OΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Δικαιοδοσία Περιουσιακών Διαφορών
Ενώπιον: Φ. Κωνσταντίνου, Π.Ο.Δ.
Αρ. Αίτησης: 41/2022
Μεταξύ:
Χ. Χ.
Αιτητής
και
1. Λ. Τ.
2. Α. Π. Τ.
3. Ν. Τ.
Καθ’ ων η αίτηση
-----------------------------
Ημερομηνία: 4 Δεκεμβρίου 2025
Εμφανίσεις:
Για τον αιτητή: κ. Α. Χατζηπαναγιώτου με κ. Π. Χατζηπαναγιώτου.
Για τους καθ’ ων η αίτηση: κ. Χ. Ματθαίου.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Ο αιτητής και η καθ’ ης η αίτηση 1 τέλεσαν θρησκευτικό γάμο στις 25.8.2018. Απέκτησαν ένα τέκνο, που είναι ανήλικο. Εκδόθηκε απόφαση λύσης του γάμου τους στις 28.9.2020. Διαφωνούν ως προς το χρόνο που επήλθε η διάσταση.
Ο αιτητής ζητά με την παράγραφο Α της εναρκτήριας αίτησης την έκδοση απόφασης για τη ρύθμιση των περιουσιακών διαφορών του με την καθ’ ης η αίτηση 1, με βάση τον περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμο (Ν. 232/91), στο εξής «ο Νόμος». Ζητά τη συνεισφορά του στην αύξηση της περιουσίας της καθ’ ης η αίτηση 1, που απέκτησε κατά τη διάρκεια του γάμου τους ή πριν από το γάμο με την προοπτική τέλεσης του.
Ζητά με τις παραγράφους Α, Β, Γ, Δ και Ε της εναρκτήριας αίτησης τα ακόλουθα:
«Α. Διάταγμα και/ή απόφαση του Σεβαστού Δικαστηρίου με την οποία να διατάσσεται η απόδοση στον αιτητή του μέρους εκείνου της αύξησης της περιουσίας των καθ’ ων η αίτηση, η οποία αποκτήθηκε πριν από το γάμο του αιτητή με την καθ’ ης η αίτηση 1, με την προοπτική του γάμου και/ή μετά το γάμο των διαδίκων και προέρχεται από τη συμβολή και/ή συνεισφορά του αιτητή και/ή λόγω καταπιστεύματος (trust).
Β. Απόφαση και/ή διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου εναντίον των καθ’ ων η αίτηση 1 και 2 για το ποσό των €9.905, πλέον νόμιμο τόκο, το οποίο αντιστοιχεί στο ½ των χρημάτων που έλαβαν ως δώρα από το γάμο τους, ο αιτητής με την καθ’ ης η αίτηση 1, και τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά του οχήματος υπ’ αρ εγγραφής ….64, μάρκας Honda, το οποίο είναι εγγεγραμμένο επ’ ονόματι της καθ’ ης η αίτηση 2.
Γ. Απόφαση και/ή διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου, εναντίον των καθ’ ων η αίτηση για το ποσό των €5.000, πλέον νόμιμο τόκο, που είναι η συνεισφορά του αιτητή για την ολοκλήρωση της ημιτελούς κατοικίας υπό στοιχεία αρ. εγγραφής χχχ, Φύλ./Σχ.30/15Ε2, τεμάχιο 2/3749, τμήμα 2, στα Λ….., η οποία είναι εγγεγραμμένη επ’ ονόματι των καθ’ ων η αίτηση 2 και 3.
Δ. Διάταγμα και/ή απόφαση του Σεβαστού Δικαστηρίου εναντίον της καθ’ ης η αίτηση 1 για το ποσό των €3.200, το οποίο κατακρατούσε η ίδια ως συνεισφορά του αιτητή για την ολοκλήρωση της υπό ανέγερση κατοικίας υπό στοιχεία αρ. εγγραφής χχχ, Φύλ./Σχ. 30/15Ε2, τεμάχιο 2/3749, τμήμα 2, στα Λ….., και η οποία προοριζόταν ως κατοικία.
Ε. Διάταγμα και/ή απόφαση με την οποία να διατάσσεται η καθ’ ης η αίτηση 1, όπως προβεί στις δέουσες ενέργειες για να απαλλάξει τον αιτητή από εγγυητή στον τρεχούμενο λογαριασμό της υπ’ αρ. ……..4099 στην Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ.»
Ο αιτητής ισχυρίζεται στο δικόγραφο του ότι από τη συνεισφορά του δικαιούται και αξιώνει το ποσό €18.105.
