Εναγομένου (βλ. σχετικά Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi (1982) 1 C.L.R. 789 και D.C. M. Mastersoft Ltd ν. Στυλιανου (2001) 1 Α.Α.Δ. 1736). Η υποχρέωση προς αποζημίωση του παθόντος περιγράφεται ως εξής στο σύγγραμμα McGregor on Damages, 15η έκδοση, σελ. 7 και 8:

 

«Τhe statement of the general rule from which one must always start in resolving a problem as to the measure of damages, a rule equally applicable to tort and contract, has its origin in the speech of Lord Blackburn in Livingstone v. Rawyards Coal Co. [1880] 5 Αpp. Cas. 25, 39. He there defined the measure of damages as "that sum of money which will put the party who has been injured, or who has suffered, in the same position as he would have been in if he had not sustained the wrong for which he is now getting his compensation or reparation." This statement has been consistently referred to or cited with approval, or restated in similar language».

 

87. Στο σύγγραμμα του Π. Γ. Πολυβίου, «Αστικά Αδικήματα στο Κυπριακό Δίκαιο. Τόμος Β» στις σελ. 1061 αναφέρεται ότι: «Οι συνήθεις αποζημιώσεις είναι δύο ειδών: οι ειδικές αποζημιώσεις που έχουν ως στόχο την κάλυψη των εξόδων και δαπανών που υπέστη ο ενάγων ως αποτέλεσμα του αστικού αδικήματος του εναγομένου και οι γενικές αποζημιώσεις, οι οποίες έχουν ως σκοπό την απόδοση ικανοποίησης στον ενάγοντα για τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη ως αποτέλεσμα του συμβάντος που προκλήθηκε από την παράβαση καθήκοντος του εναγόμενου». Ακολούθως, στις σελ. 1061-1067, γίνεται αναφορά στο τι αφορούν οι γενικές και ειδικές αποζημιώσεις, υπό το πρίσμα διάπραξης αστικού αδικήματος. Προς τούτο, σύμφωνα με την νομολογία, οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να καταγράφονται με λεπτομέρεια στις έγγραφες προτάσεις και να αποδεικνύονται αυστηρά από τον Ενάγοντα με την προσκόμιση της κατάλληλης αποδεκτής μαρτυρίας (βλ. Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου (1996) 1 Α.Α.Δ. 1157 και Νεοκλής Αντωνιάδης ν. Μιχάλης Σταύρου (1998) 1 Α.Α.Δ. 1171).

 

88. Επίσης, στο σύγγραμμα McGregor On Damages 20^η έκδοση, παράγραφος 37-063, σελ. 1156 αναφέρονται τα ακόλουθα ως προς το σύνηθες μέτρο αποζημίωσης σε περίπτωση καταστροφής αγαθών: «The normal measure of damages is the market value of the goods destroyed at the time and place of destruction.» Επίσης στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, 22^η έκδοση, παράγραφος 28-116, σελίδα 2054 αναφέρονται τα εξής ως προς το μέτρο αποζημιώσεων σε περίπτωση καταστροφής αγαθών: «Destruction of goods.  Where goods are destroyed by the wrongful act of the defendant, the normal rule is that the claimant is entitled to the sum of money which he would have to pay in the market for identical or essentially similar goods (i.e. the replacement cost), plus in a proper case damages for the loss of use during the period before replacement.»

 

Αθέμιτη εμπορική πρακτική

 