Οι καθ’ ων η αίτηση 2 και 3 είναι γονείς της καθ’ ης η αίτηση 1. Οι καθ’ ων η αίτηση εγείρουν με την έκθεση υπεράσπισης τους προδικαστική ένσταση ότι δεν υπάρχει αρμοδιότητα του Οικογενειακού Δικαστηρίου να εκδικάσει την απαίτηση του αιτητή εναντίον των καθ’ ων η αίτηση 2 και 3 ώστε να καταστούν διάδικοι. Περαιτέρω αμφισβητούν με την έκθεση υπεράσπισης τους την αξίωση του αιτητή και ζητούν την απόρριψη της αίτησης του.
Κατέθεσαν ως μάρτυρες κατά την ακροαματική διαδικασία με τη σειρά που κατέθεσαν, για την πλευρά του αιτητή πρώτος ο αιτητής (Μ.Α.1). Δεύτερη μάρτυρας κλήθηκε η Ανδριάνθη Πούρου (Μ.Α.2), υπάλληλος στην Τράπεζα Κύπρου, της οποίας η μαρτυρία διακόπηκε λόγω έγερσης ισχυρισμού ότι δεν είχε υποχρέωση να παρουσιάσει αντίγραφο τραπεζικού βιβλίου παρά μόνο με δικαστικό διάταγμα. Εκδόθηκε απόφαση στις 6.5.2025 με την οποία επιτράπηκε στον αιτητή να επιθεωρήσει και να λάβει αντίγραφα καταχωρήσεων σε τραπεζικό βιβλίο του αναφερθέντος τραπεζικού λογαριασμού της καθ’ ης η αίτηση 1 του επίδικου χρόνου. Ακολούθως κατέθεσε ο Χρίστος Πολυκάρπου (Μ.Α.3), Διευθυντής πωλήσεων εταιρείας πώλησης αυτοκινήτων που κατονόμασε, ο Μιχάλης Στυλιανού (Μ.Α.4), Διευθυντής Υπηρεσίας Δικαστηριακών Λειτουργών της Τράπεζας Κύπρου και ο Αντρέας Παπαχαραλάμπους (Μ.Α.5), Λειτουργός του Τμήματος Οδικών Μεταφορών.
Για την πλευρά των καθ’ ων η αίτηση κατέθεσε η καθ’ ης η αίτηση 1 (Μ.Υ.1), ο Γιώργος Γεωργίου (Μ.Υ.2), αρχιτέκτονας, ο Αντρέας Ιωσήφ (Μ.Υ.3), ηλεκτρολόγος, ο Ν… Τ… (Μ.Υ.4), καθ’ ου η αίτηση 3, πατέρας της καθ’ ης η αίτηση 1 και η Α… Π… Τ… (Μ.Υ.5), καθ’ ης η αίτηση 2, μητέρα της καθ’ ης η αίτηση 1.
Κατατέθηκαν οι γραπτές αγορεύσεις των δικηγόρων των διαδίκων στις 22.10.2025 και επιφυλάχθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου.
Το αίτημα του αιτητή στην παράγραφο Ε της εναρκτήριας αίτησης να τον απαλλάξει η καθ’ ης η αίτηση 1 από εγγυητή στον τρεχούμενο λογαριασμό της απορρίφθηκε από το Δικαστήριο κατά την ακροαματική διαδικασία. Δεν εμπίπτει στο άρθρο 14 του Νόμου.
Ανέφερε ο δικηγόρος του αιτητή κατά την έναρξη της ακρόασης στις 12.2.2025, παραπέμποντας στις αιτούμενες θεραπείες της εναρκτήριας αίτησης, ότι επίδικα είναι τα ακόλουθα:
«1. Ζητούμε το Α, αύξηση της περιουσίας.
2. Ζητούμε το Β, το ½ των χρημάτων του γάμου που μπήκαν στο όνομα της και αγόρασε το αυτοκίνητο και θα αποδείξουμε το χρόνο που αποσύρθηκαν χρήματα και αγοράστηκε το αυτοκίνητο. Με τα μισά χρήματα του γάμου.
3. Ζητούμε το Γ, €5.000 που είναι λεφτά που πήρε από τους γονείς του τα οποία χρησιμοποίησε για την ημιτελή κατοικία τότε, η οποία αποτελούσε τη συζυγική κατοικία και υπήρξε αύξηση της περιουσίας. Για ποιο λόγο τα έβαλε; Τα χρωστούσε στους γονείς της;
4. Ζητούμε το Δ, τα έβαλε ο ίδιος, είναι η συνεισφορά του για την ολοκλήρωση της κατοικίας, έβαλε €3.200.»
Δέχτηκε ότι το αίτημα της παραγράφου Ε δεν είναι επίδικο.
Παρατίθεται η μαρτυρία στην οποία θα κριθεί η έκβαση της αίτησης και της υπεράσπισης.
Κατέθεσε πρώτος μάρτυρας για την πλευρά του αιτητή ο ίδιος (Μ.Α.1). Ανέφερε στη γραπτή δήλωση του και στην προφορική μαρτυρία του τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα:
Η διάσταση στην έγγαμη συμβίωση τους επήλθε το Μάιο 2020. Εργαζόταν ως ηλεκτρολόγος αρχικά ως αυτοεργοδοτούμενος και από το Σεπτέμβριο 2019 σε εταιρεία που κατονόμασε με μηνιαίο εισόδημα περί €1.130. Η καθ’ ης η αίτηση εργαζόταν ως Αστυφύλακας με μηνιαίο εισόδημα περίπου όπως το δικό του.
Ανέφερε ότι έλαβαν ως χρηματικά δώρα από το γάμο τους ποσό €35.000, σημειώνεται ότι δεν δικογράφησε το ποσό, και αφού πλήρωσαν τα έξοδα του γάμου, παρέμεινε ποσό €19.810 το οποίο κατατέθηκε σε τραπεζικό λογαριασμό της καθ’ ης η αίτηση 1 που ανέφερε. Σημειώνεται ότι είναι παραδεκτό γεγονός ότι ποσό €19.810 από τα χρηματικά δώρα του γάμου κατατέθηκε στο λογαριασμό της καθ’ ης η αίτηση 1. Η καθ’ ης η αίτηση 1 προέβηκε σε ανάληψη του εν λόγω ποσού αρχές Ιανουαρίου 2019 για την αγορά οχήματος για την εγγραφή στο όνομα της όπως του ανέφερε. Το όχημα που αγοράστηκε γράφτηκε στο όνομα της μητέρας της καθ’ ης η αίτηση 1, της καθ’ ης η αίτηση 2. Ανέφερε ότι αξιώνει το ½ του ποσού €19.810, ποσό €9.905 πλέον τόκους.
Ανέφερε στη συνέχεια ότι η καθ’ ης η αίτηση 1 του ανέφερε ότι θα συνήπτε δάνειο για να ολοκληρωθεί η ημιτελής οικοδομή που ήταν εγγεγραμμένη στο όνομα των γονέων της, καθ’ ων η αίτηση 2 και 3, που θα αποτελούσε τη συζυγική κατοικία, όπως του υποσχέθηκαν οι καθ’ ων η αίτηση, και η καθ’ ης η αίτηση 1 του ζήτησε να καταβάλλει ο ίδιος τη δόση του δανείου. Για το σκοπό αυτό ο μηνιαίος καθαρός μισθός του που ήταν περί €1.000 κατατίθετο απευθείας από την εταιρεία που εργαζόταν στον τραπεζικό λογαριασμό της καθ’ ης η αίτηση 1 (Τεκμήριο 5) και η τελευταία ξεχώριζε από το εισόδημα του €400 για τη δόση του δανείου. Ανέφερε ακολούθως ότι αγόρασε ηλεκτρολογικά υλικά ποσού €3.000, έχει μόνο δύο τιμολόγια (Τεκμήριο 4), και εργάστηκε προσωπικά για την εν λόγω οικοδομή υπολογίζοντας την εργασία του «€2.000 για μεροκάματα» αναφέροντας ότι υπολόγισε την εργασία του «με πάρα πολλά χαμηλό κόστος», «πάρα πολλά συμβολικό ποσό».
Αντεξετάστηκε ο αιτητής ως προς την ημερομηνία της διάστασης της έγγαμης συμβίωσης τους. Ανέφερε ότι «Οι μεταξύ μας συγκρούσεις ξεκίνησαν πολύ πριν το Γενάρη ή το Μάη του 2020. Η τελική διάσταση, όταν έφυγα εντελώς από το σπίτι ήταν το Μάιο 2020 εξ ου και το Μάη ο μισθός μου έμπαινε στο λογαριασμό της». Ακολούθως αντεξετάστηκε ως προς τη μαρτυρία του για την αγορά του αυτοκινήτου, την πληρωμή της δόσης του δανείου και την εργασία του στην οικοδομή και τα υλικά που αγόρασε.
Ο Χρίστος Πολυκάρπου (Μ.Α.3), Διευθυντής πωλήσεων εταιρείας πώλησης αυτοκινήτων κλήθηκε για να δώσει μαρτυρία για την αξία του επίδικου αυτοκινήτου κατά το 2019-2020.