89. Σε σχέση με την αθέμιτη εμπορική πρακτική, επί την οποία η Ενάγουσα επίσης στηρίζει την παρούσα απαίτηση της, στην γραπτή αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της γίνεται επίκληση μόνο στον περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμου του 2021 (Ν.112(Ι)/21) (εφ’εξής «ο Νόμος»). Συνεπώς, η κατ’ισχυρισμό αθέμιτη εμπορική πρακτική θα εξεταστεί μόνο υπό το πρίσμα του Νόμου. Στο άρθρο 2 του Νόμου ο «καταναλωτής» σημαίνει «κάθε φυσικό πρόσωπο το οποίο, όσον αφορά τις συμβάσεις ή εμπορικές πρακτικές που καλύπτει ο παρών Νόμος, ενεργεί για λόγους οι οποίοι δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή ελεύθερη επαγγελματική του δραστηριότητα» ενώ στο άρθρο 4 του Νόμου «εμπορική πρακτική» σημαίνει «κάθε πράξη, παράλειψη, τρόπο συμπεριφοράς ή εκπροσώπησης, εμπορική επικοινωνία, συμπεριλαμβανομένης της διαφήμισης και του μάρκετινγκ, ενός εμπορευόμενου, άμεσα συνδεόμενη με την προώθηση, πώληση ή προμήθεια ενός προϊόντος σε καταναλωτές», «επαγγελματική ευσυνειδησία» σημαίνει «το μέτρο της ειδικής τεχνικής ικανότητας και μέριμνας που ευλόγως αναμένεται να επιδεικνύει ένας εμπορευόμενος προς τους καταναλωτές, κατ’ αναλογία προς την έντιμη πρακτική της αγοράς και/ή τη γενική αρχή της καλής πίστης, στον τομέα δραστηριοτήτων του εμπορευόμενου» και «μέσος καταναλωτής» σημαίνει τον «καταναλωτή που έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως προσεκτικός και ενημερωμένος, λαμβανομένων υπόψη των κοινωνικών, πολιτιστικών και γλωσσικών παραγόντων, όπως επίσης και των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων καταναλωτών, που τους καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτους στις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές». Το άρθρο 3 του Νόμου προνοεί για το πεδίο εφαρμογής του Νόμου ενώ το άρθρο 5 (1) του Νόμου ρητά προνοεί ότι οι αθέμιτες πρακτικές απαγορεύονται. Προς τούτο το άρθρο 5 (2) του Νόμου διαλαμβάνει ότι «Μια εμπορική πρακτική είναι αθέμιτη όταν - (α) είναι αντίθετη προς τις απαιτήσεις επαγγελματικής ευσυνειδησίας, ή/και (β) στρεβλώνει ουσιωδώς ή ενδέχεται να στρεβλώσει ουσιωδώς την οικονομική συμπεριφορά του μέσου καταναλωτή στον οποίο φθάνει ή στον οποίο απευθύνεται το προϊόν, ή του μέσου μέλους της ομάδας, όταν μια εμπορική πρακτική απευθύνεται σε μια συγκεκριμένη ομάδα καταναλωτών, ή/και (γ) είναι παραπλανητική, όπως αυτή καθορίζεται στα άρθρα 6 και 7, ή/και (δ) είναι επιθετική, όπως αυτή καθορίζεται στο άρθρο 8». Περαιτέρω, το άρθρο 5 (4) του Νόμου διαλαμβάνει ότι στο Παράρτημα Ι εκτίθεται ο κατάλογος των εμπορικών πρακτικών που θεωρούνται αθέμιτες υπό οποιεσδήποτε περιστάσεις. Το άρθρο 6 του Νόμου προνοεί για τις παραπλανητικές πράξεις. Ειδικότερα το άρθρο 6 (1) του Νόμου διαλαμβάνει ότι «Μια εμπορική πρακτική θεωρείται παραπλανητική όταν περιλαμβάνει εσφαλμένες πληροφορίες και είναι επομένως αναληθής ή, όταν, με οποιοδήποτε τρόπο, συμπεριλαμβανομένης της συνολικής παρουσίασής της, εξαπατά ή ενδέχεται να εξαπατήσει το μέσο καταναλωτή, όσον αφορά ένα ή περισσότερα από τα στοιχεία τα οποία παρατίθενται στις διατάξεις του εδαφίου (2), ακόμα και εάν οι πληροφορίες είναι, αντικειμενικά, ορθές, και ούτως ή άλλως, όταν τον οδηγεί ή ενδέχεται να τον οδηγήσει να λάβει απόφαση συναλλαγής την οποία, διαφορετικά, δε θα ελάμβανε». Προς τούτο και σχετικά με τα εγειρόμενα ζητήματα, το άρθρο 6 (2) (στ) του Νόμου προνοεί ότι: «(2) Τα στοιχεία που αναφέρονται στις διατάξεις του εδαφίου (1) αφορούν-[…] (στ) τη φύση, τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα και τα δικαιώματα του εμπορευόμενου ή του πράκτορά του, όπως είναι η ταυτότητα και τα περιουσιακά στοιχεία του, τα προσόντα του, η ιδιότητα, η έγκριση, η εταιρική σχέση ή η σύνδεση και η κυριότητα δικαιωμάτων βιομηχανικής, εμπορικής ή πνευματικής ιδιοκτησίας ή τα βραβεία και οι διακρίσεις του». Τέλος το άρθρο 63 του Νόμου διαλαμβάνει για τις εξής θεραπείες:

 

«63.-(1) Καταναλωτής του οποίου τα οικονομικά συμφέροντα έχουν θιγεί, συνεπεία οποιασδήποτε παράβασης των διατάξεων του παρόντος Νόμου, έχει δικαίωμα καταχώρισης αγωγής ενώπιον αρμόδιου Δικαστηρίου ατομικά για καταβολή αποζημίωσης και/ή για υπαναχώρηση από τη σύμβαση και/ή για μείωση του τιμήματος του προϊόντος και/ή της υπηρεσίας το οποίο αποτελεί το αντικείμενο της σύμβασης και/ή για οποιαδήποτε άλλη εύλογη απαίτηση ως θεραπεία και/ή ως αποκατάσταση και/ή ως επανόρθωση της βλάβης που έχει υποστεί.

 

(2) Η αγωγή, ως ορίζεται στο εδάφιο (1), δύναται να καταχωρισθεί εναντίον οποιουδήποτε εμπορευόμενου παραβαίνει τις διατάξεις του παρόντος Νόμου.

 

(3) Το Δικαστήριο ενώπιον του οποίου εκδικάζεται οποιαδήποτε αγωγή, όπως ορίζεται στις διατάξεις του εδαφίου (1), έχει εξουσία, τηρουμένων των διατάξεων του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, του περί Δικαστηρίων Νόμου και των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, καθώς και οποιωνδήποτε άλλων νόμων ή κανονισμών που τροποποιούν ή αντικαθιστούν αυτούς, να διατάξει τον εναγόμενο όπως προβεί στις ακόλουθες ενέργειες, ως θεραπεία και/ή ως αποκατάσταση και/ή ως επανόρθωση της βλάβης και/ή ζημίας που έχει υποστεί ο ενάγων:

(α) Να κηρύξει τη σύμβαση ως παράνομη∙ και/ή

(β) να μειώσει το τίμημα πώλησης του προϊόντος και/ή της υπηρεσίας που αποτελεί το αντικείμενο της σύμβασης∙ και/ή

(γ) να καταβάλει στον ενάγοντα τέτοιο χρηματικό ποσό το οποίο ήθελε θεωρηθεί από το Δικαστήριο ως εύλογη αποζημίωση∙ και/ή

(δ) να προβεί σε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια, η οποία ήθελε θεωρηθεί από το Δικαστήριο ως εύλογη.» (υπογράμμιση του Δικαστηρίου)

 

Συμπεράσματα

 

90. Εφαρμόζοντας τις προαναφερθείσες νομολογιακές αρχές και έχοντας υπόψη τα ευρήματα του Δικαστηρίου, προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο η Ενάγουσα απέδειξε, στον απαιτούμενο βαθμό, έκαστη απαίτηση της εναντίον εκάστης των Εναγομένων.