Σε ερώτηση του Δικαστηρίου αν μπορεί να προβεί σε εκτίμηση της αξίας του αυτοκινήτου κατά τον ουσιώδη χρόνο, απάντησε ότι δεν έχει γνώση. Ανέφερε: «Η εμπειρία ουσιαστικά έρχεται με την τριβή από την αγορά, δεν υπάρχει κάποια γνώση. Η εκτίμηση που δίνεται στα αυτοκίνητα είναι ανάλογα με τη ζήτηση και την προσφορά που καθορίζει η αγορά και η απόσβεση από κάποια πράγματα. Ουσιαστικά είμαστε εμείς που το καθορίζουμε έτσι έχουμε κάποια εμπειρία με επιφύλαξη πάντα. Το μοναδικό που έχω να πω σε αυτοκίνητα που είναι εν ενεργεία στην πώληση αν ο πελάτης του αυτοκινήτου αποφασίσει να το πωλήσει, η απόσβεση που λαμβάνει είναι από 10% μέχρι μάξιμουμ 12% ανάλογα με την κατάσταση του αυτοκινήτου.»
Ερωτηθείς από το δικηγόρο του αιτητή «Δηλαδή αν αγοράστηκε το αυτοκίνητο €25.000 ποια θα ήταν η τιμή του;» Απάντησε: «Με το 10% πάει €22.500».
Ο Μιχάλης Στυλιανού (Μ.Α.4), Διευθυντής Υπηρεσίας Δικαστηριακών Λειτουργών της Τράπεζας Κύπρου, κατέθεσε αντίγραφα καταστάσεων του τραπεζικού λογαριασμού της καθ’ ης η αίτηση 1 (Τεκμήριο 7).
Αναφέρθηκε στην κατάθεση ποσού €19.810 σε μετρητά και ποσού €1.150 σε επιταγή στις 27.8.2018 και €300 σε μετρητά, πράξεις που αφορούν χρήματα που έλαβαν ο αιτητής και η καθ’ ης η αίτηση 1 από το γάμο. Εξήγησε ότι ο λόγος είναι γνωστός στην τράπεζα, γιατί ζητείται αποδεικτικό στοιχείο για την κατάθεση μεγάλου ποσού και προσκομίστηκε προσκλητήριο γάμου. Ανέφερε ότι έμεινε υπόλοιπο ποσό €20.565, αφού έγιναν χρεώσεις €500 και €190, και εμπρόθεσμη κατάθεση €19.415 που μεταφέρθηκε κατόπιν οδηγιών του ιδιοκτήτη του λογαριασμού. Ανέφερε ο μάρτυρας ότι ποσό €19.050 πιστώθηκε στις 8.1.2019 με οδηγίες της καθ’ ης η αίτηση 1 στην εταιρεία Demstar Automotive Limited (Τεκμήριο 8). Κατέθεσε αντίγραφα εμβασμάτων της αντιμισθίας του αιτητή στο λογαριασμό της καθ’ ης η αίτηση 1 (Τεκμήριο 9).
Κατέθεσε ακολούθως ο Αντρέας Παπαχαραλάμπους (Μ.Α.5), Λειτουργός του Τμήματος Οδικών Μεταφορών. Ανέφερε ότι το επίδικο αυτοκίνητο αγοράστηκε από την εταιρεία Demstar Automotive Limited με εγγραφή στην καθ’ ης η αίτηση 2 στις 9.1.2019 (Τεκμήριο 11).
Ακολούθως κατέθεσε για την πλευρά των καθ’ ων η αίτηση η καθ’ ης η αίτηση 1 (Μ.Υ.1). Ανέφερε στη γραπτή δήλωση της και στην προφορική μαρτυρία της τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα:
Ο αιτητής της ανακοίνωσε το Νοέμβριο 2019 την πρόθεση του να εγκαταλείψει τη συζυγική κατοικία και εγκατέλειψε αυτή στις 25 Ιανουαρίου 2020. Ο αιτητής εργαζόταν από το τέλος Σεπτεμβρίου 2019 σε εταιρεία με μηνιαίο εισόδημα από €171 μέχρι €1.000. Η ίδια εργαζόταν ως Αστυφύλακας με μηνιαίο εισόδημα €1.028.
Τα χρηματικά δώρα του γάμου ποσού €19.810, σημειώνεται ότι το ποσό δεν δικογραφήθηκε στην έκθεση υπεράσπισης των καθ’ ων η αίτηση, κατατέθηκαν στις 27.8.2018 στον τρεχούμενο λογαριασμό της που ανέφερε και στις 28.8.2018 μεταφέρθηκε ποσό €19.415 σε εμπρόθεσμη κατάθεση.