 

Α. Επαγγελματική αμέλεια

91.  Mε βάση την προαναφερθείσα νομολογία, καθίσταται ξεκάθαρο ότι η Εναγόμενη 1, η οποία ως το εύρημα του Δικαστηρίου διατηρούσε επιχείρηση παροχής υπηρεσιών στεγνοκαθαριστηρίου και φροντίδας ρούχων, υπείχε έναντι της Ενάγουσας καθήκον να επιδείξει την επιμέλεια και ικανότητα που ευλόγως αναμένεται από πρόσωπο το οποίο παρέχει τέτοιες υπηρεσίες. Αντίστοιχο καθήκον επιμέλειας κρίνω ότι υπείχε και η Εναγόμενη 2, όχι απλώς λόγω της ιδιότητας της ως διευθύντριας και αποκλειστικής μετόχου της Εναγόμενης 1, αλλά επειδή, ως τα ευρήματα του Δικαστηρίου, παρέλαβε και επιθεώρησε προσωπικά το επίδικο νυφικό και ακολούθως ασχολήθηκε και κατ’επέκαστη ανέλαβε η ίδια τον καθαρισμό του. Δεν μεταβάλλει την πιο πάνω κατάληξη η μαρτυρία της Εναγόμενης 2 ότι η Ενάγουσα δεν πλήρωσε κανένα ποσό για υπηρεσίες καθαρισμού ούτε η συναφής εισήγηση του ευπαίδευτου δικηγόρου των Εναγομένων ότι, ως εκ τούτου, δεν εφαρμόζεται το άρθρο 51(2)(ε) του Νόμου. Ειδικότερα, ακόμα και αν γίνει αποδεκτή η εν λόγω μαρτυρία της Εναγόμενης 2, το άρθρο 51(2)(ε) του Νόμου προβλέπει ρητά ότι υποχρέωση να μην επιδεικνύει αμέλεια υπέχει πρόσωπο που ασκεί «με αμοιβή ή άλλως πως» επάγγελμα, επιτήδευμα ή ασχολία ή παρέχει υπηρεσίες σε άλλο πρόσωπο. Ως εκ τούτου, συνάγεται ότι το εν λόγω άρθρο αναφέρεται στο πρόσωπο που έχει υποχρέωση να μην επιδεικνύει αμέλεια.  Επιπρόσθετα, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, κατά την παράδοση του επίδικου νυφικού, η Εναγόμενη 2 γνώριζε ότι επρόκειτο για ακριβό νυφικό και, αφού το επιθεώρησε, ανέφερε στην Ενάγουσα ότι μπορούσε να καθαριστεί. Περαιτέρω, η Ενάγουσα της παρουσίασε την καρτέλα με τις οδηγίες καθαρισμού (βλ. Τεκμήριο 17), την οποία η Εναγόμενη 2 δεν παρέλαβε, ενώ στο επίδικο νυφικό υπήρχε ετικέτα με συγκεκριμένες οδηγίες του κατασκευαστή (βλ. Τεκμήριο 7). Παρά ταύτα, το επίδικο νυφικό δεν πλύθηκε στο χέρι, ως αναγράφονταν στην ετικέτα του, ούτε καθαρίστηκε με χλιαρό νερό σε μεγάλη λεκάνη ή μπανιερά με ήπιο απορρυπαντικό, ως αναγράφονταν στην καρτέλα με τις οδηγίες καθαρισμού, αλλά, μετά από χειροκίνητη τοπική αποκηλίδωση με σχετική δοκιμή χρώματος και εφαρμογή ήπιου ταννικού απολεκιαστικού, δηλαδή αραιωμένο «Cavesol» (βλ. Τεκμήριο 41), τοποθετήθηκε σε ειδικό πλυντήριο, σε πρόγραμμα για ευαίσθητα ρούχα με κρύο νερό (wet-delicate) (βλ. Τεκμήριο 41). Με βάση τα προαναφερόμενα ευρήματα, η Εναγόμενη 2 δεν ακολούθησε τις οδηγίες καθαρισμού του κατασκευαστή, ως αναγράφονται στην ετικέτα που είχε στην κατοχή της και στην καρτέλα με τις οδηγίες καθαρισμού, αλλά εφάρμοσε διαφορετική μέθοδο, χωρίς να ενημερώσει προηγουμένως την Ενάγουσα περί τούτου αλλά και τους ενδεχόμενους κινδύνους τέτοιου καθαρισμού. Υπό τις περιστάσεις, κρίνω ότι η συμπεριφορά της υπολειπόταν του επίπεδου επιμέλειας του συνήθους επιμελούς και ικανού επαγγελματία που παρέχει υπηρεσίες στεγνοκαθαριστηρίου και φροντίδας ρούχων.

 

92. Επί τούτου, βεβαίως, δεν παραγνωρίζω ότι η Ενάγουσα δεν ενημέρωσε την Εναγόμενη 2 για τον προηγούμενο καθαρισμό και τη μετατροπή του επίδικου νυφικού. Το γεγονός αυτό, όμως, δεν απαλλάσσει τις Εναγόμενες από την ευθύνη τους καθώς η Εναγόμενη 2 επιθεώρησε το επίδικο νυφικό και αποδέχθηκε να το καθαρίσει, ενώ δεν προσκομίστηκε αξιόπιστη μαρτυρία που να συνδέει τον προηγούμενο καθαρισμό ή τη μετατροπή του με τις ζημιές που επεσυνέβη ακολούθως στο επίδικο νυφικό. Η αόριστη αναφορά της Εναγόμενης 2 ότι πιθανόν η Εναγόμενη 1 δεν θα αναλάμβανε τον καθαρισμό χωρίς ενυπόγραφη ανάληψη ευθύνης από την Ενάγουσα δεν καταδεικνύει ότι η παράλειψη ενημέρωσης της για τον προηγούμενο καθαρισμό και τη μετατροπή του επίδικου νυφικού συνέβαλε στην πρόκληση των ζημιών στο επίδικο νυφικό ούτε ότι, εάν είχε ενημερωθεί, θα ακολουθούσε διαφορετική μέθοδο καθαρισμού.

 

93. Ως προς το σχίσιμο στη φούστα του επίδικου νυφικού, ως τα ευρήματα του Δικαστηρίου αυτό προκλήθηκε από το ξελέκιασμα. Ως εκ τούτου, καταλήγω ότι η συγκεκριμένη ζημιά συνδέεται άμεσα με τις ενέργειες της Εναγόμενης 2 κατά τη διαδικασία καθαρισμού. Εντούτοις, όσο αφορά τις κηλίδες στη φούστα και τη ζημιά στο μπούστο του επίδικου νυφικού δεν προσκομίστηκε αξιόπιστη μαρτυρία που να προσδιορίζει τον ακριβή τεχνικό μηχανισμό πρόκλησης τους. Τούτο, όμως, δεν εξυπακούει την μη επιτυχία της απαίτησης της εφόσον εδώ δυνατόν να εφαρμόζεται η αρχή του «res ipsa loquitur», την οποία επικαλείται η Ενάγουσα. Ειδικότερα, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, κατά την παράδοσή του επίδικου νυφικού αυτό ήταν λερωμένο από τη χρήση του στον γάμο, ιδίως στον ποδόγυρο, αλλά δεν ήταν αλλοιωμένο και η υφή του ήταν όπως όταν αγοράστηκε. Περαιτέρω, έγινε εύρημα ότι οι κηλίδες στη φούστα δημιουργηθήκαν μετά τον καθαρισμό και ότι, κατά την επιθεώρηση της Ενάγουσας στις 21.10.22, το μπούστο ήταν ζαρωμένο, με διαφορετική υφή, σταγόνες κιτρινίλας και ξεθωριασμένο/διαφοροποιημένο χρώμα. Περαιτέρω, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου τα τρία τεμάχια του επίδικου νυφικού, συμπεριλαμβανομένου της φούστας και του μπούστου παραδόθηκαν στις 20.09.22 στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 και συγκεκριμένα στην Εναγόμενη 2 και επιστράφηκαν στην Ενάγουσα στις 21.04.26. Συνεπώς, κατά την προαναφερθείσα χρονική περίοδο από 20.09.22 μέχρι 21.04.26, η φούστα και το μπούστο του επίδικου νυφικού βρισκόταν υπό τον αποκλειστικό έλεγχο της Εναγόμενης 2, η οποία, ως τα προαναφερόμενα ευρήματα του Δικαστηρίου, είχε την εποπτεία του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1. Η Ενάγουσα δεν είχε γνώση ούτε τα μέσα να γνωρίζει τον ακριβή τρόπο με τον οποίο προκλήθηκαν οι κηλίδες στη φούστα και οι πιο πάνω ζημιές στο μπούστο. Υπό τα πιο πάνω δεδομένα, κρίνω ότι η επέλευση του συμβάντος που προκάλεσε τις εν λόγω ζημιές συνδέεται περισσότερο με παράλειψη καταβολής εύλογης επιμέλειας κατά τη διαδικασία καθαρισμού του επίδικου νυφικού παρά με την καταβολή τέτοιας επιμέλειας. Συνεπώς, ως προς τις συγκεκριμένες ζημιές, πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 55 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 και το βάρος μετατοπίζεται στις Εναγόμενες να αποδείξουν ότι δεν υπήρξε αμέλεια για την οποία υπέχουν ευθύνη. Οι Εναγόμενες δεν απόσεισαν το βάρος αυτό, αφού για τους λόγους που εξηγήθηκαν κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, οι θέσεις της Εναγόμενης 2 ως προς τις αιτίες πρόκλησης των εν λόγω ζημιών δεν έγιναν αποδεκτές και δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε άλλη αξιόπιστη μαρτυρία επί τούτου.

 