Αναφέρθηκε στην αγορά του επίδικου αυτοκινήτου και στην εγγραφή αυτού στο όνομα της μητέρας της, καθ’ ης η αίτηση 2. Κατέθεσε ότι αγοράστηκε με καταβολή ποσού €19.050, προστέθηκε ποσό €5.200 από την πώληση του αυτοκινήτου που κατείχε και ποσό €1.150 ως προκαταβολή που κατέβαλε η μητέρα της, καθ’ ης η αίτηση 2. Ανέφερε ότι ο αιτητής γνώριζε την εν λόγω αγορά αφού οι γονείς της κάλυψαν εξ ολοκλήρου τα έξοδα του γάμου τους. Σημειώνεται ότι στην παράγραφο 7 του δικογράφου των καθ’ ων η αίτηση δεν δικογραφήθηκαν τα εν λόγω γεγονότα. Αναφέρθηκε ότι το αυτοκίνητο «αγοράστηκε από την καθ’ ης η αίτηση 2 από ίδια κεφάλαια και δικαιωματικά ενεγράφη επ’ ονόματι της».
Αναφέρθηκε στην παράγραφο 11 της γραπτής δήλωσης της σε ποσά που κατατέθηκαν στο λογαριασμό της από τα εισοδήματα του αιτητή την περίοδο 31.10.2019 μέχρι 29.5.2020. Αρνήθηκε τον ισχυρισμό του αιτητή ότι καταβαλλόταν ποσό €400 μηνιαίως από το εισόδημα του για δόση δανείου καθότι η ίδια δεν συνήψε δάνειο.
Αναφορικά με τις ηλεκτρολογικές εργασίες στην κατοικία που είναι εγγεγραμμένη στους γονείς της, καθ’ ων η αίτηση 2 και 3, κατέθεσε ότι έγιναν από ηλεκτρολόγο που κατονόμασε, με οδηγίες και πληρωμή από τους γονείς της, χωρίς συνεισφορά του αιτητή.
Αντεξετάστηκε στη μαρτυρία της. Διαφώνησε ότι κατέβαλε για την αγορά του αυτοκινήτου τα χρηματικά δώρα του γάμου. Ανέφερε ότι κατέβαλε για την αγορά του ποσό €19.415 από τον τρεχούμενο λογαριασμό της. Ανέφερε ότι η διάσταση επήλθε το Νοέμβριο 2019.
Κατέθεσε στη συνέχεια ο Γιώργος Γεωργίου (Μ.Υ.2), αρχιτέκτονας. Ανέφερε ότι έκανε τα αρχιτεκτονικά σχέδια της κατοικίας και άρχισε η ανέγερση το 2011, την οποία επέβλεπε. Ανέφερε ότι ηλεκτρολόγος του έργου ήταν ο Αντρέας Ιωσήφ.
Ακολούθως, κατέθεσε ο Αντρέας Ιωσήφ (Μ.Υ.3), ηλεκτρολόγος. Ανέφερε ότι έκανε την ηλεκτρολογική εγκατάσταση της κατοικίας.
Κατέθεσε ο Ν… Τ… (Μ.Υ.4), καθ’ ου η αίτηση 3, πατέρας της καθ’ ης η αίτηση 1. Ανέφερε στη γραπτή δήλωση του και στην προφορική μαρτυρία του τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα:
Τα χρηματικά δώρα του γάμου ήταν €19.810 και κατατέθηκαν στον τραπεζικό λογαριασμό της θυγατέρας του. Η θυγατέρα του αγόρασε το εν λόγω αυτοκίνητο με κατάθεση πόσου €19.050. Προστέθηκε ποσό €5.200 από την πώληση του αυτοκινήτου που της αγόρασαν το 2013 και πρόσθεσε η σύζυγος του ποσό €1.150 ως προκαταβολή. Γράφτηκε στο όνομα της συζύγου του αφού αυτός και η σύζυγος του κάλυψαν εξ ολοκλήρου τα έξοδα του γάμου. Αναφορικά με την κατοικία κατέθεσε ότι ο αιτητής δεν εκτέλεσε ηλεκτρολογική εργασία. Αυτή έγινε από τον Αντρέα Ιωσήφ.
Αντεξεταζόμενος κατέθεσε ότι τα χρηματικά δώρα του γάμου ήταν «Γύρω στις €19.000, τις μέτρησα με τα μάτια μου».
Κατάθεσε στη συνέχεια η Α… Π… Τ… (Μ.Υ.5), καθ’ ης η αίτηση 2, μητέρα της καθ’ ης η αίτηση 1. Ανέφερε στη γραπτή δήλωση της και στην προφορική μαρτυρία της τα ίδια ακριβώς όπως και ο Μ.Υ.4.
Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι τα χρηματικά δώρα του γάμου ήταν €19.810. Ανέφερε ερωτηθείσα κατά την αντεξέταση της ότι συμφώνησαν αυτή και ο σύζυγος της με τον αιτητή και τη θυγατέρα τους να αγοραστεί το εν λόγω αυτοκίνητο και να γραφτεί στο όνομα της ενόψει ότι αυτή και ο σύζυγος της κάλυψαν όλα τα έξοδα του γάμου.
Νομική εξέταση – Αξιολόγηση μαρτυρίας – Κατάληξη
Παρατίθεται η νομοθετική και η νομολογιακή στήριξη για την εξέταση της απαίτησης και της υπεράσπισης.
Στο άρθρο 14 του Νόμου ορίζεται:
«(1) Σε περίπτωση που ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί, ή σε περίπτωση διάστασης των συζύγων, και η περιουσία του ενός συζύγου έχει αυξηθεί, ο άλλος σύζυγος, εφόσον συνέβαλε με οποιοδήποτε τρόπο στην αύξηση αυτή, δικαιούται να εγείρει αγωγή στο Δικαστήριο και να απαιτήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης το οποίο προέρχεται από τη δική του συμβολή.
(2) Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά.
(3) Στην αύξηση της περιουσίας των συζύγων δεν υπολογίζεται ό,τι αυτοί απέκτησαν:
(α) Από δωρεά, κληρονομιά, κληροδοσία ή άλλη χαριστική αιτία̇
(β) με διάθεση περιουσίας που αποκτήθηκε με τις αναφερόμενες στην παράγραφο (α) αιτίες.»
Στο άρθρο 2 ερμηνεύεται η λέξη «περιουσία» ως εξής:
«′περιουσία′ σημαίνει την κινητή και ακίνητη ιδιοκτησία η οποία αποκτήθηκε πριν από το γάμο με την προοπτική του γάμου ή οποτεδήποτε μετά τη σύναψη του γάμου από οποιοδήποτε από τους συζύγους.»
Στην απόφαση Α. Ορφανίδης ν. Ν. Ορφανίδη (1998) 1 Α.Α.Δ. 179 έχουν τεθεί οι αρχές για την επίλυση των περιουσιακών διαφορών των συζύγων. Λέχθηκαν τα ακόλουθα:
«…αφετηρία για την επίλυση διαφορών αυτής της φύσης αποτελεί η διαπίστωση των περιουσιακών στοιχείων των συζύγων κατά το χρόνο του γάμου. Σε δεύτερο στάδιο, έρχεται η διαπίστωση της αύξησης, (αν υπάρχει), και σε τρίτο η προέλευση της αύξησης και η συνάρτησή της με τη συνεισφορά του έτερου των συζύγων στην πραγμάτωση της.»
Καθώς και τα πιο κάτω:
«Η αύξηση της περιουσίας είναι στοιχείο σχετικό. Συναρτάται, αφενός, με την αξία της περιουσίας και αφετέρου, με τις οικονομικές υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη. Το αντικείμενο του μερισμού είναι η αύξηση της περιουσίας, όχι αυτή τούτη η περιουσία.
........…………….…………………………………………………..……………………………………………………………………………...........………
Το πρώτο που πρέπει να τυγχάνει εξακρίβωσης είναι η αύξηση της περιουσίας του συζύγου ώστε να διαπιστωθεί το αντικείμενο του πιθανού διαμοιρασμού. Εξαιρείται από τη διανομή και δεν προσμετρά ως αύξηση περιουσία η οποία δωρίζεται σε σύζυγο καθώς και το προϊόν της διάθεσης της. Το δεύτερο θέμα που εξετάζεται είναι κατά πόσο ο έτερος των συζύγων συνεισέφερε στην αύξηση, άμεσα ή έμμεσα, και το τρίτο, ο καθορισμός του ύψους της συνεισφοράς. Εάν η μαρτυρία δεν είναι καταληκτική, ως προς την έκταση της συνεισφοράς, υπεισέρχεται το τεκμήριο που δημιουργεί το άρθρο 14(2) του νόμου.»
Κρίσιμο στοιχείο είναι να αποτιμηθεί η αρχική περιουσία της καθ’ ης η αίτηση 1 κατά το χρονικό σημείο που άρχισαν τη συμβίωση τους με τον αιτητή και η τελική περιουσία της κατά το χρονικό σημείο που προκύπτει η αξίωση, το χρόνο της διάστασης.