94. Συνεπώς, κρίνω ότι η Ενάγουσα απέδειξε, στον απαιτούμενο βαθμό, ότι το σχίσιμο και οι κηλίδες στη φούστα, καθώς και οι ζημιές στο μπούστο του επίδικου νυφικού, προκλήθηκαν συνεπεία παράβασης του καθήκοντος επιμέλειας που υπείχαν οι Εναγόμενες. Όσον αφορά την Εναγόμενη 1, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου ότι η Εναγόμενη 2 εργαζόταν στο στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1, είχε την εποπτεία του και παρέλαβε εκ μέρους της Εναγόμενης 1, επιθεώρησε και καθάρισε το επίδικο νυφικό, κρίνω ότι οι επίδικες πράξεις και παραλείψεις της τελέστηκαν υπό την ιδιότητά της ως εργαζομένη της Εναγόμενης 1 και στο πλαίσιο της εργασίας της. Συνεπώς, οι αμελείς πράξεις της κατά τη διαδικασία καθαρισμού του επίδικου νυφικού καταλογίζονται στην Εναγόμενη 1, η οποία υπέχει ευθύνη για τις ζημιές που προκλήθηκαν στο επίδικο νυφικό, δυνάμει του άρθρου 13 του Κεφ. 148. Όσον αφορά την Εναγόμενη 2, κρίνω ότι, κατ’ εφαρμογή της υπόθεσης Ξενοφώντος (ανωτέρω), υπέχει παράλληλα προσωπική ευθύνη, όχι απλώς λόγω της ιδιότητάς της ως διευθύντριας και μετόχου της Εναγόμενης 1, αλλά λόγω της άμεσης και προσωπικής ανάμειξής της στις πράξεις που προκάλεσαν τις πιο πάνω ζημιές στο επίδικο νυφικό, αφού η ίδια ανέλαβε και πραγματοποίησε τον καθαρισμό του επίδικου νυφικού. Ως εκ τούτου, αμφότερες οι Εναγόμενες 1 και 2 ευθύνονται για το σύνολο της ζημίας που προκλήθηκε στο επίδικο νυφικό.

 

Β. Αποζημιώσεις για το επίδικο νυφικό

 

95. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, το επίδικο νυφικό πωλείται ως ενιαίο σύνολο και ενόψει των προαναφερόμενων ζημιών στο επίδικο νυφικό, αυτό έπρεπε να αντικατασταθεί στο σύνολο του, ώστε να διασφαλιστεί η ομοιομορφία του χρώματος του καθώς αυτό κατασκευάζεται από το ίδιο τόπι υφάσματος. Παρόλο που το επίδικο νυφικό δεν καταστράφηκε ολοσχερώς, από τα πιο πάνω ευρήματα προκύπτει ότι δεν μπορούσε να αποκατασταθεί, ως ενιαίο σύνολο, στην κατάσταση στην οποία βρισκόταν πριν από την πρόκληση των εν λόγω ζημιών σε αυτό. Ως εκ τούτου, για σκοπούς αποτίμησης της ζημιάς της Ενάγουσας, καταλήγω ότι οι προαναφερθείσες ζημιές στο επίδικο νυφικό ισοδυναμούν με ολική απώλεια του επίδικου νυφικού.

 

96. Ως αναφέρω ανωτέρω, δεν προσκομίστηκε μαρτυρία για την αγοραία αξία του επίδικου νυφικού κατά τον ουσιώδη χρόνο. Με βάση το σχετικό εύρημα του Δικαστηρίου, η τιμή αγοράς καινούριου νυφικού «Imperia» από τον οίκο στις 01.02.23 ανερχόταν σε €12.800 πλέον Φ.Π.Α., ήτοι συνολικά €15.232. Το ποσό αυτό αποτελεί τη μόνη αξιόπιστη μαρτυρία ως προς το κόστος αντικατάστασης του επίδικου νυφικού και αφορά χρόνο πλησίον των επίδικων γεγονότων. Εφόσον δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί με ασφάλεια η αγοραία αξία του επίδικου νυφικού κατά τον ουσιώδη χρόνο, εφαρμόζεται, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες νομολογιακές αρχές, το κόστος αντικατάστασης ως το προσήκον μέτρο αποζημίωσης. Η αρχική τιμή που καταβλήθηκε για την αγορά του επίδικου νυφικού αφορά προγενέστερο χρονικό σημείο και δεν αποτελεί μέτρο της αγοραίας αξίας ή του κόστους αντικατάστασής του κατά τον χρόνο πρόκλησης των ζημιών. Με βάση το εύρημα του Δικαστηρίου, το αποδεδειγμένο κόστος αντικατάστασης του επίδικου νυφικού ανερχόταν στο ποσό των €15.232. Συνεπώς, το ποσό αυτό αποτελεί τη ζημιά που υπέστη η Ενάγουσα από την ολική απώλεια του επίδικου νυφικού και δικαιούται να επιδικαστεί υπερ της. Ως εκ τούτου, επιδικάζεται στην Ενάγουσα ποσό ύψους €15.232, ως αποζημίωση για την αντικατάσταση του επίδικου νυφικού.

 

Γ. Γενικές αποζημιώσεις

 

97. Η Ενάγουσα αξιώνει περαιτέρω γενικές αποζημιώσεις ύψους €6.000 για τα αισθήματα σοκ, αναστάτωσης, στεναχώριας, πικρίας και ταλαιπωρίας που προκλήθηκαν στην ίδια ένεκα της καταστροφής του επίδικου νυφικού και της συνακόλουθης απώλειας της φωτογράφησης που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί μετά τον καθαρισμο του. Δεν προσκομίστηκε ιατρική μαρτυρία που να καταδεικνύει ότι η Ενάγουσα υπέστη ψυχολογική βλάβη ένεκα των ζημιών που υπέστη το επίδικο νυφικό. Ούτε φρονώ ότι δικαιολογείται η επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων του ύψους που αξιώνεται αποκλειστικά λόγω της τεράστιας συναισθηματικής αξίας που το επίδικο νυφικό είχε για την ίδια, ως το προαναφερόμενο εύρημα του Δικαστηρίου.

 

98. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, το νυφικό είχε τεράστια συναισθηματική αξία για την Ενάγουσα, η οποία επιθυμούσε να το διατηρήσει σε άριστη κατάσταση και να το παραδώσει στις θυγατέρες της ενώ το μπούστο του επίδικου νυφικού θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για επίσημες εμφανίσεις της Ενάγουσας. Περαιτέρω, συνεπεία των ζημιών που υπέστη το επίδικο νυφικό, δεν πραγματοποιήθηκε η προγραμματισμένη φωτογράφιση του ζεύγους. Η Ενάγουσα στερήθηκε, επομένως, τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει το επίδικο νυφικό για τον συγκεκριμένο σκοπό, γεγονός που φρονώ της προκάλεσε αναστάτωση και ταλαιπωρία. Η τεράστια συναισθηματική αξία του επίδικου νυφικού για την ίδια και η επιθυμία της να το παραδώσει στις θυγατέρες της  συνεκτιμώνται ως μέρος των περιστάσεων υπό τις οποίες προκλήθηκε η αναστάτωση και η ταλαιπωρία της. Ως εκ τούτου, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του επίδικου αντικειμένου, δηλαδή ότι ήτο το νυφικό της Ενάγουσας,  τους σκοπούς για τους οποίους η Ενάγουσα επιθυμούσε να το χρησιμοποιήσει και να το διατηρήσει, τη μη πραγματοποίηση της προγραμματισμένης φωτογράφισης του ζεύγους, κρίνω εύλογο να της επιδικάσω το ποσό των €1.000 ως γενικές αποζημιώσεις για τη στέρηση των πιο πάνω δυνατοτήτων χρήσης και διατήρησης του επίδικου νυφικού και τη συνακόλουθη αναστάτωση και ταλαιπωρία που της προκλήθηκαν από την ολική απώλεια του.

 

Δ. Κατ’ισχυρισμό αθέμιτη εμπορική πρακτική

99.  Η Ενάγουσα, στις γραπτές αγορεύσεις της ευπαίδευτης συνηγόρου της, επικαλείται τα άρθρα 5 και 6(2)(στ) του Νόμου, προς υποστήριξη της απαίτησης της για τιμωρητικές αποζημιώσεις ύψους €4.000 για αθέμιτη εμπορική πρακτική εκ μέρους των Eναγομένων, στη βάση του ότι παρουσίαζαν παραπλανητικά το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 ως συνδεδεμένο με την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES».

 

100.         Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, η Ενάγουσα επέλεξε το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 επειδή είχε δει στην ιστοσελίδα «https://dropslaundry.gr» να παρουσιάζεται ως ένα από τα δεκαεπτά καταστήματα της ελληνικής αλυσίδας καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» και, εάν γνώριζε πως το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 ήταν ανεξάρτητο από την προαναφερθείσα ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων, δεν θα επέλεγε τις υπηρεσίες του. Συνεπώς, καταλήγω ότι η πιο πάνω διαδικτυακή παρουσία του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγομένης 1 ως συνδεδεμένου με την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» είχε καθοριστική σημασία για την απόφαση της Ενάγουσας να συναλλαγεί με το στεγνοκαθαριστηρίο της Εναγόμενης 1. Η πιο πάνω διαπίστωση δεν αρκεί, όμως, αφ’ εαυτής, για τη θεμελίωση παράβασης των άρθρων 5 και 6(2)(στ) του Νόμου. Έπρεπε, επιπρόσθετα, να αποδειχθεί ότι η επίδικη διαδικτυακή παρουσίαση, όπως αποτυπώνεται στα σχετικά Τεκμήρια 12 – 16,  συνιστούσε εμπορική πρακτική των Εναγομένων και ότι περιλάμβανε εσφαλμένες πληροφορίες και ήταν, ως εκ τούτου, αναληθής ή ότι, λαμβανομένης υπόψη της συνολικής παρουσίασής της, εξαπατούσε ή ενδεχόταν να εξαπατήσει τον μέσο καταναλωτή ως προς τη σχέση ή τη σύνδεση της Εναγόμενης 1 με την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES», οδηγώντας ή ενδεχομένως οδηγώντας τον στη λήψη απόφασης συναλλαγής την οποία διαφορετικά δεν θα ελάμβανε. Επίσης, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, μέχρι και το καλοκαίρι του 2022 η Εναγόμενη 1 αποτελούσε μέρος της αλυσίδας καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα και ότι στις 20.02.23 δεν υφίστατο πλέον μεταξύ τους νομική σχέση, χωρίς να καταστεί δυνατό να προσδιοριστεί πότε ακριβώς διακόπηκε η πραγματική τους σχέση. Επιπρόσθετα, δεν προσκομίστηκε μαρτυρία ως προς το ποιος διαχειριζόταν την ιστοσελίδα «https://dropslaundry.gr», τον ιστότοπο «yellow.place», τις καταχωρίσεις στο «Google Maps» ή τη σελίδα της «Drops Laundry Services» στο «Facebook». Ούτε προκύπτει ότι οι Εναγόμενες είχαν τον έλεγχο του περιεχομένου τους, ότι προέβησαν στις επίμαχες διαδικτυακές αναφορές ή ότι είχαν τη δυνατότητα να τις τροποποιήσουν ή να τις διαγράψουν. Το γεγονός ότι, μετά την παραλαβή από την ελληνική αλυσίδα καθαριστηρίων της επιστολής ημερ. 09.02.23, το στεγνοκαθαριστήριο της Εναγόμενης 1 αφαιρέθηκε από την ιστοσελίδα «https://dropslaundry.gr» δεν καταδεικνύει ότι οι Εναγόμενες είχαν προηγουμένως τον έλεγχο της προαναφερθείσας ιστοσελίδας.