Επισημαίνω ότι ο αιτητής και η καθ’ ης η αίτηση 1 διαφωνούν ως προς το χρόνο που επήλθε διάσταση στην έγγαμη συμβίωσης τους. Ο αιτητής δικογράφησε στην εναρκτήρια αίτηση ότι αυτή επήλθε το Μάιο 2020, ενώ η καθ’ ης η αίτηση 1 δικογράφησε στην έκθεση υπεράσπισης ότι ο αιτητής της ανακοίνωσε το Νοέμβριο 2019 την πρόθεση του να εγκαταλείψει τη συζυγική κατοικία και έπραξε αυτό στις 25.1.2020, χωρίς να διευκρινίζει ποιο από τα δύο χρονικά σημεία τελικά επήλθε η διάσταση. Επισημαίνω περαιτέρω ότι καμία δικογράφιση από τους διαδίκους για τα γεγονότα της διάστασης, πέραν της δικογράφισης του χρονικού σημείου. Συνεπώς, δεν δόθηκε μαρτυρία για το κρίσιμο γεγονός συνεπεία του οποίου επήλθε η διάσταση ώστε να αποδειχθεί ο χρόνος της διάστασης.
Με βάση τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των διαδίκων ο γάμος τελέστηκε στις 25.8.2018 και δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός κατά την ακρόαση ότι λύθηκε στις 28.9.2020 με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου.
Η διαφορά μεταξύ αρχικής και τελικής περιουσίας της καθ’ ης η αίτηση 1, αφού αφαιρεθούν τα χρέη και οι άλλες οικονομικές υποχρεώσεις της καθ’ ης η αίτηση 1, αποτελούν την αύξηση της περιουσίας της και το αντικείμενο διαμοιρασμού.
Εξέτασα αρχικά την προδικαστική ένσταση των καθ’ ων η αίτηση ότι το Οικογενειακό Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να εκδικάσει την αξίωση του αιτητή εναντίον των καθ’ ων η αίτηση 2 και 3 καθότι δεν μπορούν να εναχθούν ως διάδικοι.
Αναφέρθηκε στην αγόρευση του δικηγόρου τους ότι το επίδικο αυτοκίνητο αποκτήθηκε με συνεισφορά τόσο της καθ’ ης η αίτηση 1, όσο και της καθ’ ης η αίτηση 2, και δεν προσκομίστηκε από τον αιτητή συμφωνία που να δηλώνει ότι η επίδικη κατοικία, που είναι εγγεγραμμένη στο όνομα των καθ’ ων η αίτηση 2 και 3, θα προοριζόταν για τον αιτητή και την καθ’ ης η αίτηση 1. Είναι η θέση του ότι δεν μπορεί να ισχύσει η νομολογιακή αρχή που καθιερώθηκε στην υπόθεση Ι. Χαραλάμπους Περικλέους v. 1. Μ. Παναγιώτου Εγγλέζου κ.ά. (2011) 1Β Α.Α.Δ. 1015.
Ο δικηγόρος του αιτητή ανέφερε στην αγόρευση του ότι ο αιτητής ισχυρίζεται πως το επίδικο αυτοκίνητο αγοράστηκε από τα χρηματικά δώρα του γάμου και γράφτηκε στο όνομα της καθ’ ης η αίτηση 2 και όσον αφορά την κατοικία διεκδικεί τη συνεισφορά του χρηματικά και εργατικά στην αποπεράτωση της. Ενόψει αυτών υποστήριξε ότι έχει δικαιοδοσία το Οικογενειακό Δικαστήριο να εκδικάσει την αξίωση του.
Καταλήγω στα ακόλουθα σημαντικά:
Ο αιτητής επιδιώκει τη συνεισφορά του στην αύξηση της περιουσίας της καθ’ ης η αίτηση 1 όσον αφορά το αυτοκίνητο που είναι εγγεγραμμένο στην καθ’ ης η αίτηση 2 και την κατοικία που είναι εγγεγραμμένη στους καθ’ ων η αίτηση 2 και 3.
Ο ισχυρισμός του αιτητή είναι ότι το αυτοκίνητο θα εγγραφόταν στο όνομα της καθ’ ης η αίτηση 1 όπως του ανέφερε και η κατοικία που ήταν πριν από το γάμο ημιτελής θα ολοκληρωνόταν και θα αποτελούσε τη συζυγική κατοικία τους.
Έχοντας κατά νου ότι η εκδίκαση της απαίτησης του αιτητή βασίζεται στους εν λόγω ισχυρισμούς του που προσπάθησε να αποδείξει στην ακροαματική διαδικασία, θα δεχθώ ότι υπάρχει δικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου.
Συνεπώς, με αυτές τις σκέψεις προχώρησα να εξετάσω την απαίτηση του αιτητή και την υπεράσπιση των καθ’ ων η αίτηση.