 

101.         Περαιτέρω, η μη απόδειξη ποιο είναι το εγγεγραμμένο εμπορικό σήμα και η εγγεγραμμένη εμπορική επωνυμία της αλυσίδας καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα, καθώς και τον δικαιούχο αυτών, έχει ως αποτέλεσμα η ομοιότητα της πρόσοψης του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1 με τις προσόψεις των καταστημάτων της αλυσίδας καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα να μην παρέχει, αφ’εαυτής, ασφαλή βάση για τη διαπίστωση αναληθούς ή παραπλανητικής εμπορικής πρακτικής των Εναγομένων. Προς τούτο, ως αναφέρω ανωτέρω, δεν προσδιορίστηκε η ακριβής φύση της σχέσης που υφίστατο κατά τον χρόνο της συναλλαγής και μετέπειτα, μεταξύ του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1 και της αλυσίδας καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα, ούτε προκύπτει ότι η διατήρηση της συγκεκριμένης πρόσοψης ήταν χωρίς εξουσιοδότηση. Συνεπώς, παρά το εύρημα ότι η Ενάγουσα βασίστηκε στη διαδικτυακή παρουσίαση του στεγνοκαθαριστηρίου της Εναγόμενης 1 ως συνδεδεμένου με την αλυσίδα καθαριστηρίων «DROPS LAUNDRY SERVICES» στην Ελλάδα, δεν απέδειξε, στον απαιτούμενο βαθμό, ότι η παρουσίαση αυτή συνιστούσε εμπορική πρακτική των Εναγομένων ούτε ότι ήταν αθέμιτη ή παραπλανητική κατά την έννοια των άρθρων 5 και 6(2)(στ) του Νόμου. Ως εκ τούτου, απορρίπτεται η απαίτηση της Ενάγουσας για τιμωρητικές αποζημιώσεις ύψους €4.000, η οποία στηρίχθηκε στην κατ’ισχυρισμό αθέμιτη εμπορική πρακτική των Εναγομένων 1 και 2.

 

102.         Εν πάση περιπτώσει, ακόμα και αν αποδεικνυόταν η κατ’ισχυρισμό παράβαση, το άρθρο 63 (3) του Νόμου καθορίζει ποιες είναι οι εξουσίες του Δικαστηρίου και ειδικότερα το άρθρο 63 (3) (γ) του Νόμου προβλέπει ότι το Δικαστήριο δύναται να διατάξει τον εναγόμενο να καταβάλει στον ενάγοντα τέτοιο χρηματικό ποσό το οποίο ήθελε θεωρηθεί ως εύλογη αποζημίωση. Ως προς την ερμηνεία νομοθετήματος συνιστά πάγια θέση της νομολογίας μας ότι βασικό κριτήριο για την ερμηνεία Νομοθετήματος αποτελεί η συνήθης σημασία των λέξεων. Εκεί όπου οι πρόνοιες της νομοθεσίας είναι σαφείς, στις λέξεις θα πρέπει να δίδεται η γραμματική τους έννοια. Η τελεολογική μέθοδος ερμηνείας των νόμων είναι μεν επιτρεπτή, πλην όμως δεν καθιστά εφικτή ούτε και δικαιολογεί την απόκλιση από τις ρητές διατάξεις της νομοθεσίας ή τη μεταβολή του κειμένου της. Κεντρική επιδίωξη και στόχος του ερμηνευτικού έργου πρέπει πάντοτε να είναι η διακρίβωση της πρόθεσης του νομοθέτη (βλ. Κ.Ο.Τ. v. Παπαδόπουλου (1990) 2 Α.Α.Δ. 86, Southfield Industries Ltd. v. Δήμου Λευκωσίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 59 και Κωμοδρόμος ν. WHITE KNIGHT HOLDINGS LTD. (2010) 1 Α.Α.Δ. 1903). Συνεπώς, ο βασικός κανόνας ερμηνείας νομοθετημάτων είναι η γραμματική ερμηνεία, δηλαδή η απόδοση στις επίδικες λέξεις ή φράσεις της φυσικής και συνήθους λεκτικής έννοιας αυτών.[15]

 

103.         Ερμηνεύοντας το άρθρο 63 (3) (γ) του Νόμου, υπό το φως των πιο νομολογιακών αρχών,  καταλήγω ότι ο Νόμος δεν προνοεί για την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων, αλλά για την καταβολή χρηματικού ποσού ως εύλογης αποζημίωσης. Εφόσον η Ενάγουσα αξιώνει αποκλειστικά τιμωρητικές αποζημιώσεις και όχι εύλογη αποζημίωση δυνάμει του άρθρου 63(3)(γ) του Νόμου, η συγκεκριμένη απαίτηση της θα απορριπτόταν και για τον λόγο αυτό.

 

Τόκος

 

104.         Tέλος παραμένει προς εξέταση το θέμα του τόκου, για το οποίο γίνεται αναφορά στο Έντυπο Απαίτησης μαζί με την Έκθεση Απαίτησης ότι αξιώνεται από την ημερομηνία της επιστολής απαίτησης ημερ. 30.11.23, η οποία επιδόθηκε στους Εναγόμενους στις 05.12.23 (βλ. Τεκμήριο 32). Προς τούτο το Δικαστήριο έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια σε σχέση με την επιδίκαση του τόκου (βλ. σχετικά άρθρο 33 του Ν. 14/60). Επί του θέματος του τόκου υπάρχει πλούσια νομολογία (βλ. Φοινικαρίδης κ.ά. v. Γεωργίου κ.α. (1991) 1 Α.Α.Δ. 475 και Θεοφάνους v. Κουρουκλά (2006) 1 Α.Α.Δ. 528).

 

105.         Στην υπό εξέταση περίπτωση, η παρούσα υπόθεση δεν αφορά οφειλόμενο χρέος (βλ. σχετικά άρθρο 33 (1) του Ν.14/60) ούτε υπόθεση σωματικών βλαβών, ώστε να τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 58Α του Κεφ. 148. Συνεπώς, έχοντας υπόψη τις πρόνοιες του άρθρου 33 (2) του Ν.14/60, κρίνω ότι, αναφορικά με το ποσό των γενικών και ειδικών αποζημιώσεων, η Ενάγουσα δικαιούται νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρισης της υπό κρίση απαίτησης, ήτοι από τις 27.01.24.

 

Κατάληξη

 

106.         Για λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω, επιδικάζεται  υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2, αλληλεγγύως και/ή κεχωρισμένως, το ποσό των €15.232, ως ειδικές αποζημιώσεις πλέον νόμιμο τόκο επί του προαναφερόμενου ποσού από 27.01.24 μέχρι εξοφλήσεως. Επιπλέον επιδικάζεται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2, αλληλεγγύως και/ή κεχωρισμένως, το ποσό των €1.000 ως γενικές αποζημιώσεις πλέον νόμιμο τόκο επί του προαναφερόμενου ποσού από 27.01.24 μέχρι εξοφλήσεως.

 

Έξοδα

 

107.         Όσον αφορά τα έξοδα ο γενικός κανόνας, με βάση τον Κ. 39.2 (1) των Κ.Π.Δ. 2023, είναι ότι ο αποτυχών διάδικος διατάσσεται να καταβάλει τα έξοδα τού επιτυχόντα διαδίκου και ότι τέτοια διαταγή ή διαταγές θα εκδίδονται ή πρέπει να εκδίδονται σε σχέση με οποιαδήποτε αίτηση υποβάλλεται κατά την πορεία της δικαστικής διαδικασίας. Χρήσιμη καθοδήγηση αναφορικά με την επιδίκαση εξόδων, με βάση τους Κ.Π.Δ. 2023, έγινε από το Εφετείο στην υπόθεση Στέλλα Κτενά ν. CNP CYPRIALIFE LTD, Πολιτική Έφεση Αρ. 386/19 ημερ. 18.03.25. Στην υπό κρίση απαίτηση, δεν θεωρώ ότι συντρέχει λόγος απόκλισης από τον γενικό κανόνα. Συνεπώς τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2. Επί τούτου, αναφέρω ότι δεν παραβλέπω την εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των Εναγομένων 1 και 2, ως προβάλλεται στην γραπτή αγόρευση του ότι τα αποδεικτικά της πληρωμής του επίδικου νυφικού (βλ. Τεκμήριο 3) δεν τους διαβιβάστηκαν μαζί με την επιστολή απαίτησης ημερ. 30.11.23 (βλ. Τεκμήριο 32). Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται από το περιεχόμενο της εν λόγω επιστολής απαίτησης και η εισήγηση αυτή θα πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα των Κ.39.2.2 και Κ.39.2(3)(α) των Κ.Π.Δ. 2023. Εντούτοις, στην προκειμένη περίπτωση, δεν καταδείχθηκε ότι η μη διαβίβαση του συγκεκριμένου Τεκμηρίου παρεμπόδισε τη διερεύνηση ή τη δυνατότητα εξώδικης διευθέτησης της υπό κρίση απαίτησης ή προκάλεσε πρόσθετα έξοδα. Συνεπώς, δεν κρίνω ότι η παράλειψη αυτή δικαιολογεί διαφοροποίηση της διαταγής ως προς τα έξοδα.

 

108.         Αποτελεί επιπλέον γενικό κανόνα ότι το Δικαστήριο προβαίνει σε συνοπτικό υπολογισμό των εξόδων κατά την ολοκλήρωση οποιασδήποτε ακρόασης η οποία διήρκησε συνολικά όχι πέραν των 6 ωρών και σε τέτοια περίπτωση η διαταγή θα καλύπτει τα έξοδα της αίτησης ή του θέματος με τα οποία σχετιζόταν η ακρόαση (βλ. Κ. 39.7(1) των Κ.Π.Δ. 2023). Προς τούτο αποτελεί καθήκον των διαδίκων και των δικηγόρων τους να βοηθούν το Δικαστήριο στην πραγματοποίηση συνοπτικού υπολογισμού εξόδων σε κάθε υπόθεση στην οποία εφαρμόζεται ο Κ.39.7 των Κ.Π.Δ. 2023 υποβάλλοντας προς τούτο κατάλογο εξόδων των αξιούμενων ποσών δύο μέρες πριν την τελική ακρόαση (βλ. Κ. 39.9.(1) των Κ.Π.Δ. 2023). Στην προκειμένη περίπτωση, αμφότερες πλευρές έχουν καταχωρήσει στον ηλεκτρονικό φάκελο της παρούσας απαίτησης τον κατάλογο εξόδων τους.

 

109.         Το Δικαστήριο έχει προβεί σε συνοπτικό υπολογισμό των εξόδων της παρούσας απαίτησης λαμβάνοντας υπόψη τον κατάλογο εξόδων της Ενάγουσας και τα όσα καταγράφονται στο Παράρτημα Β των Κ.Π.Δ. 2023. Συνεπώς, επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2, αλληλεγγύως και/ή κεχωρισμένως, έξοδα ύψους €5.943 πλέον Φ.Π.Α. πλέον πραγματικά έξοδα ύψους €984, συμπεριλαμβανομένου των εξόδων επίδοσης.

 

 

 

(Υπ.)……………………...

Α. Παρπαρίνου, Ε.Δ.

 

 

Πιστόν Αντίγραφο

 

 

 

Πρωτοκολλητής