Η αξίωση του αιτητή, όπως προκύπτει από το δικόγραφο του και τη μαρτυρία που προσκόμισε είναι:
1. Ποσό €9.905 που αποτελεί το ήμισυ των χρηματικών δώρων του γάμου που ήταν €19.810.
Το ποσό €19.810 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό της καθ’ ης αίτηση 1 και με αυτό πληρώθηκε το αυτοκίνητο που αγοράστηκε και γράφτηκε στο όνομα της καθ’ ης η αίτηση 2.
2. Ποσό €5.000 που αποτελεί τη συνεισφορά του στην ολοκλήρωση της ημιτελούς κατοικίας.
Το ποσό αυτό αφορά ποσό €3.000 που είναι τα ηλεκτρολογικά υλικά που αγόρασε για την οικοδομή και ποσό €2.000 που είναι η ηλεκτρολογική εργασία του στην οικοδομή.
3. Ποσό €3.200 που κατακρατούσε η καθ’ ης η αίτηση 1 από το μηνιαίο εισόδημα του στον τραπεζικό λογαριασμό της ως δόσεις δανείου που θα συνήπτε.
Επισημαίνω ότι ο αιτητής ανάλωσε χρόνο στην ακροαματική διαδικασία στην παρουσίαση της συνεισφοράς του στην απόκτηση της επίδικης περιουσίας, του αυτοκινήτου και της ολοκλήρωσης της κατοικίας. Πρώτιστο θέμα εξακρίβωσης από το Δικαστήριο είναι η αύξηση της περιουσίας της συζύγου ώστε να διαπιστωθεί το αντικείμενο του πιθανού διαμοιρασμού. Ακολουθεί ως δεύτερο θέμα η συνεισφορά του έτερου των συζύγων στην αύξηση ώστε να καθοριστεί το ύψος της συνεισφοράς, αρχές που τέθηκαν στην Α. Ορφανίδης v. Ν. Ορφανίδη (ανωτέρω) και επαναλήφθηκαν στη νομολογία. Ο αιτητής παρέλειψε να αποδείξει την αύξηση της επίδικης περιουσίας.
Περιορίστηκε να δικογραφήσει και να δώσει μαρτυρία για τη συνεισφορά του, το ήμισυ των χρηματικών δώρων του γάμου ποσό €9.905, τη συνεισφορά του σε υλικά ποσό €3.000 και έργο στην οικοδομή που αξιολογεί ο ίδιος σε ποσό €2.000, σύνολο ποσό €5.000, και το ποσό που κατακρατούσε η καθ’ ης η αίτηση 1 από το μηνιαίο εισόδημα του στον τραπεζικό λογαριασμό της που ισχυρίζεται ότι είναι ποσό €3.200.
Παρέλειψε ο αιτητής να δικογραφήσει το κρίσιμο γεγονός συνεπεία του οποίου επήλθε η διάσταση, το Μάιο 2020 ως ο ισχυρισμός του, και να δώσει μαρτυρία για αυτό.
Παρέλειψε ο αιτητής να δικογραφήσει και να δώσει μαρτυρία για την αξία του επίδικου αυτοκινήτου κατά το χρόνο της διάστασης προσκομίζοντας μαρτυρία εκτιμητή. Η μαρτυρία του Μ.Α.3 δεν τον βοηθά αφού σε ερώτηση του Δικαστηρίου αν μπορεί να προβεί σε εκτίμηση της αξίας του αυτοκινήτου, απάντησε ότι δεν έχει γνώση.
Παρέλειψε περαιτέρω να δικογραφήσει και να δώσει μαρτυρία για την αξία της επίδικης κατοικίας κατά το χρόνο της διάστασης προσκομίζοντας μαρτυρία εκτιμητή.
Το αντικείμενο διαμοιρασμού, όπως ανωτέρω υποδείχθηκε, είναι η αύξηση της περιουσίας της καθ’ ης η αίτηση 1. Αυτή δεν αποδείχθηκε. Η αξίωση του αιτητή να του επιστραφεί ό,τι αυτός συνεισέφερε δεν εμπίπτει στο νομοθετικό και νομολογιακό πλαίσιο επίλυσης των περιουσιακών διαφορών των προσώπων που υπήρξαν σύζυγοι.
Για τους λόγους που αναφέρθηκαν, η εναρκτήρια αίτηση απορρίπτεται.
Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ των καθ’ ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο μειωμένα κατά το 1/3 ενόψει της κατάληξης με την οποία απορρίφθηκε η προδικαστική ένσταση.
Φ. Κωνσταντίνου, Π.Ο.Δ.
Πιστό αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
/λ.σ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο