ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΣΥΝΘΕΣΗ:        Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Π.Ε.Δ.

                            Μ. Κ. Λοΐζου, Α.Ε.Δ.

                            Ν. Οικονόμου, Α.Ε.Δ.

Υπόθεση Αρ.: 8973/2023

 

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Κατηγορούσα Αρχή

 

v.

 

1. Δ. Σ.

2. Χ. Τ.

3. Α. Α.

Κατηγορουμένων

Ημερομηνία: 17 Φεβρουαρίου, 2026.

 

Εμφανίσεις:

Για την Κατηγορούσα Αρχή: Η κα. Χ. Καραολίδου για τον Γενικό Εισαγγελέα

Για τον Κατηγορούμενο 1: Ο κ. Χ. Τριανταφυλλίδης.

Για τον Κατηγορούμενο 2: Ο κ. Γ. Παπαϊωάννου με κ. Χρ. Παπαϊωάννου.

Κατηγορούμενοι 1 και 2 παρόντες.

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

(Μειοψηφίας)

 

Α.           Εισαγωγή

 

Στις 12.10.2020 είδε το φως της δημοσιότητας δημοσίευση υπό τη μορφή βίντεο με τίτλο Cyprus Pap€rs, το οποίο παρουσίαζε μεταξύ άλλων τους Κατηγορουμένους 1 και 2 σε δυνητικά επιλήψιμες ενέργειες σχετικά με το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα, το οποίο πρόσφερε κυπριακό διαβατήριο έναντι επένδυσης στην εγχώρια οικονομία. Ο Κατηγορούμενος 1 ήταν κατά τον χρόνο αυτό Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ ο Κατηγορούμενος 2 ήταν Βουλευτής στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Τούτο το δημοσίευμα ήταν η απαρχή για τη διερεύνηση της Αστυνομίας, η οποία οδήγησε, κατόπιν διερεύνησης σωρείας κατ' εξαίρεσιν πολιτογραφήσεων δυνάμει του Άρθρου 111.Α. του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου Ν. 141(Ι)/2002 και πάμπολλων άλλων στοιχείων, στην καταχώριση του ενώπιον μας κατηγορητηρίου.

 

Αρχικά οι κατηγορίες στο κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε ενώπιον μας - το δεύτερο στη σειρά κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε σε Κακουργιοδικείο, αφού η προηγούμενη δίωξη διακόπηκε από την Κατηγορούσα Αρχή - περιλάμβανε και τις κατηγορίες 4 και 5, οι οποίες είχαν σχέση με το προαναφερθέν δημοσίευμα, όμως στην πορεία της ακρόασης της υπόθεσης διακόπηκαν. Ενώπιον μας προς απόφανση έχουμε τις τρεις εναπομείνασες κατηγορίες 1 – 3, ως παρατέθηκαν στην απόφαση της πλειοψηφίας, που αφορούν πολιτογραφηθέντες που δεν έχουν καμία σχέση με το δημοσίευμα.

 

Β.           Σύνοψη των επίδικων θεμάτων

 

Η θέση της Κατηγορούσας Αρχής ενώπιον μας ήταν πως οι Κατηγορούμενοι 1 και 2, που ήταν μεταξύ τους χρόνια φίλοι, πρώην επαγγελματικοί συνεργάτες και Βουλευτές, χρησιμοποίησαν τη θεσμική τους ιδιότητα ως μέλη της Βουλής, ώστε να αποκτήσουν οι ίδιοι ή άλλο συνδεδεμένο με αυτούς πρόσωπο, παράτυπο πλεονέκτημα με αντάλλαγμα οι ίδιοι να προβούν σε αθέμιτο επηρεασμό δημοσίου λειτουργού ώστε οι N.G. (στο εξής «ο NG») και η Ζ.Η.Α., κόρη του Α.Η.Α. (στο εξής «η Ζ» και «ο ΑΗΑ» αντίστοιχα) να πολιτογραφηθούν σύμφωνα με το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα (στο εξής «το ΚΕΠ») ως κύπριοι πολίτες, πάρα το γεγονός ότι δεν πληρούσαν τα σχετικά κριτήρια.

 

Ήταν, πιο εξειδικευμένα, η θέση της Κατηγορούσας Αρχής σε σχέση με τον NG ότι, ο ίδιος ενδιαφερόταν να επενδύσει στην Κύπρο σε ακίνητα εταιρειών του Ομίλου του Κατηγορούμενου 2 (στο εξής «Όμιλος Χ.Τ.») μόνο εάν εξασφάλιζε εξαίρεση από την προϋπόθεση του ΚΕΠ για κατοχή άδειας παραμονής στην Κύπρο, διότι η άδεια παραμονής μπορούσε να εκδοθεί μόνο εάν ο επενδυτής ερχόταν στην Κύπρο και έδιδε τα βιομετρικά του στοιχεία, χωρίς υποχρέωση πραγματικής διαμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα. Ο NG δεν ήθελε να παραστεί στη Δημοκρατία, έστω για μία μέρα ώστε να δώσει τα βιομετρικά του στοιχεία, προτάσσοντας ιατρικούς λόγους και προσφέροντας προς τούτο δύο ιατρικά πιστοποιητικά από ιατρό στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου διέμενε.

 

Υπήρξε μαρτυρία ενώπιον μας πως ο NG και οι εταιρείες του Ομίλου Χ.Τ., με τις οποίες αυτός συμβλήθηκε, για αγοραπωλησία 4 οικιών συνολικού τιμήματος 2 εκατομμυρίων ευρώ, δεν ήταν οι μόνες συμφωνίες μεταξύ των μερών. Υπήρχε και μια άλλη συμφωνία, που δεν αποκαλύφθηκε στα αρμόδια τμήματα της Δημοκρατίας, που έφερε τίτλο Reservation Agreement ημερομηνίας Δεκεμβρίου του 2018 (στο εξής «η Συμφωνία Κράτησης»), η οποία προνοούσε μεταξύ άλλων, σύμφωνα με την ερμηνεία της Κατηγορούσας Αρχής, πως ο NG διατηρούσε τη δυνατότητα τερματισμού των αγοραπωλητήριων συμβολαίων εάν δεν καθίστατο δυνατόν να εξασφαλιστεί η ρηθείσα εξαίρεση από την κατοχή άδεια παραμονής.

 

Η επιλήψιμη ενέργεια που αποδίδεται από την Κατηγορούσα Αρχή στους Κατηγορούμενους 1 και 2 σχετικά με τον NG είναι, αφενός η ισχυριζόμενη συνωμοσία προς καταδολίευση τη Δημοκρατίας, ήτοι η έκδοση τεσσάρων βεβαιώσεων πληρωμής από τον Κατηγορούμενο 2 ημερ. 14.1.2019 για είσπραξη του τιμήματος των δύο εκατομμυρίων ευρώ, ενώ το εν λόγω τίμημα δεν εισπράχθηκε τότε, αλλά πολύ αργότερα  όταν είχε ήδη εξασφαλιστεί η εξαίρεση για τον NG και αυτός ενεγράφη ως Κύπριος πολίτης (κατηγορία 2). Αφετέρου η Κατηγορούσα Αρχή ισχυρίζεται ότι οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 εισέπραξαν από τον NG παράτυπο πλεονέκτημα, ο Κ1 για τον Κ2 και ο Κ2 για τον εαυτό του, μέσω εταιρειών του Ομίλου του και αποδέχτηκαν να μεσολαβήσουν ώστε να επηρεάσουν ανάρμοστα τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών (στο εξής «ΥΠ.ΕΣ.») ώστε να εξασφαλιστεί αυτή η εξαίρεση, ενώ αντίκειτο στα κριτήρια του ΚΕΠ, και ο NG να προχωρήσει με την επένδυση του σε ακίνητα του Ομίλου Χ.Τ. (κατηγορία 3). 

 

Σε σχέση με τη Ζ και τον ΑΗΑ, η θέση της Κατηγορούσας Αρχής ήταν πως οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 εισπράττοντας παράτυπο πλεονέκτημα, ο Κ1 για τον Κ2 και την εταιρεία Fidescorp Ltd - που άνηκε στον πρώην γαμπρό του - και ο Κ2 για τον εαυτό του, μέσω εταιρειών του Ομίλου του, αποδέχτηκαν να μεσολαβήσουν σε όποιο δημόσιο λειτουργό ήταν αναγκαίο, ώστε η Ζ που ήταν πάνω των 28 ετών κατά την υποβολή της αίτησης για πολιτογράφηση να μην απορριφθεί, ενώ κάτι τέτοιο αντίκειτο σε κριτήριο του ΚΕΠ, που προνοούσε ότι τα οικονομικά εξαρτώμενα ανήλικα τέκνα επενδυτών μπορούσαν να πολιτογραφηθούν με την ίδια επένδυση, μόνο εάν ήταν κάτω των 28 ετών.

 

Οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 αντιτάχθηκαν σθεναρά στο κατηγορητήριο.

 

Ενώ πλείστα εκ των επίδικων γεγονότων κατέστησαν εν τέλει παραδεκτά ή μη αμφισβητούμενα, ήταν η θέση των ευπαίδευτων συνηγόρων και των δύο Κατηγορούμενων πως δεν πληρούνταν τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων και πως οι Κ1 και Κ2 ουδέν μεμπτό έπραξαν. Ειδικότερα η Υπεράσπιση του Κ1 πρόβαλε πως, παρά το γεγονός ότι ο Κ1 ζήτησε ενημέρωση σχετικά με την αίτηση της Ζ από την αρμόδια λειτουργό του ΥΠ.ΕΣ., την MK11, και πάρα το ότι για τον NG απέστειλε το αίτημα του για εξαίρεση γραπτώς και με φαξ προς τον Γενικό Διευθυντή του ΥΠ.ΕΣ., ΜΚ10, ενώ το αίτημα αυτό είχε ήδη απορριφθεί από τον Υπουργό Εσωτερικών, ο Κ1 δεν έπραξε οτιδήποτε το επιλήψιμο. Οι πιο πάνω ενέργειες δεν ήταν μεμπτές από μόνες τους.

 

Επιπρόσθετα δια των τελικών αγορεύσεων η πλευρά του Κ1 ισχυρίστηκε πως σχετικά με την πρώτη κατηγορία υπήρξε κατάχρηση της διαδικασίας, διότι κατά τον χρόνο έγκρισης της πολιτογράφησης της Ζ, ο Βοηθός Γενικού Εισαγγελέως που υπογράφει το κατηγορητήριο ήταν τότε Υπουργός Άμυνας και μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου (στο εξής «Υπ.Συ.»). Επομένως, συνεχίζει το επιχείρημα, και χωρίς να παρεμβληθεί οποιοδήποτε νέο στοιχείο, το ίδιο άτομο υπερψήφισε την πρόταση του ΥΠ.ΕΣ. για πολιτογράφηση της Ζ και αργότερα υπέγραψε το παρόν κατηγορητήριο. Σε σχέση και με τις τρεις κατηγορίες, η πλευρά του Κ1 ισχυρίζεται επιπλέον κατάχρηση διαδικασίας λόγω του ότι ουδέποτε οι πολιτογραφήσεις των Ζ και NG ανακλήθηκαν ή ακυρώθηκαν από την Κυπριακή Δημοκρατία. Έτσι συνεχίζει το επιχείρημα, ενώ το κράτος αναγνωρίζει ως νόμιμες τις επίδικες πολιτογραφήσεις, εν τούτοις στρέφεται εναντίον του Κατηγορουμένου 1 για υποτιθέμενες παράνομες ενέργειες κατά την απόκτησή τους.

 

Εκ μέρους του Κατηγορουμένου 2 προωθήθηκε η θέση πως όχι μόνο δεν πληρούνται τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων εν προκειμένω, αλλά ούτε και αποδείχθηκε η ανάμειξη του Κ2 σ’ αυτά. Εν πάση περιπτώσει ο ίδιος ο Κ2 στερείτο γνώσης για τα όσα του καταλογίζονται, διότι ο ίδιος έπραττε πάντα σύμφωνα με τη συμβουλή του δικηγόρου του Α.Π. (στο εξής «ο ΑΠ»), ο οποίος είχε συντάξει τόσο τις βεβαιώσεις πληρωμής ημερομηνίας 14.1.2019, όσο και τη Συμφωνία Κράτησης και εκπροσωπούσε τόσο τον Όμιλο Χ.Τ. όσο και τον NG και αυτός ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Ο ΑΠ, δε, δεν αντιμετώπισε κατηγορητήριο αφού η δίωξη για τον ίδιο διακόπηκε απροειδοποίητα στις 11.10.23 χωρίς να δοθεί καμία εξήγηση από την Κατηγορούσα Αρχή. Αυτό η Υπεράσπιση του Κ2 το προβάλλει ως λόγο μη δίκαιης δίκης του Κ2 και κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας κατά τρόπο πού αυτή πρέπει να διακοπεί. Υπήρξαν και άλλοι λόγοι τους οποίους ο ευπαίδευτος συνήγορος του Κ2 προώθησε ως λόγους μη δίκαιης δίκης εναντίον του πελάτη του και κατάχρησης της διαδικασίας, οι οποίοι αναφέρονται κατωτέρω σε λεπτομέρεια στη σχετική ενότητα.

 

Γ.           Ο τρόπος εξέλιξης της δικαστικής διαδικασίας

 

Το κατηγορητήριο που καταχωρήθηκε στο παραπέμψαν Δικαστήριο εν σχέση με την υπόθεση αυτή, αφορούσε 4 κατηγορουμένους. Για λόγους που δεν αποκαλύφθηκαν στο Δικαστήριο και προτού η υπόθεση τεθεί ενώπιον του Κακουργιοδικείου, η Κατηγορούσα Αρχή, επέλεξε να μην προωθήσει την υπόθεση εναντίον του 4^ου κατηγορουμένου. Καταχωρήθηκε συνακόλουθα ενώπιον του Κακουργιοδικείου, κατηγορητήριο, εναντίον των προσώπων που εμφαίνονται στον τίτλο και της παρούσας. O Κατηγορούμενος 4 απαλλάχθηκε.

 

Στο αρχικό κατηγορητήριο περιέχοντο 5 συνολικά κατηγορίες. Όλες οι κατηγορίες στρέφονταν εναντίον των Κατηγορουμένων 1 και 2, ενώ μόνο οι κατηγορίες 4 και 5 στρέφονταν και εναντίον του Κατηγορουμένου 3.

 

Η ακρόαση της υπόθεσης ξεκίνησε στις 27/01/25. Στις 18/03/25 και αφού ολοκληρώθηκε η μαρτυρία τριών μαρτύρων της Κατηγορούσας Αρχής, η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα, ανακοίνωσε την αναστολή των Κατηγοριών 4 και 5. Επήλθε συνακόλουθα και η απαλλαγή των Κατηγορουμένων 1 και 2 από τις κατηγορίες αυτές και πλήρης απαλλαγή του Κατηγορουμένου 3.

 

Η κα Καραολίδου ξεκαθάρισε εκείνη τη μέρα ότι οι Κατηγορίες 4 και 5, ήταν οι κατηγορίες που αφορούσαν σε δημοσίευμα του ειδησεογραφικού πρακτορείου «Αl Jazeera». Δήλωσε ότι οι κατηγορίες αυτές «…στηρίχθηκαν και προωθήθηκαν σε μαρτυρία που αφορούσε αποκλειστικά τα γεγονότα του δημοσιεύματος Al Jazeera και προέκυπτε κατά κύριο λόγο από τη μαρτυρία της Μ15 και του Μ1 του κατηγορητηρίου» (βλ. σελ. 245 πρακτικών). Δεδομένου, είπε, ότι η μαρτυρία των Μ1 και Μ15 δεν ήταν διαθέσιμη για τους λόγους που πρόβαλε και ανέπτυξε, δεν υπήρχε περιθώριο προώθησης των κατηγοριών 4 και 5 (βλ. σελ. 252 πρακτικών).

 

Σημειώνουμε εδώ, ότι αναφορά σε δημοσίευμα του εν λόγω πρακτορείου, είχε γίνει, μέχρι εκείνη τη στιγμή, κατά τη μαρτυρία του ΜΚ3. Το περιεχόμενο του αναφερόμενου δημοσιεύματος ουδέποτε προβλήθηκε ή τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ούτε το Δικαστήριο έλαβε γνώση του περιεχομένου του.

 

Στην προκειμένη για σκοπούς πληρότητας αναφέρουμε ότι σχετικά με την αναστολή των προαναφερθέντων κατηγοριών, η κα Καραολίδου δήλωσε στο Δικαστήριο μεταξύ άλλων, ότι ο Μ1 στο κατηγορητήριο, T.W.K. (στο εξής «ΤΚ») ο οποίος, βάσει ενώπιον μας μαρτυρίας, φαίνεται να ενεργούσε ως μεσίτης μεταξύ του NG και του Ομίλου Χ.Τ. και μέσω μίας εταιρείας με όνομα Sold on Cyprus (SoC), έχοντας και συνεργασία με τον ΑΠ, δεν θα παρουσιαστεί στη δίκη καθότι:

 

«Οι εναλλαγές στη στάση του απέναντι στην Κατηγορούσα Αρχή, αλλά και στις δικαστικές διαδικασίες και η εν τέλει ασέβεια που υπέδειξε προς όλους τους δικαστικούς μηχανισμούς που τέθηκαν σε εγρήγορση, έτσι ώστε να δοθεί ως η επιθυμία του μαρτυρία μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης, οδηγούν μόνο σε ένα αποτέλεσμα, το ότι υπάρχει πλέον ζήτημα άμεσα συναρτώμενο με την αξιοπιστία του μάρτυρα, στη βάση γεγονότων που έχουν προκύψει μετά τη συμπερίληψη του ονόματος του στο κατηγορητήριο».

 

Επίσης η κα Καραολίδου για τη Μ15 στο κατηγορητήριο, σύζυγο του ΤΚ η οποία επίσης εργαζόταν στην SoC, είπε ότι υπήρξε κάποια επικοινωνία μαζί της στο παρελθόν. Συμφωνήθηκε μαζί της να έρθει στη Δημοκρατία και έδωσε καταθέσεις ωστόσο διαφάνηκε δισταγμός της εν συνεχεία να προσέλθει στη Δημοκρατία για να δώσει μαρτυρία. Η τελευταία επικοινωνία μαζί της ήταν μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος δια του οποίου ενημέρωνε ότι δεν επιθυμούσε να δώσει μαρτυρία. Έκτοτε και παρά την ανάμειξη και των Interpol και Europol, δεν κατέστη δυνατόν να εντοπιστεί για να παρουσιαστεί ενώπιον του Δικαστηρίου.

 

Η μαρτυρία, συνεπώς, των Μ1 και Μ15 στο κατηγορητήριο που θα υποστήριζαν τις δύο κατηγορίες που σχετίζονταν με το προαναφερθέν δημοσίευμα και τις κατηγορίες 4 και 5, ουδέποτε τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου.

 

Δ.        Παραδεκτά ή και μη αμφισβητούμενα γεγονότα

 

Τα ακόλουθα προέκυψαν ως παραδεκτά ή μη αμφισβητούμενα γεγονότα με το πέρας της ακρόασης:

 

1.         Ο σχετικός Νόμος

 

Ήταν παραδεκτό μεταξύ των μερών ότι οι επίδικες πολιτογραφήσεις έγιναν σύμφωνα με το άρθρο 111.Α.(2) του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, Ν.141(Ι)/2002. Το άρθρο 111.Α., όπως ίσχυε κατά τον επίδικο χρόνο, προέβλεπε τα ακόλουθα:

 

«(1) Το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις παροχής υψίστου επιπέδου υπηρεσιών προς τη Δημοκρατία, οι οποίες αναφέρονται στη σχετική απόφαση, να επιτρέψει, για λόγους δημοσίου συμφέροντος, όπως τιμητικά πολιτογραφηθεί αλλοδαπός χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις που περιγράφονται στις παραγράφους (1)(α), (1)(β) και (1)(δ) του Τρίτου Πίνακα.

(2) Το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί, υπό όρους ως ήθελε κατά περίπτωση καθορίσει, να επιτρέψει την πολιτογράφηση αλλοδαπών επιχειρηματιών και επενδυτών χωρίς να ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις που περιγράφονται στις παραγράφους (1)(α), (1)(β) και (1)(δ) του Τρίτου Πίνακα.

(3)  Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στα ως άνω εδάφια (1) και (2) απαιτείται όπως ενημερώνεται εκ των προτέρων η Βουλή των Αντιπροσώπων.»

 

 

 

2.            Η επίδικη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου

 

-        Η απόφαση Υπ.Συ. ημερ. 13.9.2016 υπ’ αρ. 81.292 δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 16.9.2016 και ίσχυε από τότε μέχρι 13.2.2019. Όλες, δηλαδή, οι επίδικες αιτήσεις πολιτογράφησης υποβλήθηκαν, εξετάστηκαν και εγκρίθηκαν βάσει της προαναφερθείσας απόφασης του Υπ.Συ.

 

-        Σύμφωνα με Απόσπασμα από τα Πρακτικά της Συνεδρίας του Υπουργικού Συμβουλίου Ημερομηνίας 13/9/2016, στο βαθμό που εδώ ενδιαφέρει:

 

«Παραχώρηση της κυπριακής υπηκοότητας με κατ’ εξαίρεσιν πολιτογράφηση σε μη Κύπριους επενδυτές/επιχειρηματίες στη βάση του εδαφίου (2) του άρθρου 111Α του περί Αρχείου  Πληθυσμού Νόμου 141(1)12002 και παραχώρηση της κυπριακής υπηκοότητας με κατ’ εξαίρεσιν πολιτογράφηση στα μέλη οικογένειας επιχειρηματία/επενδυτή/τριας πολιτογραφηθέντος βάσει Απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου.

 

α) Να εγκρίνει τα ακόλουθα αναθεωρημένα κριτήρια και τους όρους για κατ’ εξαίρεσιν πολιτογράφηση αλλοδαπών επενδυτών/επιχειρηματιών με βάση το εδάφιο (2) του άρθρου 111Α των περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμων του 2002 έως 2013:

 

                    i.   Μη Κύπριος πολίτης, ο οποίος  πληροί ένα εκ των οικονομικών Κριτηρίων (Α), είτε προσωπικά, είτε μέσω εταιρείας/εταιρειών όπου συμμετέχει ως μέτοχος, αναλογικά με το ποσοστό συμμετοχής του, είτε μέσω επενδύσεων που έχει πραγματοποιήσει ο/η σύζυγός ή που έχουν πραγματοποιηθεί από κοινού με τον/τη σύζυγό του, είτε ως υψηλόβαθμο Διευθυντικό Στέλεχος εταιρείας/εταιρειών που πληροί ένα εκ των οικονομικών Κριτηρίων (Α) δύναται να αιτηθεί για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με κατ' εξαίρεση Πολιτογράφηση.

 

              ii.   […]

 

                  iii.    Ο αιτών θα πρέπει να έχει προβεί στις απαιτούμενες επενδύσεις κατά τα τρία έτη που προηγούνται της ημερομηνίας αίτησης και να διατηρεί την εν λόγω επένδυση για περίοδο τουλάχιστον τριών ετών από την ημερομηνία Πολιτογράφησης.

 

                  iv.    Ακόμη, ο αιτών θα πρέπει απαραιτήτως να πληροί τους Όρους και τις Προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται στο Μέρος B.

 

                   v.    Σε περίπτωση που από περιοδικούς ελέγχους διαπιστωθεί ότι το οποιοδήποτε Κριτήριο ή Όρος ή Προϋπόθεση καταστρατηγείται, η Πολιτογράφηση είναι δυνατόν να ανακληθεί.

 

Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

 

Α.1       Επένδυση σε ακίνητα, αναπτύξεις και έργα υποδομής:

 

O αιτών θα πρέπει να έχει προβεί σε επένδυση ύψους τουλάχιστον €2,0 εκ. για αγορά ή ανέγερση ακινήτων ή δημιουργία αναπτύξεων όπως οικιστικές ή εμπορικές αναπτύξεις, αναπτύξεις στον τουριστικό τομέα ή άλλα έργα υποδομής.

 

Στο εν λόγω κριτήριο περιλαμβάνεται και η επένδυση σε οικοδομήσιμη γη, νοουμένου ότι στην αίτηση θα περιλαμβάνεται επενδυτικά πλάνο για ανάπτυξη της. Νοείται ότι από το κριτήρια εξαιρείται η αγορά γης, που είναι ενταγμένη σε ζώνη μηδενικής ανάπτυξης.

 

[………………]

 

Β. ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

 

Λευκό Ποινικό Μητρώο: [………………]

 

Μόνιμη Ιδιόκτητη Κατοικία στην Κύπρο: […]

 

Διαμονή στην Κύπρο: O αιτών, πριν την Πολιτογράφηση του ως Κύπριος πολίτης, θα πρέπει να είναι κάτοχος άδειας παραμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία.

 

Σε περίπτωση που ο αιτών δεν είναι ήδη κάτοχος άδειας παραμονής θα μπορεί να υποβάλει αίτηση για χορήγηση άδειας μετανάστευσης, στη βάση του Κανονισμού 6(2) των περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμων, ταυτοχρόνως με την υποβολή της αίτησης για Πολιτογράφηση. Όσον αφορά στην υποβολή αίτησης για χορήγηση άδειας μετανάστευσης αποκλειστικά και μόνο για σκοπούς απόκτησης της κυπριακής υπηκοότητας σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Σχεδίου, δεν τίθενται οποιεσδήποτε άλλες προϋποθέσεις πέραν αυτών που προβλέπονται τόσο στο Μέρος Α όσο και στο Μέρος Β του παρόντος Σχεδίου.

 

Νοείται ότι τα ανωτέρω ισχύουν και για τα ενήλικα μέλη της οικογένειας του επενδυτή, τα οποία θα αιτηθούν Πολιτογράφησης.

 

Σε περίπτωση που η αίτηση για Πολιτογράφηση για οποιοδήποτε λόγο απορριφθεί, η άδεια μετανάστευσης, που αποκτήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας Απόφασης, θα ακυρώνεται πάραυτα.

 

Γ. ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

 

Για εξέταση της αίτησης απαιτείται απαραιτήτως η υποβολή του εντύπου (Μ127) και των ακολούθων:

 

Λευκό Ποινικό Μητρώο:

 

Πιστοποιητικό Λευκού Ποινικού Μητρώου από τη χώρα καταγωγής και από τη χώρα συνήθους διαμονής (εάν διαφέρει).

 

Μόνιμη ιδιόκτητη κατοικία στην Κύπρο:

 

(α)         Αγοραπωλητήριο Συμβόλαιο.

(β)         Τίτλος ιδιοκτησίας ή Απόδειξη υποβολής του Συμβολαίου στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας.

(γ)         Αποδείξεις καταβολής του συμφωνημένου ποσού αγοράς.

(δ)         Έμβασμα από το εξωτερικό στο κυπριακό εμπορικό τραπεζικό ίδρυμα επ’ ονόματι του πωλητή ή της εταιρείας του πωλητή.

(ε)         Πιστοποιητικό εκτίμησης από Ανεξάρτητο Εγκεκριμένο Εκτιμητή μετά από απαίτηση του Υπουργείου Εσωτερικών ή του Υπουργείου Οικονομικών.

 

[………………]

 

(β) να εγκρίνει τις ακόλουθες διατάξεις που αφορούν τα μέλη της οικογένειας επιχειρηματία ‑ επενδυτή/τριας πολιτογραφηθέντος/είσας:

 

[……….]

 

ii. [...] οι γονείς του/της επενδυτή/τριας και τα οικονομικά εξαρτώμενα τέκνα του/της 18 ‑ ως ορίζονται πιο κάτω - θα δύναται να υποβάλλουν αίτηση για κατ' εξαίρεση πολιτογράφησης στον Υπουργό Εσωτερικών κατά τον καθορισμένο τρόπο (εντύπων Μ127), αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία πολιτογράφησης του/της επιχειρηματία ‑ επενδυτής/τριας. 

 

2. Ως οικονομικά εξαρτώμενα ανήλικα τέκνα ορίζονται οι εξής κατηγορίες:

 

α. Φοιτητές μέχρι την ηλικία των 28 ετών, οι οποίοι φοιτούν σε ίδρυμα τρίτοβάθμιας εκπαίδευσης και έχουν ως κύριας δραστηριότητα την παρακολούθηση προγραμμάτων σπουδών πλήρους φοίτησης με σκοπό την απόκτηση τίτλου τριτοβάθμιων σπουδών, ήτοι πιστοποιητικού διπλώματος, ανώτερου διπλώματος, πτυχίου (Bachelor) και μεταπτυχιακού (master) […...]»»

 

-              Το τεκμήριο 45 αποτελεί απόσπασμα από τα πρακτικά της συνεδρίας του Υπ.Συ. ημερ. 13.10.20 και τιτλοφορείται Κατάργηση του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος (Cyprus Investment Program) και προνοεί μεταξύ άλλων:

 

«Λαμβάνοντας υπόψη τις διαχρονικές αδυναμίες, αλλά και τη καταχρηστική εκμετάλλευση που έτυχαν οι πρόνοιες του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος, αποφάσισε, μετά από εισήγηση των Υπουργών Οικονομικών και Εσωτερικών, να εγκρίνει την κατάργηση του παρόντος Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος από την 1η Νοεμβρίου του 2020.

 

[……….]

 

Νοείται περαιτέρω ότι, η κυβέρνηση αμέσως μετά την ολοκλήρωση της σχετικής έρευνας, που διεξάγεται από την ερευνητική επιτροπή η οποία διορίστηκε από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, [.......] θα εξετάσει συνολικά την πολιτική ενθάρρυνσης της προσέλκυσης ξένων επενδυτών στη Δημοκρατία.»»

 

(υπογραμμίσεις του παρόντος Δικαστηρίου)

 

3.            Σχετικά με τον NG

 

-       Η αίτηση για κατ' εξαίρεση πολιτογράφηση του NG υπεβλήθη στις 17.01.2019 και εγκρίθηκε από το Υπ.Συ. στις 05.06.2019. Στις 12.06.2019 πολιτογραφήθηκε ως Κύπριος πολίτης.

 

-       Πάροχος Υπηρεσιών για σκοπούς του ΚΕΠ για τον NG ήταν ο ΑΠ για το δικηγορικό γραφείο Γιώργος Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε., το οποίο ενήργησε ως Πάροχος Υπηρεσιών μόνο για δύο περιπτώσεις πολιτογραφήσεων καθ’όλη τη διάρκειας ζωής του ΚΕΠ, συμπεριλαμβανομένης και του NG.

 

-       Ο NG αγόρασε από τον Όμιλο Χ.Τ. και συγκεκριμένα από τις εταιρείες Zhitang Big Bang Company Ltd και GG The Virgin Rosa Ltd τέσσερα συνολικά ακίνητα αξίας €2.000.000.

 

-        Ο NG ουδέποτε απέκτησε άδεια παραμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για την κατ’ εξαίρεση πολιτογράφηση του και προέβη σε παραστάσεις μέσω του ΑΠ, ως δικηγόρου του και ως Παρόχου Υπηρεσιών του, ότι δεν μπορούσε να ταξιδέψει στην Κύπρο για να δώσει τα απαραίτητα βιομετρικά στοιχεία προς έκδοση άδειας παραμονής για λόγους υγείας.

 

-       Για έκδοση άδειας παραμονής απαιτείται η λήψη βιομετρικών δεδομένων, με φυσική παρουσία στο ΤΑΠΜ στην Κύπρο, ενώ για την έκδοση διαβατηρίου μπορούν να ληφθούν βιομετρικά στοιχεία από πρεσβεία της Δημοκρατίας στο εξωτερικό που κατέχει σχετικό εξοπλισμό.

 

-              Τα συμβόλαια αγοραπωλησίας των οικιών μεταξύ NG και των εταιρειών του Ομίλου Χ.Τ. υπογράφηκαν εκ μέρους του αγοραστή NG από τον ΑΠ (δυνάμει πληρεξούσιου εγγράφου) και εκ μέρους των Πωλητριών εταιρειών από τον Κ2 (δυνάμει πληρεξούσιου εγγράφου από  όλους τους ιδιοκτήτες του ακινήτου, επί των οποίων οι οικίες θα ανεγείροντο) και ήταν ημερομηνίας 21.12.2018.

 

-              Τα συμβόλαια αυτά αποτέλεσαν μέρος των εγγράφων που υποβλήθηκαν με την αίτηση πολιτογράφησης και τα περιεχόμενα τους δεν έχουν αμφισβητηθεί.

 

-              Ο επενδυτής, NG, υπέγραψε τα συμβόλαια μέσω του εξουσιοδοτημένου αντιπρόσωπου του, δικηγόρου ΑΠ. Συντάκτης των συμβολαίων ως φαίνεται στα ίδια τα συμβόλαια ήταν η δικηγορική εταιρεία George F. Pittadjis LLC.

 

-              Τα Αγοραπωλητήρια Συμβόλαια έχουν πανομοιότυπους όρους. Σύμφωνα με τους όρους 6 – 9 τα αυτών:

«6. The consideration for the sale of the Property shall ….. (€ ….  ) plus V.A.T. The aforementioned agreed amount shall be paid as follows:

 

a.      The amount of eight thousand four hundred euros (€8400) plus VAT (i.e. €10.000) has already been paid by the Purchaser to the Vendors, by virtue of a reservation agreement signed between the parties.

b.      The remainder of the agreed consideration price, i.e. …… euros (€….. ) plus VAT shall be paid immediately after signing the present agreement, and simultaneously with filing the present agreement at the District Lands Office of Famagusta.

 

7. Any amount over-due shall bear interest of four point five per cent (4.5%) per annum from the time that such an amount was payable. Without prejudice to such rights, the Vendors may decline to proceed with any stage of the completion of the villa, unless such amounts are paid.

 

8. Simultaneously with the payment of any amount by the Purchaser, the Vendors are obligated to issue receipts. Failure of the Vendors to issue such receipts is not grounds for terminating the present agreement, but the Purchaser, may withhold any future payment until such receipt is produced.

 

9.  Any payment due hereunder shall be made to the Vendors at the address stipulated herein and or at any Banking Institution as the Vendors may designate in writing to the Purchaser.»

 

-               Τα πωλητήρια έγγραφα κατατέθηκαν στο Κτηματολόγιο στις 16.1.2019.

 

-               Οι βεβαιώσεις πληρωμής, που υπέγραψε ο Κ2 ημερ. 14.1.2019 αναφέρουν τα ακόλουθα:

 

«Προς: Κάθε ενδιαφερόμενο

ΘΕΜΑ: [….] – [NG]

Αγαπητοί κύριοι,

Με την παρούσα επιστολή βεβαιώνουμε ότι ο ανωτέρω αγοραστής κ. [NG] με αριθμό διαβατηρίου [ ] από [ ], με βάση το συμβόλαιο που έχει υπογράφει στις 21/12/2018 έχει καταβάλει το συμφωνηθέν τίμημα πώλησης της κατοικίας αρ. [….] στο έργο [ ….].»

 

-              Υπήρξε όμως μεταξύ των μερών και μια άλλη συμφωνία. Η Συμφωνία Κράτησης (Reservation agreement), τεκμήριο 24. Ο λόγος της μη αποκάλυψης της είναι αντικείμενο αντιπαράθεσης μεταξύ των μερών. Η μεν Κ/Α ισχυρίζεται ότι δολίως δεν αποκαλύφθηκε, ώστε να καθίστατο δυνατή η έγκριση της αίτησης, ενώ η Υπεράσπιση ισχυρίζεται ότι δεν αποκαλύφθηκε, επειδή δεν απαιτείτο από τα κριτήρια του ΚΕΠ να αποκαλυφθεί. Εντούτοις, αυτή καθ΄ αυτή δεν αμφισβητείται.

 

-              Η Συμφωνία Κράτησης (Reservation Agreement) (στο εξής «ΣΚ» ή «Συμφωνία Κράτησης) μεταξύ του NG ως αγοραστή και της GG the Virgin Rosa Ltd, μέσω του Κ2, ως εγκεκριμένου αντιπροσώπου της, ημερ. ……/12/2018 (άνευ αναγραφής συγκεκριμένης μέρας του Δεκέμβρη του 2018) προνοεί την κράτηση συγκεκριμένων ακινήτων και τη μη πώληση τους σε τρίτους μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας δέουσας επιμέλειας (due diligence) από τον ΑΠ, εκ μέρους του NG. Ο όρος 8 της εν λόγω συμφωνίας προνοεί:

 

“The Purchaser has notified the Vendors, that the only reason he intends to proceed with the aforementioned described investment, is to become eligible to apply for Naturalization, i.e. the Cyprus Investment Program. However, for reasons that are not material to the present agreement, the Purchaser, is not in a position to come to Cyprus to comply with the requirement of submitting his biometric data for the purposes of issuing a permanent residency. The Vendors, have assured the Purchaser, that taking into account the reasons that the Purchaser is unable to come to Cyprus, they can facilitate and or assist him to getting an exception from the above rule. Consequently if it is evident that such an exception cannot and or will not be granted, and notwithstanding any due-diligence results, the Purchaser shall still have the right to terminate the present agreement and request for the reimbursement of the reservation fee.”

(έμφαση του παρόντος Δικαστηρίου)

 

3.1.     Μη αμφισβητούμενα γεγονότα για τον NG ως προκύπτουν από τον φάκελο του ΥΠ.ΕΣ. τεκμήριο 4:

 

-           Ο NG εξασφάλισε ιατρικές βεβαιώσεις 13.12.18 και 17.12.18 από ιατρό στο Ηνωμένο Βασίλειο ότι λόγω προβλημάτων υγείας δεν είναι σε θέση να ταξιδέψει για τους επόμενους 9‑ 12 μήνες (συγκεκριμένα: Ongoing chest infection, localised back pain, sinus problems and loss of sense of smell, intermittent stabbing chest pain, thickening of the plantar fascia.

 

-           Στις 19.1.2019 η κα Χρ. Καούλλα, αρμόδια λειτουργός του ΥΠ.ΕΣ., έλαβε email από τον ΑΠ, εκ μέρους και για λογαριασμό του NG, δια της οποίας ζητούσε εξαίρεση από την προϋπόθεση του ΚΕΠ για κατοχή άδειας παραμονής, διότι αυτός δεν μπορούσε για ιατρικούς λόγους να ταξιδέψει στην Κύπρο για να του ληφθούν βιομετρικά στοιχεία (βλ. ερυθρό 8 του τεκμηρίου 4).

 

-           Στις 12.02.19 ο ΑΠ, εκ μέρους του NG, έστειλε επιστολή απευθείας στον Υπουργό Εξωτερικών και ζήτησε εξαίρεση του NG από την προαναφερθείσα υποχρέωση Το αίτημα απερρίφθη από τον ΜΚ13 με χειρόγραφη σημείωσή του (βλ. ερυθρό 13 του τεκμηρίου 4).

 

-           Οι ιατρικές βεβαιώσεις ημερ. 13.12.18 και 17.12.18, ως φαίνεται στο πάνω μέρος αυτών, στάληκαν με φαξ στις 18.04.19 και ώρα 10:11 από το δικηγορικό γραφείο Γιώργος Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. στο Γραφείο του Προέδρου της Βουλής.

 

-           Στις 10:52 την ίδια ημερομηνία στάληκαν από το Γραφείο του Προέδρου της Βουλής προς τον Γενικό Διευθυντή του ΥΠ.ΕΣ. Κύπρου Κυπριανού (ΜΚ10).

 

-           Στις 19.04.19 και ώρα 10:55 στάληκαν από το γραφείο του Γενικού Διευθυντή του ΥΠ.ΕΣ. προς την κα Χρ. Καούλλα (ΜΚ11) και καταχωρήθηκαν στο φάκελο του NG στο ΥΠ.ΕΣ. (βλ. ερυθρό 6, τεκμήριο 4). 

 

-           Στις 7.5.19 ο ΜΚ10 έλαβε επιστολή από τον ΑΠ, παρομοίου περιεχομένου, με αυτήν ημερ. 12.2.2019 που στάληκε απευθείας στον Υπουργό Εσωτερικών και απερρίφθη, επί της οποίας αναγράφεται χειρόγραφα από τον ΜΚ13 η φράση «Εγκρίνεται για επίσπευση» (βλ. ερυθρό 8, τεκμήριο 4). Η επιστολή αναφέρει, μεταξύ άλλων:

 

«Αποτελεί όμως προϋπόθεση έκδοσης της άδειας παραμονής, η λήψη βιομετρικών δεδομένων από το Τμήμα Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, ενώ για την έκδοση διαβατηρίου, μπορούν να υποβληθούν τα βιομετρικά και σε οποιαδήποτε πρεσβεία της Δημοκρατίας στο εξωτερικό (που έχει φυσικά τέτοιο εξοπλισμό).

Εάν ως Δημοκρατία επιμένουμε ότι για να είναι σε θέση πολιτογραφηθεί θα πρέπει να υποβάλει βιομετρικά και  να έρθει στη Κύπρο, τότε θα σημαίνει ότι η επένδυση που προέβη για να είναι σε θέση να υποβάλει αίτηση πολιτογράφησης κατ’ εξαίρεση, θα είναι επί ματαίω και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ματαίωσης της αίτησης και υπαναχώρησης από την επένδυση.

[…………………….]

Εάν μετά την έκδοση διαβατηρίου και την βελτίωση της υγείας του αιτητή, απαιτείται η υποβολή βιομετρικών και στο Τμήμα Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, τότε βεβαίως, θα είναι σε θέση να το πράξει.»

 

-           Στις 4.6.2019 κατόπιν λήψης της επίσημης θέσης του Υπουργείου Οικονομικών (ΥΠ.ΟΙΚ.) ότι ο NG πληρούσε το κριτήριο Α1 της επίδικης απόφασης του Υπ.Συ. καθώς και της λήψης των αναγκαίων απόψεων από άλλα τμήματα της Δημοκρατίας, η ΜΚ11 στο Σημείωμά της προς τον Υπουργό Εσωτερικών ανέφερε τα εξής (βλ. ερυθρό 26, τεκμήριο 4):

 

«Η εισήγηση του Υπουργείου Οικονομικών με βρίσκει σύμφωνη.

 

4. Ο αιτών δεν είναι κάτοχος άδειας παραμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία, ως προβλέπεται από την προαναφερθείσα στην παράγραφο 2 απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Σημειώνεται ότι, μέσω του εκπροσώπου του, ενημέρωσε ότι αδυνατεί να ταξιδέψει στην Κύπρο, για να προχωρήσει με την έκδοση άδειας παραμονής, για λόγους υγείας και απέστειλε σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 17.12.2018 σύμφωνα με το οποίο αδυνατεί να ταξιδέψει στο εξωτερικό για περίοδο 9-12 μηνών (Ερ. 18-14).

 

Για το συγκεκριμένο θέμα το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα προβλέπει ρητώς τα ακόλουθα:

 

«Ο/Η αιτών/αιτούσα, πριν την πολιτογράφηση του ως Κύπριου/Κύπριας πολίτη/πολίτιδος, θα πρέπει να είναι κάτοχος άδειας παραμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία για περίοδο 6 (έξι) μηνών τουλάχιστον.

[………..] Ο/Η αιτών/αιτούσα, πριν την πολιτογράφηση του ως Κύπριου/Κύπριας πολίτη/πολίτιδος, θα πρέπει να είναι κάτοχος άδειας παραμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία για περίοδο 6 (έξι) μηνών τουλάχιστον».

 

5. Τέλος, ο αιτών έχει προσκομίσει πιστοποιητικό λευκού ποινικού μητρώου από τη Ρωσία και από το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου διαμένει μόνιμα, και ο Διευθυντής ΔΕΕ & ΔΑΣ του Αρχηγείου Αστυνομίας μας ενημέρωσε ότι δεν εντοπίστηκαν οποιαδήποτε στοιχεία γι' αυτόν στα αρχεία της Γενικής Γραμματείας της INTERPOL (Ερ. 22). Επιπρόσθετα αναφέρεται ότι ο αιτών ελέγχθηκε μέσω της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων World-Check και δεν εντοπίστηκαν οποιεσδήποτε πληροφορίες.

 

6. Έχοντας υπόψιν τα ανωτέρω καταφαίνεται ότι ο αιτών εμπίπτει στα οικονομικά κριτήρια της προαναφερθείσας στην παράγραφο 2 απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου. Όμως, δεν πληροί την προϋπόθεση για κατοχή άδειας παραμονής στην Κύπρο που έχει θέσει η εν λόγω απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.»

(έμφαση του παρόντος Δικαστηρίου)

 

-           Εν τούτοις, κατόπιν οδηγιών για έγκριση της αίτησης από τον ΜΚ13 η ΜΚ11 προώθησε πρόταση προς το Υπ.Συ. προς έγκριση της πολιτογράφησης του NG (βλ. ερυθρό 24 και 29, τεκμήριο 4).

 

            Η σχετική Πρόταση προς το Υπ.Συ. προέβλεπε μεταξύ άλλων:

 

«2. Ο Υπουργός Εσωτερικών, ο οποίος θα παρουσιάσει την Πρόταση αυτή και ο οποίος διάκειται ευνοϊκά υπέρ της, θα καλέσει το Υπουργικό Συμβούλιο να αποφασίσει - αφού λάβει υπόψη τις επενδυτικές δραστηριότητες του κου N.G.στη Δημοκρατία -κατά πόσο, με βάση το εδάφιο (2) του άρθρου 111Α των περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμων του 2002 - 2019, ο κ. N.G. εμπίπτει στα κριτήρια και στο πνεύμα των όρων που έχει το Συμβούλιο καθορίσει για την παραχώρηση της κυπριακής υπηκοότητας σε αλλοδαπούς επενδυτές και στα μέλη της οικογένειας τους υπό τον όρο ότι ο πάροχος υπηρεσιών, μέσω του οποίου υποβλήθηκε η αίτηση, θα υποβάλλει στα Υπουργεία Εσωτερικών και Οικονομικών κάθε χρόνο πιστοποιητικό προόδου των εργασιών ανέγερσης των ακινήτων και μετά την αποπεράτωση αυτών βεβαίωση παράδοσης τους στον αιτούντα. Η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει ήδη ενημερωθεί ανάλογα.»

( έμφαση του παρόντος Δικαστηρίου)

 

-              Στις 24.12.18 ποσό €2.300.470 εμβάσθηκε από λογαριασμό του NG στο εξωτερικό στο clients account του δικηγορικού γραφείου Γεώργιος Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε ώστε να διευκολυνθεί η εμπορική συναλλαγή μεταξύ NG και Ομίλου Χ.Τ., τους οποίους εκπροσώπησε αμφότερους ο ΑΠ.

 

-              Στις 14.01.2019 ο Κ2 υπέγραψε εκ μέρους της Zhitang Big Bang Company Ltd  και εκ μέρους της GG The Virgin Rosa Ltd βεβαιώσεις πληρωμής ότι ο NG κατέβαλε το συμφωνηθέν τίμημα πώλησης για όλες τις οικίες.

 

-              Οι ημερομηνίες είσπραξης από τον Όμιλο Χ.Τ. του τιμήματος των αγοραπωλητηρίων συμφωνιών φαίνονται σε διάφορες αποδείξεις είσπραξης από 19.6.19 μέχρι 16.6.20.

 

3.2.     Μη αμφισβητούμενα γεγονότα για τον NG ως προκύπτουν από τον φάκελο ΥΠ.ΟΙΚ. τεκμήριο 6:

 

-               Η κα Ν. Αντωνίου, Λειτουργός του ΥΠ.ΟΙΚ. απέστειλε σημείωμα στον κ. Κ.Κ., Οικονομικό Διευθυντή του ΥΠ.ΟΙΚ. στο οποίο ανέφερε την εισήγηση, ότι, το οικονομικό κριτήριο Α1 πληρείτο για NG, νοουμένου ότι θα υποβάλλει κατ΄ έτος στο ΥΠ.ΕΣ. και ΥΠ.ΟΙΚ. έκθεση σχετικά με την πρόοδο ανέγερση των ακινήτων, καθώς και την αποπεράτωση των έργων, αλλά και βεβαιώση παράδοσή των ακινήτων στον NG.

 

-               Το εν λόγω σημείωμα, βασίστηκε στα εξής δεδομένα:

 

o    Ο NG αγόρασε από τον Όμιλο Χ.Τ. ακίνητα αξίας €2.000.000, ένα εκ των οποίων θα αποτελούσε τη μόνιμη κατοικία του.

o    Υποβλήθηκαν αποδείξεις υποβολής των αγοραπωλητηρίων συμβολαίων στο Κτηματολόγιο.

o    Εκδόθηκαν βεβαιώσεις πληρωμής ημερ. 14.1.2019 από τις Πωλήτριες εταιρείες.

o    Ποσό €2.300.470 εμβάσθηκε από λογαριασμό του NG στο εξωτερικό, στον λογαριασμό πελατών του Γ.Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. στην Ελληνική Τράπεζα.

 

-              Το σημείωμα εγκρίθηκε από τον κ. Κ.Κ. και απεστάλη στη ΜΚ11 για τα περαιτέρω.

 

 

 

4.            Σχετικά με την Ζ

 

-              Η αίτηση για πολιτογράφηση της Ζ κατατέθηκε στις 23.10.17 και εγκρίθηκε στις 13.9.18.

 

-              Ο ΑΗΑ ικανοποιούσε το οικονομικό κριτήριο για πολιτογράφηση του ιδίου, της συζύγου του και των παιδιών του, νοουμένου ότι πληρούνταν τα υπόλοιπα κριτήρια του ΚΕΠ. Τούτο δεν αμφισβητήθηκε ενώπιον μας και έτσι οι όροι των συμβολαίων διά των οποίων επένδυσε στην κυπριακή οικονομία δεν είναι σχετικοί με τα επίδικα θέματα.

 

4.1.     Μη αμφισβητούμενα γεγονότα που προκύπτουν από τα τεκμήρια 8 (Φάκελο ΥΠ.ΕΣ.) και 9 (Φάκελο ΥΠ.ΟΙΚ.), σχετικά με ΑΗΑ και Ζ.

 

-              Στις 11.7.17 υπάρχει επιστολή από CC Law Services Ltd προς Υπουργείο Εσωτερικών με την οποία ζητείται η κατ’ εξαίρεση πολιτογράφηση των ΑΗΑ και της συζύγου του. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της επιστολής αυτής ο ΑΗΑ έχει επενδύσει σε:

 

o      Διαμέρισμα αξίας 550.000 πλέον ΦΠΑ στην Αγ. Θέκλα

o      Αγορά Χωραφιού αξίας €1.170.000.- για το οποίο έχει καταβάλει το 50%

o      Συμφωνία ανάπτυξης με εταιρεία Cestrum Ltd και J.V.Giovanis & Co Construaction Public co Ltd & Latrell Ltd για 13 κατοικίες προς €125.000.- εκάστη.

 

-              Το συνολικό ποσό που επένδυσε ο AHA κατά το χρόνο της υποβολής της αίτησης ήταν €2.096.250 (€1.218.750 επένδυση σε αναπτυξιακό έργο για 13 κατοικίες + €877.500 αγορά οικοδομικής γης) + 550.000.- αγορά μόνιμης κατοικίας. Σχετικά με την επένδυση επισυνάπτονται με την αίτηση της CC Law Services Ltd τα ακόλουθα συμβόλαια:

 

o      Συμφωνία μετόχων (shareholders’ agreement) για την εταιρεία Centrum Ltd μεταξύ Lanuza Ltd και Armoush Holding Limited ως μετόχων αυτής σε ποσοστό 50% του εκδοθέντος κεφαλαίου της. Από τη συμφωνία αυτή προκύπτει ότι η εταιρεία αυτή έχει ως στόχο την ανάπτυξη της γης ήτοι του τεμαχίου με αριθμό εγγραφής 0/788 στην περιοχή Κάππαρης στο Παραλίμνι με την ανέγερση 13 κατοικιών (project named Alaia Land Homes). Σε αυτή καταγράφεται ότι το ακίνητο επί του οποίου θα ανεγερθούν οι κατοικίες θα αγορασθεί για το ποσό των €1.170.000. H Armoush Holding Limited, με βάση τη συμφωνία αυτή υποχρεούται να καταβάλει το ήμισυ του ποσού. Ιδιοκτήτης του εν λόγω τεμαχίου ήταν ως καταγράφεται εταιρεία «affiliate» της Lanuza Ltd και η τελευταία αναλάμβανε να γίνει η μεταβίβαση του ακινήτου στη Centrum Ltd. Θα εξουσιοδοτείτο για να γίνει αυτό ως καταγράφεται στη συμφωνία ο «Mr CG» (όρος 2.2) ημερομηνίας 04/05/17. Η Armoush Holding Limited αναλάμβανε να καταβάλει το ήμισυ του κόστους της κατασκευής της ανάπτυξης (όρος 2.5.1) μέσω τραπεζικού λογαριασμού της Centrum. Καταγράφεται στη συμφωνία ότι επειδή η εταιρεία που θα αναλάμβανε την ανάπτυξη ήταν «affiliate» της Lanuza Ltd, η τελευταία θα μπορούσε να καταβάλει απευθείας τα ποσά στην κατασκευάστρια εταιρεία.

o      Συμφωνία πώλησης του τεμαχίου με αριθμό εγγραφής 0/788 στην περιοχή Κάππαρης στο Παραλίμνι από την Giovani Developers Ltd στη Centrum Ltd για το ποσό των €1.170.000. Για τον αγοραστή αλλά και για την πωλήτρια υπογράφει ως μέτοχος και διευθυντής ««Mr CG», ημερομηνίας 04/05/17.

o      Συμφωνία μεταξύ Centrum Ltd και J.V.C. CH & co Construction Public Co Ltd & Latrel Ltd για την ανέγερση 13 κατοικιών επί του τεμαχίου με αριθμό εγγραφής 0/788. Συμφωνία για καταβολή ποσού 125.000.- για έκαστη κατοικία.

o      Συμφωνία μεταξύ Jimchang Cyprus Developing Co Ltd (πωλήτριας) και Brayden Ltd (αγοράστριας) για την αγορά εταιρεία διαμερίσματος στη Σωτήρα Αμμοχώστου για το ποσό των €550.000.

 

-              Σύμφωνα με τα πιστοποιητικά του εφόρου εταιρειών:

 

o      Μέτοχος της Brayden Ltd είναι η εταιρεία Armoush Holding Limited

o      Μέτοχος της Centrum Ltd είναι η εταιρεία Armoush Holding Limited και Lanuza Ltd. Τον Ιούνιο του 2017 μέτοχος της εταιρείας σε ποσοστό 75% ήταν η Armoush και 25% η Lanuza, της οποίας διευθυντές ήταν ο Κ2, ο ΑΗΑ και κάποιος Λούκας Τζιέλλας.

o      H εταιρεία Armoush Holding Limited προηγουμένως (μετονομασία) Zandela Ltd έχει ως μετόχους τον ΑΗΑ και τη σύζυγό του.

 

-       Η A. Chacholis Developers LTD εισέπραξε από την εταιρεία Nissini Ltd (που προηγουμένως ονομαζόταν Besalu LTD) διάφορα ποσά συνολικού ύψους €2.259.335 εκ των €4.000.000 που προνοούσε το αγοραπωλητήριο ημερομηνίας 17/06/2017, μεταξύ των δύο πιο πάνω εταιρειών για την αγοραπωλησία 21 οικιών στην ανάπτυξη με το όνομα «ANTHOULLA».

 

-               Στις 12.7.17 υποβλήθηκε η αίτηση των γονέων της Ζ.

 

-               Στις 2.10.17 υπάρχει επιστολή από Fidescorp Ltd, η οποία υπογράφεται από πρόσωπο επ’ ονόματι Σάββας Σ.Π.ς η οποία στάληκε απευθείας στον Υπουργό Εσωτερικών. Αναφέρεται ότι ο ΑΗΑ και η σύζυγος του έχουν ήδη λάβει άδειες παραμονής στη Κυπριακή Δημοκρατία με ημερομηνία 03/08/17. Αναφέρεται ότι τα δύο πρόσωπα είχαν ήδη υποβάλει αιτήσεις για κατ’ εξαίρεση πολιτογράφηση τους.

 

Αναφέρεται σε προϋπόθεση που επιτάσσει όπως αμφότεροι να είναι κάτοχοι άδειας παραμονής για περίοδο 6 μηνών και οι αιτήσεις πολιτογράφησης τους να έχουν εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο μέχρι να αποκτήσουν δικαίωμα έκδοσης πιστοποιητικού πολιτογράφησης.

 

Τα ενήλικα τέκνα του πολιτογραφηθέντα που είναι εξαρτώμενα μπορούν να υποβάλλουν αίτηση χωρίς επιπλέον επένδυση νοουμένου ότι δεν έχουν ξεπεράσει τα 28 τους έτη. Γίνεται αναφορά στην ενήλικη θυγατέρα του, η οποία ως καταγράφεται στην επιστολή σπουδάζει σε ευρωπαϊκή χώρα και θα συμπληρώσει τα 28 της έτη μέχρι τη συμπλήρωση των έξι μηνών.

 

Αναφέρεται εν συνεχεία στην επιστολή ότι ο συγκεκριμένος είναι εξέχουσα προσωπικότητα στη χώρα του και πρόθεση του είναι να εγκατασταθεί με την οικογένεια του στην Κύπρο και να προβεί σε περαιτέρω επενδύσεις. Κύριος λόγος καταγράφει η επιστολή είναι να πολιτογραφηθούν τα παιδιά του. Ζητείται συνεπώς να εγκριθεί η υποβολή της αίτησης της κόρης του, Ζ, «πριν την έγκριση του ιδίου» και προτού η κόρη του συμπληρώσει τα 28 της έτη, «με σκοπό να υποβάλετε πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο για κατ’ εξαίρεση πολιτογράφηση της μετά από έγκριση της πολιτογράφησης των γονιών της».  

 

-              Καταγράφει η ΜΚ11 με χειρόγραφη σημείωση επί της επιστολής αυτής: «Προφορικές Οδηγίες από Υπουργείο Εσωτερικών να γίνει δεκτή η αίτηση για υποβολή πριν την απόκτηση της υπηκοότητας από επενδυτές. Οι οδηγίες διαβιβάστηκαν τηλεφωνικώς από την κα Έλενα Δαμιανού. Χ. Καούλλα 20/10/17». Φέρει επίσης η επιστολή «Ελήφθη Αρχείο 08/11/17.

 

-              Στις 20.10.17 υπάρχει δεύτερη σημείωση σε όμοια επιστολή ιδίας ημερομηνίας της Fidescorp Ltd φέρει ημερομηνία 08.11.17. Η δεύτερη σημείωση γράφει: «Οδηγίες Υπουργού Εσωτερικών για παραλαβή της αίτησης».

 

-              Στις 23.10.17 υποβλήθηκε η Αίτηση από τη Ζ.

 

-              Στις 5.12.17 υπάρχει επιστολή από Υπουργείο Οικονομικών προς Υπουργείο Εσωτερικών ότι ο ΑΗΑ πληροί το κριτήριο Α1 των οικονομικών κριτηρίων της απόφασης (Συνολική Επένδυση €2.096.250.-). Η επιστολή υπογράφεται από την κα Ελένη Πίττα για Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Οικονομικών.

 

-              Στις 28.3.2018 η αίτηση του ΑΗΑ και της συζύγου του εγκρίθηκε από το Υπ.Συ.

 

-              Στις 27.8.2018 η ΜΚ11 στο σημείωμά της προς τον Υπουργό Εσωτερικών αναφέρει μεταξύ άλλων (βλ. Ερυθρό 61, τεκμήριο 8):

 

«Έχοντας υπόψιν τα ανωτέρω καταφαίνεται ότι η αιτούσα δεν ικανοποιεί πλήρως τις διατάξεις της προαναφερθείσας στην Παράγραφο 3 απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου. Η αιτούσα γεννήθηκε στις 13.10.1989 και ο επενδυτής απέκτησε την κυπριακή υπηκοότητα στις 28.3.2018. Ως εκ τούτου είναι ήδη 29 ετών και κατά συνέπεια δεν ικανοποιεί την προϋπόθεση του ορίου ηλικίας που θέτει η προαναφερθείσα στην παράγραφο απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, που είναι τα 28 έτη.

 

Παρακαλώ οδηγίες κατά πόσον η αίτηση θα τεθεί ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου και ως εκ τούτου κατά πόσον το αναφερθέν στην παράγραφο 1 προσχέδιο Πρότασης προς το Υπουργικό Συμβούλιο εγκρίνεται.»

 

-              Στις 27.8.2018 παρ' όλα αυτά ο Υπουργός Εσωτερικών ενέκρινε με χειρόγραφο του σημείωμα την υποβολή σχετικής πρότασης προς το Υπ. Συ. (Βλ. Ερυθρό 61).

 

-              Ακολούθως την ίδια ημέρα η ΜΚ11 συντάσσει Πρόταση προς το Υπ. Συ., κατόπιν οδηγιών του ΜΚ13, που αναφέρει μεταξύ άλλων (βλ. Ερυθρό 59, τεκμήριο 8):

 

«Ο Υπουργός Εσωτερικών, ο οποίος θα παρουσιάσει την Πρόταση αυτή και ο οποίος διάκειται ευνοϊκά υπέρ της, θα καλέσει το Υπουργικό Συμβούλιο να αποφασίσει κατά πόσο η δι/δα ZAHA εμπίπτει στο πνεύμα της ανωτέρω απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου και συνεπώς κατά πόσο δικαιολογείται η κατ’ εξαίρεση πολιτογράφηση της αιτούσας με βάση το εδάφιο (2) του άρθρου 111Α των περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμων του 2002 - 2017. Η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει  ήδη ενημερωθεί ανάλογα (Παράρτημα V).»

 

-              Στις 13.9.2018 το ΥΠ.ΕΣ., ενέκρινε την πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών σχετικά με τη Ζ.

 

-              Η αίτηση της Ζ εγκρίθηκε ξεχωριστά από τ’ αδέλφια της, αμφότερα κάτω των 28 ετών, τα οποία πολιτογραφήθηκαν αργότερα από την ίδια, ήτοι στις 2.1.19 (Zaid) και 18.6.19 (Tarek).

 

5.            Λοιπά

 

-              Το ΚΕΠ δεν έθετε κριτήριο πραγματικής παραμονής στη Δημοκρατία για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα πριν την έκδοση άδειας παραμονής.

 

-              Δεν υπήρχε καμία πρόνοια του ΚΕΠ που να προνοούσε, είτε για τη δυνατότητα είτε για τον τρόπο επανεξέτασης αίτησης κατόπιν απόρριψής της.

 

Τα πιο πάνω, ως μη αμφισβητούμενα, καθίστανται αυτόματα ευρήματά μου.

 

Ε.        Η μαρτυρία

 

Παρατίθεται κατωτέρω η μαρτυρία που δόθηκε από τους ΜΚ και ΜΥ σε σύνοψη, στο βαθμό που αυτή δεν επαναλαμβάνει τα ανωτέρω μη αμφισβητούμενα γεγονότα.

 

Μαρτυρία ενώπιόν μας έδωσαν για την Κατηγορούσα Αρχή η Χ.Β. του Τμήματος Πληροφορικής (MK1), ο Π.Μ., …… Λοχίας (ΜΚ2), ο Χ.Τ., Λοχίας …… (ΜΚ3), ο Κ.Α., Λοχίας ……, Επικεφαλής του Δικανικού Εργαστηρίου της Αστυνομίας για εξέταση ηλεκτρονικών τεκμηρίων (ΜΚ4), ο Σ.Α., Αστυφύλακας ……, που υπηρετεί στο προαναφερθέν Δικανικό Εργαστήριο (ΜΚ5), ο Γ.Α. Αστ. ……, οδηγός του Κ1 κατά τον επίδικο χρόνο (ΜΚ6), ο Κ.Α., υπάλληλος της Ελληνικής Τράπεζας (ΜΚ7), ο Α.Σ., Λοχίας ……, ουσιαστικό μέλος της ανακριτικής ομάδας (ΜΚ8), ο Ν.Χ., διευθυντής της εταιρείας C.C. Law Services Ltd (ΜΚ9), ο Κ.Κ., Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών κατά τον επίδικο χρόνο (ΜΚ10), η Χ.Κ., λειτουργός στη μονάδα πολιτογραφήσεων του ΥΠ.ΕΣ. κατά τον επίδικο χρόνο (ΜΚ11), ο Χ.Χ. Υπαστυνόμος, Επικεφαλής της αστυνομικής διερεύνησης (ΜΚ12) και ο Κ.Π., Υπουργός Εσωτερικών κατά τον επίδικο χρόνο (MK13).

 

Οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 κατέθεσαν ανώμοτες δηλώσεις, ως δικαιούντο, δια των οποίων αρνούνται ότι έπραξαν οτιδήποτε μεμπτό εν προκειμένω.

 

Η Υπεράσπιση του K1 κάλεσε τον Σ. Σ., Γενικό Διευθυντή της Βουλής κατά τον επίδικο χρόνο (ΜΥ1), ενώ ο Κ2 κάλεσε ως μάρτυρες την Έ.Τ., (ΜΥ2), την Ε.Μ., εργαζόμενη στον όμιλο Χ.Τ. κατά τον επίδικο χρόνο (ΜΥ3) και τον Π. Τ., Τεχνικό Διευθυντή του Ομίλου Χ.Τ. κατά τον επίδικο χρόνο και μέχρι σήμερα (ΜΥ4).

 

Ε.1.     Η μαρτυρία των αστυνομικών

 

Ο ΜΚ2 ανέφερε πως ήταν το μέλος της Αστυνομίας που έλαβε φωτογραφίες από το γραφείο και την οθόνη του ηλεκτρονικού υπολογιστή της Χριστίνας Καούλλα, ΜΚ11, στις 31.8.2020. Από τις φωτογραφίες τεκμήριο 1 προκύπτει πως άτομο της τηλεφώνησε από τον αριθμό τηλεφώνου 22407301 στις 12:06 και η συνομιλία διήρκησε 31 δευτερόλεπτα. Αυτός ήταν για τον ΜΚ2 άγνωστος αριθμός. Όμως, κατά την μαρτυρία της ΜΚ11, η ίδια είπε ότι αυτό ήταν το τηλέφωνο της ιδιαιτέρας του Προέδρου της Βουλής και η 31.8.2020 η τελευταία φορά που μίλησε με αυτήν, χωρίς ν’ αμφισβητηθεί. Δεν υπήρξε αντεξέταση και έτσι αυτά καθίστανται ευρήματα μου.

 

Ο ΜΚ3 υπηρετεί στο Τμήμα Καταπολέμησης Εγκλήματος του Αρχηγείου Αστυνομίας. Εν προκειμένω, βοήθησε την ανακριτική ομάδα, μεταξύ άλλων, λαμβάνοντας καταθέσεις και τεκμήρια και λαμβάνοντας μέρος σε έρευνα που έγινε στο δικηγορικό γραφείο Γιώργος Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. στο Παραλίμνι, για την οποία ο ΑΠ έδωσε γραπτή συγκατάθεση. Κατάθεσε ως τεκμήρια 5 με 9 τους φακέλους του Υπουργείου Εσωτερικών (στο εξής «ΥΠ.ΕΣ.») και του Υπουργείου Οικονομικών (στο εξής «ΥΠ.ΟΙΚ.») για τους αλλοδαπούς NG και AHA, καθώς επίσης και φάκελο του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης (στο εξής «ΤΑΠΜ») για τον NG. Κατέθεσε δεδομένα που εξάχθηκαν από την Αστυνομία από τον διαμετακομιστή (server) της προαναφερθείσας δικηγορικής εταιρείας και αφορούν τον NG (τεκμήριο 10) καθώς και τον φορητό ηλεκτρονικό υπολογιστή του ΤΚ (τεκμήριο 11). Κατέθεσε δέσμη τυπωμένων ηλεκτρονικών μηνυμάτων που εντοπίστηκαν στην οικία του ΤΚ (τεκμήριο 12) και τρεις ψηφιακούς δίσκους (DVD) με διακριτικά SA–DVD 1, SA–DVD 2 και SA–DVD 3, ως το περιεχόμενο του φορητού υπολογιστή (τεκμήριο 11) που παρελήφθη από την οικία του ΤK. Κατέθεσε, επίσης, ψηφιακό δίσκο (DVD) που περιέχει 16 αρχεία εικόνας και 12 αρχεία βίντεο, το οποίο ετοιμάστηκε από τον ΜΚ 4, κατόπιν υπόδειξης της ανακριτικής ομάδας (τεκμήριο 16).

 

Αντεξεταζόμενος παραδέχτηκε πως ήταν απλώς ο κάτοχος των αστυνομικών τεκμηρίων της υπόθεσης, χωρίς να τα έχει ο ίδιος επεξεργαστεί και δεν είχε ο ίδιος γνώση αν και πώς το κάθε τεκμήριο είχε σχέση με την υπόθεση. Σχετικά με το γιατί δεν προχώρησε η καταγγελία στην αστυνομία των Κ1 και Κ2 αναφορικά με τους υπό κάλυψη δημοσιογράφους και τις δικές τους ισχυριζόμενες παράνομες ενέργειες, απάντησε πως η υπόθεση αρχειοθετήθηκε διότι δεν υπήρχε επαρκής μαρτυρία για καταχώριση ποινικής δίωξης, χωρίς όμως ν’ αναφερθεί σε λεπτομέρειες. Υπεραμύνθηκε πάντως των ανακριτικών ενεργειών γενικότερα.

 

Ο ΜΚ4 είναι υπεύθυνος του Δικανικού Εργαστηρίου Ηλεκτρονικών Δεδομένων της υποδιεύθυνσης Δικανικού Εγκλήματος της Αστυνομίας. Έχει δίπλωμα τεχνικού μηχανικού από το Ανώτερο Τεχνολογικό Ινστιτούτο, πτυχίο Πληροφορικής από ιδιωτικό κυπριακό πανεπιστήμιο και μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση από το Μεσογειακό Ινστιτούτο Διοίκησης. Έχει παρακολουθήσει πάμπολες εκπαιδεύσεις στην ανάλυση ηλεκτρονικών τεκμηρίων και σε διαφόρους κλάδους δικανικής εξέτασης ηλεκτρονικών δεδομένων και εξήγαγε, εξέτασε και ανάλυσε χιλιάδες ηλεκτρονικά τεκμήρια κατά τη σταδιοδρομία του, πάντοτε σε συνεργασία με την εκάστοτε ανακριτική ομάδα κάθε υπόθεσης. Τα προσόντα του, η εμπειρία και η εμπειρογνωμοσύνη του δεν αμφισβητήθηκαν.

 

Αναφέρθηκε εξαρχής από την Κατηγορούσα Αρχή πως η μαρτυρία του ΜΚ4 θα περιοριστεί στη δικανική εξέταση που αυτός διενήργησε επί του τηλεφώνου του Κ2, το οποίο κατασχέθηκε στις 29.10.2020, κατά την εκτέλεση του δικαστικού εντάλματος έρευνας στα γραφεία του Ομίλου Χ.Τ. στην οδό Κάβο Γκρέκο 436 στον Πρωταρά στην παρουσία του Κ2. Η μαρτυρία του ΜΚ4 αναφέρθηκε πως θα περιοριστεί, περαιτέρω, σε όσα δεδομένα εξήγαγε και ανέλυσε τα οποία δεν αποτελούν καταγεγραμμένο περιεχόμενο ιδιωτικής επικοινωνίας δυνάμει του περί της Προστασίας του Απορρήτου της Ιδιωτικής Επικοινωνίας (Παρακολούθηση Συνδιαλέξεων και Πρόσβαση σε Καταγεγραμμένο Περιεχόμενο Ιδιωτικής Επικοινωνίας) Νόμος, Ν92(I)/1996 (στο εξής «ο Νόμος 92(Ι)/1996») και δεν θα επεκταθεί σε περιεχόμενο και δεδομένα που εμπίπτουν στο διάταγμα πρόσβασης στο περιεχόμενο αυτό με αριθμό 19/2020, διότι αυτό ακυρώθηκε με το Certiorari 73/21, ημερομηνίας 23/9/21, το οποίο επικυρώθηκε κατ' έφεση στις 3/10/22. Έτσι, αναφέρομαι κατωτέρω μόνο στο περιεχόμενο της κατάθεσής του που εμπίπτει στο πιο πάνω πλαίσιο και στην σχετική προφορική του μαρτυρία.

 

Ο ΜΚ4 ήταν εξαρχής ξεκάθαρος ότι οι φωτογραφίες και τα βίντεο που βρίσκονται στο τεκμήριο 16 που κατάθεσε δεν αποτελούν περιεχόμενο ιδιωτικής επικοινωνίας του Κ2, διότι οτιδήποτε αφορούσε σε επικοινωνία του Κ2 με άλλα πρόσωπα μέσω του τηλεφώνου του ήτοι, chats, SMS, MMS και emails αποκλείστηκε από τον ίδιο και δεν εξετάστηκε, ούτε αναλύθηκε. Τα όσα δηλαδή βρίσκονται επί του τεκμηρίου 16 μαρτύρησε πως είναι φωτογραφίες και βίντεο (ουσιαστικά και τα βίντεο είναι φωτογραφίες, απλά σε μορφή live photo), τις οποίες ο ίδιος ο Κατηγορούμενος τράβηξε, είτε με το κινητό του - μάρκας Αpple μοντέλου XSMax- είτε με το προηγούμενο του κινητό - μάρκας Samsung μοντέλο Galaxy S20- σε διάφορες ημερομηνίες ως αναφέρεται κατωτέρω.

 

Οι φωτογραφίες αυτές δεικνύουν ως ακολούθως, στον βαθμό που είναι σχετικές με τα επίδικα θέματα:

 

-              τους Κ1 και Κ2 με ασιάτες συνδαιτημόνες τους, σε τραπέζι στην οικία του Κ2 στις 28.9.2017,

-              έγγραφο με το πρόγραμμα επίσκεψης στη Σαγκάη και στο Πεκίνο με αναφορές σε κάποιον Πρόεδρο και κάποια Αντιγόνη Νικολαΐδου καθώς και τους κινέζους X.J., L.Z.Η., Πρόεδρο NPC Standing Committee και W.C., President of CPIFA),

-              τον Κ1 να εκφωνεί λόγο στο βήμα συνέδριου της China Ιnternational Ιmport - Εxport,

-              τους Κ1 και Κ2 έξω από κινέζικο κτήριο, μόνους ή/και με τρίτα πρόσωπα,

-              τον Κ1 να παραλαμβάνει κάποια αντικείμενα από ασιάτες,

-              τον Κ1 να ομιλεί στο βήμα συνέδριου Cyprus - China Business Forum,

-              τους Κ1 και Κ2 σε τραπέζι στο σπίτι του Κ2 με τρίτα πρόσωπα.

 

Τα βίντεο (live photos) του τεκμήριου 16 δεικνύουν μεταξύ άλλων:

 

-               μια κόλλα χαρτί σε επιστολόγραφο της G. Group και αναγραμμένα επί αυτού: τα ονόματα των Κ1 και Κ2 καθώς και κάποιου Π.Κ. και διάφορους μαθηματικούς υπολογισμούς σε εκατομμύρια ευρώ και ημερ. 13.12.2017, χωρίς διαθέσιμη τοποθεσία και με τίτλο Marina Golden Coast Villas,

-               τους Κ1 και Κ2 με τρίτα πρόσωπα στο ξενοδοχείο Columbia Beach Resort Hotel στον κόλπο Πισσουρίου στην Κύπρο ημερ. 26.6.2018, 

-               βίντεο του Κ2 με άτομα ασιατικής καταγωγής στο σπίτι του,

-               τους Κ1 και Κ2 σε νυκτερινή έξοδο με διάφορους τρίτους στις 2.6.18 στη Λεωφ. Τάφων Βασιλέων στην Πάφο,

-               τον Κ1 με άτομο ασιατικής καταγωγής στο σπίτι του Κ2, ημερ. 17.4.2019,

-               τον Κ2 και τους πρώην Κ3 και Κ4, τον NG, με άλλα άτομα σε εστιατόριο στις 21.6.2019 στο Mayfair, στο Λονδίνο, στο Ηνωμένο Βασίλειο,

-               τον Κ2 με ένα ζευγάρι σε ασιατικό εστιατόριο,

-               τον Κ2 σε ασιατικό εστιατόριο με άτομα ασιατικής καταγωγής,

-               τον Κ1 καθισμένο στο σπίτι του Κ2 έχοντας στα πόδια του ένα μικρό κορίτσι ασιατικής καταγωγής, ημερ. 13.4.2019.

 

Ο ΜΚ4 ανέφερε επίσης ότι κάποιες από αυτές τις φωτογραφίες και βίντεο έφεραν μεταδεδομένα (Metadata) που του επέτρεψαν να πάρει τις συντεταγμένες της τοποθεσίας όπου οι φωτογραφίες λήφθηκαν. Αυτές οι τοποθεσίες ήταν στο Πεκίνο και στη Σαγκάη στην Κίνα, στο Columbia Beach Resort Hotel στον κόλπο Πισσουρίου στην Κύπρο, σε τοποθεσία στην Λεωφ. Τάφων των Βασιλέων στην Πάφο καθώς και στην οικία του Κ2 στην οδό …… στο ……. 

Ο ΜΚ4 ανάφερε πως εξήγαγε αυτά τα αρχεία μέσα από χιλιάδες άλλα αρχεία που αναπαρήγαγε για δικανικούς σκοπούς από το τηλέφωνο του Κ2, βάσει σχετικών οδηγιών της ανακριτικής ομάδας και λαμβάνοντας υπόψη πως οτιδήποτε που αφορούσε σε περιεχόμενο ιδιωτικής επικοινωνίας δεν μπορούσε να τύχει επεξεργασίας και ανάλυσης, ούτε και να παρουσιαστεί ως μαρτυρία στο Δικαστήριο.

 

Αντεξεταζόμενος από τον συνήγορο του Κ1, ο ΜΚ4 ανέφερε ευθέως και ειλικρινώς πως ο λόγος που κάποια δεδομένα τοποθεσίας αυτών των φωτογραφιών και βίντεο δεν είναι συγκεκριμένα, δηλαδή δεν μπορούν να δώσουν ακριβή τοποθεσία όπου η φωτογραφία αποθανατίστηκε, είναι διότι τούτο δυνατόν να επηρεάζεται από τις ίδιες τις ρυθμίσεις του κινητού, δηλαδή αν ο χρήστης επιλέξει να μην καταγράφονται συγκεκριμένες συντεταγμένες. Επίσης αυτό συμβαίνει όταν το άτομο βρίσκεται σε απομακρυσμένη περιοχή ή δεν λαμβάνει το κινητό ορθά τις συντεταγμένες GPS είτε λόγω της περιοχής, της μορφολογίας του εδάφους, αν υπάρχει μεταξύ των κεραιών κινητής τηλεφωνίας σωστή επικοινωνία ή αν υπάρχει ενεργεί σύνδεση Wifi στο κινητό κλπ. Όλα αυτά συνυπολογιζόμενα μπορεί να μην δώσουν ακριβή τοποθεσία απαθανάτισης της φωτογραφίας.

 

Κατά την αντεξέταση του ΜΚ4 από τον δικηγόρο του Κ2, ο ΜΚ4 ανέφερε απερίφραστα ότι, ο Κ2 κατά την έρευνα των γραφείων του Ομίλου του ήταν παρών και συνεργάστηκε πλήρως με την Αστυνομία, έδωσε γραπτώς την συγκατάθεση του και παραχώρησε στην Αστυνομία πρόσβαση στον κεντρικό διαμετακομιστή (server) της εταιρείας, ενώ ο τελευταίος κατασχέθηκε. Ο ΜΚ4 ανέφερε επίσης πως αρχικά και πριν την ανάλυση των δεδομένων οι ανακριτές του έδωσαν οδηγία να εξαγάγει το περιεχόμενο του server κρατώντας αντίγραφο, κάτι που αποτελεί πάγια πρακτική του εργαστηρίου του. Αργότερα οι ανακριτές του έδωσαν συγκεκριμένο υλικό, ήτοι μεταξύ άλλων τις φωτογραφίες και τα βίντεο του Τ. 16 για συγκεκριμένες εξετάσεις, στις οποίες προέβη. Δέχτηκε επίσης πως την έκθεση του  Έγγραφο Γ1) την συνέταξε μετά την πρωτόδικη ακύρωση του διατάγματος της ιδιωτικής επικοινωνίας στις 2/9/2021. Δέχτηκε ότι δεν έχει καταστρέψει το περιεχόμενο της ιδιωτικής επικοινωνίας που δεν μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης βάσει του Certiorari. Εξήγησε, όμως, πως το εργαστήριο του δεν αλλοιώνει ηλεκτρονικά δεδομένα κατά τη δικανική τους εξέταση και γι' αυτό ακριβώς τον λόγο γίνονται τα δικανικά αντίγραφα. Η πάγια πρακτική του εργαστηρίου του, είπε, όταν διάταγμα ιδιωτικής επικοινωνίας ακυρώνεται είναι να μην διαγράφεται οτιδήποτε, ούτε καν αυτό που δεν μπορεί αν χρησιμοποιηθεί. Οι ανακριτές γνωρίζουν και ενημερώνονται περί του τι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν. Ο ίδιος ο ΜΚ4 από τη στιγμή που έκανε δικανικά αντίγραφα και τα έστειλε στη δικανική ομάδα, το ζήτημα είναι στα δικά τους χέρια ‑ από τεχνικής άποψης το εργαστήριο δεν μπορεί καταστρέψει τα δικανικά αντίγραφα των αρχείων, μέχρι να του δώσει σχετικές οδηγίες η ανακριτική ομάδα, τις οποίες εν προκειμένω δεν έλαβε. Αναγνώρισε πως κάθε αστυνομικός, όπως και ο ίδιος, οφείλει να ενεργεί πάντοτε στη βάση νομοθεσίας και περιορίζεται από αυτή, εξηγώντας το αυτονόητο: εάν δεν υπάρχει διάταγμα για πρόσβαση σε ιδιωτική επικοινωνία, το εργαστήριο του δεν δίδει αντίγραφα ηλεκτρονικών τεκμηρίων στους ανακριτές. Εάν υπάρχει τέτοιο διάταγμα όμως τα δίνουν.  Αν εν τέλει τα δικανικά αντίγραφα πρέπει να καταστραφούν, τότε θα καταστραφούν είτε με οδηγίες του Δικαστηρίου είτε με οδηγίες της Νομικής Υπηρεσίας ανέφερε και όχι με δική του πρωτοβουλία.

 

Ο ΜΚ5 υπηρετεί στο Δικανικό Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Δεδομένων από τον Μάϊο του 2015 μέχρι σήμερα. Είναι πιστοποιημένος δικανικός αναλυτής και η εργασία του περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη δικανική εξέταση ψηφιακών τεκμηρίων. Η εμπειρογνωμοσύνη του δεν αμφισβητήθηκε και έτσι καθίσταται αυτόματα εύρημα μου.

 

Εξήγησε πως η ανάμειξη του στην υπόθεση ήταν η εξαγωγή από τον προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή του ΤΚ (τεκμήριο) emails χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες λέξεις κλειδιά όπως «N», «G» κ.λπ. Κατά τη δικανική ανάλυση του τεκμηρίου 11 προέβη σε δημιουργία δικανικού αντίγραφου, το οποίο κατάθεσε ως τεκμήριο 14, που περιέχει τρία CDs διότι τα emails ήταν τόσα πολλά που δεν χωρούσαν σε ένα CD – κατά την ακρίβεια το πρώτο CD περιείχε 393, το δεύτερο 13.734 και το τρίτο 21.163 αρχεία. Κατά τη μαρτυρία του εντόπισε από το τεκμήριο 14 και πρόβαλε μέσω υπολογιστή συγκεκριμένα emails που είχε στείλει ή λάβει ο ΤΚ, είτε από τον ΑΠ, είτε από τον πρώην Κατηγορούμενο 4, είτε από άλλους και κατάθεσε κάποια από αυτά που είχαν ιδιαίτερη σημασία για την υπόθεση ως τεκμήρια 24 με 35.

 

Ο ΜΚ5 δέχθηκε πως κάποια από τα πάνω από 35.000 αρχεία του τεκμηρίου 14 δεν μπορούσαν να ανοιχθούν, διότι το λάπτοπ τεκμήριο 11 δεν έχει συγχρονιστεί ορθά, αφού κατά την έρευνα όταν κατασχέθηκε δεν ήταν συνδεδεμένο σε συγκεκριμένο δίκτυο ή βρισκόταν εκτός διαδικτύου. Κάποια emails τα οποία δεν ανοίγουν δίδουν το ακόλουθο μήνυμα: "Some of the content couldn't be downloaded because you are offline or not connected to a network". Δεν μπορούσε να προβεί σε ενέργειες για να συγχρονίσει το τεκμήριο 11 με τον server, κατά την κατάσχεσή του, ώστε κατεβούν τα αρχεία, διότι αυτό θα αλλοίωνε τη δικανική εξέταση, κάτι που απαγορεύεται στο δικό του τεχνικό πεδίο.

 

Παραδέχθηκε αντεξεταζόμενος ότι δεν έχει γνώση της υπόθεσης, ούτε γνωρίζει αν τα περιεχόμενα των emails, τεκμήρια 24 με 35 ή των υπολοίπων αρχείων που εξήγαγε από το τεκμήριο 11 είναι αληθή. Δέχθηκε πως η ανάμειξη του στην υπόθεση περιορίστηκε στο να πάει μαζί με τους ανακριτές στην οικία και στο γραφείο του ΤΚ για να βοηθήσει στην έρευνα υπό την ιδιότητα του δικανικού αναλυτή και ν΄ αναλύσει τα ηλεκτρονικά δεδομένα. Δεν αποφάσισε ο ίδιος τι θα παραλάμβανε κατά την έρευνα.

 

Παραδέχθηκε επίσης ότι από τα 103 emails που εντοπίστηκαν με τις λέξεις κλειδιά «N» και «G» τα 56 δεν άνοιγαν. Αν προσπαθούσε να συγχρονίσει τα emails με τον server κατά την κατάσχεση θα αλλοίωνε τις ημερομηνίες και την κατάσταση των αρχείων παραβιάζοντας τις αρχές της δικανικής εξέτασης. Εξήγησε πάντως ότι κατά την απάντηση σε ένα email ο χρήστης μπορεί να προσθέσει νέα συνημμένα, καθώς και να αλλάξει το περιεχόμενό του λεκτικού του email που του αποστάλθηκε, αλλά δεν μπορεί να τροποποιήσει το αρχικό συνημμένο έγγραφο. Για να εντοπιστεί η αυθεντικότητα ενός email πρέπει ο δικανικός αναλυτής να ανατρέξει στο πρώτο email σε κάθε αλυσίδα για να βρει τα μεταδεδομένα του (Metadata).

 

Δέχθηκε πως το τεκμήριο 24 φέρει μεταδεδομένα και έτσι μπορεί να επιβεβαιωθεί η αυθεντικότητα του, ότι δηλαδή δεν αλλοιώθηκε ούτε το ίδιο το κείμενο του email, ούτε η συνημμένη Συμφωνία Κράτησης. Για τα τεκμήρια 25 μέχρι και 33 δεν υπάρχουν μεταδεδομένα ώστε να μπορεί να επιβεβαιωθεί η αυθεντικότητα τους. Για τα τεκμήριο 34 υπάρχουν μεταδεδομένα των emails, όχι όμως μεταδεδομένα σχετικά με συνημμένα τους.

 

Τα τεκμήρια 24 μέχρι 35 αναφέρουν μεταξύ άλλων: 

 

Σχετικά με NG

 

Στο email τεκμήριο 24 ημερ. 2.12.18 από τον ΑΠ προς τον ΤΚ αναφέρεται ότι o ΑΠ θα έστελνε στον NG έκθεση με τίτλο “Due-Diligence Report - Investment in Cyprus for the purposes of participating in the Cyprus Investment Program”, εντός της οποίας φαίνεται η νομική εκτίμηση του ΑΠ για κάθε μια από τις αναπτύξεις ακινήτων στις οποίες προφανώς ο NG πιθανολογείτο πως θα επένδυε. Σε αυτό το email είναι συνημμένη και η Συμφωνία Κράτησης.

 

“My dear friend,

 

Last night, Maxim sent me an e-mail with the signed written instructions for the reservation agreement.

 

Following his e-mail, I contacted CG today who came at my office and signed the reservation agreement which is attached. I shall send now a copy of the agreement to NG and Maxim as well.”

 

Στο τεκμήριο 25, email ημερ. 11.12.18 από ΑΠ προς ΤΚ και πρώην Κ3, ο ΑΠ λέει μεταξύ άλλων:

 

“We shall draft a supplementary agreement in regards to the sale of the properties to Mr N.G. which shall contain a clause by which Virgin Rosa will assume the responsibility to fully refund the investment amount, if the Government rejects the request to get an exception to the biometrics for the PR rule.

 

[…]

 

If the government approves our request, I shall pay Soldoncyprus their agreed commission and the remainder shall be transferred to Virgin Rosa and the company owning the Elit-Blu project. If not, the Purchaser shall reserve the right to have the amounts refunded.”

 

Στο τεκμήριο 26 ο ΑΠ λέει στον ΤΚ στις 10.4.19:

 

“Application for exception, not looking good. The application is still with the head of the department. It has not yet reached the Minister. Head of department, reluctant to forward the application. I have requested an appointment to see her for this issue and she scheduled it for the 22^nd of April.

 

CG is utilizing all possible connections he has to resolve the situation.

 

The information is confidential and between us.”

 

Στο τεκμήριο 29, ο ΤΚ λέει στη σύζυγό του στις 24.5.19:

 

 

“Call them

 

I may have to fly to UK early June after 6^th to see NG for biometrics – ask whether they wanted to meet around that time? Or if not urgent we could leave until July or just handle by conference calls & emails”

 

Και η DK απαντά στον σύζυγό της στις 27.5.19 λέγοντας:

 

“I see CG owner Giovanni this morning. He said minister signing Thursday …”

 

Στο τεκμήριο 31 ο ΤΚ λέει, μεταξύ άλλων, στον ΑΠ σχετικά με το τεκμήριο 24 - due diligence report, στις 3.12.18:

 

“Hi mate

 

NG

Excellent report, happy for this to be sent. A couple of questions:

-         Do you think mentioning CG’s position as MP & political view – Socialist – is useful? Or could we potentially open a door to a conflict if any client has differing views? Maybe just to say he’s an MP without covering the party he stands for?

-         The full refund of investment if the medical letter doesn’t work – could we not dilute this by saying that if it doesn’t work then it will necessitate NG having to make arrangements to travel to Cyprus?

 

Happy to take your lead on both points.

Will you request that the full funds be sent after reservation received? I’d like to get full payment & take commission for Carlo/Keith with me to the UK for them – this will be perfect motivation for the other 3 new clients !! – If they arrange a meeting with new clients in UK it will be on 24^th Dec – probably I should cover this first meeting.

 

[…]”

 

Τα τεκμήρια 36 και 37 κατατέθηκαν από την Υπεράσπιση του Κ2 και αφορούν άλλη περίπτωση πολιτογράφησης, όχι αυτήν του NG. Στο τεκμήριο 36 ημερ. 29.12.17 ο ΑΠ εξηγεί στον TK και στην DK, τη γυναίκα του, λεπτομέρειες για,  μεταξύ άλλων, για τον τρόπο που όλα τα εμπλεκόμενα μέρη οφείλουν να ενεργήσουν ώστε μία κοινή τους πελάτιδα να πληρώσει τα κριτήρια για να πολιτογραφηθεί ως Κύπρια πολίτης. Ως καταληκτικό σχόλιο καταγράφεται το εξής:

 

“[…] Once we file the passport application, and taking into consideration the urgency of the situation, I shall plead to our common friends in the respective departments to facilitate for Mrs Ekaterina the issuance a permanent residency within a few days. […]”

 

Στο τεκμήριο 37 ημερ. 25.5.18 ο ΑΠ συμβουλεύει τον ΤΚ πως να απαντήσει σε email πελατών του τελευταίου, οι οποίοι εκφράζουν ανησυχία ως προς το χρόνο που θα πάρει για να αποκτήσουν υπηκοότητα. Αναφέρεται, μεταξύ άλλων: “We shall do our best to resolve the situation and work closely with Mr Pittatjis, utilizing any connections and associates we have in Cyprus, for a speedy resolution to the problem.”

 

Σχετικά με BL

 

Στο τεκμήριο 27, ο ΤΚ, στις 21.10.19 λέει σε κάποιον BL, μεταξύ άλλων:

 

“Our agenda is coming together very nicely, however I need for you to let me know if you would be able to stay for a lunch on Saturday 26^th. The reason for this is that the most Senior Politician, the Chairman of Parliament, returns from a trip abroad on Saturday morning and he has agreed to meet us for lunch. He is 2^nd only to the President himself in seniority.”

 

Στο τεκμήριο 28, φαίνεται ότι ο ΤΚ, ενημέρωσε και τους πρώην Κ3 και ΑΠ για την προτιθέμενη συνάντηση του Σαββάτου 26.10.2019 με τον Κ1.

 

Στο τεκμήριο 30, email ημερομηνίας 31.10.2019 του BL προς τον ΤΚ αναφέρεται:

 

“Dear BL,

 

I had a very encouraging meeting this morning with Mr. CG both he and Antonis fly out of Cyprus tonight on a lengthy journey abroad which will include time in China and possibly Hong Kong.

 

CG informed me that Antonis would be able to meet with you and your clients on either the 4^th or 5^th of November in Hong Kong - please confirm the ideal day for you all and communicate directly with Antonis.

 

Additionally, CG will be very close to Hong Kong for the following dates;

8^th – 9^th November in Shenzhen

10^th – 12^th November in Guangzhou

C.G. feels that if you and your clients are able to make the short journey to either of the above locations on one of the dates he could arrange a meeting for you all with the Presidential Party and potentially with the President himself.

This is an incredible opportunity for you to meet the most powerful people from Cyprus and resolve any issues that your clients may have in acquiring CBI.

 

I am sure you will agree that this is an extraordinary achievement and I hope this is the beginning of our long term relationship for many successful clients investing into Cyprus.”

 

Στο τεκμήριο 32 ο ΤΚ λέει στον ΑΠ στις 31.10.19 μεταξύ άλλων:

 

“[…]

 

BL– I have just copied you into an email confirming that both you and C.G. will make the effort to meet with him in Hong Kong, please confirm if this is arranged. He has 3 clients ready to proceed!”

 

Και ο ΑΠ απαντά:

 

“As you have seen on my whatsapp he couldn’t make it for a meeting this week. I believe he will catch up with C.G. […]”

 

Ο BL, συνεργάτης του ΤΚ, ο οποίος εκπροσωπούσε ξένους επενδυτές, λέει στον τελευταίο στις 31.10.19, μεταξύ άλλων:

 

“Meeting with President’s team, and especially President himself, would be excellent way to resolve any outstanding passport issues. I will contact Antonis and try to arrange convenient dates for meeting.”

 

Αυτό δόθηκε ως απάντηση σε email του ΤΚ, ημερ. 29.10.19 που ανέφερε τα εξής:

 

“[…]

 

I hope you both feel that the Introductions which I made for you were to highly influential professionals. If achieving passports for your clients can be done then we have the right team.

 

I believe that both members of parliament will make efforts to meet with you & your clients in Hong Kong in the near future.

 

[…]”

 

Αυτό δόθηκε ως απάντηση σε email του BL ημερ. 22.10.19 που ανέφερε, μεταξύ άλλων:

 

“I can stay for meeting on Saturday and it will be good to meet the Chairman of Parliament.

 

We will see you at 10.30am tomorrow and later we can have meal with the other Member of Parliament.

 

[…]”

 

Τούτο δόθηκε ως απάντηση σε email του ΤΚ ημερ. 21.10.19 που ανέφερε, μεταξύ άλλων:

 

“Our agenda is coming very nicely, however I need for you to let me know if you would be able to stay for a lunch on Saturday 26^th. The reason for this is that the most Senior Politician, the Chairman of Parliament, returns from a trip abroad on Saturday morning and he has agreed to meet us for lunch. He is 2^nd only to the President himself in seniority.

 

Denise and I will meet you at 10:30 on Wednesday at the Four Seasons Hotel and after we leave you we will arrange for a driver to pick you at 6pm to join us for a meal with another Member of Parliament.

 

[…]”

 

Στο τεκμήριο 35 ημερ. 3.10.2019, ο ΤΚ ενημέρωσε τους πρώην Κ4 και ΑΠ, τα εξής:

“Gentlemen

 

With the current climate in Hong Kong it is an enormous opportunity for us to bring huge investment to Cyprus.

 

Through our best contacts we have now been successful in arranging a meeting with Mr BL. He represents the most powerful & wealthy people from Hong Kong. He will fly to Cyprus on 23rd October & stay for max 2/3 days.

 

BL is used to dealing with the highest level of contacts around the world & I have assured him that he will meet senior Government Ministers on his trip.

He has numerous immediate requirements for CBI from Cyprus. He has been assured by the people that introduced me to him that we are completely trustworthy & totally discreet & that is why he will fly over to meet us personally.

 

[…]

 

His trip will be more about meeting the key people & bonding with us to receive the VIPs he will send than to see our locations for investment.

Obviously we will motivate them towards our end & Giovani product.

 

My thoughts are -

Wed 23rd - meet us for a complete understanding of CBI programme & to gain confidence in our team.

TK. DK. AP & AA

Thurs 24th - meet with C.G.in his senior Minister capacity.

Any other (on - side) high level contacts we would arrange that day?

[…]”

 

(έμφαση του παρόντος Δικαστηρίου)

 

Ο ΜΚ6 από τον 7^ο του 2016 μέχρι και τον 10^ο του 2020 υπηρέτησε ως μέλος της φρουράς του Κ1, υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου της Βουλής. Ανέφερε, μεταξύ άλλων, πως οι Κ1 και Κ2 ήταν πολύ καλοί φίλοι μεταξύ τους. Σε αρκετές περιπτώσεις μετέφερε τον Κ1 στην οικία του Κ2 στο Παραλίμνι, είτε μεσημέρι, είτε απόγευμα, είτε βράδυ, χωρίς να είναι βέβαιος ακριβώς πότε και χωρίς να γνωρίζει ο ίδιος τι είδους συνεργασία είχαν μεταξύ τους. Γνώριζε πως η κόρη του Κ1 εργάζονταν για κάποια χρονική περίοδο στον Όμιλο Χ.Τ., χωρίς περισσότερες λεπτομέρειες. Δεν γνωρίζει αν ο Κ1 είχε οποιαδήποτε σχέση με το ΚΕΠ. Υπήρχαν περιπτώσεις κατά τις οποίες ο Κ1 δεν χρησιμοποιούσε τις υπηρεσίες της φρουράς του και ο ίδιος μεριμνούσε να μεταβεί σε κάποιες επισκέψεις του. Παραδέχθηκε αντεξεταζόμενος πως ο Κ1 είχε έντονη κοινωνική δράση με αρκετές φιλίες και γνωριμίες, ενώ τον άκουγε συχνά να μιλά στο τηλέφωνό του, χωρίς ουδέποτε να τον ακούσει να αναφέρεται στο ΚΕΠ. Ο Κ1 έχει τρεις κόρες και ένα γιο.

 

Ο ΜΚ8 ήταν μέλος της ανακριτικής ομάδας και είχε στην κατοχή του το σύνολο των τεκμηρίων της υπόθεσης, η διακίνηση των οποίων δεν αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση. Ήταν ενεργό και ουσιαστικό μέλος της ανακριτικής ομάδας και τούτο προκύπτει από το μεγάλο αριθμό των ανακριτικών ενεργειών στις οποίες προέβη, και φαίνονται στην κατάθεσή του.

 

Είχε λεπτομερή και σφαιρική γνώση της υπόθεσης, η οποία συνάδει εν πολλοίς με τα όσα ανέφερε ο ΜΚ12. Εξήγησε πως η διερεύνηση ξεκίνησε από τη δημοσιοποίηση βίντεο από το ειδησεογραφικό πρακτορείο Al Jazeera με το όνομα Cyprus Pap€rs στο οποίο συμμετείχαν μεταξύ άλλων οι Κ1 και Κ2 και σχετιζόταν με πολιτογραφήσεις στο ΚΕΠ. Δόθηκαν οδηγίες από τη Νομική Υπηρεσία κατόπιν σύσκεψης, όπως διερευνηθεί πιθανόν παράνομη απόκτηση υπηκοοτήτων και όπως παραληφθούν όλοι οι φάκελοι στους οποίους είχαν έμμεση ή άμεση ανάμειξη οι Κ1 και 2 και η εταιρεία Sold on Cyprus του .

 

Εξήγησε με λεπτομέρεια τη μαρτυρία που οι ανακριτές εκτίμησαν ώστε να θεωρήσουν πως οι Κ1 και Κ2 είχαν ανάμειξη στην απόκτηση της πολιτογράφησης του NG και της Ζ. Συγκεκριμένα θεωρήθηκαν ύποπτα τα εξής: Δόθηκε στον NG πολιτογράφηση παρόλο πού δεν μπορούσε να έρθει στην Κύπρο για ισχυριζόμενους ιατρικούς λόγους και έτσι δεν μπορούσαν να ληφθούν τα βιομετρικά για να εξασφαλιστεί άδεια παραμονής που ήταν αναγκαία προϋπόθεση για πολιτογράφηση. Αρχικά το συγκεκριμένο αίτημα απορρίφθηκε από τον Υπουργό Εσωτερικών, ενώ αργότερα το ίδιο αίτημα στάληκε από τον ΑΠ στον Κ1, ο Κ1 το έστειλε στον ΜΚ10 και αυτός στην ΜΚ11 για επανεξέταση και εγκρίθηκε από τον ΜΚ13, παρά την αντίθετη άποψη της ΜΚ11. Βρέθηκε, σε όψιμο στάδιο της διερεύνησης η Συμφωνία Κράτησης ημερομηνίας Δεκεμβρίου 2018. Ενώ τα αγοραπωλητήρια έγγραφα προνοούσαν για καταβολή των τιμημάτων τον Ιανουάριο του 2019, η καταβολή του συνολικού τιμήματος στους Πωλητές άρχισε να γίνεται μόλις τον  Ιούνιο του 2019, ενώ ο Κ2 στις 14.1.2019 υπέγραψε βεβαιώσεις εκ μέρους των Πωλητών ότι οι τελευταίοι είχαν λάβει το τίμημα των συμφωνιών, ενώ δεν το είχαν λάβει τότε.

 

Σχετικά με την Ζ, η μαρτυρία που περισυνελλέγηκε ήταν ότι ο Κ1 επικοινώνησε υπό την ιδιότητά του ως Πρόεδρος της Βουλής αρκετές φορές με την ΜΚ11 και ρωτούσε σε ποιο στάδιο βρίσκονταν η συγκεκριμένη πολιτογράφηση. Φάνηκε ύποπτο στην ανακριτική ομάδα πως ενώ ολόκληρη η οικογένεια πολιτογραφήθηκε με πάροχο τη C.C. Law Services Ltd, εντούτοις η Ζ χρησιμοποίησε τις υπηρεσίες της Fidescorp Ltd του πρώην γαμπρού του Κ1. Η αίτησή της είχε γίνει δεκτή κατ' εξαίρεση και εγκρίθηκε ενώ είχε ξεπεράσει το 28^ο έτος της ηλικίας της και δεν μπορούσε πλέον να θεωρηθεί ως οικονομικά εξαρτώμενο μέλος των γονέων της, βάσει των προνοιών του ΚΕΠ.

 

Φάνηκε επίσης ύποπτο στην ανακριτική ομάδα ότι η ΜΚ 11 είχε συχνά τηλεφωνήματα από τον Κ1, υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου της Βουλής. Η τελευταία φορά που έλαβε τηλεφώνημα από την ιδιαιτέρα του ήταν στις 31.8.2020 η ώρα 12:06 μ.μ. από το υπηρεσιακό τηλέφωνο του γραφείου του Προέδρου της Βουλής (βλ. τεκμήριο 1).

 

Ο ΜΚ8 αναφέρθηκε επίσης σε μαρτυρία που εξασφαλίστηκε σχετικά με την κόρη του Κ1, ότι η ίδια εργάζονταν στον Όμιλο Χ.Τ. με μηνιαίο μισθό 2.000 ευρώ και έλαβε από τη συνεργασία της αυτή συνολικά 70.000 ευρώ από το 2017-2020.  

 

Στην κατάθεσή του ο ΜΚ8 ανέφερε μία προς μία τις ανακριτικές του ενέργειες, πλείστες εκ των οποίων δεν ενδιαφέρουν εν προκειμένω. Σημαντικό είναι όμως να σημειωθούν τα εξής μέσα από αυτήν: Είναι ο ΜΚ8 πού έλαβε τις ανακριτικές καταθέσεις της ΜΚ 11 ημερομηνιών 17.3.2021 και 18.3.2021, ενώ έλαβε και ανακριτική κατάθεση από τον Κ.Κ. του ΥΠ.ΟΙΚ. στις 23.3.21. Έλαβε επίσης ανακριτική κατάθεση της ΔΣ, κόρης του Κ1, στις 22.7.21. Στις 7.5.522 παρέλαβε τραπεζικά δεδομένα του επίδικου λογαριασμού των πελατών του Γ. Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. από την Ελληνική Τράπεζα. Παρέλαβε, μεταξύ άλλων, τους φακέλους του ΑΗΑ και του NG από το δικηγορικό γραφείο Δημητρίου και Δημητρίου Δ.Ε.Π.Ε, καθώς και τον φάκελο του NG από το δικηγορικό γραφείο Γ. Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε.

 

Κατά την προφορική του μαρτυρία στο Δικαστήριο, ο ΜΚ8 ανέφερε πως ο ίδιος με τον ΜΚ12 έκαναν την επιλογή των βίντεο και φωτογραφιών του τεκμηρίου 16 καθότι θεώρησαν πως είναι πιθανόν τα όσα εκεί φαίνονται να είναι σχετικά με την παρούσα υπόθεση, αφού δείχνουν τους Κ1 και Κ2 μαζί στην Κίνα, τον Κ1 με προσκεκλημένους του Κ2 στο σπίτι του Κ2 και φωτογραφία στο Λονδίνο χωρίς τον Κ1, αλλά με τον Κ2, τον ΑΠ και τον NG, καθώς και τον πρώην Κ3 αλλά και τον TK, τον 6^ο του 2019.

 

Αντεξεταζόμενος, από τον δικηγόρο του Κ1 παραδέχτηκε πως ο νυν ο Γενικός Εισαγγελέας και ο νυν Βοηθός Γενικού Εισαγγελέως ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο μέλη του Υπ.Συ., τα οποία συμμετείχαν στη θετική απόφαση για την έγκριση των κατ’ εξαίρεσιν πολιτογραφήσεων του NG και της Ζ, κατόπιν σχετικής εισήγησης του Υπουργού Εσωτερικών, ΜΚ13. Του υπεβλήθη πως η κόρη του Κ1 ετοίμαζε αρχιτεκτονικά σχέδια για τον όμιλο Χ.Τ., τα οποία βρίσκονται τόσο στον υπηρεσιακό ηλεκτρονικό υπολογιστή της όσο και στον server του Ομίλου και ανάφερε πως δεν θυμόταν κάτι τέτοιο, αλλά στον βαθμό που θυμόταν λήφθηκαν καταθέσεις από όλους τους αρχιτέκτονες που έκαναν σχέδια για τον Όμιλο Χ.Τ. και η κόρη του Κ1 ήταν ανάμεσα σε αυτούς. Πάντως, είπε, λήφθηκε κατάθεση από 9 αρχιτέκτονες, εκ των οποίων μόνο οι δύο συνεργάστηκαν με την κόρη του Κ1. Αποδόθηκε στον ίδιο και στην Αστυνομία σκοπιμότητα και πρόθεση καταδίωξης της κόρης του Κ1. Απάντησε λέγοντας πως ο ίδιος μαρτυρούσε σχετικά με όσα προέκυψαν από τις ανακριτικές ενέργειες και τίποτε άλλο.

 

Αντεξεταζόμενος από τον δικηγόρο τα Κ2, ο οποίος απέδωσε σκοπιμότητα κατά τη διερεύνηση εναντίον του πελάτη του, παρόλο που αυτός συνεργάστηκε πλήρως με την Αστυνομία, ο ΜΚ8 επέμενε πως με πλήρη αντικειμενικότητα και τηρώντας τα διαδικαστικά δικαιώματα των Κατηγορουμένων έγιναν οι ανακρίσεις εν προκειμένω. Του υπεβλήθη πως η επαγγελματική συνεργασία των Κ1 και Κ2 διακόπηκε περί το 2016 όταν ο Κ2 εξελέγην βουλευτής και ενώ ο Κ1 ήταν ήδη βουλευτής και δεν ήταν σε θέση να διαφωνήσει.

 

Ο ΜΚ12 ήταν ο επικεφαλής της διερεύνησης. Η μαρτυρία του, όπως και του ΜΚ8, αποτελεί μια σύνοψη του ανακριτικού έργου και περίληψη της μαρτυρίας που η Αστυνομία περισυνέλλεξε και η οποία χρησιμοποιήθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή για σκοπούς απόδειξης της υπόθεσης της. Εν πολλοίς επανέλαβε τα όσα είπε ο ΜΚ8, με κάποιες περισσότερες λεπτομέρειες λόγω του ρόλου του ως επικεφαλής.

 

Ο ΜΚ12 ανέφερε στην κατάθεση του ότι στις 12.10.2020 παρέλαβε από τον άμεσα προϊστάμενο του αλληλογραφία από τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας, η οποία αφορούσε σε γραπτές καταγγελίες του Κ1 και Κ2 με κατ' ισχυρισμό ποινικά αδικήματα που διαπράχθηκαν εις βάρος τους και ύποπτους δύο υπό κάλυψη δημοσιογράφους του ειδησεογραφικού πρακτορείου Al Jazeera. Την ίδια μέρα δημοσιεύτηκε στα μέσα μαζικής ενημέρωσης ντοκιμαντέρ του εν λόγω πρακτορείου με τον τίτλο Cyprus Pap€rs, διαρκείας 55 λεπτών και 9 δευτερολέπτων στο οποίο περιλαμβάνονται εικόνες, βίντεο και φιλμάκια με ήχο που παρουσιάζουν διάφορα πρόσωπα, μεταξύ αυτών και τους Κ1 και Κ2 και αφορούσε ατασθαλίες στην έκδοση κυπριακών διαβατηρίων μέσω του ΚΕΠ. Στις 13.10.2020 σε σύσκεψη στη Νομική Υπηρεσία δόθηκαν οδηγίες αναφορικά με τη διερεύνηση της υπόθεσης.

 

Στις 14.10.20 ο ΜΚ12 μαζί με τον άμεσα προϊστάμενο του Αναπληρωτή Αστυνόμο Β’ είχαν συνάντηση με δύο άτομα του πρακτορείου Al Jazeera και ζήτησαν, μεταξύ άλλων, να παραλάβουν το αρχικό βίντεο για σκοπούς διερεύνησης της υπόθεσης. Ο ένας εκ των δύο δημοσιογράφων ανέφερε πως θα μιλούσε με τους προϊστάμενους του πρακτορείου και το νομικό του τμήμα και θα ενημέρωναν την Αστυνομία σχετικά. Δεν αναφέρθηκε στο Δικαστήριο εάν αυτοί απάντησαν και πως.

 

Ο ΜΚ12 ανέφερε, μεταξύ άλλων, στην κατάθεση του ότι ο Κ2 ήταν πλήρως συνεργάσιμος κατά τη διερεύνηση. Δηλαδή παρόλο που κατά την λήψη της ανακριτικής του κατάθεσης τήρησε σιωπή, ως δικαιούτο, έδωσε γραπτή συγκατάθεση για έρευνα του γραφείου του και παραλαβή ενός εξωτερικού σκληρού δίσκου δικτύου του γραφείου του. Ανέφερε μάλιστα πως είναι στην διάθεση της Αστυνομίας, διότι δεν έχει να κρύψει οτιδήποτε. Το ίδιο έκανε και ο ΑΠ όταν η Αστυνομία εμφανίστηκε στα γραφεία της Γ. Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. στο Παραλίμνι για έρευνα. Ο Κ2 έστειλε εξ αρχής στη Νομική Υπηρεσία επιστολή αναφέροντας πως ο ίδιος και οι συνεργάτες του είναι πρόθυμοι να συνεργαστούν πλήρως με τη Αστυνομία και να δώσουν οποιαδήποτε στοιχεία, έγγραφα, αρχεία και τραπεζικούς λογαριασμούς για να μπορέσει να διερευνηθεί πλήρως η υπόθεση. Ο Κ2 έδωσε επίσης γραπτή συγκατάθεση τόσο για άρση των τραπεζικών και οικονομικών δεδομένων όσο και του ομίλου του. 

 

Κατά τη μαρτυρία του στο Δικαστήριο, ο ΜΚ12 εξήγησε τον τρόπο που άρχισε και κινήθηκε η διερεύνηση. Εκτός από τον Κ1 και Κ2 διερευνήθηκαν άλλα τέσσερα πρόσωπα: ο ΑΠ, ο πρώην Κ3 και το ζεύγος TK και NK. Μέσα από τη διερεύνηση, είπε, προέκυψε πως οι Κ1 και Κ2 χρησιμοποίησαν την πολιτική τους ιδιότητα και τις διασυνδέσεις τους για να αποκτήσει ο NG και η Ζ κατ΄ εξαίρεσιν πολιτογράφηση στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ έκαστος δεν πληρούσε συγκεκριμένη προϋπόθεση του ΚΕΠ.

 

Η ανάμειξη του ΑΠ ήταν ότι αυτός πέραν από τα αγοραπωλητήρια συμβόλαια συνέταξε και τη Συμφωνία Κράτησης τεκμήριο 24 που προνοεί ουσιαστικά πως ο NG θα αγοράσει τις οικίες από τον Όμιλο Χ.Τ. μόνο στην περίπτωση που εξασφαλισθεί εξαίρεση στην αναγκαιότητα κατοχής άδειας παραμονής, αφού, ως ισχυρίστηκε, δεν μπορούσε να έρθει στην Κύπρο να δώσει βιομετρικά για ιατρικούς λόγους. Επίσης, ο NG κατέβαλε το τίμημα για τις 4 οικίες που αγόρασε στον Όμιλο Χ.Τ. τον Ιούνιο του 2019, ενώ στις 14.1.2019 ο Κ2 υπέγραψε 4 αντίστοιχες βεβαιώσεις πληρωμής που δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα. Ο ΑΠ κατέθεσε τις βεβαιώσεις πληρωμής με την αίτηση του NG στις 17.1.2019 και στις 19.1.2019 ζήτησε όπως ο NG εξαιρεθεί από τον όρο κατοχής άδειας παραμονής για λόγους υγείας. Η ΜΚ11 του ανέφερε τηλεφωνικά πως αυτό δεν μπορούσε να γίνει.

 

Στις 12.2.2019 ο ΑΠ έστειλε επιστολή με το ίδιο αίτημα στον ΜΚ13 προσωπικά, επί της οποίας ο ίδιος έγραψε «Απόρριψη». Στις 18.4.2019, ο ΑΠ επαναπροώθησε το email που έστειλε στην ΜΚ11 στις 19.1.2019 με τα ίδια συνημμένα έγγραφα, με φαξ στο γραφείο του Κ1 στη Βουλή. Από εκεί στάληκαν στον ΜΚ10 και αυτός τα έστειλε με φαξ στη ΜΚ11 για επανεξέταση. Μετά από αυτό το αίτημα του NG εγκρίθηκε από τον Υπουργό Εσωτερικών.

 

Σχετικά με τον ΑΗΑ και την Ζ εξήγησε πως όλη η οικογένεια του ΑΗΑ εκτός από τη Ζ υπέβαλαν αίτηση πολιτογράφησης με Πάροχο Υπηρεσιών τη C.C. Law Services Ltd, ενώ η Ζ που απαιτείτο εξαίρεση της από τον όρο για το 28^ο έτος της ηλικίας της χρησιμοποίησε τον Πάροχο Υπηρεσιών Fidescorp Ltd του πρώην  γαμπρού του Κ1.

 

Κατά την αντεξέταση του ΜΚ12 από τον δικηγόρο του Κ1, υπήρξε σαφής τοποθέτηση πως δεν διερευνήθηκαν οι καταγγελίες των Κ1 και Κ2 εναντίον των υπό κάλυψη δημοσιογράφων του Al Jazeera. Είπε πως η Αστυνομία διερεύνησε ως οι οδηγίες από τη Νομική Υπηρεσία, τις οποίες ακολούθησαν πιστά. Εξήγησε πως η κόρη του Κ1 έλαβε τίμημα 70 χιλιάδων ευρώ για την επαγγελματική συνεργασία της ως αρχιτέκτονας στον Όμιλο Χ.Τ., ενώ η επαγγελματική συνεργασία του Κ1 και Κ2 μέχρι και το 2016, όταν ο πρώτος εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής του επέφερε περί τις 200 χιλιάδες ευρώ για υπηρεσίες πολιτικού μηχανικού.

 

Σε σχέση με τη Ζ, ο ΜΚ12 ανέφερε πως με οδηγίες του Υπουργού Εσωτερικών έγινε δεκτή η υποβολή της αίτησης της πριν την πάροδο 6 μηνών από την πολιτογράφηση του πατέρα της, ως ήταν η θεσμοθετημένη διαδικασία και η ίδια απέκτησε υπηκοότητα, παρόλο που ήδη είχε ήδη κλείσει τα 28 της έτη, κατά παράβαση των προνοιών του ΚΕΠ.

 

Εξήγησε περαιτέρω πως παρόλο που η Βουλή των Αντιπροσώπων δυνατόν να είχε επίσημες επισκέψεις στην Κίνα, ο Κ1 ως Πρόεδρος της δεν είχε καμία αρμοδιότητα να προβαίνει στην προώθηση του ΚΕΠ και προς τούτο κατάθεσε το τεκμήριο 66, για το οποίο γίνεται σχετική αναφορά και ανάλυση κατωτέρω.

 

Ε.2.     Η μαρτυρία δημοσίων λειτουργών

 

Η ΜΚ1 είναι λειτουργός πληροφορικής τοποθετημένη στο Υπουργείο Εσωτερικών. Χειρίζεται μεταξύ άλλων το λογισμικό σύστημα CRS (Civil Registry System) το οποίο χρησιμοποιείται από Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης (στο εξής «ΤΑΠΜ»),  από τις Επαρχιακές Διοικήσεις και από τα Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη. Ανέφερε πως ο NG με δελτίο κυπριακής ταυτότητας 1365228 έδωσε τα βιομετρικά του στοιχεία, δηλαδή αποτυπώματα, φωτογραφία και υπογραφή του στις 20.6.19 στη χρήστη του εν λόγω λογισμικού συστήματος ΜΑ. Η μάρτυρας δεν γνώριζε ποια ήταν η τελευταία, ούτε που εργάζεται αλλά γνωρίζει, μέσω του CRS, ότι τα στοιχεία αυτά λήφθηκαν σε κάποια πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στο εξωτερικό. Κατά τη διάρκεια της ακρόασης κατέστη παραδεκτό γεγονός ότι, τα βιομετρικά στοιχεία του NG λήφθηκαν στην πρεσβεία της Δημοκρατίας στο Λονδίνο στις 20.6.2019, ενώ αυτός συνοδευόταν από τον ΑΠ.

Ο ΜΚ10 ήταν Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής του ΥΠ.ΕΣ. από τον Μάϊο του 2017 μέχρι και τον Αύγουστο του 2019, ενώ από τον Σεπτέμβριο του 2019 μέχρι και τον Αύγουστο του 2020 διετέλεσε Γενικός Διευθυντής αυτού.

 

Η δική του εμπλοκή στα θέματα πολιτογραφήσεων ήταν μόνο σε συγκεκριμένα ζητήματα γενικής πολιτικής ή/και συζήτησης με τον Υπουργό Εσωτερικών για συγκεκριμένες περιπτώσεις που ενδιαφερόμενοι (παροχείς υπηρεσιών, εταιρείες ανάπτυξης γης ή αιτούντες) εξέφραζαν παράπονα για καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση εξέτασης της αίτησης τους.

 

Ουδέποτε όμως ο ίδιος εξέτασε αιτήσεις. Η μοναδική λειτουργός της μονάδας για αρκετό διάστημα ήταν η ΜΚ11, η οποία είναι άριστη γνωστής του ΚΕΠ και των νομοθεσιών που το διέπουν και η οποία εκπροσώπησε το ΥΠ.ΕΣ. σε διάφορες συναντήσεις εντός και εκτός Κύπρου καθώς και σε ευρωπαϊκά όργανα και οργανισμούς. Ουσιαστικά, σύμφωνα με τη μαρτυρία του ΜΚ10, η ευθύνη του ΥΠ.ΕΣ. στην εξέταση οποιασδήποτε έκθεσης πολιτογράφησης ήταν να συγκεντρώνει απόψεις των αρμοδίων τμημάτων, ήτοι του ΥΠ.ΟΙΚ. σε σχέση με το οικονομικό κριτήριο, της Αστυνομίας σε σχέση με τη δική της έρευνα και έλεγχο των επενδυτών και των εξαρτώμενων τους μέσω εξειδικευμένων βάσεων δεδομένων, αλλά και να ενημερώσει τη Βουλή για την κάθε πολιτογράφηση όπως προνοείτο από τον σχετικό Νόμο. Βεβαίως, το ΥΠ.ΕΣ. είχε τον τελικό λόγο και την ευθύνη να θέσει όλα τα στοιχεία υπόψη του Υπουργού Εσωτερικών, ο οποίος θα έπαιρνε σχετική πρόταση στο Υπ.Συ.

 

Στη γραπτή του κατάθεση ανέφερε, μεταξύ άλλων, πως γνωρίζει ότι η πρακτική στο ΥΠΣΥ είναι οι προτάσεις που οι Υπουργοί θεωρούν πως χρήζουν συζήτησης να διαχωρίζονται από τις προτάσεις που εγκρίνονται χωρίς συζήτηση, γιατί τούτο δεν κρίνεται αναγκαίο από τον αρμόδιο Υπουργό.  Οι προτάσεις για τις πολιτογραφήσεις, είπε, στη συντριπτική τους πλειοψηφία περνούσαν χωρίς συζήτηση, εκτός σε συγκεκριμένες περιπτώσεις που ο Υπουργός Εσωτερικών, με βάση την πληροφόρηση που είχε ήθελε να φέρει εις γνώση του ΥΠΣΥ κάποια συγκεκριμένα στοιχεία. Τούτο ήταν επάναγκες ώστε να μπορεί το Υπ.Συ. να εργάζεται πρακτικά και αποτελεσματικά αφού οι προτάσεις ήταν τόσες πολλές που δεν ήταν πρακτικά δυνατόν να εξεταστούν όλες στη λεπτομέρεια τους σε κάθε συνεδρία.

Με τον Υπουργό Εσωτερικών είχε καθημερινή επαφή για συζήτηση θεμάτων του ΥΠ.ΕΣ., αλλά σε σχέση με το ΚΕΠ συνήθως έφθαναν στον ΜΚ10 ελάχιστες περιπτώσεις πού αφορούσαν αιτήματα επίσπευσης αιτήσεων ή ερωτήματα για συγκεκριμένους επενδυτές. Ανέφερε «ο Υπουργός Εσωτερικών είχε δώσει σαφείς και ρητές οδηγίες ότι θα τηρείται η σειρά και όλα τα κριτήρια και μόνο συγκεκριμένες περιπτώσεις που υπήρχαν σοβαροί λόγοι υγείας ή έγκριση πολιτογράφησης επηρέαζε τις σπουδές των εξαρτωμένων των επενδυτών μπορούσε να υπάρξει το ενδεχόμενο επίσπευσης. Όμως εξ όσων γνωρίζω, με εξαίρεση την επίσπευση των επενδυτών και διευθυντών του καζίνο, η διακριτική αυτή εξουσία του Υπουργού ασκήθηκε σε πάρα πολύ λίγες περιπτώσεις».

 

Δεν γνώριζε γιατί ο Υπουργός Εσωτερικών απέρριψε το αρχικό αίτημα του ΑΠ για εξαίρεση του NG από το κριτήριο κατοχής άδειας παραμονής. Σχετικά, όμως, με την επιστολή που του στάληκε με φαξ από το γραφείο του Προέδρου της Βουλής (Ερυθρό 6 του τεκμηρίου 4) ανάφερε τα εξής: Ο Κ1 τύγχανε να τον πάρει τηλέφωνο ως Πρόεδρος της Βουλής και να του διαβιβάζει κάποια παράπονα ή να του ζητά εξηγήσεις για τον τρόπο χειρισμού του ΥΠ.ΕΣ. Μια από αυτές ήταν και η αίτηση για πολιτογράφηση του NG για την οποία ήθελε να ενημερωθεί για το πότε θα εξετάζονταν. Είχε επίσης παράπονο για τη μη λήψη απάντησης σε αίτημα του NG να εξαιρεθεί από την απαίτηση για κατοχή άδειας παραμονής, λόγω προβλήματος υγείας. Επίσης του τηλεφώνησε ακόμη δύο με τρεις φορές για να ζητήσει ενημέρωση για την πορεία αιτήσεων πολιτογραφήσεων επενδυτών οι οποίοι ήταν πελάτες του Κ2. Σε όλες τις περιπτώσεις, ο ΜΚ10 εξηγούσε τη διαδικασία και ότι δεν γίνονται επισπεύσεις, πάρα μόνο για τους λόγους που προαναφέρθηκαν. Δεν θυμάται αν λόγω της ιδιότητας του Κ1, ήτοι ο Πρόεδρος της Βουλής, συζήτησε το θέμα εκ του σύνεγγυς με τον Υπουργό Εσωτερικών.

 

Αναγνώρισε το Ερυθρό 6 του τεκμηρίου 4 και επιβεβαίωσε ότι αυτό στάλθηκε με fax από τον Πρόεδρο της Βουλής στο γραφείο του. Είπε ότι είναι πιθανόν να επικοινώνησε με τη ΜΚ11 ζητώντας της ενημέρωση για το πότε ήταν η σειρά εξέτασης της αίτησης ή αν υπήρχε κάποιο πρόβλημα. Δεν θυμάται όμως τι του είπε για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Ο ίδιος ουδέποτε μίλησε με τον ΑΠ για την εν λόγω επιστολή, όμως όταν επρόκειτο για αιτήματα που είχαν ως βάση σοβαρούς ιατρικούς λόγους, η υπόθεση επανεξεταζόταν ανάλογα με την περίπτωση και κατόπιν συζήτησης με τη ΜΚ11 και τον ίδιο τον Υπουργό Εσωτερικών. Επειδή ο Κ1 του τηλεφωνούσε κατά καιρούς για διάφορα θέματα, δεν το θεώρησε περίεργο που του ζήτησε να επανεξεταστεί η συγκεκριμένη αίτηση. Δεν θυμάται να του τηλεφώνησε ο Κ1 για άλλη περίπτωση πολιτογράφησης και να ζητά κάτι πέραν της απλής ενημέρωσης για το στάδιο όπου βρισκόταν η εξέταση της αίτησης. Ο Κ1 τον πήρε όμως τηλέφωνο και για πολιτογραφήσεις άλλων πελατών του Κ2. Ήταν πάντως σύνηθες φαινόμενο να του τηλεφωνούν πολιτικά πρόσωπα και να ζητούν ενημέρωση για αιτήσεις πολιτογράφησης, τόσο και βουλευτές όσο και πρώην βουλευτές,  αλλά «ουδέποτε μου ζητήθηκε να κάνω κάτι παράνομο ή περαιτέρω πέραν της προσπάθειας για επίσπευση που όπως εξήγησα ακολουθείτο αυστηρά.»

 

Όταν ρωτήθηκε σε ποιες ενέργειες προέβηκε μετά την παραλαβή της προαναφερθείσας επιστολής απάντησε αυτολεξεί: «Συζήτησα κατά πάσα πιθανότητα με τον Υπουργό αλλά και με την κυρία Καούλλα και επειδή υπήρχαν σοβαροί ιατρικοί λόγοι και η παρέκκλιση που ζητούσε ο κύριος ΑΠ δεν ήταν σημαντική, καθότι αφορούσε τον όρο να έχει άδεια παραμονής 6 μήνες και πολλοί επενδυτές την εξασφάλιζαν επισκεπτόμενοι την Κύπρο μια μέρα και αναχωρώντας στην συνέχεια «θεωρώ ότι το θέμα πρέπει να τέθηκε και γραπτώς και θεωρώ ότι τέθηκε και στο Υπ.Συ.». Διευκρινίζω ότι κατά την άποψή μου, όχι μόνο για αυτή την περίπτωση αλλά και γι άλλες, το αποφασίζον όργανο είναι το Υπ.Συ. το οποίο είναι εκείνο που αποφάσιζε τα κριτήρια και βεβαίως είχε και την εξουσία σε απολύτως δικαιολογημένες περιπτώσεις να εγκρίνει και παρέκκλιση. Θεωρώ ακόμη ότι έγιναν όλοι οι έλεγχοι από το ΥΠ.ΟΙΚ. από την Αστυνομία, από τη βάση δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών και επίσης ότι θα ικανοποιούσε το κριτήριο του λευκού ποινικού μητρώου.

 

Επιπρόσθετα να τονίσω ότι βλέποντας τώρα το εν λόγω σημείωμα ο επενδυτής είχε δύο λευκά ποινικά μητρώα, από Αγγλία και Ρωσία και παράλληλα δεν υπήρχε οτιδήποτε εναντίον του στο World Check, πράγμα το οποίο ενίσχυε την απόφαση του Υπουργού για έγκριση του αιτήματος εκτός από τα τηλεφωνήματα του Κ1 δεν θυμάται οτιδήποτε άλλο σε σχέση με την περίπτωση του NG. Σίγουρα δεν υπήρχε επίσκεψη στο γραφείο του είτε από τον Κ1, είτε από τον Κ2, είτε από τον ΑΠ.» 

 

Στη μαρτυρία του στο Δικαστήριο ο ΜΚ10 ανέφερε ξεκάθαρα πως όταν μίλησε με τον Κ1 στο τηλέφωνο, ο Κ1 είχε παράπονο γιατί απορρίφθηκε η αίτηση του NG. Ο ΜΚ10 του είπε να σταλούν τα απαραίτητα στοιχεία προς επανεξέταση. Πάντως ο Κ1 δεν τον πήρε τηλέφωνο για επενδυτές που δεν ήταν πελάτες του Κ2. Όταν ρωτήθηκε το πολύ συγκεκριμένο ερώτημα γιατί θεωρεί πως είναι η μεσολάβηση Κ1 που έπεισε τον Υπουργό Εσωτερικών να εγκρίνει του αίτημα, πάρα το ότι δεν πληρούνταν τα κριτήρια της σχετικής απόφασης του Υπ.Συ., απάντησε πως αυτό είναι το μόνο λογικό συμπέρασμα που προκύπτει, αφού υπήρξε προηγουμένως απόρριψη από τον Υπουργείο Εσωτερικών του ίδιου ακριβώς αιτήματος.

 

Όταν ο ίδιος ανέλαβε ως Γενικός Διευθυντής του ΥΠ.ΕΣ. και ο ΜΚ13 ήταν Υπουργός Εσωτερικών συμφώνησαν πως αιτήσεις πολιτογράφησης θα επισπεύδονταν μόνο για λόγους υγείας, ανθρωπιστικούς λόγους ή αν υπήρχε πρόβλημα των εξαρτωμένων τέκνων των επενδυτών. Έξι όλες κι όλες, είπε χαρακτηριστικά, επισπεύσεις δόθηκαν από τον Υπουργό Εσωτερικών σε διαφορετικούς παρόχους κατά τη διάρκεια της θητείας του. Ο Υπουργός Εσωτερικών πάντως ήταν αυστηρός, είπε, στην εφαρμογή των κριτηρίων πολιτογραφήσεων και γενικά ασκούσε τη διακριτική του ευχέρεια με φειδώ. Δεν αμφισβήτησε, αντιθέτως δέχτηκε απερίφραστα την απόλυτη διακριτική ευχέρεια του Υπ.Συ. να λάβει απόφαση είτε σύμφωνα είτε εναντίον πρότασης οποιουδήποτε Υπουργού.

 

Θεωρεί ότι η συγκεκριμένη περίπτωση του NG «δεν ήταν κάτι τραγικό για εμένα» και υπογράμμισε πως το υπόβαθρο της εξαίρεσης ήταν τα θέματα υγείας που ο NG στοιχειοθέτησε με ιατρικές βεβαιώσεις. Όταν του υπεβλήθηκε πως ο Κ1 δεν του ζήτησε ποτέ να κάνει κάτι παράτυπο ή παράνομο απάντησε καταφατικά μεν, αλλά βρήκε ευκαιρία να αναφέρει το παράπονο του σε σχέση με τις δημόσιες τοποθετήσεις του Κ1. Είπε ότι με τις τοποθετήσεις του στο βίντεο της Αλ Τζαζίρα ο Κ1 έδωσε στο ευρύ κοινό να αντιληφθεί ότι ο ΜΚ10 εμπλεκόταν σε παρατυπίες και παρανομίες και του οφείλει μια δημόσια συγγνώμη, αφού διέσυρε το όνομα του. Δεν έλαβε αυτή τη συγγνώμη μέχρι και σήμερα.

 

Πάντως εξήγησε πως η άδεια παραμονής που απαιτούσε στο ΚΕΠ δεν είχε απαιτήσεις πραγματικής παραμονής. Αρκούσε επενδυτής να μπει στη χώρα, έστω και για μία μέρα, για να δώσει τα βιομετρικά του και ν’ αναχωρήσει. 

 

Η ΜΚ11 ασχολείτο με το ΚΕΠ από το 2008. Το 2011 μετακινήθηκε στην διοίκηση του ΥΠ.ΕΣ. και ανέλαβε καθήκοντα στη Μονάδα Πολιτογραφήσεων. Βρισκόταν στην εν λόγω μονάδα για αρκετά χρόνια μόνη και αργότερα με άλλους ως επικεφαλής αυτής, από τον 11^ο του 2017 μέχρι και τον 4^ο του 2023. Από τον 5^ο του 2023 και μέχρι σήμερα ασχολείται, μεταξύ άλλων, στη Μονάδα Ελέγχου Πολιτογραφήσεων.

 

Έδωσε αρκετές καταθέσεις στις οποίες περίγραψε τον τρόπο που λειτουργούσε το ΚΕΠ με αναφορά σε πρωτογενή και δευτερογενή νομοθεσία καθώς και στην εκάστοτε εν ισχύ απόφαση του Υπ.Συ. σχετικά με τις κατ΄εξαίρεσιν πολιτογραφήσεις. Αναφέρθηκε επίσης και στις δικές της αρμοδιότητες με λεπτομέρεια, που ήταν, εν ολίγοις, η περισυλλογή των στοιχείων του επενδυτή για την οποία αρμόδιο ήταν το ΥΠ.ΕΣ., η λήψη των απόψεων κάθε τμήματος της Δημοκρατίας που είχε ρόλο στο ΚΕΠ και η σύνταξη σχετικού σημειώματος προς τον Υπουργό Εσωτερικών και συνακόλουθα, και ανάλογα με την τοποθέτηση του τελευταίου, η σύνταξη πρότασης προς το ΥΠΣΥ για κάθε μία περίπτωση πολιτογράφησης ξένου επενδυτή.

 

Ανάφερε στην κατάθεση της ημερομηνίας 19.10.20 τα εξής:

 

Σχετικά με την αίτηση του NG ανέφερε στην κατάθεση της ότι αυτή υποβλήθηκε στις 17.1.2019 από τον ΑΠ, εκ μέρους του δικηγορικού γραφείου Γιώργος Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε, ο οποίος υπέβαλε ως Πάροχος Υπηρεσιών για το ΚΕΠ μόνο αυτή και μία άλλη αίτηση πολιτογράφησης. Υποβλήθηκαν με την αίτηση τα αναγκαία έγγραφα, τόσο από μέρους του ίδιου του επενδυτή όσο και από μέρους του Παρόχου Υπηρεσιών του. Επίσης ο NG προσκόμισε έγγραφα που αφορούσαν τις επενδύσεις του στην Κύπρο και συγκεκριμένα προσκόμισε 3 αγοραπωλητήρια συμβόλαια για αγορά οικιστικών ακίνητων από την κυπριακή εταιρεία G. G THE VIRGIN ROSA LTD, του Ομίλου Χ.Τ., τα οποία ήταν υπογραμμένα από τον ΑΠ, ως εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου του NG και από τον Κ2, εκ μέρους της Πωλήτριας εταιρείας συνολικής αξίας 1,4 εκατομμυρίων ευρώ. Προσκόμισε και 4^ο αγοραπωλητήριο συμβόλαιο με την κυπριακή εταιρεία ZHITANG BIGBANG COMPANY LTD, το οποίο υπεγράφη από τον ΑΠ, ως εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο του NG και τον ΑΑ, πρώην Κ4 εκ μέρους της Πωλήτριας εταιρείας, βάσει του οποίου ο NG αγόρασε έπαυλη αξίας €600.000. Επίσης, προσκόμισε αποδείξεις πληρωμής ημερ. 14.1.2019 των συμφωνηθέντων ποσών από τον Όμιλο Χ.Τ. και έμβασμα μεταφοράς των κεφαλαίων στην Κύπρο μέσω της Ελληνικής Τράπεζας ημερομηνίας 20.12.2018.

 

Στις 19.1.2019 ο ΑΠ έστειλε στην ΜΚ11 ηλεκτρονικό μήνυμα στο υπηρεσιακό της email με το οποίο ζητούσε να εκδοθεί άδεια παραμονής για τον NG, χωρίς αυτός να έρθει στην Κύπρο ή να δώσει τα βιομετρικά του στοιχεία στην Ύπατη Αρμοστεία της Κύπρου στο Ηνωμένο Βασίλειο και να υποβάλλει τα απαραίτητα βιομετρικά στοιχεία στο ΤΑΠΜ μετά τη λήψη διαβατηρίου, λόγω ιατρικών προβλημάτων για τα οποία επισυνάψαμε ιατρικές βεβαιώσεις από Άγγλο γιατρό. Μετά που η ΜΚ12 έλαβε το ηλεκτρονικό μήνυμα του ΑΠ ημερ. 19.1.2019 επικοινώνησαν μαζί της τηλεφωνικώς εκπρόσωποι του NG, δεν θυμάται αν ήταν ο ΑΠ, ο Κ2 ή ο πρώην Κ4 ή και οι τρεις, επαναλαμβάνοντας το ερώτημα. Τότε η ίδια ανέφερε ότι είναι αδύνατον να δοθούν βιομετρικά σε διπλωματική αποστολή της Κύπρου στο εξωτερικό και ότι η κατοχή άδειας παραμονής είναι υποχρεωτική προϋπόθεση του ΚΕΠ βάσει της ισχύουσας απόφασης Υπ.Συ.

 

Στη συνέχεια και την 12.2.2019 ο ΑΠ απέστειλε επιστολή προς τον ΜΚ13 με πανομοιότυπο περιεχόμενο. Αυτός με χειρόγραφη σημείωση του επί της επιστολής απέρριψε το αίτημα.

 

Στις 7.5.2019 ο ΑΠ απέστειλε νέα επιστολή που απευθυνόταν στον ΜΚ10 με περιεχόμενο πανομοιότυπο με αυτό του email που εστάλη στην ΜΚ11 στις 19.1.19. Επί της επιστολής δόθηκαν από τον ΜΚ13 οδηγίες για επίσπευση.

 

Ύστερα η ΜΚ11 προέβη σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες ώστε να λάβει τις θέσεις κάθε αναγκαίου τμήματος και παρόλο που στο δικό της σημείωμα προς τον Υπουργό Εσωτερικών και στο προσχέδιο πρότασης προς το Υπ.Συ. ανέφερε ότι ο αιτών δεν είναι κάτοχος άδειας παραμονής στη Δημοκρατία και έτσι δεν πληροί τα κριτήρια πολιτογράφησης, ο Υπουργός Εσωτερικών αποφάσισε να προωθήσει σχετική πρόταση προς το Υπ.Συ. Έτσι η Μ.Κ 10 απέστειλε την πρόταση στη Γραμματεία του Υπ.Συ. στις 4.6.2019. Η πολιτογράφηση του NG εγκρίθηκε από το Υπ.Συ. στις 5.6.2019.

 

Ανέφερε στην κατάθεσή της πως δεν δέχτηκε παρεμβολή ή πίεση κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της στη διαδικασία εξέτασης της αίτησης του NG, παρόλα τα τηλεφωνήματα που έλαβε. Εν πάση περιπτώσει, είπε, η ίδια προώθησε την αρνητική της άποψή της αμερόληπτα και ως όφειλε προς τον Υπουργό Εσωτερικών εντός του σημειώματός της.

 

Σχετικά με την αίτηση του ΑΗΑ, η ΜΚ11 ανέφερε πως αυτή υποβλήθηκε στις 12.7.2017 από το Πάροχο Υπηρεσιών C.C. Law Services Ltd. Η αίτηση του ίδιου και της συζύγου του εγκρίθηκε από το Υπ.Συ. στη συνεδρία του ημερ. 28.3.2018.

 

Στις 23.10.2017 η Ζ υπέβαλε αίτηση ως εξαρτώμενο τέκνο του ΑΗΑ, με ημερομηνία γέννησης 13.10.89, ήτοι κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησής της είχε ήδη κλείσει τα 28 της χρόνια. Ο Πάροχος Υπηρεσιών για τη Ζ ήταν το ελεγκτικό γραφείο Fidescorp Ltd. Κατά την εξέταση της αίτησης της Ζ, η ΜΚ 11 διαπίστωσε ότι αυτή ήταν ήδη πάνω από 28 ετών και δεν ικανοποιούσε το κριτήριο του ανώτατου ορίου ηλικίας, της σχετικής απόφασης Υπ.Συ. Ως εκ τούτου, ζήτησε οδηγίες από τον Υπουργό Εσωτερικών σε σημείωμα της ημερ. 7.8.2018, κατά πόσο η αίτηση θα τίθετο ενώπιον του Υπ.Συ. ή όχι. Κατά την ίδια ημερομηνία, ο Υπουργός Εσωτερικών ενέκρινε το προσχέδιο πρότασης προς το Υπ.Συ. και η πρόταση στάληκε στη Γραμματεία του Υπ.Συ. στις 10.9.2018 και εγκρίθηκε στις 13.9.2018.

 

Σε ερώτηση κατά πόσο κατά την περίοδο εξέτασης της αίτησης η ΜΚ11 δέχθηκε οποιαδήποτε παρέμβαση από οποιοδήποτε πρόσωπο, απάντησε πως εξ όσων θυμάται δεν έγινε κάτι τέτοιο. Στο τεκμήριο 1, η ΜΚ11 αναγνώρισε το γραφείο της και το τηλέφωνο της στο οποίο καταγράφεται λήψη τηλεφωνήματος από τον υπηρεσιακό αριθμό του Προέδρου της Βουλής ως ανέφερε ο ΜΚ1.

 

Στην μαρτυρία της στο Δικαστήριο η ΜΚ11 υπογράμμισε, όπως και στις καταθέσεις της, πως σύμφωνα με το ΚΕΠ ο ΑΗΑ θα έπρεπε να ήταν ήδη κάτοχος άδειας παραμονής για 6 μήνες, ώστε η Ζ να δικαιούται πολιτογράφηση ως εξαρτώμενή του και νοουμένου ότι οι λοιπές προϋποθέσεις πληρούνταν. Αν ενήλικο τέκνο επενδυτή ήταν άνω των 28 ετών πριν η άδεια παραμονής του γονέα του κλείσει 6 μήνες, θα έπρεπε να υποβάλλει νέα αίτηση για κατ' εξαίρεση πολιτογράφηση με νέα επένδυση 2 εκατομμυρίων ευρώ και άνω. Ανέφερε, δε, πως σύμφωνα με τον Νόμο η Βουλή έπρεπε να ενημερώνεται για κάθε ένα πρόσωπο που πολιτογραφείτο κατ' εξαίρεση και η ίδια προέβαινε ανελλιπώς στην εν λόγω ενημέρωση, δια επιστολής. Δεν απαιτούσε οτιδήποτε επιπρόσθετο ο Νόμος πέραν της ενημέρωσης. Ο Πρόεδρος της Βουλής, είπε, δεν είχε θεσμοθετημένη ανάμειξη, είτε δια Νόμου, είτε δια Κανονισμών, στο ΚΕΠ.

 

Η ΜΚ11 εξέτασε το μεγαλύτερο ποσοστό αιτήσεων πολιτογράφησης λόγω της θέσεως της, ήτοι πάνω από 3.000. Στα σημειώματα της εξέφραζε πάντα την άποψη της είτε υπέρ είτε εναντίον της πολιτογράφησης, είτε εξέφραζε τις επιφυλάξεις της και ζητούσε οδηγίες από τον Υπουργό Εσωτερικών για περαιτέρω ενέργειες.

 

Ανέφερε, επίσης, πως το ποσό της επένδυσης έπρεπε να βρίσκεται σε λογαριασμό του πωλητή στην Κύπρο για να εγκριθεί η αίτηση και όχι σε οποιοδήποτε άλλο λογαριασμό.

 

Ύστερα από το 2015, συνέχισε η ΜΚ11, τηρούσε αυστηρή χρονολογική σειρά εξέτασης των αιτήσεων, διότι οι αιτήσεις για πολιτογράφηση αυξηθήκαν κατά πολύ. Επισπεύσεις δίνονταν μόνο με γραπτές οδηγίες του Υπουργού Εσωτερικών ή του Γενικού Διευθυντή του Υπουργού Εσωτερικών. Παραδέχθηκε ότι μέχρι το 2018 με 2019 ο χρόνος εξέτασης των αιτήσεων αυξήθηκε σε 10 με 11 μήνες, αν όχι και περισσότερο, λόγω του αυξημένου όγκου εργασίας και του γεγονότος ότι η μονάδα εξέτασης πολιτογραφήσεων ήταν υποστελεχωμένη.

 

Καθ' όλη τη διάρκεια της ενασχόλησης της με το ΚΕΠ υπήρξαν 25 με 30 περιπτώσεις επισπεύσεων, είπε.

 

Εντός του φακέλου τεκμηρίου 4 εντόπισε το έμβασμα ποσού €2.300.470 από λογαριασμό του NG στο εξωτερικό στο λογαριασμό πελατών του δικηγορικού γραφείου Γ. Φ. Πιττάτζη Δ.Ε.Π.Ε. Εντόπισε επίσης και τέσσερεις βεβαιώσεις ημερομηνίας 14.1.2019, όλες υπογραμμένες από τον Κ2 εκ μέρους των Πωλητών. Παρόλο που το έμβασμα δεν έγινε σε λογαριασμό των Πωλητών, η ΜΚ11 θεώρησε πως για να εκδοθούν οι βεβαιώσεις ημερομηνίας 14.1.2019 από τον Κ2, σήμαινε πως οι Πωλητές εισέπραξαν τα λεφτά. Αν γνώριζε πως τα λεφτά καταβλήθηκαν στους Πωλητές μετά την έγκριση της αίτησης, δηλαδή τον Ιούνιο του 2019, δεν θα ικανοποιείτο το οικονομικό κριτήριο του ΚΕΠ κατά την άποψη της.

Κοιτάζοντας το τεκμήριο 24, Συμφωνία Κράτησης, επιβεβαίωσε κατόπιν διεξοδικής της μελέτης και παίρνοντας όσο χρόνο χρειαζόταν, πως αυτή δεν υπάρχει στον φάκελο του ΥΠ.ΕΣ. τεκμήριο 4. Η παράγραφος 8 του τεκμηρίου 24 δεν συνάδει, είπε, με τον Κώδικα Συμπεριφοράς των Παρόχων Υπηρεσιών και θα μπορούσε να ήταν σε παράβαση των προνοιών του ΚΕΠ, κατά την άποψη της, διότι στον όρο αυτό ο NG διαβεβαιώνεται πως οι δικηγόροι του καθώς και οι Πωλητές θα τον διευκολύναν να εξασφαλίσει εξαίρεση από βασική προϋπόθεση του ΚΕΠ, ήτοι την άδεια παραμονής. Αν τίθετο ενώπιον της το στοιχείο αυτό ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο ότι Πάροχος Υπηρεσιών παραβίαζε τα καθήκοντα του θα προωθούσε το ζήτημα στην Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Πολιτογραφήσεων για τα περαιτέρω. Η συνήθης πρακτική είπε ήταν τα όποια αιτήματα Παρόχων Υπηρεσιών ν’ αποστέλλονται στους λειτουργούς του ΥΠ.ΕΣ. Όμως, υπήρχαν περιπτώσεις που τα αιτήματα αποστέλλονταν απευθείας σε ιεραρχικά ανώτερους. Δεν ήταν συνήθης η παρέμβαση βουλευτών, αλλά συνέβαινε.

 

Σχετικά με την υπόθεση ΑΗΑ και Ζ, η ΜΚ11 υπέδειξε από τον φάκελο του ΥΠ.ΕΣ. τεκμήριο 6, το τεκμήριο 39, δηλαδή δικό της email προς την Ελένη Πίττα του ΥΠ.ΟΙΚ. ημερ. 14.3.2018, με την οποία της ζητά ενημέρωση για το στάδιο των εξετάσεων, διότι «την ρωτούν συνέχεια από το γραφείο του προέδρου της Βουλής». Ανέφερε πως δεχόταν συχνά τηλεφωνήματα από το γραφείο του Προέδρου της Βουλής και ερωτείτο, πολλές φορές πιεστικά, γιατί χρονοτριβούν κάποιες συγκεκριμένες αιτήσεις. Άλλες φορές η ιδιαιτέρα του Κ1 της έλεγε απλώς τον τίτλο της και άλλες της έλεγε πως ο Κ1 θέλει να ενημερωθεί για το τάδε ζήτημα. Όταν ρωτήθηκε γιατί απαντούσε τα τηλεφωνήματα αυτά δίδοντας λεπτομέρειες για το στάδιο πού βρίσκονταν οι αιτήσεις αφού ο Πρόεδρος της Βουλής δεν είχε οποιαδήποτε αρμοδιότητα ή υποχρέωση βάσει της νομοθεσίας για το ΚΕΠ απάντησε πηγαία, ότι ήταν ακριβώς επειδή προέρχονταν από τον Πρόεδρο της Βουλής, τον δεύτερο τη τάξει αξιωματούχο στη Κυπριακή Δημοκρατία και λόγω του θεσμικού του ρόλου στη διακυβέρνηση του κράτους.

 

Ανέφερε πως δεν ήταν καθόλου συχνό φαινόμενο τα μέλη οικογένειας ενός επενδυτή να υποβάλλουν αίτηση πολιτογράφησης με ένα Πάροχο Υπηρεσιών, ενώ άλλο μέλος της οικογένειας με άλλον Πάροχο. Κατ’ ακρίβειαν δεν θυμάται να το έχει συναντήσει σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, στις πέραν των 3 χιλιάδων αιτήσεων που εξέτασε. Πάντως, η μόνη άλλη περίπτωση που θυμάται η ίδια το ΥΠ.ΕΣ. να δέχθηκε την καταχώριση αίτησης από ενήλικο τέκνο επενδυτή που ήταν άνω των 28 ετών, ήταν όταν μια υπάλληλος του αρχείου της Μονάδας της έλαβε την αίτηση, ενώ η ίδια η ΜΚ11 απουσίαζε με άδεια, και μετά κατά την εξέταση της αυτή απερρίφθη.

 

Αντεξεταζόμενη η ΜΚ11 ανέφερε πως η ίδια έκανε τη δουλειά της όσο καλύτερα μπορούσε, σύμφωνα με την κρίση της και τις εφαρμοστέες νομοθετικές διατάξεις, ασχέτως πιέσεων ή τηλεφωνημάτων που δέχονταν. Η δική της άποψη έβρισκε πάντα τον δρόμο της στα σημειώματα της προς τον Υπουργό. Παραδέχτηκε πως δεν δέχθηκε πίεση σχετικά με τον NG για επίσπευση, όμως του δόθηκε επίσπευση από τον Υπουργό Εσωτερικών για λόγους που η ίδια δεν γνωρίζει. Ούτε και γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους ο Υπουργός αποφάσισε να θέσει το συγκεκριμένο ζήτημα ενώπιον του Υπ.Συ. παρά τη μη πλήρωση βασικής προϋπόθεσης του ΚΕΠ. Παραδέχθηκε, επίσης, ότι ο Υπουργός Εσωτερικών δεν μπορούσε μόνος του, χωρίς τη συλλογική απόφαση του Υπ.Συ. να εξαιρέσει τον NG από την προϋπόθεση της κατοχής άδειας παραμονής του. Είπε όμως ότι δεν φαίνεται ο Υπουργός να κοινοποίησε στο Υπ.Συ. συγκεκριμένα ότι η έγκριση της πρότασης προς το Υπ.Συ. προϋπέθετε απαραίτητα εξαίρεση του από βασική προϋπόθεση του ΚΕΠ. Πάντως, υπήρξαν και περιπτώσεις που το Υπ.Συ. ασκούσε τη διακριτική του ευχέρεια παρά τις δικές της εισηγήσεις, όπως λ.χ. περίπτωση ατόμου που είχε στη χώρα του ποινικό μητρώο για ανθρωποκτονία και η ίδια είχε αρνητική σύσπαση, όμως το Υπ.Συ. την ενέκρινε.

 

Γνωρίζει πάντως πως ο λόγος που θεσπίστηκαν οι Κανονισμοί το 2020, ήταν διότι ο Νόμος τροποποιήθηκε 18 μήνες νωρίτερα και τους απαιτούσε. Επιβεβαίωσε επίσης πως το Υπ.Συ. ήθελε να διατηρήσει τη διακριτική του ευχέρεια σχετικά με το ΚΕΠ και γι' αυτό χρειάστηκαν χρόνια για να προβλεφθούν στο Νόμο και να εκδοθούν Κανονισμοί βάσει του άρθρου 111.Α.(4) του Ν. 141(Ι)/2002, ως τροποποιήθηκε.

 

Η ΜΚ11 μαρτύρησε και ενώπιον της Επιτροπής Νικολάτου για τις κατ΄εξαίρεση πολιτογραφήσεις αλλοδαπών επενδυτών και επιχειρηματιών. Δεν θυμάται αν η Επιτροπή αυτή αποφάσισε ότι ο Κώδικας Συμπεριφοράς των Παρόχων Υπηρεσιών δεν είναι νομικά δεσμευτικό κείμενο. Όταν της υπεβλήθη ότι αυτός δεν είχε νομική ισχύ πριν την έκδοση των Κανονισμών του 2020, απάντησε πως δεν ξέρει, αφού δεν υπάρχει απόφαση Δικαστηρίου που να το επιβεβαιώνει. Συμμετείχε, επίσης, στη διαμόρφωση του περιεχομένου κάποιων επιστολών προς τη Ελεγκτική Υπηρεσία για έρευνα που η ίδια διεξήγαγε σε σχέση με τις πολιτογραφήσεις.

 

Δεν ήταν σε θέση να απαντήσει για τις εσωτερικές διαδικασίες του Υπουργείου Οικονομικών. Δεν γνωρίζει εάν ο Κ.Κ. είχε δώσει οδηγίες στους λειτουργούς του ΥΠ.ΟΙΚ. ότι το οικονομικό κριτήριο πληρείτο αν τα λεφτά επενδυτή βρίσκονταν στην Κύπρο έστω και σε λογαριασμό πελατών και όχι σε λογαριασμό των Πωλητών.

 

Όταν της υπεβλήθη ότι από τη Συμφωνία Κράτησης δεν προκύπτει οτιδήποτε το επιλήψιμο, απάντησε πως το ερώτημα αυτό είναι για το Δικαστήριο.

 

Δέχτηκε απερίφραστα υποβολές ότι δεν εποπτευόταν η ακριβοδίκαιη εφαρμογή των προνοιών του ΚΕΠ εξ ου και καταργήθηκε. Δέχθηκε επίσης ότι στο ΚΕΠ δεν υπήρχε νομοθετικό ή άλλο πλαίσιο για επισπεύσεις, ούτε και για εξαιρέσεις, ούτε ποιοι ήταν δικαιούχοι επίσπευσης ή εξαίρεσης, ούτε πώς αυτές θα εξετάζονταν εάν υποβάλλονταν σχετικά αιτήματα.

 

Αντεξεταζόμενη από τον συνήγορο του Κ2, η ΜΚ11 δέχθηκε πως ο Όμιλος Χ.Τ. μόνο σε μια περίπτωση υπέβαλε αίτηση στο ΚΕΠ ως εγγεγραμμένος Πάροχος Υπηρεσιών ενώ δεν απαγορευόταν πωλητής να ήταν και Πάροχος. Υπήρχαν πάνω από 300 αιτήσεις πολιτογράφησης πού υποβλήθηκαν από Παρόχους που ήταν ταυτόχρονα και πωλητές, είπε. Παραδέχτηκε ότι η παρούσα δεν ήταν η πρώτη φορά που ο Υπουργός Εσωτερικών επανεξέτασε προηγούμενή του απόφαση. Παραδέχτηκε, επίσης, πως υπήρξαν περιπτώσεις που εγκρίθηκαν αιτήσεις πολιτογράφησης χωρίς ικανοποίηση των οικονομικών κριτηρίων και χωρίς να υπάρχουν σοβαροί ιατρικοί λόγοι. Υπήρξε και μια περίπτωση, παραδέχτηκε, 17 προσώπων που δεν είχαν καθόλου άδεια παραμονής στη Δημοκρατία (η περίπτωση του καζίνο), τα οποία πολιτογραφήθηκαν διότι αυτό ήταν καλό για την οικονομία και υπήρχαν οι θετικές απόψεις των Υπουργών Οικονομικών και Εσωτερικών. Η περίπτωση του NG ήταν η μόνη άλλη περίπτωση που θυμάται η ίδια που o επενδυτής δεν είχε άδεια παραμονής.

 

Σχετικά με την περίπτωση της Ζ ανάφερε πως υπήρξαν και άλλες περιπτώσεις που εξαρτώμενα τέκνα πολιτογραφήθηκαν, χωρίς να τηρείται το ηλιακό κριτήριο. Όταν της υπεβλήθη πως ο Υπουργός Εσωτερικών επέτρεψε επίσπευση σε 25-30 περιπτώσεις συνολικά για σαφείς λόγους, απάντησε πως δεν γνωρίζει τους λόγους, αλλά ο αριθμός των επισπεύσεων ήταν περίπου αυτός. Παραδέχτηκε επίσης πως υπήρξε αριθμός περιπτώσεων όπου αιτήσεις εγκρίθηκαν κατά παρέκκλιση των οικονομικών κριτηρίων. Δέχτηκε επίσης πως συχνά οι προτάσεις προς το Υπ.Συ. αναφέρονταν «στο πνεύμα των κριτηρίων» όταν επρόκειτο για περίπτωση που δεν πληρούσε συγκεκριμένο κριτήριο του ΚΕΠ, όπως και εν προκειμένω. Υπήρξε επίσης πριν την 1.1.2019 αριθμός περιπτώσεων όπου τα αναγκαία έγγραφα για το είδος και ύψος της επένδυσης καθώς και της μόνιμης κατοικίας δεν υπεβλήθηκαν. Υπήρξαν, επιπρόσθετα, περιπτώσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας, όπου υπήρξε σοβαρή αμφισβήτηση του κριτηρίου λευκού ποινικού μητρώου και καλού χαρακτήρα του Αιτητή. Εντούτοις σχετικό σημείωμα προς το Υπ.Συ. προωθείτο, με τη σύμφωνη γνώμη του Υπουργού Εσωτερικών, και εγκρίνονταν. Υπήρξαν και περιπτώσεις, είπε, όπου ουσιώδη γεγονότα που αφορούσαν τις αιτήσεις ή επιφυλάξεις δικές της δεν βρήκαν τον δρόμο τους στις προτάσεις προς το Υπ.Συ. Και αυτός συνέβαινε συνήθως σε περιπτώσεις που κατά τη γνώμη της οι αιτήσεις έτειναν προς απόρριψη, όμως ο Υπουργός Εσωτερικών είχε διαφορετική άποψη.

 

Επιβεβαίωσε πως διάβασε στο Πόρισμα Νικολάτου και στις εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας πως σε σύνολο 6879 πολιτογραφήσεων, εκ των οποίων οι 3609 αφορούσαν μέλη οικογενειών των αιτητών ή ήταν διευθυντικά στελέχη σε εταιρείες, πολιτογραφήθηκαν εκτός νομοθετικού πλαισίου. Όμως δεν ανέφερε την επίσημη θέση του ΥΠ.ΕΣ. επί τούτου, λόγω το ότι δεν είχε οδηγίες να τοποθετηθεί. Όταν στην επιτροπή Νικολάτου ρωτήθηκε αν κρατικοί ή εκκλησιαστικοί αξιωματούχοι της τηλεφωνούσαν με πιέσεις και παρεμβάσεις, η ίδια απάντησε ναι, σημειώνοντας όμως την αμφιβολία της αν η απάντηση της καταγράφηκε ολοκληρωμένα. 

 

Ο ΜΚ13 διετέλεσε Υπουργός Εσωτερικών από τον 5^ο του 2017 μέχρι τον 12^ο του 2019, ενώ ήταν μέλος της κυβέρνησης ΝΑ από την 1.3.2013 μέχρι και την 1.3.23. Στην κατάθεσή του ημερομηνίας 23.4.21 ανέφερε τα εξής: Ο ίδιος δεν ασχολείτο με διοικητική εξέταση αιτήσεων πολιτογράφησης. Ο ίδιος υπέγραφε επί των σημειωμάτων των λειτουργών του ΥΠ.ΕΣ. εάν η πρόταση τους απορρίπτετο ή εγκρίνετο και εάν εγκρίνετο οι λειτουργοί ετοίμαζαν αίτηση προς το Υπ.Συ. Μπορούσε εκτός από απόρριψη ή έγκριση αιτήματος να ζητήσει επανεξέταση μίας αίτησης.

 

Το σημαντικό για τον ίδιο ήταν να μην πολιτογραφούνται άτομα αμφιβόλου αξιοπιστίας δηλαδή πρόσωπα με εγκληματικό μητρώο ή με αθέμιτο πλουτισμό. Εξήγησε πως από το 2007 μέχρι την έκδοση κανονισμών του 2020 το ΚΕΠ βασιζόταν στην απόλυτη διακριτική ευχέρεια του Υπ. Συ. «Με βάση αυτή  λογική, οι εκάστοτε αποφάσεις του Υπ.Συ., που αφορούσαν τα κριτήρια ήταν εν τη ουσία κατευθυντήριες γραμμές για να ασκήσει το Υπ.Συ., τη διακριτική του ευχέρεια. Στο πλαίσιο αυτό παρεκκλίσεις από τα κριτήρια, εξ  όσων θυμάμαι, είχαν δοθεί είτε για μεγάλες επενδύσεις για τις οποίες το δημόσιο όφελος ήταν πολύ μεγαλύτερο από τα κριτήρια τα οποία το πρόγραμμα καθόριζε είτε πολύ μικρές χαλαρώσεις προς διευκόλυνση των επενδυτών που αφορούσαν είτε ανθρωπιστικούς λόγους, είτε ηλικιακά θέματα.»

 

Σε σχέση με τη Ζ στην κατάθεση του ανέφερε ότι δεν θυμόταν την περίπτωση της. Διαβάζοντας, όμως, την επιστολή Fidescorp Ltd, ημερομηνίας 2.10.2017 που του υποδείχθηκε ανέφερε «πρέπει να θεώρησα εύλογο το αίτημα του δεδομένου ότι κατ' ουδένα τρόπο θα εγκρινόταν η αίτηση της πριν την έγκριση του επενδυτή. Δηλαδή ούτως ή άλλως θα έπρεπε πρώτα να εγκριθεί ο επενδυτής και μετά τα εξαρτώμενα του. Απλώς έγινε αποδεχτή η αίτηση της. Η εξέταση της αίτησης όμως θα γινόταν μετά την πολιτογράφηση του πατέρα της. Με βάση τα δεδομένα που υπήρχαν σε αυτή την αίτηση, δηλαδή το ηλικιακό θέμα, θεώρησα λογικό να δώσω οδηγίες να γίνει αποδεκτή η αίτηση». Γνωρίζει πως ο Σάββας Σ.Π.ς ήταν γαμπρός του Κ1 αλλά δεν τον γνωρίζει προσωπικά. Δεν θυμάται αν είχε οποιαδήποτε επικοινωνία με τον Κ1 σχετικά με το θέμα της Ζ. Σε ερώτηση αν στην απόφαση του για τη Ζ, διαδραμάτισε κάποιο ρόλο ότι οι Σάββας Σ.Π.ς και ο Κ1 ήταν αναμειγμένοι, απάντησε πως έκανε το ίδιο όπως θα έκανε για οποιοδήποτε επενδυτή. Δέχθηκε πως η ΜΚ11 δέχονταν αρκετά τηλεφωνήματα και πιέσεις από το γραφείο του Κ1 γενικά χωρίς να γνωρίζει αν δέχθηκε τηλεφώνημα σχετικά με τη Ζ ειδικότερα.

 

Σχετικά με τον NG και την αρχική απόρριψη του αιτήματος του ΑΠ στις 12.2.2019 για ιατρικούς λόγους ανέφερε πως δεν θυμάται την περίπτωση αλλά «πρέπει να το απέρριψα επειδή σπάνια δίνονταν τέτοιες παρεκκλήσεις και λόγω της αυστηρότητας την οποία επιδεικνύαμε». Δεν γνωρίζει τον λόγο που ο Κ1 έστειλε την επιστολή, ημερομηνίας 7.5.2019 στον ΜΚ10, όμως υποθέτει ότι είναι λόγω της θέσης που είχε ο Κ1. Ερωτώμενος αν γνωρίζει γιατί το αίτημα εξαίρεσης του NG στάληκε εκ νέου, αφού ο ίδιος προηγουμένως και στις 12.2.2019 το είχε απορρίψει, απάντησε πως φαίνεται πως ο ΑΠ θεώρησε πως ξαναπροσπαθώντας θα είχε περισσότερες πιθανότητες να εγκριθεί. Σε σχέση με το γιατί διαφοροποίησε την αρχική του απάντηση απάντησε «τελικά με την υποβολή δύο ιατρικών πιστοποιητικών, αναγνωρισμένα από το εξωτερικό, τη στιγμή που υπέβαλε πιστοποιητικά ποινικού μητρώου τόσο από το Ηνωμένο Βασίλειο το οποίο είναι ιδιαίτερα αυστηρό, όσο και από τη Ρωσία και δεδομένων των αυστηρών κριτηρίων ελέγχου που θα περνούσε μέσω της δέουσας επιμέλειας, δεν πρόκυπτε κάποιος λόγος να μην αποδεκτώ το αίτημα [……..] θεωρήθηκε ότι ήταν ανθρωπιστικός ο λόγος που δεν μπορούσε να δώσει βιομετρικά στοιχεία και έτσι έδωσα την εξαίρεση». Όμως, τα ιατρικά πιστοποιητικά του NG ήταν ημερ. 13 και 17.12.2018 και βρίσκονταν ήδη στο φάκελο του ΥΠ.ΕΣ., τεκμήριο 4 όταν ο ΜΚ13 απέρριπτε το αίτημα του ΑΠ στις 12.2.18

 

Το σημαντικό για τον ίδιο, είπε πολλάκις, ήταν οι κάποιες χαλαρώσεις που έδιδε να μην ήταν μεμπτές και να μην έθεταν σε κίνδυνο το όνομα της χώρας. Είπε «το να αποδεχθείς μια μικρή χαλάρωση για λόγους υγείας, σίγουρα δεν εμπίπτει σε αυτό το πλαίσιο. Τον δε κύριο ΑΠ ουδέποτε τον είδα και ουδέποτε του μίλησα. Η μόνη μου σχέση μαζί του ήταν όταν ο ίδιος με αναρτήσεις του στο Facebook καταφερόταν εναντίον μου με χυδαίο τρόπο για θέματα που είχαν σχέση με την τοπική αυτοδιοίκηση.»

 

Παραδέχτηκε στην κατάθεσή του ο ΜΚ13 πως το ΚΕΠ δημιούργησε τεράστια οικονομικά συμφέροντα και μια βιομηχανία Παρόχων Υπηρεσιών ‑ Εργολάβων ‑ άλλων επαγγελματιών προς αποκόμιση κέρδους. Αυτοί φαίνεται να χρησιμοποιούσαν όλα τα κενά του ΚΕΠ προς αποκόμιση προσωπικού οφέλους και ο ίδιος κατά τη θητεία του προσπάθησε να διορθώσει το φαινόμενο. Η άποψη του είναι ότι πως η Κύπρος δεν εκτέθηκε στο εξωτερικό, ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση κίνησε διαδικασίες εναντίον της Κύπρου για το λόγο ότι δόθηκαν κάποιες ηλικιακές ή ανθρωπιστικής φύσεως χαλαρώσεις, αλλά για πολύ πιο σημαντικά θέματα. Η θητεία του ως Υπουργός Εσωτερικών ήταν μια συνεχής  διαφύλαξη του ονόματος της Κύπρου, είπε, και ουδέποτε προσπάθησε να εξυπηρετήσει συμφέροντα συμπεριλαμβανομένων και συμφερόντων των Κ1 και Κ2.

 

Εξήγησε πάντως ότι ενώπιον του Υπ.Συ., δεν γίνοταν επανέλεγχος των στοιχείων που βρίσκονταν στις προτάσεις προς το Υπ.Συ., ούτε κάτι τέτοιο ήταν εφικτό βάσει του πόσο απασχολημένο ήταν σε κάθε συνέδρια του το Υπ.Συ., ενώ δεν είχε ούτε την απαραίτητη τεχνογνωσία. Ανέφερε αυτή ως μια από τις κύριες παθογένειες του συστήματος δηλαδή την τυπική έγκριση πολιτογραφήσεων από το Υπ.Συ., χωρίς καν ουσιώδη έλεγχο ή συζήτηση, έναντι οικονομικού οφέλους για το κράτος.

 

Αν γνώριζε πως ο NG δεν κατέβαλε τα χρήματα στους Πωλητές, ούτε πριν ούτε και αρκετά μετά την πολιτογράφηση του, ως θέμα αρχής δεν θα ενέκρινε το αίτημά του, όπως δεν ενέκρινε οποιαδήποτε αίτηση στην οποία αναφέρονταν αναλήθειες ή ανακρίβειες.

 

Ο ίδιος ζήτησε ανάκληση 26 υπηκοοτήτων, είπε, οι οποίες διαφάνηκε, προϊόντος του χρόνου πως στηρίχτηκαν σε λανθασμένα στοιχεία. Όταν ρωτήθηκε πότε και υπό ποιες περιστάσεις το Υπ.Συ., ενέκρινε υπηκοότητα παρά το γράμμα των κριτηρίων και βάσει του πνεύματός τους και απάντησε πως το ΚΕΠ αναπροσαρμόστηκε 6 φορές εξ όσων ο ίδιος θυμάται κατά τη μικρή διάρκεια ζωής του. Υπήρξαν παρεκκλίσεις, παραδέχτηκε, και εξήγησε το πνεύμα στο οποίο αυτές δίνονταν.  Ο ίδιος θεωρούσε πως είχε διακριτική ευχέρεια παρέκκλισης από το γράμμα των κριτηρίων του ΚΕΠ σε δύο περιπτώσεις. Αφενός στις περιπτώσεις των πολύ μεγάλων επενδύσεων που άφηναν τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό όφελος για τη Δημοκρατία και αφετέρου σε περιπτώσεις που είχαν μία ανθρωπιστική υφή, όπως του NG που ζήτησε εξαίρεση για ιατρικούς λόγους με συνημμένα ιατρικά πιστοποιητικά ή για ένα οικονομικά εξαρτώμενο τέκνο που ξεπερνούσε για λίγο τα 28 του έτη. 

 

Η σωρεία παρεμβάσεων που γίνονταν για εξαιρέσεις, επισπεύσεις και άλλες χαλαρώσεις και ήταν από τα προβλήματα που αντιμετώπισε μόλις ανέλαβε τη θέση του Υπουργού Εσωτερικών. Ο ίδιος όμως έδωσε μόνο 27 παρεκκλίσεις, είπε χαρακτηριστικά, οι 18 ήταν για το καζίνο και ορθά κατά την άποψη του λόγω του μεγέθους της επένδυσης και οι άλλες 9 αφορούσαν ανθρωπιστικούς λόγους ή κάποια ελάχιστα ηλικιακά όρια.

Αντεξεταζόμενος από τον συνήγορο του Κ1 αυτός παραδέχτηκε πως στο Υπ.Συ. κατά τον επίδικο χρόνο συμμετείχαν και ο νυν Γενικός Εισαγγελέας και ο νυν Βοηθός Γενικού Εισαγγελέας και ουδείς εκ των δύο διαφώνησε για την έγκριση των υπηκοοτήτων του NG και της Ζ. Είπε χαρακτηριστικά «δεν γινόταν καμία απολύτως συζήτηση λόγω της διαδικασίας». Μόνο για μερικές μεγάλες εταιρείες, έγινε συζήτηση είπε που απέφεραν μεγάλο οικονομικό όφελος στον τόπο, όχι για τον NG ή για την Ζ. Ο ίδιος δεν γνώριζε αν η Βουλή είχε κάποια αρμοδιότητα προς προώθηση του ΚΕΠ. Ανέφερε επίσης πως ο Κ1 ουδέποτε τον πήρε τηλέφωνο για οποιαδήποτε πολιτογράφηση. Θυμάται να μίλησε μαζί του για αλλά θέματα, αλλά όχι γι' αυτό. Ούτε θυμάται εάν αποστολές της Βουλής πήγαιναν στο εξωτερικό με σκοπό την προώθηση του ΚΕΠ, χωρίς όμως να το αποκλείει. Υπεραμύνθηκε της ανεξαρτησίας και του επαγγελματισμού της ΜΚ11, η οποία κατά τη δική του πείρα, δεν άλλαξε ποτέ την εισήγηση της λόγω παρεμβάσεων οποιουδήποτε.

 

Δεν αντεξετάστηκε από τον συνήγορο του Κ2.

 

Ε.3.     Μαρτυρία λοιπών μαρτύρων κατηγορίας

 

Ο ΜΚ7 ήταν κατά τον επίδικο χρόνο στο Κέντρο Διεθνών Επιχειρήσεων Λάρνακας της Ελληνικής Τράπεζας, με καθήκοντα, μεταξύ άλλων, την ευθύνη ελέγχου και εκτέλεσης πληρωμών. Ο ΑΠ δημιούργησε ένα λογαριασμό πελατών (clients account) στο όνομα Giorgos F. Pittadjis D.E.P.E. του οποίου δικαιούχος ήταν ο NG με αριθμό 340-01-835915-05. Στις 6.12.2018 πιστώθηκαν στον λογαριασμό αυτό 40.000 ευρώ από λογαριασμό του NG στο εξωτερικό και στις 24.12.2018 ακόμα €2.300.470.

 

Έγιναν από τον εν λόγω λογαριασμό οι ακόλουθες χρεώσεις:

 

-               Στις 7.1.2019 υπήρξε χρέωση για €42.770 προς το δικηγορικό γραφείο Γ. Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε, καθώς και χρέωση €1500 σε ηλεκτρονική εταιρεία με το όνομα KPST AUDITORS LTD

-               Στις 18.6.2019 χρεώθηκε με €1.130.500 προς την GG Virgin Rosa Ltd

-               Στις 1.7.2019 χρεώθηκε με €614.250 προς την Zhitang Bigbang Company Ltd

-               Στις 21.1.2020 χρεώθηκε με €7760 προς το δικηγορικό γραφείο Γ. Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε και με €138.500 σε άλλο λογαριασμό της GG Virgin Rosa Ltd. 

-               Στις 16.6.2020 χρεώθηκε με €303.450 και πάλι προς όφελος της GG Virgin Rosa Ltd σε άλλη τράπεζα 

 

Μετά τις 16.6.2020 δεν έγινε άλλη συναλλαγή και το υπόλοιπο στις 2.8.2022 ήταν €63.212. 

 

Παραδέχθηκε αντεξεταζόμενος πως δεν υπήρχε οτιδήποτε το ύποπτο με τις προαναφερθείσες χρεώσεις και πιστώσεις και πως αν υπήρχε η υπόθεση θα παραπέμπετο στην υπηρεσία Compliance της Τράπεζας. Εξήγησε επίσης πως λογαριασμός πελατών σημαίνει πως ο λογαριασμός τύγχανε διαχείρισης από τον ΑΠ, αλλά πραγματικός δικαιούχος ήταν ο NG. Σύμφωνα με τις οδηγίες που εκάστοτε δίνονταν από τον διαχειριστή ΑΠ η τράπεζα χρέωνε τον λογαριασμό πελατών του NG έχοντας τα αναγκαία δικαιολογητικά. Εξήγησε πως για να χρεωθεί ο λογαριασμός αυτός με οποιοδήποτε ποσό, απαιτούνται οδηγίες από τον διαχειριστή του λογαριασμού, σε αυτή την περίπτωση τον ΑΠ. Όποτε έδωσε τις οδηγίες, η Τράπεζα τις εκτέλεσε, ζητώντας πάντα τα αναγκαία δικαιολογητικά, τα οποία και έλαβε για να πραγματοποιηθούν οι συναλλαγές.

 

Δεν αντεξετάστηκε καθόλου από τον Κ2.

 

Ο ΜΚ9 στην κατάθεση του ανέφερε σχετικά με την πολιτογράφηση της Ζ, κόρης του ΑΗΑ, ότι η εταιρεία του C.C. LAW SERVICES LTD εκπροσώπησε τον ΑΗΑ, τη σύζυγο και δύο εκ των τρίτων τέκνων του ως Πάροχος Υπηρεσιών για σκοπούς πολιτογράφησης. Αρχικά εκπροσωπούσε και τη Ζ. Από την αρχή ο ΑΗΑ του ξεκαθάρισε ότι ήθελε να πολιτογραφηθεί, με βάση την ίδια επένδυση, όλη η οικογένεια. Λόγω κάποιας καθυστέρησης του ΑΗΑ στην αποστολή των απαιτούμενων εγγράφων προς τον ΜΚ9, ο τελευταίος του εξήγησε ότι η Ζ δεν θα προλάβαινε να υποβάλει αίτηση ως εξαρτώμενη του, γιατί αυτή ήταν σχεδόν 28 ετών και θα έπρεπε πρώτα να εγκριθεί η πολιτογράφηση του ίδιου και αργότερα να υποβληθεί η αίτηση για πολιτογράφηση της Ζ, σύμφωνα με τη σχετική απόφαση του Υπ.Συ. Δεν ήταν ευχαριστημένος με αυτή την παρατήρηση του ΜΚ9 και του ζήτησε να κάνει ό,τι μπορεί. Ο ίδιος δεν υπέβαλε όμως οποιοδήποτε σχετικό αίτημα στο ΥΠ.ΕΣ. για εξαίρεση της Ζ. Γνωρίζει πως το γραφείο Fidescorp Ltd έχει ιδιοκτήτη τον Σάββα Σ.Π., πρώην γαμπρό του Κ1, όμως δεν γνώριζε ότι ο ΑΗΑ προσέγγισε το εν λόγω γραφείο για σκοπούς εκπροσώπησης της Ζ, ούτε γνωρίζει ποιος τον παρέπεμψε εκεί. Δεν γνωρίζει για οποιαδήποτε πολιτική παρέμβαση του Κ1 ώστε να εγκριθεί η αίτηση της Ζ. Ούτε γνωρίζει γιατί ο ΑΗΑ προχώρησε με την προώθηση της δικής του αίτησης, της συζύγου και των δύο του τέκνων μέσω του δικού του γραφείου, ενώ για την περίπτωση της Ζ αποτάθηκε στη Fidescorp Ltd. Γνωρίζει πάντως πως οι Κ1 και Κ2 είναι μεταξύ τους φίλοι και στο μακρινό παρελθόν συνεργάζονταν επαγγελματικά. Αυτό το γνωρίζει από τον ίδιο τον Κ2. Ο ίδιος ουδέποτε ζήτησε βοήθεια από τους Κ1 και Κ2 ή από άλλο πρόσωπο για έγκριση πολιτογραφήσεων του γραφείου του. Η πάγια τακτική του ήταν οι απευθείας συνομιλίες με τον κύριο Κ.Κ. στο ΥΠ.ΟΙΚ. και την κυρία Χ.Κ. στο ΥΠ.ΕΣ.

 

Στην προφορική του μαρτυρία στο Δικαστήριο επανέλαβε τα όσα ανέφερε στην κατάθεσή του, προσθέτοντας πως εξήγησε στον ΑΗΑ πως η Ζ δεν θα μπορούσε να πολιτογραφηθεί ως εξαρτώμενη του, λόγω του ότι θα ξεπερνούσε μέχρι την ημερομηνία που θα μπορούσε να υποβάλλει τη αίτηση τα 28 της έτη και του είπε πως η Ζ, ή ο ΑΗΑ εκ μέρους της, έπρεπε να κάνει άλλη επένδυση για την πολιτογράφησή της. Ουδέποτε του είπε πως θα απευθυνθεί σε άλλο πάροχο για αυτήν και ουδέποτε μίλησε με τον Σάββα Σ.Π. της Fidescorp Ltd. Αντεξεταζόμενος παραδέχτηκε πως δεν γνωρίζει αν οι υπηκοότητες του ΑΗΑ ή της Ζ ανακλήθηκαν, αλλά πιστεύει πως αν έτσι ήταν τα πράγματα, θα το μάθαινε ως Πάροχος Υπηρεσιών του ΑΗΑ. Όταν του υπεβλήθη πως ο λόγος που δεν ανακλήθηκαν είναι διότι δεν υπήρξε παραπλάνηση του Υπ.Συ., απάντησε πως δεν γνωρίζει. Ούτε γνώριζε να απαντήσει στην υποβληθείσα θέση του δικηγόρου του Κ1 ότι, ο Σάββας Σ.Π.ς χώρισε με την κόρη του Κ1 το 2018 και δεν είχαν από τότε σχέση μεταξύ τους και κατ’ ακρίβεια οι σχέσεις τους ήταν κάκιστες. Δεν αρνήθηκε πάντως ότι όλοι οι Παρόχοι Υπηρεσιών προσπαθούσαν να επισπεύσουν τις αιτήσεις τους, λόγω του ότι δεν υπήρχε επαρκής αριθμός λειτουργών στο ΥΠ.ΕΣ. ώστε οι αιτήσεις να εξετάζονται σύντομα. Δέχθηκε πως το γραφείο του έπαιρνε τηλέφωνο σχεδόν καθημερινά τη ΜΚ11 για διάφορες υποθέσεις τους. Παραδέχτηκε, δε, πως σε σχέση με το ΚΕΠ ουδέποτε συνεργάστηκε με τον Κ2, δεν είχε ποτέ μαζί του συνάντηση εργασίας, ενώ είχε μαζί του άριστη επαγγελματική συνεργασία για άλλα θέματα, όπως και με τους πλείστους επιχειρηματίες της περιοχής της ελεύθερης Αμμοχώστου. Ποτέ ο ίδιος δεν μίλησε για την αίτηση της Ζ με τον Κ2, ούτε και με τον Κ1. Επιβεβαίωσε πως η XX, νονά του εγγονού του Κ2, δεν πολιτογραφήθηκε ως εξαρτώμενη του υιού της, ο οποίος ήταν ο κύριος επενδυτής στην Κύπρο και ο ίδιος αντιθέτως πολιτογραφήθηκε. Ούτε θυμάται ο Κ2 να του ανέφερε ποτέ οτιδήποτε για επίσπευση ή κατ' εξαίρεση έγκριση της αίτησης της εν λόγω κύριας. Όταν του υπεβλήθη ότι ουδέποτε συζήτησε με τον Κ2 οποιοδήποτε ζήτημα πολιτογραφήσεων, απάντησε πως θυμάται ξεκάθαρα πως δεν είχαν συνεργασία ή επαγγελματική συνάντηση για το ΚΕΠ, αλλά δεν θυμάται αν λέχθηκε κάτι σχετικό στις κοινωνικές τους συναναστροφές. 

 

 

Ε.4.     Οι ανώμοτες δηλώσεις των Κατηγορούμενων 1 και 2

 

Ο Κ1 προέβη στην εξής ανώμοτη δήλωση:

 

«Α. [……….] δηλώνω, χωρίς όρκο, όπως νομικά δικαιούμαι, ότι παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή τη μαρτυρία που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο και δηλώνω απερίφραστα ότι ούτε ενήργησα με οποιοδήποτε τρόπο και ούτε πρόθεση είχα ποτέ να ενεργήσω με οποιοδήποτε τρόπο με στόχο να παραβιάζεται ο νόμος και που να ικανοποιούνται τα συστατικά των κατηγοριών που αντιμετωπίζω τα οποία μου έχουν εξηγηθεί πλήρως από το Δικηγόρο μου.

 

Β. Δηλώνω κατηγορηματικά ότι είμαι αθώος σ’ όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζω σ’ αυτή την υπόθεση η οποία έχει παντελώς άδικα προκαλέσει τεράστια προβλήματα σ’ εμένα και ολόκληρη την οικογένεια μου.»

 

O Κ2 προέβη στην πιο κάτω ανώμοτη δήλωση:

 

«Στην υπόθεση N.G. υπέγραψα έγγραφα που ζήτησε ή σύνταξε ο κ. ΑΠ που είναι δικηγόρος του Ομίλου και εμένα προσωπικά εδώ και χρόνια και ουδέποτε διανοήθηκα ή πιστεύω ότι υπήρχε κάτι μεμπτό, όπως ούτε και έπραξα κάτι μεμπτό. Οι χειρισμοί της πολιτογράφησης έγιναν από τον κ. ΑΠ, το δικηγορικό γραφείο του οποίου ενήργησε ως Πάροχος.»

 

Οι Κ1 και Κ2 τήρησαν σιωπή κατά την ανάκρισή τους από την Αστυνομία, όπως είχαν δικαίωμα.

 

 

Ε.5.     Οι μάρτυρες Υπεράσπισης

 

Ο ΜΥ1 ήταν κατά τον επίδικο χρόνο ο Γενικός Διευθυντής της Βουλής. Αναγνώρισε το τεκμήριο 66 ως συνταχθέν από τον ίδιο. Εν τούτοις, ανάφερε πως ο Κ1 ως Πρόεδρος της Βουλής δεν χρειαζόταν οποιαδήποτε εξουσιοδότηση για να προσελκύει επενδύσεις στη Δημοκρατία. Η Βουλή, είπε, ενεργεί αυτόνομα για να προάγει τα συμφέροντα της Δημοκρατίας και στα πλαίσια της κοινοβουλευτικής της διπλωματίας, ο Κ1 μπορούσε θεσμικά να προάγει το ΚΕΠ. Εξήγησε πως το 2019 υπήρξε επίσημη επίσκεψη Βουλευτών στην Κίνα με θέμα την προαγωγή των συμφερόντων εμπορίου (εισαγωγές-εξαγωγές) μεταξύ Κύπρου και Κίνας. Ο Κ1 προσφώνησε το σχετικό συνέδριο. Στην επίσκεψη στην Κίνα συμμετείχαν Βουλευτές από όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα. Η επιλογή των Βουλευτών που έλαβαν μέρος στην επίσκεψη δεν ήταν των ιδίων, αλλά αποκλειστική ευθύνη των κομμάτων τους. Επίσης ο Κ1 προσφώνησε το διεθνές οικονομικό φόρουμ που πραγματοποιήθηκε στη Σαγκάη, με ιδιαίτερα πιεστικό και πλήρες πρόγραμμα και επισκέψεις σε πολλές κινέζικες πόλεις και συναντήσεις με πολλά άτομα.

 

Επίσης τον Ιούνιο του 2019, είπε ο ΜΥ1, πραγματοποιήθηκε Συνέδριο της Επιτροπής Οικονομικών Θεμάτων και Αειφόρου Ανάπτυξης της Ασιατικής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης της Κίνας στο Columbia Beach Hotel and Resort. Εξήγησε πως υπό την ιδιότητα τους ως Βουλευτές οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 δεν πήγαν μαζί σε άλλη επίσημη επίσκεψη/συνάντηση εκτός από τις δύο πιο πάνω, δηλαδή στην Κίνα και στο Columbia στον κόλπο Πισσουρίου. Εξήγησε, μάλιστα, πως ο Κ1 ήταν ιδιαίτερα ενεργός στο να προωθεί τις οικονομικές σχέσεις της Δημοκρατίας με την Κίνα με ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση του χαλουμιού και των απευθείας πτήσεων από Πεκίνο προς Κύπρο και αντίστροφα.

 

Αντεξεταζόμενος δεν αναίρεσε ρητά το περιεχόμενο του τεκμηρίου 66 που ο ίδιος συνέταξε, αλλά ούτε και το επικρότησε. Απλώς το διαφοροποίησε, κατά τρόπο κατ’ εμένα ύποπτο. Ενώ δεν αναίρεσε την αρχική του τοποθέτηση στο τεκμήριο 66 ότι λόγω του συνταγματικά προβλεπόμενου διαχωρισμού εξουσιών μεταξύ εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας, επέμεινε προφορικά ενώπιον μας ότι ο Κ1 δεν χρειαζόταν οποιαδήποτε άδεια για διενέργεια κοινοβουλευτικής διπλωματίας προς προώθηση των οικονομικών συμφερόντων της Δημοκρατίας. Όταν ρωτήθηκε πως προκύπτει η θέση του ανέφερε πως σχετικά δημοσιεύματα αναρτούνται στην ιστοσελίδα της Βουλής, καθώς και στις εμπιστευτικές εκθέσεις κάθε κοινοβουλευτικής επίσκεψης που τηρούνται από το αρχείο της Βουλής. Σχετικά με δημοσιεύματα από την ιστοσελίδα της Βουλής, παρέπεμψε στα τεκμήρια 70 με 81 που δεν μιλούν συγκεκριμένα για το ΚΕΠ αλλά για επισκέψεις βουλευτών στην Κίνα και στο Καζακστάν γενικότερα. Το μόνο σχετικό με το ΚΕΠ τεκμήριο που κατάθεσε ήταν το τεκμήριο 82 όπου φαίνονται οι τοποθετήσεις του Κ1 προς τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας σχετικά με την πιθανότητα κατάργησης του ΚΕΠ, που δεν ενδιαφέρει εν προκειμένω.

 

Σε σχέση με τις εμπιστευτικές εκθέσεις που ανέφερε δεν παρέπεμψε σε συγκεκριμένα έγγραφα. Ανέφερε γενικόλογα και δίχως παραδείγματα πως στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής διπλωματίας η Βουλή ασχολήθηκε επανειλημμένα με το ΚΕΠ. Όταν του υπεβλήθη πως η ανάμειξη της Βουλής στο ΚΕΠ περιοριζόταν αφενός σ’ αυτήν που ορίζεται στο άρθρο 111.Α.(3) του Νόμου 141(Ι)/2002 και είναι αμιγώς ενημερωτικής φύσεως και αφετέρου στη γενική θεσμοθετημένη της νομοθετική εξουσία προς ψήφιση τροποποιητικών νόμων ή κανονισμών, παρέπεμψε και πάλι στις εμπιστευτικές εκθέσεις της Βουλής.

 

Η ΜΥ2 είναι …….. του Κ2, η οποία εργάζεται στον όμιλο Χ.Τ. ως …….. με καθήκοντα υπεύθυνης των έργων του Ομίλου στις ……... Παρακολούθησε τη διαδικασία του Δικαστηρίου ανελλιπώς προσπαθώντας να στηρίξει τον πατέρα της ηθικά και πρακτικά. Ήταν δίπλα στον πατέρα της όχι μόνο κατά τη δίκη αλλά από την ημέρα που άρχισε η διερεύνηση.

 

Στα πλαίσια αυτά ζήτησε τόσο από το λογιστήριο του Ομίλου Χ.Τ. όσο και από τον ΑΠ την εκτύπωση των emails τεκμήρια 86 μέχρι 92, τα οποία παρέδωσε στον συνήγορο του Κ2 για να κατατεθούν στο Δικαστήριο προς υποστήριξη της Υπεράσπισης του πατέρα της. Με τη βοήθεια δικανικού τεχνικού υπολογιστών διαπίστωσε πως δεν άνοιγαν όλα τα περιεχόμενα του τεκμηρίου 14, δηλαδή δεν υπήρχε πρόσβαση στο περιεχόμενο συγκεκριμένων emails παρόλο που φαίνονταν τα αρχικά στοιχεία αυτών, ήτοι αποστολέας, παραλήπτης, ώρα, μέρα και θέμα των emails. Προσπάθησε να τα εντοπίσει από τα emails του Κ2, αλλά ο Κ2 δεν ήταν παραλήπτης ή κοινοποιημένος σε αυτά. Με αυτό τον τρόπο προσπάθησε να ισχυριστεί πώς ο πατέρας της δεν γνώριζε για ποιο λόγο υπέγραψε τις βεβαιώσεις πληρωμής, ούτε γιατί ο ΑΠ του το ζήτησε τόσο επειγόντως ή ποιο σκοπό προορίζονταν να εξυπηρετήσουν.

 

Ήταν η θέση της πως δεν είχε πρωτογενή γνώση των επίδικων γεγονότων και πως τα έμαθε μέσω της παρακολούθησης της υπόθεσης του Δικαστηρίου και της ανάμειξης της για πρακτική και ψυχολογική στήριξη του πατέρα της. Η ίδια κατά τον επίδικο χρόνο βρίσκονταν με άδεια μητρότητας και ούτε στους διαδρόμους του γραφείου, είπε χαρακτηριστικά, δεν άκουσε το όνομα NG. Καθ' όλη την ανακριτική και δικαστική διαδικασία έκανε ό,τι της ζητούσαν οι δικηγόροι του πατέρας της.

 

Αναγνώρισε στα αγοραπωλητήρια συμβόλαια τη σφραγίδα της εταιρείας των Πωλητών, αλλά όχι την υπογραφή του πατέρα της στη Συμφωνία Κράτησης, λέγοντας πως η υπογραφή μοιάζει με αυτήν του πατέρα της, αλλά δεν μπορεί να είναι σίγουρη εάν είναι αυτή και πως το Δικαστήριο αντιλήφθηκε την ύπαρξη αυτού του εγγράφου. Εξήγησε πως ο λόγος της παράστασης της ως μάρτυρα ήταν για να εξηγήσει πως είναι αδικία έναντι του Κ2 να λείπουν 56 από τα 103 emails του τεκμηρίου 14, διότι θα μπορούσε εκεί να βρίσκεται κάτι που θα βοηθούσε την Υπεράσπιση του. Ο Κ2 δεν θεωρεί, είπε, ότι έκανε οτιδήποτε το μεμπτό ή έξω από τη συμβουλή των δικηγόρων του. Ο λόγος που η Συμφωνία Κράτησης δεν παραδόθηκε εκ μέρους του Ομίλου στην Αστυνομία ήταν, διότι ο ΜΚ 12 τους ζήτησε τρία συγκεκριμένα πράγματα, ήτοι τα συμβόλαια, τις αποδείξεις και τα διαβατήρια των επενδυτών και του τα έδωσαν κατόπιν αναζήτησης πολλών διευκρινίσεων. Αμφιβάλλει αν ο πατέρας της θυμάται να υπόγραψε τη Συμφωνία Κράτησης. Αυτό που θεώρησε ο Κ2 είναι πως τα λεφτά του NG κρατούντο στον λογαριασμό πελατών του ΑΠ, εκ μέρους και για λογαριασμό των Πωλητών, όχι του NG. Δεν ήθελε να απαντήσει εκ μέρους του πατέρα της όταν στριμώχθηκε κατά την αντεξέταση, αναφέροντας συνεχώς πως ο ίδιος δεν έκανε οτιδήποτε το επιλήψιμο και η υπογραφή των βεβαιώσεων πληρωμής έγινε κατόπιν οδηγιών που έλαβε από τον ΑΠ.

 

Επιβεβαίωσε, πάντως, την επόμενη μέρα της αντεξέτασης της ότι οι βεβαιώσεις πληρωμής του Γενάρη του 2019 και οι αποδείξεις είσπραξης εκ μέρους των Πωλητών, τεκμήριο 95, ημερομηνίας Ιουνίου του 2019 μέχρι και Ιούνιου του 2020 βεβαιώνουν και οι δύο πως το τίμημα των επίδικων κατοικιών εισπράχθηκε. Τα συμβόλαια πάντως η ίδια τα έχει δει λόγω της ανάμειξης της στην υπόθεση, ποτέ προηγουμένως. Όταν της υποβλήθηκε ολόκληρη η θέση της Κατηγορούσας Αρχής απάντησε πως δεν είναι σε θέση να γνωρίζει πώς ο πατέρας της ενήργησε εν προκειμένω. Δεν αρνήθηκε, πάντως, την υποβολή πως ο απώτερος της σκοπός ήταν να βοηθήσει τον πατέρα της.

 

Η ΜΥ3 εργαζόταν στο Τμήμα Πωλήσεων του Ομίλου Χ.Τ. κατά τον επίδικο χρόνο με γραφειακά καθήκοντα. Ο ΑΠ είναι εξάδελφος της. Στο τεκμήριο 84 ο ΑΠ της ζήτησε κατ' επειγόντως βεβαιώσεις εξόφλησης και επειδή ήταν Σάββατο του τηλεφώνησε να μάθει αν ήταν εντάξει του τις στείλει την Δευτέρα. Της απάντησε θετικά λέγοντας της το περιεχόμενο που ήθελε να γραφτεί στα emails. Του έστειλε δείγμα όταν τα ετοίμασε της έδωσε τη συγκατάθεση του, τις έδωσε στον Κ2 να τις υπογράψει, διότι ο ΑΑ πρώην Κ4 που υπόγραφε συνήθως τέτοια πράγματα εκείνη τη μέρα απουσίαζε και τις έστειλε πίσω στον ΑΠ. Εξήγησε πως η έκδοση αποδείξεων πληρωμής με τη στενή τους έννοια δεν ήταν στα καθήκοντα της, αλλά ήταν θέμα του λογιστηρίου του Ομίλου.

 

Ο ΜΥ4 εργάζεται από το 2005 στον Όμιλο Χ.Τ. ως Τεχνικός Διευθυντής αυτού. Συντονίζει τις μελέτες, τις αδειοδοτήσεις, την κατασκευή και τιτλοποίηση των αναπτύξεων του Ομίλου. Έδωσε καταθέσεις στην Αστυνομία ημερ. 26.01.2021 και 9.3.21. Στην τελευταία επισύναψε γραπτή και τεκμηριωμένη δήλωση στην Αστυνομία ως προς το πως έγιναν τα πράγματα, στο βαθμό που ο ίδιος γνώριζε ως εκ της θέσεως του, αλλά και γι άλλα θέματα που ερωτήθηκε από τους ανακριτές (τεκμήριο 97). Στο τεκμήριο 97 υπάρχουν 240 ερωτήσεις και οι απαντήσεις του ιδίου, για τις οποίες χρειάστηκε να ανατρέξει σε εκατοντάδες αρχεία και ν’αναλώσει πολλές εργατοώρες.

 

Ο στόχος της παρουσίας του στο Δικαστήριο ήταν, ουσιαστικά, να καταδείξει πως η κόρη του Κ1 απολύτως νόμιμα συνεργαζόταν με τον Όμιλο Χ.Τ. από το 2017 μέχρι το 2020 λαμβάνοντας κατά τη συνεργασία της αυτή, ως εξωτερικός συνεργάτης, συνολικό ποσό 70 χιλιάδων ευρώ. Αρχικά της ανατέθηκε η ψηφιοποίηση κάποιων σχεδίων και αργότερα ανάμεσα στα καθήκοντα της ήταν η ετοιμασία και παροχή αρχιτεκτονικών σχεδίων σχετικά με αλλαγές και αναθεωρήσεις, αλλά και κάποιες πιο μικρές δουλειές, όπως εκτυπώσεις σχεδίων κ.λπ. Η αμοιβή της, που ήταν €2.000 μηνιαίως καθορίστηκε μετά από εισήγηση του ΜΥ4, διότι αυτός την θεώρησε δίκαιη βάσει των υπηρεσιών που πρόσφερε στον Όμιλο αλλά και λόγω του ότι είχαν συμφωνίες για την ίδια αμοιβή και με άλλους εξωτερικούς τους συνεργάτες.

 

Η κόρη του Κ1 παρείχε τις υπηρεσίες της στον Όμιλο 4 ημέρες εβδομαδιαίως και συνήθως ερχόταν από τη Λευκωσία με το ιδιωτικό της αυτοκίνητο. Όταν κατά το 2019 εξέφρασε παράπονο για τα οδοιπορικά της και διότι ο ΜΥ4 δεν ήθελε να την πληρώνει περισσότερο, της επέτρεψε να εργάζεται από τη Λευκωσία όποτε αυτό ήταν εφικτό βάσει της εργασίας που έπρεπε να διεκπεραιώσει, αφού υπήρχε τρόπος τη δουλειά της να την ανεβάζει στον server του Ομίλου Χ.Τ. εξ αποστάσεως και μέσω του διαδικτύου. Η δουλειά της υπάρχει ακόμα στα ηλεκτρονικά αρχεία του Ομίλου. Η παρουσία της στα εργοτάξια δεν ήταν καθημερινά απαραίτητη λόγω της φύσης της εργασίας της.

 

Αντεξεταζόμενος επέμενε στην εκδοχή του, επαναλαμβάνοντας πως τα όσα ανέφερε στο τεκμήριο 97 είναι πλήρως τεκμηριωμένα και η στόχευση του δεν ήταν να βοηθήσει οποιονδήποτε, αλλά να δώσει στην Αστυνομία αντιπροσωπευτική εικόνα του τι γίνονταν κατά τον επίδικο χρόνο και να απαντήσει στις ερωτήσεις της ολοκληρωμένα και με στοιχεία.

 

Στ.       Η αξιολόγησή της μαρτυρίας και επί μέρους ευρήματα

 

Είχα την ευκαιρία μέσα από την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τα λεγόμενά τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Προβαίνω σε αυτή την αξιολόγηση με γνώμονα, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος καθενός στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν ή να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, τη γενική συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν και την αμεσότητα των απαντήσεων τους (βλ. Ζερβού v. Χαραλάμπους, (1996) 1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους, (1997) 1 Α.Α.Δ. σελ. 1119 και Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη (1997) 1 Α.Α.Δ. σελ. 614). Επίσης κατά την αξιολόγηση υπόψη μου είχα και τις εισηγήσεις των δύο πλευρών κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων.

 

Αντιπαρέβαλα επίσης τις θέσεις κάθε μάρτυρα με τη λοιπή μαρτυρία που κατατέθηκε στην υπόθεση, γραπτή και προφορική και τη συνοχή και συνέπεια της εκδοχής καθενός, με το σύνολο και τη λογική της υπάρχουσας μαρτυρίας. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας (2001) 2 Α.Α.Δ. σελ. 506, υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας κάθε μάρτυρα, δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του ξεχωριστά, αλλά πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα και πειστικότητα της και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Είναι επιθυμητό η μαρτυρία να συσχετίζεται, να αντιπαραβάλλεται και να διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, προσέγγιση η οποία επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και ενισχύει την πίστη του κοινού στη δικαστική αποστολή (βλ. Στυλιανίδης v. Χ¨Πιέρα (1992) 1 Α.Α.Δ. 1056 και Mustafa v. Κακουρή κ.ά. (2002) 1(Α) Α.Α.Δ. σελ. 162).

 

Απόρριψη κάποιων εκδοχών ενός μάρτυρα, δεν οδηγεί αναγκαστικώς σε απόρριψη ολόκληρης της μαρτυρίας του ως αναξιόπιστης (Αυξεντίου ν. Δίγκλη (2007) 1(Β) ΑΑΔ 1367). Επίσης, είναι επιτρεπτό, κατόπιν επαρκούς αιτιολόγησης, να δοθεί περισσότερη βαρύτητα σε μαρτυρία εντός κατάθεσης που συνιστά παραδοχή στο αδίκημα ή σε κάποια εκδοχή των πραγμάτων ή που περιέχει δηλώσεις ενάντια στα συμφέροντα του κατηγορουμένου ή κάποιου μάρτυρα, παρά σε μαρτυρία που είναι αυτοεξυπηρετική (Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας (1989) 2 Α.Α.Δ. 109, στην οποία υιοθετηθήκαν οι αρχές της αγγλικής υπόθεσης Findlay Duncan 73 Cnm. App R. 359). Η μαρτυρία, δε, κρίνεται στην ολότητά της και δεν αξιολογείται μόνο από μερικά απομονωμένα της στοιχεία (Σάββα κ.ά. ν. Γεωργίου (2006) 1 Α.Α.Δ. 658). Οι δε αντιφάσεις πρέπει να είναι ουσιώδεις ώστε να επιδρούν στη συνολική αξιολόγηση του μάρτυρα, όχι επουσιώδεις. Αντιθέτως, μερικές φορές επουσιώδεις διαφοροποιήσεις μεταξύ μαρτύρων επιρρώνουν αντί να υπονομεύουν την εκδοχή τους, αφού η μνήμη και κρίση καθενός λειτουργεί διαφορετικά, ειδικά όταν μαρτυρούν υπό διαφορετική ιδιότητα (Τάκη ν. Δημοκρατίας (2009)2 ΑΑΔ 399, Σιβιτανίδης κ.ά ν. Δημοκρατίας (2011) 2 ΑΑΔ 650).

 

Κατά την αξιολόγηση των μαρτύρων στην παρούσα ποινική υπόθεση είχα υπόψη μου και το εξής σαφές και περιεκτικό απόσπασμα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στη Monteanu v. Δημοκρατίας (2013) 2 ΑΑΔ 459:

 

«Το έργο του Δικαστηρίου στην αναζήτηση της αλήθειας στο μέτρο βεβαίως του ανθρωπίνως δυνατού, είναι έργο περίπλοκο, περίτεχνο και ιδιαίτερα λεπτό. Η ανθρώπινη εμπειρία, την αντικειμενική συνισταμένη της οποίας εκφράζει το κάθε Δικαστήριο, διδάσκει ότι είναι απροσδιόριστα απεριόριστη η περιπτωσιολογία της ανθρώπινης έκφρασης μ' όλες τις εκφάνσεις της. Είναι γι' αυτό που ένα Δικαστήριο, ιδιαιτέρως ποινικής δικαιοδοσίας, οφείλει να διυλίζει, να διηθίζει και να φιλτράρει την όλη μαρτυρία με περισσή επιμέλεια και τέτοια προσοχή έτσι ώστε αν καταλήξει σε ενοχή, αυτή να είναι συμβατή με το διαχρονικό αξίωμα και θεμέλιο στην ποινική δίκη, ότι ουδείς καταδικάζεται εκτός εάν κριθεί ένοχος πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.»

 

Η αξιολόγηση είναι έργο πνευματικά επίπονο. Πρέπει να συγκεράζει σταχυολόγηση της μαρτυρίας, την εντύπωση που το Δικαστήριο αποκόμισε από κάθε μάρτυρα, σύγκριση της εκδοχής του επί των γεγονότων με κάθε άλλο μάρτυρα καθώς και την κοινή λογική βάσει της ανθρώπινης εμπειρίας. Είναι έργο πολυεπίπεδο και συχνά λέγεται, όχι άδικα, πως είναι η κορωνίδα του δικαστικού έργου.

 

Στ.1.    Αξιολόγηση της μαρτυρίας των αστυνομικών

 

Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΚ3 δεν παρουσιάζει κάποια δυσκολία. Είχε τυπικό και όχι ουσιαστικό ρόλο στην αστυνομική διερεύνηση και πλείστα εκ των θεμάτων για τα οποία ερωτήθηκε δεν είχε προσωπική γνώση ή ανάμειξη. Μαρτύρησε καθηκόντως δίχως ένδειξη υπεκφυγής ή αναξιοπιστίας. Κρίνεται αξιόπιστος.

 

Θεωρώ τον ΜΚ4 ως αξιόπιστο μάρτυρα. Αφού η πείρα, τα προσόντα και η εμπειρογνωμοσύνη του δεν έχουν αμφισβητηθεί, τον δέχομαι ως εμπειρογνώμονα δικανικό αναλυτή ηλεκτρονικών τεκμηρίων. Ως τέτοιος, μαρτύρησε ενώπιον μας με υπομονή και ηρεμία, αλλά και μεθοδικότητα ώστε να δώσει στο Δικαστήριο τα απαραίτητα εφόδια για να κατανοήσει την επιστημονική μαρτυρία του. Μαρτύρησε καθηκόντως, χωρίς διάθεση υπεκφυγής, απαντώντας σε όλα τα ερωτήματα που του υποβάλλονταν και με σεβασμό στη δικαστική διαδικασία και στους παράγοντες της δίκης. Ακόμα και εκεί όπου οι απαντήσεις του δυνητικά δεν θα απέβαιναν προς  όφελος της Κατηγορούσας Αρχής, τις έδωσε απερίφραστα, όπως όταν παραδέχτηκε πως το δικανικό εργαστήριο του οποίου προΐσταται δεν καταστρέφει δικανικά αντίγραφα ακόμα και όταν υπάρξει σχετικό ακυρωτικό διάταγμα Certiorari, πάρα μόνο με τις οδηγίες τις Νομικές Υπηρεσίας ή του Δικαστηρίου. Θεωρώ πως μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του για να εξαγάγω ασφαλή συμπεράσματα. Εξάλλου ούτε οι φωτογραφίες, ούτε τα βίντεο, αμφισβητήθηκε πως ήταν αυθεντικά ή ότι λήφθηκαν στις ημερομηνίες και στις τοποθεσίες που ο μάρτυρας ανέφερε. Προβαίνω σε ευρήματα ως ανωτέρω.

 

Αξιολογώντας τον ΜΚ5 θεωρώ πως ήταν αξιόπιστος μάρτυρας. Μαρτύρησε καθηκόντως σχετικά με τις ενέργειες τους ως δικανικός αναλυτής. Με περισσή υπομονή και λεπτομέρεια εξηγούσε στο Δικαστήριο και απαντούσε στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν κατά την αντεξέταση ώστε να καταστήσει δυνατή την αξιολόγηση της επιστημονικής μαρτυρίας του.

 

Κατά την αντεξέταση του από τον συνήγορο του Κ2 διαφάνηκε πως αυτός αμφισβητούσε την αυθεντικότητα των emails, τεκμήρια 24 με 35, και ο μάρτυρας απάντησε ειλικρινά ότι ο μόνος τρόπος να εξακριβωθεί η αυθεντικότητα κάποιων emails είναι να υπάρχουν μεταδεδομένα, ώστε να μπορεί η δικανική ανάλυση να φτάσει στην πηγή των emails. Χωρίς, δε, να διστάσει παραδέχτηκε πως για τα πλείστα emails δεν υπάρχουν μεταδεδομένα λέγοντας όμως ότι ακόμα και όταν δεν υπάρχουν μεταδεδομένα το αρχικό συνημμένο έγγραφο δεν μπορεί να τροποποιηθεί και άρα είναι το αυθεντικό. Ανέφερε όμως πως για το email τεκμήριο 24 υπάρχουν και έτσι μπορούν να χαρακτηριστεί ως αυθεντικό email, τόσο το email όσο και τα συνημμένα του. Δεν τοποθετήθηκε βεβαίως αν αναφέρουν την αλήθεια περί των όσων συνέβησαν, διότι αυτό δεν θα μπορούσε έτσι και αλλιώς να το κρίνει διότι ήταν εκτός της εμπειρογνωμοσύνης του και είναι έργο του Δικαστηρίου. Παραδέχθηκε απερίφραστα ότι η θέση του συνηγόρου του Κ2 ότι από τα συγκεκριμένα emails μόνο ένα έφτασε στον Κ2. Τα υπόλοιπα ήταν μεταξύ των ΤΚ, ΑΠ και πρώην Κατηγορουμένου 4 και άλλων προσώπων. Η ανάμειξη του σύμφωνα με τα λεγόμενα του ήταν αμιγώς τεχνική και δεν είχε ούτε γνώση της υπόθεσης, ούτε έλεγχο επί των ποιων τεκμηρίων θα παραλάμβανε κατά την έρευνα. Η συνεισφορά του περιορίστηκε στη δικανική ανάλυση των όσων οι ανακριτές αποφάσισαν να κατάσχουν. Αυτή ήταν η απάντηση του, εν ολίγοις, στην αμφισβήτηση της επάρκειας της έρευνας του.

 

Η μαρτυρία του στην ουσία δεν παρείχε περιθώριο αμφισβήτησής της. Τα όσα ανέφερε τα εξήγησε επαρκώς, έδωσε περισσές αλλά κατανοητές λεπτομέρειες και όπου δεν γνώριζε ή είχε κάνει λάθος το παραδέχθηκε χωρίς περιστροφές. Κρίνεται αξιόπιστος και προβαίνω σε ευρήματα ως η μαρτυρία του.

 

Αφού μόνο το email τεκμήριο 24 επιβεβαιώθηκε ως αυθεντικό από τον ΜΚ5, μόνο αυτό δύναται να χρησιμοποιηθεί από το Δικαστήριο για σκοπούς εξαγωγής συμπερασμάτων. Νοείται ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μαρτυρία στην υπόθεση emails που δεν έχουν επιβεβαιωθεί ως αυθεντικά.

 

Εν τούτοις, το email αυτό αποτελεί εξ ακοής μαρτυρία, η οποία  χρειάζεται ν’ αξιολογηθεί βάσει των κριτηρίων του άρθρου 27 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, το οποίο προνοεί:

 

«27.-(1)   Κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ ακοής μαρτυρία, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας.

(2)   Ειδικότερα, και χωρίς επηρεασμό της γενικότητας του εδαφίου (1), το Δικαστήριο θα λαμβάνει υπόψη τα πιο κάτω:

(α)   Κατά πόσο θα ήταν εύλογο και εφικτό ο διάδικος, που έχει προσαγάγει τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο που έκαμε την αρχική δήλωση·

(β)   το χρονικό διάστημα μεταξύ της αρχικής δήλωσης και του γεγονότος στο οποίο αυτή αναφέρεται·

(γ)   το βαθμό της εξ ακοής μαρτυρίας, δηλαδή κατά πόσο η μαρτυρία περιλαμβάνει εξ ακοής μαρτυρία πέραν του πρώτου βαθμού·

(δ)   κατά πόσο οποιοδήποτε εμπλεκόμενο πρόσωπο είχε οποιοδήποτε κίνητρο να αποκρύψει ή να παραποιήσει τα γεγονότα·

(ε)    κατά πόσο η αρχική δήλωση μεταφέρθηκε επακριβώς ή όχι·

(στ)  το πλαίσιο μέσα στο οποίο, ή οποιοσδήποτε σκοπός για τον οποίο έγινε η αρχική δήλωση·

(ζ)    κατά πόσο η εξ ακοής μαρτυρία είναι ουσιωδώς διαφορετική από την αρχική δήλωση·

(η)   κατά πόσο, υπό τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες προσάγεται η εξ ακοής μαρτυρία, φαίνεται ότι δεν διευκολύνεται η ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της μαρτυρίας ή γίνεται προσπάθεια παρεμπόδισης της ορθής αξιολόγησης της βαρύτητας της μαρτυρίας.

(3)   Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου,  κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που προσδίδεται από το Δικαστήριο σε εξ ακοής μαρτυρία, λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το κατά πόσο ο διάδικος θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατή μαρτυρία και δεν το έπραξε.»

 

Έχοντας λοιπόν τα πιο πάνω κατά νου αλλά και τα όσα αναφέρονται στο σύγγραμμα Το Δίκαιο Της Απόδειξης των Ηλιάδη και Σάντη, 1^η έκδοση 2014, σελ. 320-331, θεωρώ ότι είναι ανασφαλές ν’ αποδώσω ικανή αποδεικτική αξία και βαρύτητα στο τεκμήριο 24, το οποίο αποτελεί email του ΑΠ προς τον ΤΚ και δευτέρου βαθμού εξ’ ακοής μαρτυρία, κυρίως διότι ήταν εφικτό η ΚΑ να προσκομίσει τον ΑΠ για να επιβεβαιώσει τα περιεχόμενα και τα συνημμένα του email αυτού ως αυθεντικά και αληθή και δεν το έπραξε. Σημειώνω ότι για τα μόνα τεκμήρια που ζήτησε η ΚΑ να αντεξετάσει τον ΑΠ ήταν για τα τεκμήρια 84, 90 και 91, τα οποία κατέθεσε η ΜΥ2 και τούτο δεν επετράπη από το Δικαστήριο για τους λόγους που αναφέρονται στις ενδιάμεσες αποφάσεις ημερ.10.10.25.

 

Με δεδομένα τα πιο πάνω, δεν θεωρώ ότι θα εξυπηρετήσει το συμφέρον της ορθής απονομής της δικαιοσύνης το email αυτό να ληφθεί υπόψη.

 

Αυτό δεν επηρεάζει και είναι ανεξάρτητο με την βαρύτητα που φέρει η Συμφωνία Κράτησης, διότι η υπογραφή της ήταν παραδεκτή μεταξύ των μερών. Έτσι αυτή δύναται να ληφθεί υπόψη ως μαρτυρία στην υπόθεση.

Εν κατακλείδι, τα περιεχόμενα των emails τεκμήρια 24-35 δεν δύνανται να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο.

 

Ο ΜΚ6 δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση. Θεωρώ ότι μπορώ να βασιστώ στα λεγόμενά του και προβαίνω σε ευρήματα ως η μαρτυρία του. Εξάλλου αυτά που είπε σχετικά με τις επισκέψεις του Κ1 στο σπίτι του Κ2 στο Παραλίμνι επιβεβαιώνονται και τις φωτογραφίες και βίντεο του τεκμηρίου 16.

 

Ο ΜΚ8 μαρτύρησε στο Δικαστήριο καθηκόντως. Δεν διέκρινα τάση υπεκφυγής ούτε και διάθεση εξιδανίκευσης του ανακριτικού έργου. Μαρτύρησε σε σχέση με γεγονότα που προέκυψαν από το ανακριτικό έργο, τα οποία διασύνδεσε ορθολογιστικά ως μέλος της ανακριτικής ομάδας, και όχι σε σχέση με την προσωπική άποψή του για αυτά. Ανέφερε με λεπτομέρειες και ξεκάθαρα ποια ήταν η μαρτυρία που οδήγησε την Αστυνομία στους Κ1 και Κ2 και σχετικά με τα ζητήματα της κόρης του Κ1 δεν διέκρινα πρόθεση μεγαλοποίησης της μαρτυρίας που υπήρχε. Αντιθέτως όταν δεν γνώριζε κάτι, το δεχόταν ευθαρσώς και η μαρτυρία του συνάδει εν πολλοίς με τα λεγόμενα του επικεφαλής της διερεύνησης ΜΚ12.

 

Εξήγησε πως ο λόγος της επικέντρωσης της Αστυνομίας στην κόρη του Κ1 ήταν διότι αυτή είχε μηνιαίο εισόδημα ως συνεργάτιδα του Ομίλου. Πέραν από το γεγονός ότι η κόρη του Κ1 συνεργαζόταν το 2017-2020 με τον Όμιλο Χ.Τ. σε επαγγελματικό επίπεδο και εισέπραξε για τις υπηρεσίες της συνολικό εισόδημα 70.000 ευρώ, το οποίο η Κατηγορούσα Αρχή δέχεται ως αδιαμφισβήτητο γεγονός, ουδέν το μεμπτό προέκυψε από αυτή τη πτυχή της διερεύνησης. Προφανώς, επειδή τούτο ήταν ξεκάθαρο, αν και η σχετική μαρτυρία τέθηκε ενώπιον του Γενικού Εισαγγελέα, δεν θεωρήθηκε σκόπιμο να περιλάβουν σχετική κατηγορία στο κατηγορητήριο. Εν πάση περιπτώσει, ο ΜΥ4, ήταν πλήρως κατατοπιστικός και επεξηγηματικός επί του θέματος και ουδέν το μεμπτό προκύπτει εξ αυτού.  Εξάλλου, αναφέρθηκε ρητώς από την Κατηγορούσα Αρχή στην τελική της αγόρευση ότι το ζήτημα αυτό, δεν έχει επαρκή σύνδεση με τα εδώ επίδικα θέματα και δεν θα με απασχολήσει περαιτέρω.

 

Κατά τα λοιπά, προβαίνω σε ευρήματα ως η μαρτυρία του ΜΚ8 αφού τον θεωρώ πλήρως αξιόπιστο.

 

Στις 30.6.22 ο ΜΚ8 έλαβε κατάθεση από τον NG, ο οποίος δεν ήρθε στο Δικαστήριο για να μαρτυρήσει και έτσι η μαρτυρία του παρέμεινε εξ ακοής. Η κατάθεση αυτή, τεκμήριο 42, κατατέθηκε ως εξ ακοής μαρτυρία, για την αξιολόγηση της αλήθειας των αναφερόμενων σε αυτή. Ο NG αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι:

 

Είναι από τη Ρωσία αλλά ζει από το 2003 στο Λονδίνο. Κατά το 2022 είχε διπλή ρωσική και κυπριακή υπηκοότητα. Γνώρισε κατά το 2017 τον TK στις ιπποδρομίες στο Λονδίνο, ο οποίος του ανέφερε για το ΚΕΠ, εξηγώντας πως μπορεί να πάρει κυπριακή υπηκοότητα βάσει επενδύσεων και μόνο. Εισηγήθηκε την αγορά κάποιων ακινήτων που θα του απέφεραν κέρδη στην περίπτωση που τα ενοικίαζε. Του έδειξε φωτογραφίες διαφόρων σπιτιών και θεώρησε πως οι 4 οικίες που εν τέλει αγόρασε ήταν πολύ όμορφες. Ανέφερε στον TK πώς ενδιαφέρεται και ο τελευταίος του σύστησε τον ΑΠ για δικηγόρο. Τότε επικοινώνησε για πρώτη φορά με τον ΑΠ, ο οποίος το 2018 πήγε στο Λονδίνο για να τον συναντήσει διότι ο NG δεν μπορούσε να ταξιδέψει στην Κύπρο λόγω προβλημάτων υγείας και έπρεπε να υπογράψει κάποια έγγραφα που απαιτούνταν για την υποβολή της αίτησης του για πολιτογράφηση. Ο ΑΠ του εξήγησε ότι, για σκοπούς του ΚΕΠ, έπρεπε να έχει προσωρινή άδεια παραμονής στην Κύπρο και για την έκδοση της απαιτείτο η λήψη βιομετρικών στοιχείων στην Κύπρο. Ο NG ανέφερε ότι δεν μπορούσε να ταξιδέψει στην Κύπρο και ο ΑΠ του ανέφερε πως θα ενημερώσει σχετικά το ΥΠ.ΕΣ. και θα τον ενημερώσει. Τότε, ο NG του ανέφερε πως εάν δεν μπορούσε να δώσει τα βιομετρικά του στοιχεία χωρίς να ταξιδέψει στην Κύπρο, δεν θα επένδυε καθόλου στην Κύπρο και στο ΚΕΠ και δεν θα έστελνε τα λεφτά για την αγορά των ακινήτων. Όταν του υπεδείχθη η Συμφωνία Κράτησης, το τεκμήριο 24, ζήτησε να μιλήσει με τον δικηγόρο του και η κατάθεση του διακόπηκε ώστε να το πράξει. Αφού έγινε αυτό αρνήθηκε να συνεχίσει να δίδει κατάθεση αναφέροντας πως η συμβουλή του δικηγόρου του ήταν να μην υπογράψει οτιδήποτε, αλλά μόνο να δώσει την ήδη έτοιμη δήλωση που ο ίδιος υπόγραψε στα αγγλικά.

 

Αυτή αναφέρει, μεταξύ άλλων, πως γνώρισε τον Ιούνιο ή Ιούλιο του 2019, μετά την πολιτογράφηση του δηλαδή, για πρώτη φορά τον Κ2 στο Λονδίνο. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ουδείς του έδωσε διαβεβαίωση ή εγγύηση ή οποιαδήποτε υπόσχεση για πολιτική βοήθεια προς εξαίρεση του από βασική προϋπόθεση του ΚΕΠ. Ο ΑΠ τον ενημέρωσε ότι η απόφαση ανήκει στο ΥΠΣΥ και μόνο και ουδείς μπορούσε να προβλέψει αυτήν. Όταν η αίτηση του για την εξαίρεση επανεξετάστηκε, τα λεφτά τα κατάθεσε στο επίδικο λογαριασμό πελατών, που ήταν προς όφελος των Πωλητών, όχι του ιδίου, και απελευθερώνεται σε στάδια σύμφωνα με τους όρους των Αγοραπωλητηρίων. Μετά την έγκριση της αίτησης του ακόμη δεν μπορούσε να ταξιδέψει στην Κύπρο λόγω προβλημάτων υγείας και ολοκλήρωσε τη διαδικασία για λήψη διαβατηρίου μέσω της κυπριακής Ύπατης Αρμοστείας στο Λονδίνο. Όταν η υγεία του βελτιώθηκε επισκέφτηκε την Κύπρο τον Αύγουστο του 2019.

 

Αφού η μαρτυρία του NG παρέμεινε εξ ακοής τυγχάνουν εφαρμογής τα κριτήρια του άρθρου 27 του Κεφ. 9 ως προς τη βαρύτητα που θα αποδοθεί σε αυτήν.

 

Εφαρμόζοντας τα προαναφερθέντα κριτήρια και λαμβάνοντας υπόψη ότι η μαρτυρία του NG είναι πρώτου βαθμού εξ΄ακοής, ότι αυτή καταγράφηκε σε κατάθεση και γραπτή του δήλωση που είχε εκ των προτέρων ετοιμάσει και άρα δεν μπορεί να έχει παραποιηθεί και λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν βρισκόταν στην Κύπρο για να δώσει μαρτυρία στο Δικαστήριο, αλλά η μόνη στιγμή που εντοπίστηκε στο έδαφος της Δημοκρατίας ήταν όταν έδωσε κατάθεση, θεωρώ ότι μπορώ να αποδώσω ικανή αποδεικτική αξία στα λεγόμενά του.

 

Αξιολογώντας τα, όμως, επιλέγω να βασισθώ στα όσα είπε προφορικά στην κατάθεση που έδωσε στον ΜΚ8 αντί στη γραπτή δήλωση που είχε έτοιμη και παρέδωσε όταν ο δικηγόρος του του είπε να μην μιλήσει άλλο στην αστυνομία. Και τούτο διότι η δήλωση του ότι κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ουδείς του έδωσε διαβεβαίωση ή εγγύηση ή οποιαδήποτε υπόσχεση για πολιτική βοήθεια προς εξαίρεση από βασική προϋπόθεση του ΚΕΠ, είναι πλήρως αυτοεξυπηρετική και αντιβαίνει της αδιαμφισβήτητης γραπτής μαρτυρίας στην υπόθεση σχετικά με τα περιεχόμενα της Συμφωνίας Κράτησης. Επίσης, η μεταγενέστερη του τοποθέτηση στη γραπτή του δήλωση ότι ο ΑΠ τον ενημέρωσε ότι η απόφαση για εξαίρεση ανήκει αποκλειστικά στο Υπ.Συ. και ουδείς μπορούσε να προβλέψει αυτήν, έρχεται σε αντίθεση με την προφορική του δήλωση που καταγράφηκε στην κατάθεσή του ότι ο ΑΠ του ανέφερε πως θα ενημερώσει σχετικά το ΥΠ.ΕΣ. και θα τον ενημερώσει.

 

Εν κατακλείδι, δέχομαι ως αξιόπιστη μαρτυρία τα όσα ο NG είπε στην κατάθεσή του τεκμήριο 43 και όχι στη δήλωση που είναι συνημμένη σε αυτήν. Προβαίνω σε σχετικά ευρήματα.

 

Αξιολογώντας τον ΜΚ12, θεωρώ ότι μαρτύρησε καθηκόντως, δίχως τάση υπεκφυγής και ειλικρινώς σχετικά με τις ανακριτικές ενέργειες του ιδίου και της ομάδας του. Ικανοποιούμαι ότι μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του για να εξαγάγω ασφαλή συμπεράσματα. Η διερεύνησή του ήταν, θεωρώ, αντικειμενική και όχι μεροληπτική εναντίον των κατηγορουμένων. Ήταν και σφαιρική αφού περιστράφηκε γύρω από όλα τα σχετικά στοιχεία που προέκυψαν.

 

Όταν του υπεβλήθη ότι κατ’ εξουσιοδότηση του τότε προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας (εκ συμφώνου τεκμήριο 69) ο Κ1 είχε ενεργό ρόλο στην προώθηση του ΚΕΠ, ο ΜΚ12 ανέφερε πως η εξουσιοδότηση αυτή δεν ανέφερε το ΚΕΠ ειδικά, αλλά προώθηση επενδύσεων στην Κύπρο γενικότερα. Αυτή είναι πράγματι μία εύλογη ερμηνεία, ως αναφέρεται κατωτέρω. Παραδέχτηκε, πάντως, πως καμία δίωξη δεν έγινε βάσει του παραπόνου των Κ1 και Κ2 εναντίον της Al Jazeera για την αντισυνταγματικότητα και παρανομία του βίντεο, αφού η Νομική Υπηρεσία δεν έδωσε σχετικές οδηγίες.

 

Πάντως είναι σημαντικό να λεχθεί στο σημείο αυτό ότι ουδέν μεμπτό προέκυψε, μέσα από τη μαρτυρία του ΜΚ12, από τις επαγγελματικές συνεργασίες των Κ1 και Κ2 στο παρελθόν. Εν πάση περιπτώσει, η ίδια η Κατηγορούσα Αρχή στην τελική της αγόρευση δέχθηκε πως τα ζητήματα αυτά δεν έχουν επαρκή συνάφεια με τα επίδικα θέματα. 

 

Προβαίνω σε ευρήματα ως η μαρτυρία του στο βαθμό που δεν αφορούσε σε άποψη, αλλά σε γεγονότα που απορρίπτω τις θέσεις της Υπεράσπισης επί ανεπαρκούς, πλημελλούς και μεροληπτικής διερεύνησης.

 

Στ.2.    Αξιολόγηση μαρτυρίας δημοσίων λειτουργών

 

Η ΜΚ1 δεν αντεξετάστηκε ουσιωδώς. Δεν έδωσε λόγο με τη μαρτυρία προς αμφισβήτηση αυτής. Τη θεωρώ αξιόπιστη και τα λεγόμενά της καθίστανται ευρήματα μου.

 

Ο ΜΚ 10 θεωρώ πως ήταν αξιόπιστος μάρτυρας. Ακόμα και τα γεγονότα που δεν ήταν προς το συμφέρον του ή της Κατηγορούσα Αρχής τα ανέφερε τόσο στην κατάθεσή του όσο και στο Δικαστήριο απερίφραστα, χωρίς τάση υπεκφυγής. Μαρτύρησε στο Δικαστήριο με αυτοπεποίθηση και οι προφορικές του τοποθετήσεις του συνήδαν απόλυτα με τις γραπτές του δηλώσεις στην κατάθεση του. Τίποτε δεν είπε το οποίο ν’ αντικρούεται με άλλη μαρτυρία στην υπόθεση. Άλλωστε δεν αμφισβητήθηκε η αξιοπιστία του από τους συνηγόρους Υπεράσπισης. Αντιθέτως, αυτοί με τον τρόπο που αντεξέταζαν λάμβαναν ως δεδομένο πως λέει την αλήθεια και ζητούσαν περαιτέρω διευκρινίσεις, τις οποίες ο ίδιος έδωσε χωρίς περιστροφές.

 

Δεν μου διέφυγε ότι ήταν ξεκάθαρα θιγμένος από τις τοποθετήσεις του Κ1 στο βίντεο της Αλ Τζαζίρα, διότι αυτές άφηναν να νοηθεί πως ο ίδιος επλέκετο σε παράνομες πράξεις ή πράξεις διαφθοράς, ενώ τούτο, κατά την άποψή του, δεν ήταν αλήθεια. Μου έκανε μάλιστα εντύπωση, η ευκολία με την οποία παραδέχθηκε ότι η εξαίρεση που δόθηκε στον NG «δεν ήταν κάτι τραγικό». Φαίνεται να θεώρησε δεδομένο ότι η επανεξέτασή της αίτησης, μετά την αρχική της απόρριψη, ήταν δυνατή, έστω κι αν κάτι τέτοιο δεν προνοείτο από την σχετική απόφαση ΥΠΣΥ. Ούτε θεώρησε μεμπτό ότι η επανεξέταση αποφασίστηκε από τον ίδιο κατόπιν της παρεμβολής του Κ1 και το παραδέχθηκε απερίφραστα. Δεν δίστασε να παραδεχτεί ότι ο Κ1 τον πήρε τηλέφωνο μόνο για περιπτώσεις που αφορούσαν τον Όμιλο εταιρειών του Κ2, ούτε ότι πολλοί βουλευτές, νυν και πρώην, έτυχε να τον πάρουν τηλέφωνο για περιπτώσεις πολιτογραφήσεων και να ζητούν ενημέρωση. Όλα τα πιο πάνω επιβεβαιώνουν την εντύπωσή μου ότι είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια.

 

Επιβεβαιώνουν επίσης ευθέως ότι ο ίδιος ήταν, ως εκ της θέσεως του, δέκτης πολιτικής επιρροής, η οποία μέσω των δικών του ενεργειών μετουσιωνόταν σε πράξη. Στην προκείμενη περίπτωση ήταν η δική του απόφαση για επανεξέταση του αιτήματος του NG, μετά την προηγούμενη απόρριψή της από τον Υπουργό Εσωτερικών, και μετά το τηλεφώνημα και το φαξ από τον Κ1, που κίνησε τα νήματα ώστε ο NG να λάβει την εξαίρεση, την οποία αν δεν λάμβανε δεν θα επένδυε στα ακίνητα του Ομίλου Χ.Τ.. Έστω κι αν ο ίδιος δεν θεωρούσε τη συμπεριφορά του αυτή μεμπτή, ήταν εν τούτοις αποφασιστική σ’ ένα διάτρητο μηχανισμό λήψης αποφάσεων, στο ανώτατο επίπεδο, που ήταν έκθετο σε πολιτική επιρροή.

 

Θεωρώ ότι μπορώ να βασιστώ στα λεγόμενα του ως προς τα γεγονότα για να εξαγάγω ασφαλή συμπεράσματα και εκ της μαρτυρίας του προβαίνω στα εξής ευρήματα:

 

-              Ουδέποτε ο ΜΚ10 εξέτασε αιτήσεις πολιτογράφησης. Η δική του εμπλοκή στα θέματα πολιτογραφήσεων ήταν μόνο σε συγκεκριμένα ζητήματα γενικής πολιτικής ή/και συζήτησης με τον Υπουργό Εσωτερικών για συγκεκριμένες περιπτώσεις που ενδιαφερόμενοι (παροχείς υπηρεσιών, εταιρείες ανάπτυξης γης ή αιτούντες) εξέφραζαν παράπονα για καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση εξέτασης της αίτησης τους. Με τον Υπουργό Εσωτερικών είχε καθημερινή επαφή για συζήτηση θεμάτων του ΥΠ.ΕΣ., αλλά σε σχέση με το ΚΕΠ συνήθως έφθαναν στον ΜΚ10 ελάχιστες περιπτώσεις πού αφορούσαν αιτήματα επίσπευσης αιτήσεων ή ερωτήματα για συγκεκριμένους επενδυτές.

-              Ο Κ1 τύχαινε να τον πάρει τηλέφωνο από το γραφείο του Πρόεδρου της Βουλής και να του διαβιβάζει κάποια παράπονα ή να του ζητά εξηγήσεις για τον τρόπο χειρισμού του ΥΠ.ΕΣ.. Μια από αυτές ήταν και η αίτηση για πολιτογράφηση του NG για την οποία ήθελε να ενημερωθεί για το πότε θα εξετάζονταν. Είχε επίσης παράπονο για τη μη λήψη απάντησης σε αίτημα του NG να εξαιρεθεί από την απαίτηση για κατοχή άδειας παραμονής, λόγω προβλήματος υγείας. Επίσης του τηλεφώνησε ακόμη δύο με τρεις φορές για να ζητήσει ενημέρωση για την πορεία αιτήσεων πολιτογραφήσεων επενδυτών οι οποίοι ήταν πελάτες του Κ2. Σε όλες τις περιπτώσεις, ο ΜΚ10 εξηγούσε τη διαδικασία και ότι δεν γίνονται επισπεύσεις, πάρα μόνο για τους λόγους που προαναφέρθηκαν. Δεν θυμάται αν λόγω της ιδιότητάς του Κ1, ήτοι ο Πρόεδρος της Βουλής, συζήτησε το θέμα εκ του σύνεγγυς με τον Υπουργό Εσωτερικών.

-              Αναγνώρισε το Ερυθρό 6 του τεκμηρίου 4και επιβεβαίωσε ότι αυτό στάλθηκε με fax από τον Πρόεδρο της Βουλής στο γραφείο του. Είπε ότι είναι πιθανόν να επικοινώνησε με τη ΜΚ11 ζητώντας της ενημέρωση για το πότε ήταν η σειρά εξέτασης της αίτησης ή αν υπήρχε κάποιο πρόβλημα. Δεν θυμάται όμως τι του είπε για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Ο ίδιος ουδέποτε μίλησε με τον ΑΠ για την εν λόγω επιστολή, όμως όταν επρόκειτο για αιτήματα που είχαν ως βάση σοβαρούς ιατρικούς λόγους, η υπόθεση επανεξεταζόταν ανάλογα με την περίπτωση και κατόπιν συζήτησης με τη ΜΚ11 και τον ίδιο τον Υπουργό Εσωτερικών. Επειδή ο Κ1 του τηλεφωνούσε κατά καιρούς για διάφορα θέματα, δεν το θεώρησε περίεργο που του ζήτησε να επανεξεταστεί η συγκεκριμένη αίτηση. Ο ΜΚ10 του είπε να σταλούν τα απαραίτητα στοιχεία προς επανεξέταση.

-              Δεν θυμάται να του τηλεφώνησε ο Κ1 για άλλη περίπτωση πολιτογράφησης και να ζητά κάτι πέραν της απλής ενημέρωσης για το στάδιο όπου βρισκόταν η εξέταση της αίτησης. Ο Κ1 τον πήρε όμως τηλέφωνο και για πολιτογραφήσεις άλλων πελατών του Κ2. Ήταν πάντως σύνηθες φαινόμενο να του τηλεφωνούν πολιτικά πρόσωπα και να ζητούν ενημέρωση για αιτήσεις πολιτογράφησης, τόσο και βουλευτές όσο και πρώην βουλευτές,  αλλά «ουδέποτε μου ζητήθηκε να κάνω κάτι παράνομο ή περαιτέρω πέραν της προσπάθειας για επίσπευση που όπως εξήγησα ακολουθείτο αυστηρά.»

-              Όταν ο ίδιος ανέλαβε ως Γενικός Διευθυντής του ΥΠ.ΕΣ. και ο ΜΚ13 ήταν Υπουργός Εσωτερικών συμφώνησαν πως αιτήσεις πολιτογράφησης θα επισπεύδονταν μόνο για λόγους υγείας, ανθρωπιστικούς λόγους ή αν υπήρχε πρόβλημα των εξαρτωμένων τέκνων των επενδυτών.

-              Η άδεια παραμονής που απαιτούσε το ΚΕΠ δεν είχε απαιτήσεις πραγματικής παραμονής. Αρκούσε επενδυτής να μπει στη χώρα, έστω και για μία μέρα, για να δώσει τα βιομετρικά του και ν’ αναχωρήσει.

 

Αξιολογώντας τη ΜΚ11 τη βρίσκω απόλυτα αξιόπιστη μάρτυρα. Με αξιοθαύμαστη υπομονή και επιμέλεια απαντούσε στις ερωτήσεις που της υποβάλλονταν κατά τη μακρά αντεξέτασή της σε τέσσερις διαφορετικές ημερομηνίες. Ήταν λεπτομερής στις απαντήσεις της, απολύτως θετική, χωρίς διάθεση υπεκφυγής και τοποθετείτο ακριβοδίκαια έναντι όλων. Ήταν σαφώς άριστη γνώστης των διαδικασιών και νομοθεσιών του ΚΕΠ και ήταν ξεκάθαρο πως μέριμνα της ήταν να δώσει στο Δικαστήριο τα αναγκαία εφόδια σχετικά με τα όσα γνώριζε, ώστε αυτό να μπορέσει να κρίνει το ζήτημα δίκαια. Οι απαντήσεις της ήταν, φρονώ, ειλικρινείς ακόμα και εκεί όπου αυτές δεν ήταν προς το συμφέρον το δικό της, ή της Δημοκρατίας, η οποία την εργοδοτεί. Μαρτύρησε καθηκόντως και με απόλυτη γνώση της βαρύτητας και σημασίας των τοποθετήσεων της.

 

Τόσο ακριβόλογη και ειλικρινής ήταν η ΜΚ11 που όταν ερωτήθηκε στην κατάθεση της, μεταξύ άλλων πολλών, εάν θυμόταν να υπήρξαν παρεμβάσεις για την υπόθεση ΑΗΑ και Ζ, αφού έδινε κατάθεση όχι μόνο γι’ αυτούς αλλά και πολλούς άλλους επενδυτές που πολιτογραφήθηκαν ύποπτα, απάντησε πως εκείνη τη στιγμή δεν θυμόταν κάτι τέτοιο, ενώ κατά την αντεξέτασή της, προφανώς μετά που διεξήλθε του φακέλου του ΥΠ.ΕΣ. για τους εν λόγω επενδυτές, αναφέρθηκε στο email που έστειλε στην ΕΠ του ΥΠ.ΟΙΚ. λέγοντας ότι η αναγκαιότητα αποστολής του προέκυψε λόγω του ότι δεχόταν συχνά τηλεφωνήματα από το γραφείο του Προέδρου της Βουλής που την πίεζαν για τη συγκεκριμένη υπόθεση.

 

Δεν έχασε κατά τη μακρά αντεξέτασή της ούτε την ηρεμία της, ούτε τη στοχοπροσήλωση της να μαρτυρήσει κατά τρόπο υποβοηθητικό προς το Δικαστήριο για την ανεύρεση της αλήθειας. Προέκυψε ξεκάθαρα άλλωστε από τη μαρτυρία και δεν αμφισβητήθηκε από κανένα παράγοντα της δίκης πως η ίδια εκτελούσε τα καθήκοντα της άμεμπτα και σύμφωνα με τον νόμο και τη συνείδηση της. Όταν δεν πληρούνταν κριτήρια του ΚΕΠ το έλεγε στα σημειώματα της προς τον Υπουργό Εσωτερικών και δεχόταν την κρίση του. Η θέση της δεν της επέτρεπε, άλλωστε, διαφορετική πορεία.

 

Η στόχευση της αντεξέτασης της από τον συνήγορο του Κ1 ήταν να διαφανεί πως το Υπ.Συ. είχε τον τελικό λόγο στην έγκριση ή απόρριψη μίας αίτησης. Τούτο ουδέποτε αμφισβητήθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή. Αντιθέτως. Αυτό που ήταν η θέση της Κατηγορούσας Αρχής ήταν πως οι Κ1 και Κ2 σε σύμπραξη μεταξύ τους, και αποκομίζοντας όφελος για τους εαυτούς του ή για άλλους, αποδέχθηκαν να επηρεάσουν ανάρμοστα τους λαμβάνοντες την απόφαση για τους NG και Ζ, οι οποίοι δεν πληρούσαν τα κριτήρια πολιτογράφησης.

 

Στόχευση τόσο του συνηγόρου του Κ1 όσο και του συνηγόρου του Κ2 κατά την αντεξέταση της, ήταν να έρθουν στο φως κάποια διαχρονικά προβλήματα του ΚΕΠ και να διαφανεί η υπέρμετρη διακριτική ευχέρεια που είχε το Υπ.Συ., την οποία δεν ασκούσε πάντοτε σύμφωνα με το γράμμα των κριτηρίων του ΚΕΠ και πριν την έκδοση των Κανονισμών του 2020, αφήνοντας χώρο για ενδεχόμενες πολιτικές παρεμβάσεις. Αυτό η αντεξέταση το κατάφερε και προβαίνω σε ευρήματα ως οι σχετικές τοποθετήσεις της μάρτυρος. Τα εν λόγω στοιχεία θα είναι σημαντικά σε περίπτωση καταδίκης, αφού αποτελούν κατά τη γνώμη μου μετριαστικούς παράγοντες για τους Κατηγορούμενους.

 

Όμως το ότι το ΚΕΠ ήταν διάτρητο και κείμενο σε πολιτικές παρεμβάσεις, δεν αφαιρεί ή αναιρεί οτιδήποτε από την ποιότητα της μαρτυρίας της ΜΚ11, ούτε την αμφισβητεί για τα εν προκειμένω επίδικα θέματα. Αντιθέτως η αξιοπιστία της επιρρώνεται από την στάση της να παραδεχθεί χωρίς περιστροφές και τα διαχρονικά προβλήματα του ΚΕΠ. Η μαρτυρία της ήταν ως επί το πλείστο βασισμένη σε έγγραφα τα οποία κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Δεν ήμουν σε θέση, αν και έψαξα επισταμένως, να βρω έστω και μια αντίφαση στη μαρτυρία της. Ήταν απ’ αρχής μέχρι τέλους σταθερή στις τοποθετήσεις της, χωρίς διάθεση ούτε να ψευσθεί ούτε να παραπλανήσει και απαντώντας πάντοτε όσο πιο ολοκληρωμένα μπορούσε. Δεν έχω καμία αμφιβολία πως οι τοποθετήσεις της, γραπτές και προφορικές ήταν απολύτως αληθείς. Προβαίνω σε ευρήματα σύμφωνα με τη μαρτυρία της ως την παρέθεσα ανωτέρω.

Αξιολογώντας τον MK13 διαπίστωσα κάποιες εγγενείς αντιφάσεις στη μαρτυρία του. Προσπάθησε να εντάξει τις δύο επίδικες περιπτώσεις σε ένα γενικότερο πλαίσιο εξαιρέσεων/παρεκκλίσεων που ο ίδιος έδινε/ενέκρινε γνωρίζοντας πολύ καλά πως έπραττε καθ' υπέρβαση των προνοιών του ΚΕΠ. Οι εξαιρέσεις ήταν «για κάποια ελάχιστα ηλικιακά όρια» όπως το έθεσε - κατηγορία στην οποία ενέπιπτε η Ζ - ή για ανθρωπιστικούς λόγους κατηγορία στην οποία ενέπιπτε ο NG για λόγους υγείας.

 

Κατά δική του παραδοχή μια από τις παθογένειες του ΚΕΠ ήταν ότι δεν διεπόταν από πρωτογενή ή δευτερογενή νομοθεσία - μέχρι το 2020 που ψηφίστηκαν σχετικοί Κανονισμοί, λόγω της νομοθετικής πλέον αναγκαιότητας τους βάσει Ν. 141(Ι)/2002 ως τροποποιήθηκε με τον τροποποιητικό Ν.9(Ι)/2019 - αλλά από κριτήρια που θέσπιζε το Υπ.Συ., εφάρμοζε το ίδιο και αντικρίζονταν ως μια βάση για να ασκήσει το Υπ.Συ., τη διακριτική του ευχέρεια και όχι ως οριοθετούντα αυτήν.

 

Βάσει αυτής της του θεώρησης, ήταν φυσικό επακόλουθο να υπήρξαν παρεκκλίσεις από τις πρόνοιες του ΚΕΠ. Περισσότερες, το δέχομαι, πριν αναλάβει ο ίδιος καθήκοντα Υπουργού Εσωτερικών, όπως είπε, και λιγότερες μετά που ο ίδιος έθεσε αυστηρά κριτήρια στις εξαιρέσεις κι επισπεύσεις. Είναι ακριβώς σχετικά με τις παρεκκλίσεις που ο ίδιος ενέκρινε στις επίδικες περιπτώσεις που, κατά την άποψή μου, προσπάθησε εκ των υστέρων να δικαιολογηθεί λέγοντας ότι ενέπιπταν στις δύο προαναφερθείσες ευρείες κατηγορίες.

 

Σχετικά με τον NG και την αρχική απόρριψη του αιτήματος του ΑΠ από τον ίδιο στις 12.2.2019 για ιατρικούς λόγους ανέφερε πως δεν θυμάται την περίπτωση αλλά «πρέπει να το απέρριψα επειδή σπάνια δίνονταν τέτοιες παρεκκλήσεις και λόγω της αυστηρότητας την οποία επιδεικνύαμε». Σε σχέση με το γιατί διαφοροποίησε την αρχική του απόρριψη σε έγκριση τον Μάιο του 2019 απάντησε: «τελικά με την υποβολή δύο ιατρικών πιστοποιητικών, αναγνωρισμένα από το εξωτερικό, τη στιγμή που υπέβαλε πιστοποιητικά ποινικού μητρώου τόσο από το Ηνωμένο Βασίλειο το οποίο είναι ιδιαίτερα αυστηρό, όσο και από τη Ρωσία και δεδομένων των αυστηρών κριτηρίων ελέγχου που θα περνούσε μέσω της δέουσας επιμέλειας, δεν πρόκυπτε κάποιος λόγος να μην αποδεκτώ το αίτημα [……..] θεωρήθηκε ότι ήταν ανθρωπιστικός ο λόγος που δεν μπορούσε να δώσει βιομετρικά στοιχεία και έτσι έδωσα την εξαίρεση».

Όμως, τα ιατρικά πιστοποιητικά του NG ήταν ημερ. 13 και 17.12.2018 και βρίσκονταν ήδη στο φάκελο του ΥΠ.ΕΣ., τεκμήριο 4 όταν ο ΜΚ13 απέρριπτε το αίτημα του ΑΠ στις 12.2.18. Επομένως, ενώ υπήρχαν εξαρχής τα ιατρικά πιστοποιητικά του NG, τα επικαλέστηκε για να υπερασπιστεί την μεταγενέστερή του ενέργεια να τον εγκρίνει.

 

Σχετικά με την Ζ ερωτούμενος αρχικά πώς και ενέκρινε την καταχώριση της αίτησης της αφού ήταν ήδη πάνω από 28 ετών κατά τον χρόνο εκείνο είπε ότι «πρέπει να θεώρησα εύλογο το αίτημα του δεδομένου ότι κατ' ουδένα τρόπο θα εγκρινόταν η αίτηση της πριν την έγκριση του επενδυτή. Δηλαδή ούτως ή άλλως θα έπρεπε πρώτα να εγκριθεί ο επενδυτής και μετά τα εξαρτώμενα του. Απλώς έγινε αποδεχτή η αίτηση της. Η εξέταση της αίτησης όμως θα γίνοταν μετά την πολιτογράφηση του πατέρα της. Με βάση τα δεδομένα που υπήρχαν σε αυτή την αίτηση, δηλαδή το ηλικιακό θέμα, θεώρησα λογικό να δώσω οδηγίες να γίνει αποδεκτή η αίτηση».

 

Αυτή του η τοποθέτηση όμως στην κατάθεσή του δεν λαμβάνει υπόψη ούτε ότι η Ζ κατά την υποβολή της αίτησης της ήταν ήδη πάνω από 28 ετών και κατά την έγκριση της πολιτογράφησής της ήταν 28 ετών και 11 μηνών, υπέρβαση διόλου ευκαταφρόνητη.

 

Θεωρώ τις πιο πάνω τοποθετήσεις του αυτοεξυπηρετικές. Εν πάση περιπτώσει, όπως ο ίδιος είπε αυτές δεν βασίζοντο σε γνώση, αλλά σε εκ των υστέρων υπόθεση.

Θεωρώ πως η στόχευση του MK13 με τη μαρτυρία του, ήταν κατά κύριο λόγο να υπερασπιστεί τον εαυτό του και τις δικές του πράξεις στις επίδικες περιπτώσεις, ώστε να μην μπορεί να αποδοθεί στον ίδιο προσωπικά μεμπτή ή έστω αμφισβητήσιμη συμπεριφορά. Θεωρώ πως αυτή του η στόχευση ήταν εμφανής στη μαρτυρία του βάσει των πιο πάνω. Ενώ όσα είπε γενικά σε σχέση με τη δική του αυστηρότητα ως Υπουργός Εσωτερικών στην εφαρμογή του ΚΕΠ δεν έχουν αμφισβητηθεί και παρέμειναν αναντίλεκτα, εντούτοις δεν πείστηκα, βάσει των λεγόμενων του, πως αυτή του την αυστηρότητα την εφάρμοσε και στις επίδικες περιπτώσεις. Προς μόνο τούτο το συμπέρασμα με οδηγούν οι διαφορετικές εκδοχές που προώθησε εντός της κατάθεσής του και της προφορικής μαρτυρίας του στο Δικαστήριο, είτε αυτό έγινε διότι δεν θυμόταν αρχικά για την περίπτωση για την οποία ερωτούνταν, είτε διότι μεταγενέστερα εκλογίκευσε την τότε του συμπεριφορά, είτε διότι ερχόμενος αντιμέτωπος σε επόμενες ερωτήσεις με στοιχεία που δεν είχε όταν απαντούσε τις πρώτες προσπάθησε εκ των υστέρων να δικαιολογήσει τις αποφάσεις του. Δεν έχει σημασία ο λόγος. Σημασία έχει η διαφορετικότητα των εκδοχών του και η ανασφάλεια που προκύπτει από αυτή προς εξαγωγή συμπερασμάτων. 

 

Συνεπώς, θεωρώ πως είναι ασφαλές για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων να βασιστώ σε όσα είπε σχετικά με τη γενική του θεώρηση και τρόπο εφαρμογής των κριτηρίων του ΚΕΠ και τον τρόπο λειτουργίας του Υπ. Συ. αλλά και τις πάρα πολλές πιέσεις που οι Κ1 και Κ2 ασκούσαν – για τα οποία προβαίνω σε ευρήματα ως η πιο πάνω παρατεθείσα μαρτυρία - αλλά ανασφαλές να στηριχθώ στα λεγόμενα του σχετικά με τις δύο επίδικες περιπτώσεις. Απορρίπτω τη μαρτυρία του σχετικά με τους NG και Ζ.

 

Στ.3.    Αξιολόγηση της μαρτυρίας λοιπών μαρτύρων κατηγορίας

 

Βρίσκω τον ΜΚ7 αξιόπιστο. Εξάλλου οι τοποθετήσεις του δεν αμφισβητήθηκαν δια της αντεξέτασης του. Δεν έχω κανένα λόγο να αμφισβητήσω τα όσα είπε, τα οποία μάλιστα επιμαρτυρούνταν από έγγραφα. Σχετικά με τις χρεοπιστώσεις στο λογαριασμό πελατών της Γ.Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. προβαίνω σε ευρήματα ως η μαρτυρία του ΜΚ7. Επίσης, σχετικά με το ποιος ήταν ο δικαιούχος του λογαριασμού πελατών, θεωρώ ότι ο μάρτυρας ορθά ανέφερε πως ήταν ο NG. Τούτο συνάδει τόσο και με το τεκμήριο 10.

 

Εν πάση περιπτώσει, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα όσα ο ΜΚ7 ανέφερε περί του επίδικου client account επιβεβαιώνονται και από έγγραφα. Το τεκμήριο 10 κατατέθηκε από τον ΜΚ3 και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, εκτυπώσεις εγγράφων από τον διαμετακομιστή (Server) της Γ.Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. σχετικά με τον λογαριασμό πελατών (client account) που ο ΑΠ διαχειριζόταν προς όφελος του NG. Ανάμεσα σε αυτά τα έγγραφα υπάρχει και έντυπο ανοίγματος του εν λόγω λογαριασμού από το οποίο προκύπτει σαφώς ότι ο λογαριασμός έχει τον NG ως δικαιούχο («Controlling Person») και την προαναφερθείσα εταιρεία ως διαχειρίστρια («Professional Intermediary»). Στον όρο 2 του εν λόγω εντύπου ανοίγματος, υπό τον τίτλο Glossary και στον ορισμό της έννοιας «Account Holder» περιλαμβάνονται και τα εξής:

 

« […..] A person, other than a Financial Institution, holding a Financial Account for the benefit or account of another person as agent, custodian, nominee, signatory, investment advisor, intermediary, or legal guardian, is not treated as holding the account. Instead, such other person is treated as holding the account».

 

Επομένως, η θέση του ΜΚ7 επιμαρτυρείται από έγγραφο και συνάδει με τον τρόπο που αυτός είπε ότι ο λογαριασμός πελατών λειτουργεί. Τούτος είναι ένας παραπάνω λόγος, πέραν από το ότι επί τούτου ο μάρτυρας δεν αμφισβητήθηκε, που προσμετρά υπέρ του αξιόπιστου της εκδοχής του.

 

Πάντως, αν τα λεφτά κρατούνταν στο λογαριασμό πελατών προς όφελος των Πωλητών, ποιος ο λόγος να κρατούνταν εκεί και όχι σε λογαριασμό των Πωλητών εξαρχής; Ακριβώς κρατούνταν εκεί, κρίνω, ώστε αφενός να βρίσκονται στην Κύπρο, ώστε να μπορούν να γίνουν οι αναγκαίες παραστάσεις από ΑΠ στο ΥΠ.ΕΣ. και ΥΠ.ΟΙΚ. σχετικά με την πλήρωση του οικονομικού κριτηρίου, αλλά όχι σε λογαριασμό των Πωλητών ώστε ο NG να δύναται να υπαναχωρήσει από τα αγοραπωλητήρια, σύμφωνα με την Συμφωνία Κράτησης, εάν δεν εξασφαλίζετο η εξαίρεση που επιδίωκε. Αποτελεί, λοιπόν, εύρημα γεγονότων, το οποίο συνάδει και με τη νομική πτυχή του πλάσματος του αγγλικού τραπεζικού συστήματος και δικαίου που ονομάζεται λογαριασμός πελατών, ότι τα λεφτά στον εν λόγω λογαριασμό τύγχαναν διαχείρισης από εξουσιοδοτημένο πρόσωπο της Γ.Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε., ήτοι τον ΑΠ, προς όφελος του NG και όχι των Πωλητών. Ασχέτως εάν ο ΑΠ λειτουργούσε, για την επίδικη συναλλαγή ως δικηγόρος τόσο του αγοραστή- NG - όσο και των Πωλητών.

 

Αξιολογώντας τον ΜΚ9 θεωρώ πως ήταν μάρτυρας της αλήθειας. Ήταν ανεξάρτητος τρίτος έναντι στα επίδικα θέματα και απαντούσε με ηρεμία, συναίσθηση ευθύνης και λογικές και θετικές τοποθετήσεις. Ήταν προσεκτικός ώστε να δώσει στο Δικαστήριο σαφή εικόνα περί του τι γνώριζε και τι δεν γνώριζε για την υπόθεση καθώς και του τι δεν θα μπορούσε να γνωρίζει λόγω της σχέσης του, επαγγελματικής και προσωπικής, με τον Κ2 και της περιορισμένης του γνώσης σχετικά με τα επίδικα θέματα. Βρίσκω τις απαντήσεις του επεξηγηματικές και χωρίς διάθεση υπεκφυγής και δεν έχω λόγο να αμφισβητήσω τα λεγόμενα του. Άλλωστε η αξιοπιστία του δεν αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση, η οποία υπέβαλλε ερωτήσεις μόνο διευκρινιστικές των λεγόμενων του και όχι αντικρουστικές αυτών ή που να αμφισβητούν την αλήθεια των τοποθετήσεων του, τόσο στη γραπτή του κατάθεση όσο και στο Δικαστήριο.

 

Με σεβασμό, δεν συμφωνώ με την πλειοψηφία ότι η μαρτυρία του ΜΚ9 προκαλεί προβληματισμό. Απάντησε σε οτιδήποτε ερωτήθηκε δίχως υστεροβουλία και χωρίς συμφέρον. Σχετικά με την πλήρωση του οικονομικού κριτηρίου ουδέποτε ερωτήθηκε είτε στην κατάθεσή του, είτε στην κυρίως εξέτασή του, είτε στην αντεξέτασή του, ούτε και ρωτήθηκε ποτέ για τις ενέργειες της υπαλλήλου του σχετικά με την επένδυση της Ζ. Δεν θεωρώ ότι προσπάθησε ν’ αποκρύψει οτιδήποτε, ούτε είχε λόγο να τοποθετηθεί υπέρ της εκδοχής είτε της κατηγορούσας αρχής είτε των κατηγορουμένων. Εξάλλου, ούτε η Υπεράσπιση θεώρησε τη μαρτυρία του ύποπτη και δεν αντεξετάστηκε ουσιωδώς.

 

Στ.4     Αξιολόγηση ανώμοτων δηλώσεων κατηγορουμένων

 

Η αξία ανώμοτης δήλωσης είναι πειστική παρά αποδεικτική. Σχετική είναι η υπόθεση Θεοχάρους ν. Δημοκρατίας (2008) 2 Α.Α.Δ. 22, όπου αναφέρονται τα εξής:

 

«Η ανώμοτη δήλωση ενός κατηγορουμένου εξετάζεται και αξιολογείται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας, ανάλογα και με το πώς ταιριάζει στην κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Δεν μπορεί όμως να εξομοιωθεί με μαρτυρία με την έννοια να είναι ικανή να αντικρούσει μια ένορκη μαρτυρία που κρίθηκε ήδη από το δικαστήριο ως αξιόπιστη (βλ. μεταξύ άλλων Vrakas & Another v. Republic (1973) 2 C.L.R. 139, 188-191, Anastasiades v. Republic (1977) 2 C.L.R. 97, σελ. 113, 215, Khadar v. Republic (1978) 2 C.L.R. 152, 245-288, Δημοσθένους κ.ά. v. Αστυνομίας (1998) 2 Α.Α.Δ. 129 και Ιωάννου κ.ά. v. Δημοκρατίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 195). Στο γενικό αυτό κανόνα υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις όπου τα γεγονότα όπως τα απέδειξε με τη μαρτυρία της η Κατηγορούσα Αρχή είναι τέτοια που χρήζει να δοθεί κάποια εξήγηση από τον κατηγορούμενο ιδιαίτερα εκεί που μια τέτοια εξήγηση εμπίπτει στη δική του αποκλειστική γνώση.»

 

Στην υπόθεση Α. Δ. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 91/2014, ημερ. 22.6.2016 έγινε εκτενής ανάλυση των αρχών που διέπουν τον τρόπο προσέγγισης ανώμοτης δήλωσης από το Δικαστήριο. Αναφέρθηκε ότι:

 

«....δεν υπάρχει μαγική φόρμουλα στον τρόπο που ένα Δικαστήριο θα πρέπει να προσεγγίσει την ανώμοτη δήλωση ενός κατηγορουμένου (βλ. To Δίκαιο της Απόδειξης, Ηλιάδης & Σάντης, Έκδοση 2014, σελ. 10-11). Όπως προκύπτει από την κυπριακή και ξένη νομολογία, τα πάντα εξαρτώνται από τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης και τι ακριβώς προβάλλει ο κατηγορούμενος, π.χ. κατά πόσο προβάλλει απλώς την αθωότητά του ή προβάλλει κάποιο άλλοθι ή προσπαθεί να αντικρούσει ένορκη μαρτυρία ή απλώς να εξηγήσει τη νοητική του κατάσταση, εξήγηση η οποία όμως δεν έρχεται σε αντίθεση με δοθείσα μαρτυρία ή εγείρει θέμα αυτοάμυνας. Η κάθε περίπτωση χρήζει διαφορετικής προσέγγισης (βλ. DPP v. Walker [1974] 1 WLR 1090, 1096E). Τόσο στην Κύπρο όσο και σε άλλες χώρες του κοινοδικαίου, το δικαίωμα του κατηγορούμενου να προβεί σε ανώμοτη δήλωση, κατά καιρούς προβλημάτισε τα Δικαστήρια. Γι' αυτό στην Αγγλία το συγκεκριμένο δικαίωμα καταργήθηκε με το άρθρο 72 του Criminal Justice Act 1982, εφόσον θεωρήθηκε ότι δημιουργούσε πολύ περισσότερα προβλήματα παρά οφέλη στον κατηγορούμενο και πέραν τούτου, ελάχιστα εξυπηρετούσε τα ευρύτερα συμφέροντα της δικαιοσύνης (βλ. Mills and Others v. The Queen [1995] 1 WLR 511).»

 

Πλέον και στην Κύπρο το δικαίωμα σε ανώμοτη δήλωση έχει καταργηθεί με τον τροποποιητικό Νόμο 64(Ι)/22 του Κεφ. 155.

 

Βάσει των πιο πάνω, και με γνώμονα ότι οι ανώμοτες δηλώσεις ουσιαστικά δηλώνουν την μη παραδοχή των Κ1 και Κ2 στις κατηγορίες που τους αποδίδονται, χωρίς να αναφέρονται στα επίδικα γεγονότα αλλά απλώς στην πεποίθησή τους ότι είναι αθώοι, σημειώνω ότι θα έχω αυτές υπόψιν κατά την άσκηση της κρίσης μου, χωρίς όμως να τους αποδίδω αποδεικτική αξία.

 

Στ.5     Αξιολόγηση μαρτύρων υπεράσπισης

 

Θεωρώ πως ο ΜΥ1 μαρτύρησε στο Δικαστήριο προφορικά με σκοπό να θέσει ερωτηματικά στην αρχική και απόλυτη του θέση, ως αυτή βρίσκεται στο τεκμήριο 66, πως η Βουλή δεν είχε κανένα απολύτως ρόλο στην προώθηση του ΚΕΠ λόγω της διάκρισης των εξουσιών που διέπει το κυπριακό Σύνταγμα. Όχι μόνο αποδυνάμωσε, αλλά ουσιαστικά αναίρεσε τα γραφόμενα του στο τεκμήριο 66 με τις προφορικές τοποθετήσεις του. Σημασία έχει το ακριβές λεκτικό των τεκμηρίων 66 και 69.

 

Το τεκμήριο 66 είναι επιστολή του ΜΥ1 προς την Αστυνομία ημερ. 22.2.2021 και διαβάζει:

 

«[……..] σας πληροφορούμε ότι ούτε ο τέως Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, κ. ΔΣ, ούτε άλλος Βουλευτής εξουσιοδοτήθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, μεταξύ των ετών 2014 - 2020 για να εκπροσωπήσει την Κυπριακή Δημοκρατία σε Συνέδριο ή Συνάντηση για σκοπούς προβολής του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος.

 

Σύμφωνα με την αρχή της διάκρισης των εξουσιών που διέπει το Σύνταγμα, η Βουλή των Αντιπροσώπων δεν δύναται να εξουσιοδοτήσει Μέλη της Βουλής να εκπροσωπούν την Κυπριακή Δημοκρατία, εξουσιοδότηση που μπορεί να δοθεί μόνο από την Εκτελεστική Εξουσία. Στο κοινοβουλευτικό επίπεδο δεν διοργανώθηκε οποιοδήποτε συνέδριο ή συνάντηση που αφορούσε το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα.»

 

Το παραδεκτό μεταξύ των μερών τεκμήριο 69 είναι επιστολή του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας κ. ΝΑ, ημερ. 27.3.2015 και διαβάζει μεταξύ άλλων:

 

«Ι have the honour to inform that I have appointed Mr. Demetris Syllouris (MP), as «Advisor to the President of the Republic of Cyprus for the promotion and attraction of foreign Investments».

 

Mr. Syllouris will be reporting directly to me, in order to ensure the consistent implementation of any entrepreneurial and investment interest, through not only accommodating any relevant visits but also by participating in international conferences abroad.»

 

Συναρτώντας τα όσα ο ΜΥ1 ανέφερε γραπτώς και προφορικά με τα όσα φαίνονται στο παραδεκτό τεκμήριο 69, όπου ο τότε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ΝΑ, εξουσιοδότησε τον Κ1 για προώθηση των κυπριακών οικονομικών συμφερόντων στο εξωτερικό, προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα πως πάρα το γεγονός ότι η Βουλή δεν είχε καμία θεσμική ανάμειξη στο ΚΕΠ, εντούτοις ο Κ1 δύνατο, ως σύμβουλος του Προέδρου της Δημοκρατίας, να προωθεί τα οικονομικά συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας στο εξωτερικό. Όχι υπό την θεσμική του ιδιότητα ως Βουλευτής ή Πρόεδρος της Βουλής αλλά υπό την ιδιότητα του συμβούλου του Προέδρου. Τούτο καθίσταται εύρημά μου.

 

Σχετικά με την αξιοπιστία του μάρτυρα θεωρώ πως ισχύουν τα όσα είπε αν και στην επιστολή τεκμήριο 66 δεν έδωσε πλήρη εικόνα. Αφ’ ενός η Βουλή δεν είχε θεσμικό ρόλο στο ΚΕΠ, αφετέρου στα πλαίσια της κοινοβουλευτικής διπλωματίας, ουδείς Βουλευτής αποκλείεται από το να προωθεί τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων και των οικονομικών. Τούτο καθίσταται εύρημά μου. Δεν δέχομαι και απορρίπτω τη γενικόλογη δήλωσή του ότι στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής διπλωματίας η Βουλή ασχολήθηκε με την προώθηση του ΚΕΠ.

 

Αξιολογώντας τη ΜΥ2, κεντρικό ρόλο στη σκέψη μου είχε αφενός το γεγονός ότι η μαρτυρία της δεν ήταν πρωτογενής, αφού δεν είχε ιδία γνώση των επίδικων γεγονότων και αφετέρου ότι παραδεκτώς ήρθε στο Δικαστήριο για να βοηθήσει τον πατέρα της, τον οποίο θεωρεί αθώο. Αφενός, δηλαδή, ήρθε να πει με όρκο και εξ ακοής αυτά που ο Κ2 δεν είπε αφού τήρησε, ως είχε δικαίωμα, σιωπή και αφετέρου ήταν, ως είναι φυσικό στη σχέση κόρης - πατέρα θετικά προδιατεθειμένη υπέρ του πατέρα της αναφέροντας ότι τον πίστεψε όταν έλεγε πως δεν έκανε οτιδήποτε μεμπτό.

 

Στη βάση των πιο πάνω, η μαρτυρία της δεν είναι στέρεη βάση για εξαγωγή ευρημάτων εν προκειμένω. Το ότι η μαρτυρία της δεν ήταν πρώτου βαθμού και δεν ήταν παρούσα κατά την εξέλιξη των επίδικων γεγονότων, δεν γνώριζε την ύπαρξη ούτε διάβασε τα αγοραπωλητήρια συμβόλαια, ούτε είχε ανάμειξη στη σύναψη τους ή με τα επίδικα γεγονότα γενικότερα, αλλά η ανάμειξη της περιοριζόταν στη συνδρομή της προς τον πατέρα της, πρακτική και συναισθηματική, απλώς επιβεβαιώνουν το συμπέρασμά μου αυτό.

 

Βάσει αυτών λοιπόν, αν και θεωρώ ότι δεν ήρθε στο Δικαστήριο με σκοπό να ψευσθεί, τα όσα πρωτογενώς γνώριζε δεν ήταν επαρκή για να βοηθήσουν στην εξαγωγή ευρημάτων με την απαραίτητη βεβαιότητα. Έχοντας, δε, η ΜΥ2 παρακολουθήσει ολόκληρη τη δικαστική διαδικασία απ’ αρχής μέχρι τέλους και γνωρίζοντας τι απαιτείτο να αποδειχθεί προς υποβοήθηση του πατέρα της, θεωρώ πως είναι επικίνδυνο να βασισθώ επ΄αυτής.

 

Δέχομαι, λοιπόν, για ό,τι αξίζουν, τις δικές της πράξεις εκ των υστέρων των επιδίκων γεγονότων, ήτοι τα όσα είπε πως έκανε για να βοηθήσει τον πατέρα της και τον δικηγόρο του, ότι προσπάθησε ν’ ανοίξει με τη βοήθεια ειδικού πληροφορικής τα emails του τεκμηρίου 14 και από τα 103 τα 52 δεν άνοιγαν, ότι προμηθεύτηκε τα emails τεκμήρια 86 μέχρι 92 τόσο από το λογιστήριο του Ομίλου Χ.Τ. όσο και από τον ΑΠ, αλλά και ότι η ίδια δεν γνώριζε οτιδήποτε περί των αγοραπωλητηρίων συμβολαίων, είτε του NG είτε της Ζ, ούτε περί της Συμφωνίας Κράτησης ή της συμπληρωματικής συμφωνίας τεκμήριο 96.

 

Το τεκμήριο 96 το οποίο κατατέθηκε για τον περιορισμένο σκοπό της αντεξέτασης της ΜΥ2, φαίνεται να υπεγράφη από τον Κ2, εκ μέρους των Πωλητών (φέρει και σφραγίδα της GG The Virgin Rosa) και τον ΑΠ, εκ μέρους του NG. Έχει τους ακόλουθους όρους, μεταξύ άλλων:

 

«WHEREAS the Purchaser decided to purchase the above properties […] solely for the purpose of being eligible to participate in the Cyprus Investment Program and apply for Naturalization and

[…] provided that prior to the issuance of the passport, he or she obtains and or is granted a permanent residency for a period of six (6) months and

[…]an applicant is obligated to travel to Cyprus and submit his/her biometric data to the Migration department

[…]

WHEREAS before signing the final contracts of sale, the Purchaser expressed his intention not to commit to the said investment, purely because of his inability to travel to Cyprus and

WHEREAS the Vendors have informed the Purchaser that they have consulted with the authorities of the Republic which informed them that under such circumstances and for serious health issues, they might waive the said requirement and or grant an exception, provided of course that the Purchaser’s medical condition and the documents to be submitted are convincing and

[…]

The above preamble is agreed and constitutes an integral part of this agreement.

1.             Within a period of one (1) month from signing the present agreement […] sufficient documentation […] detailing the Purchaser’s medical condition.

 

2.             […] signed by registered and […] practitioners […].

3.             The Vendors, have assured the Purchaser, that taking into account the reasons that the Purchaser is unable to come to Cyprus, they can legally and or procedurally assist him to getting an exception from the above rule, i.e. to comply with the requirement of submitting his biometric data for the purposes of issuing a permanent residency. However, even if the Purchaser’s medical condition is sufficient grounds for being granted an exception to travel to Cyprus and submit biometric data of his Permanent Residency; such biometric data will likely be required to be submitted at a subsequent stage and upon the approval of the naturalization application, at which time the Purchaser shall be obligated to come to Cyprus.

4.             If it is evident that such an exception cannot and or will not be granted, the Purchaser shall have the right to terminate all the original agreements and request for the reimbursement any money paid so-far within ten (10) days following such a termination, minus the amount often thousand euros (€10.000) which shall be kept by the Vendors to cover any expenses incurred. Following such a termination, no party shall have any claim against its counterparty. Any other expenses incurred by the Purchaser until such stage, shall be borne by the Purchaser.

7. […] The parties have further agreed, that the Vendors shall not commence building- works in relation to the Villas until receiving a formal decision by the Government in relation to the aforementioned described application for exception.

[…].

8. Additionally to the aforementioned, the Vendors’ obligation to issue bank guarantees, shall be postponed, until such time as the Purchaser is informed for the Government’s decision on his application to get the exception. […]

9. Until such time as the Purchaser is informed of the decision of the Government, the parties have agreed, that all money to be paid by virtue of the original agreements, shall be held on George F. Pittadjis’ clients account, on behalf of the Vendors. The corresponding amounts shall be released to the Vendors subsequent to the Purchaser receiving a positive answer to the application for an exception, and the simultaneous issuance and delivery of the bank guarantees stipulated in the original agreements.

10.          The present agreement is a supplementary agreement and it supersedes the original agreements […].»

 

Σημειώνω όμως στο σημείο αυτό ότι το τεκμήριο 96 δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς εξαγωγής συμπερασμάτων στην υπόθεση διότι δεν αποκαλύφθηκε εξαρχής στην Υπεράσπιση, ενώ η πρώτη φορά που η ΚΑ το παρουσίασε ενώπιον μας και έλαβε η Υπεράσπιση γνώση για την ύπαρξή του, για σκοπούς διαδικασίας, ήταν σε πολύ προχωρημένο στάδιο της δίκης και κατά την αντεξέταση της ΜΥ2. Έτσι και λόγω ενδεχόμενης παραβίασης του διαδικαστικού δικαιώματος της Υπεράσπισης σε εξαρχής πρόσβαση σε όλα τα έγγραφα που η ΚΑ προτίθεται να χρησιμοποιήσει κατά την απόδειξη της υπόθεσής της, ώστε να δύναται να καθορίσει εξαρχής την υπερασπιστική γραμμή, δεν είμαι διατεθειμένη να το χρησιμοποιήσω ως μαρτυρία στην υπόθεση.

 

Θεωρώ δεν έχω λόγο να αμφισβητήσω τα όσα η ΜΥ3 είπε και προβαίνω σε σχετικά ευρήματα ως η παράθεση της μαρτυρίας της ανωτέρω. Εξάλλου ουδόλως αμφισβητήθηκε από την αντεξέταση.

 

Αξιολογώντας τον ΜΥ4 θεωρώ πως μπορώ να βασιστώ στα λεγόμενα του για να εξαγάγω ασφαλή συμπεράσματα. Δεν διέκρινα τάση υπεκφυγής εκ μέρους του και πράγματι η έρευνα που έκανε και αποτύπωσε στο τεκμήριο 97 ήταν ολοκληρωμένη. Κατά την αντεξέταση παρέμεινε σταθερός στις θέσεις και η διάθεσή του προς τις ερωτήσεις της αντεξέτασης ήταν επεξηγηματική, όχι αντικρουστική. Με γνώμονα πως η Κατηγορούσα Αρχή θεωρεί αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι η κόρη του Κ1 έλαβε ως αμοιβή για τις υπηρεσίες της για τα 3 και πλέον έτη που εργάζονταν ως πάροχος αρχιτεκτονικών υπηρεσιών στον Όμιλο Χ.Τ. ποσό €70.000 (βλ. γραπτή αγόρευσης ΚΑ), προβαίνω σε σχετικό εύρημα. Επίσης, έχοντας διεξέλθει του τεκμηρίου 97 και της προφορικής μαρτυρίας του, ικανοποιούμαι για την αλήθεια της μαρτυρίας του και προβαίνω σε σαφές εύρημα πως δεν υπήρχε οτιδήποτε μεμπτό σε σχέση με την εργοδότηση της κόρη του Κ1 από τον Όμιλο Χ.Τ..

 

Ζ.         Συμπεράσματα

 

Σχετικά με NG

 

Η ορθή ερμηνεία των αγοραπωλητηρίων συμβολαίων, της Συμφωνίας Κράτησης, των βεβαιώσεων πληρωμής καθώς και τα ευρήματά μου, αλλά και όλα τα στοιχεία γραπτής μαρτυρίας που δύναται το Δικαστήριο να λάβει υπόψη, με οδηγούν στα εξής αναπόδραστα συμπεράσματα.

 

Ένας ολόκληρος μηχανισμός μπήκε σε εφαρμογή ώστε να δύναται ο NG αν δεν εξασφάλιζε την εξαίρεση που επιθυμούσε να υπαναχωρήσει από τα συμφωνηθέντα του με τις Πωλήτριες.

 

Μόνο εάν ο NG, σε συνεννόηση με τον ΑΠ και τις Πωλήτριες εταιρείες εξασφάλιζε εξαίρεση από την υποχρέωση για παράσταση στην Κύπρο, ώστε να εξασφαλιστούν τα βιομετρικά του στοιχεία – και επομένως απόκλιση από την υποχρέωση κατοχής άδειας παραμονής στη Δημοκρατία για σκοπούς εξασφάλισης κατ’ εξαίρεση υπηκοότητας – θα αγόραζε από τον Όμιλο Εταιρειών του Κ2 τις τέσσερεις οικίες, συνολικού ποσού €2.000.000.

Επειδή ο NG ήθελε να επενδύσει στην Κύπρο, ώστε να καταστεί Κύπριος πολίτης και για κανένα άλλο λόγο, χρειάστηκε να υπογραφεί η Συμφωνία Κράτησης που ανέφερε, μεταξύ άλλων, στον όρο 8 αυτής ότι οι Πωλήτριες έχουν διαβεβαιώσει τον NG ότι μπορούν να τον διευκολύνουν ή βοηθήσουν στο να πάρει εξαίρεση από τον όρο κατοχής άδειας παραμονής (“The Vendors have assured the Purchaser that …….. they can facilitate or assist him to getting an exception from the above rule.”)  Eάν δεν το πετύχαιναν ο NG είχε το δικαίωμα ν’ ακυρώσει την ΣΚ και ν’αξιώσει επιστροφή του ποσού της κράτησης.

 

Ο μόνος λόγος για να σταλούν τα €2.000.000 στο λογαριασμό πελατών της Γεώργιος Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. ήταν ώστε να μην σταλούν απευθείας στους Πωλητές, πριν εξασφαλιστεί η εξαίρεση από την υποχρέωση κατοχής άδειας παραμονής. Αν η εξαίρεση δεν εξασφαλιζόταν, τα λεφτά θα μπορούσαν να επιστραφούν στον NG, αφού στον εν λόγω λογαριασμό ο ίδιος ο NG ήταν δικαιούχος και ο ΑΠ διαχειριστής.

Παρά το ότι ο λογαριασμός πελατών της Γιώργος Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. δεν ήταν λογαριασμός των Πωλητριών εταιρειών, ούτε λογαριασμός που τηρείτο προς όφελος των Πωλητριών, αλλά του NG, ο Κ2 έδωσε τις βεβαιώσεις είσπραξης ημερ. 14.1.19 ώστε να δύναται ο NG να πληρώσει το οικονομικό κριτήριο Α1 του ΚΕΠ πριν πράγματι εισπράξει το τίμημα για τ’ αγοραπωλητήρια συμβόλαια μεταξύ Ιουνίου 2019 και Ιουνίου 2020.

 

Παρόλο που το ΥΠ.ΟΙΚ., ως φαίνεται από το τεκμήριο 6, είχε έγγραφα που πιστοποιούσαν ότι τα λεφτά βρίσκονταν στην Κύπρο, ήτοι στον λογαριασμό πελατών του Γ.Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε., τούτο δεν ήταν αρκετό. Έπρεπε για να πληρωθεί το οικονομικό κριτήριο οι Πωλητές να έχουν εισπράξει το τίμημα, εξ ου και ζητήθηκαν οι βεβαιώσεις είσπραξης από τον Κ2. Αυτό ο ΑΠ, που ενεργούσε και για τον NG και για τους Πωλητές, το γνώριζε και γι΄αυτό ζήτησε τις επίδικες βεβαιώσεις για να τις καταθέσει εξαρχής μαζί με τα λοιπά έγγραφα στο ραντεβού που είχε με την ΜΚ11 για υποβολή της αίτησης στις 17.1.2019.

 

Σχετικά με Ζ

 

Η Ζ κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησής της, με έγκριση του ΜΚ13, υπερέβαινε τα 28 της έτη (ημερ. γέννησης 13.10.89 και ημερ. υποβολής αίτησης 23.10.17). Κατά την ημερομηνία έγκρισης της αίτησής της από το Υπ.Συ. (13.9.18) ήταν 28 ετών και 11 μηνών ακριβώς.

 

Για την πολιτογράφησή της ενήργησε ως Πάροχος Υπηρεσιών η Fidescorp Ltd, ενώ για τους γονείς της και τ΄αδέρφια της η C.C. Law Services Ltd. Αυτό η ΜΚ11 δεν το ξανασυνάντησε σε άνω των 3,5 χιλιάδων αιτήσεων πολιτογράφησης που εξέτασε.

 

Η ΜΚ11 δεχόταν τόσο πιεστικά τηλεφωνήματα από το γραφείο του Προέδρου της Βουλής σχετικά με το στάδιο που βρισκόταν η αίτηση της Ζ που έστειλε το εξής email στις 14.3.2018 στην αρμόδια λειτουργό του ΥΠ.ΟΙΚ.

 

«Subject: Re: Αίτηση για κατ’ εξαίρεση πολιτογράφηση του [ΑΗΑ]

[ΕΠ] μου καλημέρα. Υπάρχει οτιδήποτε νεότερο για αυτή την υπόθεση;

Απολογούμαι που ενοχλώ αλλά ρωτούν συνέχεια από το γραφείο του προέδρου της Βουλής!»

 

Η.        Ισχυρισμοί περί μη δίκαιης δίκης

 

Η.1.     Νομική πτυχή

 

Στην πολύ πρόσφατη Α.Ν.Κ. κ.ά. ν. Δημοκρατίας κ.ά., Ποιν. Εφ. 136 και 140/22, ημερ. 1.8.2025, αναφέρθηκαν τα εξής σχετικά με το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη οποιουδήποτε κατηγορούμενου, τα οποία υιοθετώ αφού είναι περιεκτικά και εφαρμοστέα εν προκειμένω:

 

«Η νομολογία των Κυπριακών Δικαστηρίων είναι πλήρως  ευθυγραμμισμένη με τη νομολογία του ΕΔΑΔ. Οι ισχυρισμοί για επηρεασμό του δικαιώματος δίκαιης δίκης δεν εξετάζονται μεμονωμένα ή αποσπασματικά αλλά επί του συνόλου της ποινικής διαδικασίας, όχι κατά τρόπο αφηρημένο (in abstracto), αλλά συγκεκριμένα (in concreto), και υπό το φως των δεδομένων της κάθε υπόθεσης (βλ. μεταξύ άλλων, Yacoub ν. Δημοκρατίας (2014) 2 Α.Α.Δ. 165, Κυπριανού ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 318/15, ημερ. 7.9.2017, ECLI:CY:AD:2017:B285, Δημοκρατία ν. Σταυρινού, Ποιν. Έφ. 266/18 ημερ. 8.4.2020, ECLI:CY:AD:2020:B139, Μακρίδης ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 181/2019, ημερ. 7.9.2020). Για να στοιχειοθετηθεί η παραβίαση του δικαιώματος δίκαιης δίκης θα πρέπει να αποδειχθεί από τον κατηγορούμενο στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων ότι πράγματι έχει επηρεαστεί δυσμενώς [βλ. και Ιωσηφίδης ν. Δημοκρατίας (2000) 2 Α.Α.Δ. 204, Δ.Σ.Δ. ν. Αστυνομίας (ανωτέρω)].

 

Στρεφόμενοι στις επιπτώσεις επί της δυνατότητας διεξαγωγής δίκαιης δίκης λόγω της παράληψης ή λάθους των αστυνομικών αρχών να συλλέξουν ή διατηρήσουν σχετική με την υπόθεση μαρτυρία, η καθοδηγητική αυθεντία είναι η R. (Ebrahim) v. Feltham Magistrates' Court (ανωτέρω), (βλ. Blackstone's Criminal Practice 2025, D. 3.83). Παρότι η απόφαση εξετάζει το θέμα από τη σκοπιά της κατάχρησης διαδικασίας, τα αποφασισθέντα είναι κατά λογική προέκταση εξίσου σημαντικά για την παραβίαση του δικαιώματος της δίκαιης δίκης το οποίο αποτιμάται στο τέλος της δίκης και στο πλαίσιο του συνόλου της. Στην εν λόγω απόφαση τονίζεται ότι δεν είναι κάθε παράλειψη ή λάθος των ανακριτικών αρχών στη συλλογή ή διατήρηση σχετικής μαρτυρίας που καθιστά αδύνατη τη διεξαγωγή δίκαιης δίκης. Σχετικό είναι το κάτωθι απόσπασμα:

 

"27. It must be remembered that it is commonplace in criminal trials for a defendant to rely on "holes" in the prosecution case, for example, a failure to take fingerprints or a failure to submit evidential material to forensic examination. If, in such a case, there is sufficient credible evidence, apart from the missing evidence, which, if believed, would justify a safe conviction, then a trial should proceed, leaving the defendant to seek to persuade the jury or magistrates not to convict because evidence which might otherwise have been available was not before the court through no fault of his. Often the absence of a video film or fingerprints or DNA material is likely to hamper the prosecution as much as the defence".

 

Στην ίδια απόφαση τονίζεται ότι η υπεράσπιση θα πρέπει να αποδείξει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων την ύπαρξη δυσμενούς επηρεασμού της δυνατότητας διεξαγωγής δίκαιης δίκης λόγω απώλειας μαρτυρικού υλικού (παρ. 28).

 

Το κριτήριο το οποίο εφαρμόζεται για την απόδειξη δυσμενούς επηρεασμού, εξηγείται περαιτέρω στη μεταγενέστερη υπόθεση R. v. RD [2013] EWCA Crim. 1592, παρ. [15] και [20]:

 

"The Court observed that in considering the question of prejudice to the defence it was necessary to distinguish between mere speculation about what missing documents might show, and missing evidence which represents a significant and demonstrable chance of amounting to decisive or strongly supportive evidence emerging on a specific issue in the case. The Court needed to consider what evidence directly relevant to the appellant's case had been lost by reason of passage of time. It would then need to go to consider the importance of the missing evidence in the context of the case as a whole and the issues before the jury .". (υπογράμμιση στο πρωτότυπο)

 

Το εν λόγω απόσπασμα, όπως και ανάλογο απόσπασμα από την PR v. R [2019] EWCA Crim. 1225, παρ. 65, παρατίθεται με επιδοκιμασία από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Γ.Π.Β. ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 5/2020, ημερ. 30.7.2021, σε σχέση με την εξέταση ζητήματος δυσμενούς επηρεασμού του δικαιώματος δίκαιης δίκης, λόγω απώλειας ή καταστροφής μαρτυρικού υλικού ή αδυναμίας κλήσης μαρτύρων (βλ. και R. v. Hewitt (ανωτέρω), R. v. ANP [2022] EWCA Crim. 1111, Watson v. R. [2023] EWCA Crim. 1016).

 

Στο σύγγραμμα Abuse of Process in Criminal Proceedings, (ανωτέρω) σελ. 117-118, αναφέρεται ότι η νομολογία του ΕΔΑΔ σε ζητήματα καταστροφής ή απώλειας μαρτυρίας και ενδεχόμενων επιπτώσεων στο δικαίωμα δίκαιης δίκης (βλ. Sofri v. Italy Application No. 37235/97, ημερ. 27.5.2003, Papageorgiou v. Greece (2004) 38 EHRR 30) είναι ανάλογη με την προσέγγιση των Αγγλικών Δικαστηρίων σε αιτήματα κατάχρησης διαδικασίας λόγω αδυναμίας διεξαγωγής δίκαιης δίκης (βλ. και Andrew L-T Choo Abuse of Process and Judicial Stays of Criminal Proceedings, 2^nd edn., σελ. 101). "

 

Η.2.     Σχετικά με τον Κ2

 

Προωθήθηκαν οι εξής ισχυρισμοί εκ μέρους του Κ2 για μη δίκαιη δίκη. Τους αντιμετωπίζω ένα προς ένα κατωτέρω, έχοντας κατά νου την πιο πάνω νομολογία.

 

(1)      Το περιεχόμενο του Τ.14, τρεις ψηφιακοί δίσκοι με διακριτικά SA DVD1, SA DVD2, SA DVD3, δεν δίδει αντιπροσωπευτική εικόνα της περισυνελλεγείσας μαρτυρίας και αδικεί τον Κ2.

 

Από τη μαρτυρία του ΜΚ5 προκύπτει εύρημα ότι 56 εκ των 103 ηλεκτρονικών μηνυμάτων σχετικά με τον NG επί του τεκμηρίου 14 δεν ανοίγουν. Αφού δεν ανοίγουν δεν ήταν βέβαια η ΚΑ σε θέση να τα χρησιμοποιήσει εναντίον του Κ2. Αυτά που δεν ανοίγουν δεν τέθηκαν, βέβαια, ενώπιον του Δικαστηρίου. Η ΚΑ χρησιμοποίησε για να αποδείξει την υπόθεση της μόνο συγκεκριμένα ολοκληρωμένα emails που τυπώθηκαν και κατατέθηκαν ως τεκμήρια 24-35 από το ΜΚ5, ο οποίος είπε μάλιστα για πλείστα από αυτά ότι δεν μπορεί να επιβεβαιώσει την αυθεντικότητά τους. Δεν θα ήταν πρακτικά δυνατό το Δικαστήριο να διεξέλθει πάνω από 35.000 αρχεία, ως βρίσκονται στο τεκμήριο 14 και να σταχυολογήσει από αυτά μαρτυρία, είτε προς τη μία είτε προς την άλλη κατεύθυνση. Όσα είχαν σημασία για σκοπούς της ΚΑ τέθηκαν ενώπιον μας σε έντυπη μορφή και οι μάρτυρες τοποθετήθηκαν συγκεκριμένα επ’ αυτών και αντεξετάστηκαν. Δεν πιάστηκε, λοιπόν, καθ΄οιονδήποτε τρόπο εξ απίνης η Υπεράσπιση κατά τρόπο που αντιβαίνει του δικαίου της δίκης του Κ2. Εκτός για το τεκμήριο 96 που ανευρέθηκε από την αστυνομία σε όψιμο στάδιο της δίκης, δεν αποκαλύφθηκε εξ αρχής την Υπεράσπιση σε έντυπη μορφή και το Δικαστήριο επέτρεψε την κατάθεση του μόνο για σκοπούς αντεξέτασης της ΜΥ2. Δεν θα ληφθεί υπόψη για εξαγωγή συμπερασμάτων.

 

Τα όσα υπόλοιπα χρησιμοποίησε η ΚΑ για ν’ αποδείξει την υπόθεσή της ήταν εξ αρχής σε γνώση της Υπεράσπισης. Εξάλλου, η Υπεράσπιση δεν υπέδειξε τι ήταν αυτό που έλειπε και η απουσία του επηρέασε αρνητικά την υπερασπιστική γραμμή. Το επιχείρημα της βασίστηκε στο ότι λόγω της απουσίας αρχείων από το Τ.14 και λόγω της μη απόδειξης της αυθεντικότητάς των emails τεκμήρια 25-35, δυνητικά θα μπορούσε να υπάρξει κάτι ευμενές για τον Κ2, το οποίο η Υπεράσπιση δεν μπόρεσε να χρησιμοποιήσει. Δεν ισχύει, νομικά, αυτό που είπε η ΜΥ 2 ότι η δίκη του πατέρα της ήταν άδικη διότι στο τεκμήριο 14 σχεδόν τα μισά σχετικά email (52 από τα 103) δεν άνοιγαν και θα μπορούσε εκεί να βρίσκεται κάτι που θα βοηθούσε την Υπεράσπισή του. Απλές εικασίες σχετικά με το τι θα μπορούσαν να δείξουν τα ελλείποντα έγγραφα και ελλείποντα αποδεικτικά στοιχεία δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Το ζήτημα εξετάζεται in concreto όχι in abstracto. Αν η Υπεράσπιση επιθυμούσε να χρησιμοποιήσει κάποια στοιχεία που η ΚΑ δεν έθεσε ενώπιον μας και που βοηθούσαν τον Κ2, είχε κάθε ευκαιρία να το πράξει.

 

Εν πάση περιπτώσει, ο Κ2 δεν αποστερήθηκε της δυνατότητας να θέσει ενώπιον μας ό,τι επιθυμούσε. Ανακρίθηκε από την Αστυνομία και εκπροσωπήθηκε στο Δικαστήριο από την πρώτη στιγμή, οπότε είχε κάθε ευκαιρία να θίξει οποιοδήποτε ζήτημα επί του οποίου έκρινε πως αδικήθηκε.

 

(2)          Μη κλήτευση ουσιωδών μαρτύρων κατά τρόπο που ήταν άδικος προς τον Κ2.

 

Ο κ. Παπαϊωάννου ισχυρίστηκε ότι δεν παρουσιάστηκε μάρτυρας από το Υπουργείο Οικονομικών, ο οποίος εξέτασε την περίπτωση του NG, παρόλο που ο σχετικός φάκελος του Υπ. Οικ. κατατέθηκε ενώπιον μας ως τεκμήριο 6. Τούτο αποστέρησε από τον Κ2 την ευκαιρία να τον αντεξετάσει και έτσι απέληξε σε μη δίκαιη δίκη του.

 

Φαίνεται πως δεν ήταν εξαρχής η στόχευση της ΚΑ να παρουσιάσει μάρτυρα από το ΥΠ.ΟΙΚ.. Τέτοιος μάρτυρας δεν υφίσταται καν επί του κατηγορητηρίου. Η τοποθέτηση της ΚΑ ενώπιον μας δεν ήταν ότι δεν πληρώθηκε ποτέ το οικονομικό κριτήριο. Ήταν ότι ο Κ2 ψευδώς υπέγραψε τις βεβαιώσεις ημερ. 14.01.19 για να δείξει ότι το κριτήριο αυτό πληρώθηκε νωρίτερα απ’ ότι πράγματι πληρώθηκε, ήτοι τον 6^ο του 2019 μέχρι και 6^ο του 2020 (σύμφωνα με το τεκμήριο 95 που κατατέθηκε από την ΜΥ 2) κι έτσι έλαβε το πλεονέκτημα της πολιτογράφησης πριν οι Πωλήτριες εταιρείες εισπράξουν το τίμημα για την Επένδυση του NG.

 

Υπό αυτά τα δεδομένα δεν θεωρώ ότι η ΚΑ παρέβη υποχρέωσή της προς την Υπεράσπιση. Η υποχρέωση της ΚΑ δεν επεκτείνεται στο να προσκομίζει μάρτυρες για να βοηθήσει την υπερασπιστική γραμμή. Είχε πάντως η Υπεράσπιση του Κ2 την ευκαιρία να καλέσει εκείνη όποιον μάρτυρα επιθυμούσε για να ξεκαθαρίσει όποια δυσμένεια θεωρούσε ότι επενεργούσε εναντίον του Κ2. Δεν το έπραξε.

 

(3)      Δεν υπήρξε ανάκριση των Κ1 και Κ2 επί ουσιωδών θεμάτων που απασχόλησαν στην ακρόαση.

 

Κρίνω ότι οι Κατηγορούμενοι είχαν κάθε ευκαιρία να αναφέρουν τους ισχυρισμούς τους κατά τη δίκη, όπως και το έπραξαν μέσω των συνήγορων τους. Δεν τους αποστερήθηκε η ευκαιρία να θέσουν τη δική τους εκδοχή. Εξάλλου τήρησαν και οι δύο σιωπή, ως ήταν δικαίωμα τους, στην ανάκριση τους από την Αστυνομία. Τούτο όμως δεν τους έθετε σε οποιαδήποτε δυσμένεια ουσιαστική ή διαδικαστική κατά τη δίκη. Τα όσα αυτοί έθεσαν μέσω των συνηγόρων τους αντιμετωπίζονται πλήρως εντός της παρούσας απόφασης.

 

Επιπλέον δεν επεξηγήθηκε επαρκώς πώς η μη ανάκριση του Κ2 τον επηρέασε δυσμενώς και in concreto. Από μόνο το γεγονός ότι ο Κ2 δεν ανακρίθηκε σχετικά με τη Συμφωνία Κράτησης και τις βεβαιώσεις είσπραξης, δεν προκύπτει αδικία προς τον Κ2, κατά τρόπο που καθιστά ολόκληρη τη δίκη του, ως εξελίχθηκε ενώπιον μας, μη δίκαιη.

 

Εξάλλου η ΚΑ δεν έχει υποχρέωση να παρουσιάζει μάρτυρες ώστε να βοηθήσει την Υπεράσπιση στην προώθηση της δικής της εκδοχής. Πάντως εάν η Υπεράσπιση θεωρούσε πως υπήρχε μαρτυρία από το τεκμήριο 6 και σχετικά με το ΥΠ.ΟΙΚ. από την οποία θα επωφελείτο ο Κ2 θα μπορούσε να τον καλέσει ως δικό της μάρτυρα. Δεν το έπραξε όμως.

 

(4)      Αφαίρεση του ΑΠ από το κατηγορητήριο χωρίς την παροχή εξήγησης.

 

Το δικαίωμα στη έναρξη και τερματισμό ποινικής διαδικασίας ανήκει αποκλειστικά στον Γενικό Εισαγγελέα και είναι η άσκηση του είναι ανέλεγκτη από το Δικαστήριο.

 

Σχετική είναι η παλαιά Γιάλλουρος ν. Δημοκρατίας (1990) 3 ΑΑΔ 3532, η οποία υιοθετήθηκε πάμπολλες φορές έκτοτε, όπου ο Στυλιανίδης Δ. (ως ήταν τότε) ανέφερε:

 

«Ο θεσμός του Γενικού Εισαγγελέα στη Δημοκρατία της Κύπρου είναι ολότελα διαφορετικός από παρόμοιο θεσμό σε άλλες χώρες. Ο Γενικός Εισαγγελέας είναι ανεξάρτητος Αξιωματούχος της Δημοκρατίας, υπηρετεί με τους ίδιους όρους όπως οι Δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου και δεν είναι δυνατό να απολυθεί, εκτός μόνο με τους όρους και εγγυήσεις που απολύεται Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Η αντιμισθία του δεν υπόκειται στην ψήφο της Βουλής των Αντιπροσώπων και αποτελεί αυτόματη χρέωση του Πάγιου Ταμείου της Δημοκρατίας - (Άρθρο 112 του Συντάγματος).

 

Η άσκηση της εξουσίας του Γενικού Εισαγγελέα δεν υπόκειται, ούτε σε κοινοβουλευτικό, ούτε σε δικαστικό έλεγχο - (βλ. The Republic and Charalambos Zacharia, Ypsonas 2 R.S.C.C. 1, Charilaos Xenophontos and The Republic (Minister of Interior) 2 R.S.C.C. 89, Police v. Athienitis (1983) 2 C.L.R. 194, Yiannakis P. Ellinas v. The Republic (1989) 1 C.L.R. 17).

 

Ο Γενικός Εισαγγελέας είναι ο νομικός σύμβουλος της Δημοκρατίας. Έχει αποκλειστική αρμοδιότητα για τις ποινικές διώξεις, χωρίς κανένα συνταγματικό περιορισμό, εκτός βέβαια της ποινικής δίωξης του Προέδρου ή του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας για έσχατη προδοσία, που μπορεί να ασκηθεί μόνο ύστερα από σχετικό ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων, σύμφωνα με το Άρθρο 45.2 του Συντάγματος.

 

Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ασκεί τις εξουσίες που του χορηγεί το Άρθρο 113.2 του Συντάγματος, σχετικά με τις ποινικές διώξεις, "κατά την κρίσιν του και προς το δημόσιον συμφέρον". Κινεί, διεξάγει, επιλαμβάνεται, συνεχίζει ή διακόπτει οποιαδήποτε διαδικασία ή δίωξη εναντίον οποιουδήποτε προσώπου για οποιοδήποτε αδίκημα. Έχει ευθύνη να επιβλέπει την τήρηση του Νόμου. Ο Γενικός Εισαγγελέας, βοηθούμενος από το Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα είναι paris patriam. Η εφαρμογή του Ποινικού Δικαίου και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι μέσα στις αρμοδιότητες του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Θέματα που αναφέρονται σε ποινικά αδικήματα, διερεύνηση διάπραξης τους και έναρξη ποινικής διαδικασίας είναι στην αποκλειστική δικαιοδοσία του.»

 

Επίσης το Σύνταγμα, δυνάμει του Άρθρου 113(2), παρέχει εξουσία στο Γενικό Εισαγγελέα να διακόπτει ποινική δίωξη ενώ σχετικό είναι το άρθρο 154 (1) του Κεφ. 155 που διευκρινίζει ότι ο Γενικός Εισαγγελέας, δύναται να καταχωρήσει αναστολή δίωξης σε οιαδήποτε διαδικασία και σε οιοδήποτε στάδιο αυτής, ανακοινώνοντας αυτό στο Δικαστήριο είτε πληροφορώντας το Δικαστήριο περί τούτου γραπτώς. Ο Κατηγορούμενος αμέσως απαλλάσσεται. Ουδείς έλεγχος δύναται να ασκηθεί από το Δικαστήριο επί της εξουσίας του Γενικού Εισαγγελέα αυτής (βλ. σχετικά Georghios K. Georghiou a.o. v. The Republic (1986) 2 C.L.R. 109, Κάττου κ.ά. v. Αστυνομίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 498, Καύκαρος κ.ά. v. Δημοκρατίας (1995) 2 Α.Α.Δ. 51, Δημητρίου v. Δημοκρατίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 141 και Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. Ευριπίδου (2002) 2 Α.Α.Δ. 236, Charilaos Xenophontos v. The Republic (Minister of Interior) 2 R.S.C.C. 89). Η απόφαση του Γενικού Εισαγγελέα συνεπώς να διακόψει ποινική δίωξη δεν ελέγχεται δικαστικώς ούτε χωρεί περιορισμός του τρόπου άσκησής της (βλ. μεταξύ άλλων Αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα για απόλυση του Γενικού Ελεγκτή, Αίτηση αρ. 1/24, ημερ. 18.9.24).

 

Συναφώς, η διακοπή ποινικής δίωξης εναντίον του ΑΠ και η μη πρόσθεσή του στο ενώπιον μας κατηγορητήριο δεν απαιτούσε, ως ζήτημα υποχρέωσης, την παροχή οποιασδήποτε εξήγησης. Το ερώτημα βεβαίως παραμένει εάν αυτό απέληξε σε δυσμενή επηρεασμό της Υπεράσπισης. Προχωρώ να εξετάσω ακριβώς αυτό.

 

Σημαντικό είναι να σημειωθεί εξαρχής ότι η Υπεράσπιση δεν επιδίωξε να προσκομίσει ως μάρτυρα τον ΑΠ και όταν η ΚΑ προσπάθησε να τον καλέσει στο Δικαστήριο δυνάμει του Άρθρου 26 του Κεφ. 155, ώστε ν’ αντεξεταστεί επί εξ ακοής μαρτυρίας, για την οποία ο ίδιος αναφέρθηκε πως είχε πρωτογενή γνώση, η Υπεράσπιση έφερε σφοδρή ένσταση. Ενώ η Υπεράσπιση δεν αποδίδει οποιαδήποτε επιλήψιμη ενέργεια στον ΑΠ, εν τούτοις τον χαρακτηρίζει ως κεντρικό πρόσωπο στην υπόθεση, που θα μπορούσε να ρίξει φως στο πώς έγιναν τα πράγματα και φως στην απουσία γνώσης του Κ2 και σε σχέση με τις βεβαιώσεις πληρωμής και σε σχέση με την ΣΚ.

 

Είναι, με αυτά τα δεδομένα αξιοπερίεργο που η Υπεράσπιση δεν επιδίωξε να προσκομίσει τον ΑΠ ως δικό της μάρτυρα, ώστε να εξανεμίσει κάθε πιθανό δυσμενή επηρεασμό ως ισχυρίζεται. Δεν θεωρώ ότι η μη προσκόμιση μαρτυρίας εκ του ΑΠ από την ΚΑ επίδρασε αρνητικά στο δίκαιο της δίκης για τον Κ2, με δεδομένο ότι ο τελευταίος είχε την ευκαιρία να τον καλέσει ως μάρτυρα υπεράσπισης αλλά δεν το έπραξε. Ούτε και θεωρώ ότι η απουσία της  μαρτυρίας του δημιουργεί κενό στην υπόθεση της ΚΑ, το οποίο απαιτεί υποθέσεις για να πληρωθεί. Ό,τι μόνο προκύπτει από τα ενώπιον μας στοιχεία εναντίον του Κ2 θα αξιολογήσω και ουδέν άλλο, και οπωσδήποτε όχι το λεκτικό των emails τεκμήρια 25-35.

 

Πάντως, η Υπεράσπιση, δεν μπορεί βάσιμα να παραπονείται ότι στερήθηκε του δικαιώματος αντεξέτασης του ΑΠ, διότι ως αναφέρθηκε στην Α.Ν.Κ. (ανωτέρω):

 

«Καθοδηγητική επί τούτου είναι η υπόθεση Edwards v. The United Kingdom, Application No. 13071/87, ημερ. 15.12.1992, στην οποία δεν αποκαλύφθηκε στην Υπεράσπιση κατά τη δίκη ότι: (i) το θύμα της διάρρηξης για την οποία καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος δεν τον αναγνώρισε από άλμπουμ φωτογραφιών, και (ii) ότι βρέθηκαν στην σκηνή δακτυλικά αποτυπώματα τα οποία δεν ανήκαν στον ίδιο. Η υπόθεση παραπέμφθηκε από τον Υπουργό Εσωτερικών στο Αγγλικό Εφετείο το οποίο επανεξέτασε την υπόθεση επικυρώνοντας την καταδίκη. Ο καταδικασθείς προσέφυγε στο ΕΔΑΔ παραπονούμενος για παραβίαση του Άρθρου 6 της Σύμβασης επειδή δεν του δόθηκε η ευκαιρία να αντεξετάσει τα αστυνομικά όργανα στη βάση της προαναφερθείσας μαρτυρίας, η οποία ήταν σημαντική για την αμφισβήτηση της αξιοπιστίας τους, εν όψει του ότι δεν είπαν ή απέκρυψαν την αλήθεια εν σχέσει με τα δυο αυτά στοιχεία. Η καταδίκη του προσφεύγοντος στηρίχτηκε σε μαρτυρία των εν λόγω αστυνομικών οργάνων για προφορικές του παραδοχές, οι οποίες κατά τον ίδιο ήταν κατασκευασμένες, και επομένως η προσβολή της αξιοπιστίας τους ήταν σημαντική για την υπεράσπιση.

 

Το ΕΔΑΔ απέρριψε την προσφυγή κρίνοντας, μεταξύ άλλων, ότι υπήρχε η δυνατότητα από τον συνήγορο Υπεράσπισης ενώπιον του Εφετείου να υποβάλει αίτημα για κλήση των αστυνομικών οργάνων για αντεξέταση βάσει του Άρθρου 23 του Criminal Appeal Act 1968, το οποίο επέλεξε να μην υποβάλει.»

Καταληκτικά κρίνω ότι η Υπεράσπιση του Κ2 δεν επηρεάστηκε δυσμενώς, για οποιοδήποτε από τους πιο πάνω λόγους, κατά τρόπο που επηρέασε το δίκαιο της δίκης του Κ2.

 

Οι σχετικοί ισχυρισμοί απορρίπτονται.

 

Θ.        Ισχυρισμοί περί κατάχρησης της διαδικασίας

 

Θ.1.     Η νομική πτυχή

 

Στην παλαιά Constantinides v. Vima Ltd (1983) 1 C.L.R. 348 αποφασίστηκε ότι τα κυπριακά δικαστήρια έχουν την ίδια εξουσία, όπως και τα αγγλικά δικαστήρια, να ελέγχουν τις διαδικασίες προς αποφυγή καταχρήσεων της δικαστικής διαδικασίας. Η κατάχρηση της διαδικασίας μπορεί να προσλάβει πολλές μορφές· ανάλογα ευρεία είναι και η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου για την παρεμπόδισή της. Λέχθηκε επίσης ότι, η εξουσία του Δικαστηρίου για έλεγχο των διαδικασιών ενώπιόν του αποτελεί συστατικό στοιχείο της αυτονομίας και της αυτοτέλειας της Δικαστικής Εξουσίας. Η άσκηση της εξουσίας αυτής δικαιολογείται μόνο όταν αναντίλεκτα προκύπτει ότι η συνέχιση συγκεκριμένης διαδικασίας θα αποτελούσε κατάχρηση των δικαστικών διαδικασιών, δηλαδή χρήση της για σκοπούς άλλους από εκείνους, για τους οποίους τις προορίζει ο Νόμος. Αναφέρθηκε περαιτέρω ότι, η δικαιοδοσία είναι σύμφυτη και αποβλέπει, σε τελευταία ανάλυση, στην αποτροπή υπονόμευσης της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου.

 

Στις Δημοκρατία ν. Ηλιάδη κ.ά., Ποιν. Εφ.348/2018 και 349/2018 ημερ. 31/5/2019, σημειώθηκαν τα εξής σχετικά:

 

«Αποτελεί αξίωμα του Δικαίου ότι υπέρτατο καθήκον του Δικαστηρίου είναι η προώθηση της Δικαιοσύνης και η παρεμπόδιση πρόκλησης αδικίας.

 

Στο πλαίσιο του προαναφερθέντος καθήκοντος έχει αναγνωριστεί, με πάγια νομολογία, ότι το Δικαστήριο έχει σύμφυτη εξουσία αναστολής ή απόρριψης υπόθεσης για κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας όταν αυτή απολήγει σε καταπίεση ή δυσμενή επηρεασμό του αντιδίκου. Υπό την προϋπόθεση όμως ότι, επειδή η υπό αναφορά εξουσία συνιστά κατ΄ εξαίρεση δικαιοδοσία, η άσκηση της πρέπει να γίνεται με περίσκεψη και φειδώ και μόνο στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται ότι η συνέχιση της διαδικασίας θα προκαλέσει έκδηλη αδικία στο πρόσωπο που επικαλείται την κατάχρηση, το οποίο έχει και το βάρος απόδειξης της κατάχρησης βάσει του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Σχετική επί του θέματος είναι η απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Χαραλαμπίδης ν. Κωμοδρόμου (2002) 2 Α.Α.Δ. 522 όπου γίνεται ευρεία επισκόπηση της μέχρι τότε κυπριακής και αγγλικής νομολογιας και η οποία – μαζί με την απόφαση στην υπόθεση Διευθυντής των Φυλακών ν. Περέλλα (1995) 1 Α.Α.Δ. 217 – θεωρείται σταθμός για το ζήτημα. Σε βαθμό που οι νομολογιακές αρχές που αποκρυσταλλώθηκαν στην εν λόγω απόφαση να επαναλαμβάνονται σε όλες τις μεταγενέστερες αποφάσεις. Όπως στις Εμπεδοκλής κ.α. (Αρ.3) (2009) 1 Α.Α.Δ. 529, Μεταφορές Ν. Γερολέμου Λτδ ν. Αδελφοί Πεκρής (Γενικές Επιχειρήσεις) Λτδ κ.α. (2013) 2 Α.Α.Δ. 591, Σπύρου ν. Ξενή, Ποιν. Εφ. 223/2014 ημερ. 11.11.2015, Κοινοτικό Συμβούλιο Παλαιομετόχου ν. Χριστοφίδης, Ποιν. Εφ. 4/2014 ημερ. 3.3.2016, Παναγιώτου Λτδ ν. Plyntex Public Ltd κ.α., Ποιν. Εφ. 11/2015 ημερ. 11.9.2017 και άλλες.»

 

Αφού πρόκειται για σύμφυτη δικαστική εξουσία, το ζήτημα της κατάχρησης μπορεί να εγερθεί και αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο. Πάντως, το Δικαστήριο προτού προχωρήσει σε απόρριψη, θα πρέπει να βεβαιώνεται ότι η περίπτωση είναι ξεκάθαρα καταχρηστικής φύσης (βλ. Κοινοτικό Συμβούλιο Παλαιομετόχου v. Χριστοφίδης, Ποιν. Έφ. 4/2014, ημερ. 3.3.2016).

 

Στη Δημοκρατία ν. Λώρη Ηρακλέους (αρ. 2) (1994) 2 ΑΑΔ 225, το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι τίποτε δεν περιορίζει τη σύμφυτη εξουσία του πρωτόδικου Δικαστηρίου να ρυθμίσει την ενώπιον του ποινική διαδικασία. Σημειώθηκε περαιτέρω ότι:

 

«Στην άσκηση των συνταγματικών του αρμοδιοτήτων, ο Γενικός Εισαγγελέας δεν υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο [βλ. Police v. Athienitis (1983) 2 C.L.R. 194. Τα όρια όμως των αρμοδιοτήτων του δεν επεκτείνονται πέραν εκείνων που του παρέχει το Άρθρο 113.2 και ο νόμος [βλ. σε σχέση με το δικαίωμα έφεσης Γενικός Εισαγγελέας ν. Λαζαρίδη κ.α. (1992) 2 Α.Α.Δ. 8. Θα ήταν εν πάση περιπτώσει παράδοξο, δοθείσας της φύσης του λειτουργήματος του, αν παρεχόταν οποιαδήποτε εξουσία στο Γενικό Εισαγγελέα που θα περιόριζε τις εξουσίες του δικαστηρίου να εξετάζει, στο στάδιο που κρίνει επιβεβλημένο, θέματα που άπτονται της ποινικής ευθύνης του κατηγορουμένου. Στην ποινική δίκη ο Γενικός Εισαγγελέας (και οι εκπρόσωποί του) υπέχει ρόλο δημόσιου κατηγόρου και εκπροσωπεί τη μια από τις δύο πλευρές που αντιπαρατάσσονται στο πλαίσιο του δικαιΐκου μας συστήματος, ενώπιον του δικαστηρίου με αντίστοιχους ρόλους για τη διάγνωση της ποινικής ευθύνης του κατηγορουμένου.»

 

Στην υπόθεση Εμπεδοκλή (πιο πάνω), υποδείχθηκε πως,

 

«η κατάχρηση της διαδικασίας του Δικαστηρίου μπορεί να προσλάβει διάφορες μορφές και δεν υπάρχουν εκ προοιμίου συμπεριφορές που μπορούν να καταταχθούν ως καταχρηστικές. Το όλο ζήτημα εξετάζεται πάντοτε υπό το φως των συγκεκριμένων γεγονότων».

 

Στην αγγλική Hui Chi-Ming v. R [1992] 1 AC 34 η κατάχρηση της διαδικασίας καθορίστηκε ως “something so unfair and wrong that the court should not allow a prosecutor to proceed with what is in all other respects a regular proceeding”.»

 

Στις συνεκδικαζόμενες ποινικές εφέσεις Ηλιάδη (ανωτέρω) αναφέρθηκε πως οι τρεις ποινικές διαδικασίες που καταχωρίστηκαν εναντίον του ιδίου κατηγορούμενου για τα ίδια ή ουσιαστικά τα ίδια αδικήματα επηρέασαν, αφ’ εαυτών, δυσμενώς τον κατηγορούμενο, προσωπικά, οικογενειακά και οικονομικά. Ως αναφέρθηκε στην Ηλιάδης (ανωτέρω) με αναφορά στην R. v Babos, 2014 SCC 16 [2014] 1 S.C.R.E. 309 το δημόσιο συμφέρον απαιτεί την προσαγωγή κάθε αδικοπραγούντα ενώπιον της δικαιοσύνης, αλλά δεν επιτρέπει την κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας για σκοπούς εξυπηρέτησης του δημοσίου συμφέροντος.

 

Στην απόφαση του ίδιου Κακουργιοδικείου που ακολούθησε, σε σχέση με τους εναπομείναντες Κατηγορούμενους 3-7 στην ίδια υπόθεση ημερ. 19/3/2020 κρίθηκε ότι, η καταχώριση αρχικά δύο υποθέσεων στις οποίες οι κατηγορούμενοι 3-7 χρησιμοποιήθηκαν ως μάρτυρες κατηγορίας εναντίον των πρώην κατηγορουμένων 1 και 2, είτε ως μάρτυρες επί του κατηγορητηρίου είτε ως μάρτυρες στη ζωντανή δίκη που ακολούθησε, ενώ στην τρίτη υπόθεση διώχθηκαν οι ίδιοι ως κατηγορούμενοι, αποτελούσε κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας. Με αναφορά στην Beckford [1996] 1 Cr App R 94 σημειώθηκαν τα εξής από το Κακουργιοδικείο:

 

«Στην ίδια υπόθεση σημειώθηκε ότι η δικαιοδοσία για αναστολή μπορεί να ασκηθεί σε πολλές, διαφορετικές περιπτώσεις αλλά από τη νομολογία προκύπτουν δύο κύριες τάσεις. Η πρώτη είναι όταν το Δικαστήριο διαγνώσει ότι ο κατηγορούμενος δεν δύναται να έχει δίκαιη δίκη και η δεύτερη όταν θα είναι άδικο για τον κατηγορούμενο να αντιμετωπίσει την επικείμενη δίκη. Η πρώτη τάση επικεντρώνεται περισσότερο στο διαδικαστικό και συνάμα ουσιαστικό μέρος της δίκης. Δηλαδή όταν είναι εξ υπαρχής, αδύνατο, ο κατηγορούμενος να έχει μια δίκαιη δίκη, τότε η διαδικασία, χωρίς άλλο, διακόπτεται. Δεν τίθεται καν ζήτημα εξισορρόπησης των αντιμαχόμενων συμφερόντων των δύο πλευρών. Η δεύτερη αφορά την υποχρέωση του Δικαστηρίου να προστατεύσει την ακεραιότητα του όλου συστήματος ποινικής δικαιοσύνης. Εδώ το Δικαστήριο, θα διακόψει τη διαδικασία (ακόμα και αν τα εχέγγυα για δίκαιη δίκη διασφαλίζονται) όταν, από το σύνολο των περιστάσεων, καταλήξει ότι η διεξαγωγή δίκης θα πλήξει το αίσθημα δικαιοσύνης (justice) και ευταξίας (propriety) του Δικαστηρίου (βλ. Maxwell [2011] 4 All ER 941). Σχετική επ' αυτού είναι η Latiff [1996] 1 WLR 104 στην οποία, τονίστηκε πως στη δεύτερη περίπτωση κατάχρησης, θα πρέπει το Δικαστήριο να εξισορροπεί το δημόσιο συμφέρον που θέλει τη διασφάλιση, όπως αυτοί, που κατηγορούνται για σοβαρά εγκλήματα, να προσάγονται σε δίκη με το αντιμαχόμενο δημόσιο συμφέρον, όπως, μη δίδεται η εντύπωση ότι ο «σκοπός αγιάζει τα μέσα» (the end justifies any means) – (βλ. επίσης Warren v. A.G for Jersey [2012] 1 AC 22 και R v. Babos [2014] 1 SCR 309) - στις οποίες, εύστοχα παραπέμπει ο ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής, κ. Κέκκος.»

 

Και πιο κάτω στην ίδια υπόθεση σημειώνεται η εξής νομική ανάλυση, την οποία υιοθετώ και για σκοπούς της παρούσας:

 

«Πολύ σημαντικό είναι να τονισθεί ότι η σύμφυτη αυτή εξουσία του Δικαστηρίου δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως απευθείας μέσο πειθάρχησης είτε της Αστυνομίας είτε της Κατηγορούσας Αρχής (βλ. Ex parte Belsham (1992) 94 Cr. App R, 382, R v. Horseferry Road Magistrates Court ex parte Bennett [1993] 3 All ER 138, 151 και Ahmed [2011] EWCA Crim. 184). Μπορεί ωστόσο το Δικαστήριο να μην επιτρέψει στην Κατηγορούσα Αρχή να αποκτήσει αθέμιτο πλεονέκτημα, εδραζόμενο σε καταχρηστική συμπεριφορά, αποφαινόμενο, ότι, τέτοια συμπεριφορά υπό τις περιστάσεις, συνιστά και κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας (βλ. Belsham, ανωτέρω). Απώτερος σκοπός είναι η προστασία του κύρους και της υπόληψης του όλου συστήματος απονομής δικαιοσύνης (βλ. Ahmed, (ανωτέρω) και Warren, [ανωτέρω]).

 

[……..]

 

[Στη] R v. Crawley [2014] EWCA Crim. 1028). Στην R. Downey [2014] EW Misc 7 (CCrimC), αναφέρθηκε, ότι, στον τομέα της κατάχρησης, το Δικαστήριο ασχολείται με ζητήματα δικαιοσύνης (considerations of fairness) και θα πρέπει να αφεθεί ελεύθερο να ανταποκριθεί, αναλόγως των περιστάσεων, της κάθε υπόθεσης. Η αναφορά έγινε για να τονισθεί – με ρητή παραπομπή – ότι οι αποφάσεις Bloomfield [1997] 1 Cr.App.R. 135 και Hamza, (ανωτέρω), δεν έθεσαν κάποια άκαμπτα κριτήρια/κανόνες που θα πρέπει απαρεγκλίτως να τυγχάνουν καθολικής εφαρμογής σε κάθε υπόθεση.

 

[……..]

 

Σε ό,τι αφορά το «δυσμενή επηρεασμό» που κατά κανόνα, φαίνεται να υφίσταται ως προϋπόθεση για επιτυχή επίκληση κατάχρησης διαδικασίας, δεν υπάρχουν στεγανά. Το τι συνιστά δυσμενή επηρεασμό, θα πρέπει να κρίνεται με βάση τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Στην ex parte Bennett, μάλιστα, κρίθηκε, ότι, η απόδειξη επηρεασμού/προκατάληψης (prejudice) στο άτομο είναι αχρείαστη, σε περιπτώσεις που σχετίζονται με αδικία (unfairness) υπό την έννοια, ότι, η διωκτική διαδικασία οδηγεί το σύστημα απονομής δικαιοσύνης σε ανυποληψία (βλ. Bloomberg (ανωτέρω) και R v. Anna Gripton [2010] EWCA Crim 2260).»

 

Έχοντας κατά νου την πιο πάνω νομολογία, προχωρώ να κρίνω τους εγερθέντες ισχυρισμούς.

 

Θ.2.     Σχετικά με Κ1 ειδικότερα

 

Σχετικά με την κατηγορία 1 προωθήθηκε ο ισχυρισμός εκ μέρους του Κ1 ότι η διαδικασία κατέστη καταχρηστική και έτσι πρέπει να ανακοπεί διότι o κ. ΣΑ, ο οποίος ήταν κατά το χρόνο έγκρισης της αίτησης πολιτογράφησης της Ζ Υπουργός Άμυνας και συνεπώς συμμετείχε στο Υπ. Συ., αργότερα και δίχως να μεσολαβήσουν νέα στοιχεία υπέγραψε το παρόν κατηγορητήριο σχετικά με την πολιτογράφηση της Ζ.

 

Δεν θεωρώ ότι το επιχείρημα αυτό βρίσκει έρεισμα στις προαναφερθείσες νομικές αρχές. Η πλήρωση δύο θεσμικών θέσεων του κράτους από το ίδιο άτομο κατά διαφορετικούς χρόνους δεν προσκρούει σε κάποια αρχή ή διάταξη δικαίου. Ούτε προσκρούει σε κάποια αρχή δικαίου το άτομο αυτό να ασκεί τις εξουσίες και να εκτελεί τα καθήκοντα της εκάστοτε θέσης που κατέχει. Αντιθέτως θα έλεγα είναι υποχρέωση του ατόμου αυτού να ασκεί τις εξουσίες και καθήκοντά έκαστης θέσης σύμφωνα με το Σύνταγμα και το Νόμο. Ούτε είναι προσωποπαγής.

 

Αντιλαμβάνομαι ότι ο κ. Τριανταφυλλίδης ενδεχομένως να βασίζει το επιχείρημά του στις αρχές της φυσικής δικαιοσύνης, αν και δεν το ανέφερε ρητά, υπό την έννοια ότι το ίδιο άτομο δεν μπορεί αρχικά να εγκρίνει πολιτογράφηση, ως μέλος του Υπ.Συ., για την οποία αργότερα ν’ αποφασίζει ότι λήφθηκε χρησιμοποιώντας παράνομα μέσα και να καταχωρεί κατηγορητήριο ως Β. Γενικού Εισαγγελέως. 

 

Δεν διαβλέπω οτιδήποτε το μεμπτό, υπό το φως των γεγονότων εν προκειμένω. Ο νυν Βοηθός Γενικού Εισαγγελέως ενήργησε και στις δύο περιπτώσεις, υπό τη θεσμική του ιδιότητα βάσει των στοιχείων που είχε ενώπιον του σε έκαστη χρονική στιγμή. Και οι δύο αυτές θεσμικές ιδιότητες, σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, δεν συγκρούονται.

 

Εν πάση περιπτώσει, σύμφωνα με τη μαρτυρία που έγινε αποδεχτή από το Δικαστήριο, αφενός το Υπ. Συ. δεν εξέτασε, επί της ουσίας της, την περίπτωση της Ζ. Βάσει της μαρτυρίας του ΜΚ13 που έγινε αποδεκτή, το Υπ. Συ. ενέκρινε προτάσεις που ο ίδιος έθετε ενώπιον του χωρίς εξέταση, εκτός σε περιπτώσεις που έχρηζαν συζήτησης και ο ίδιος ήγειρε το θέμα ενώπιον του Υπ. Συ., κάτι που δεν ίσχυσε εν προκειμένω. Έτσι, δεν μπορεί να συναχθεί πραγματική γνώση του τότε Υπουργού Άμυνας για την περίπτωση Ζ, παρόλο που ψήφισε υπέρ της, στη βάση των γεγονότων εν προκειμένω. Αφετέρου, ο νυν Βοηθός Γενικού Εισαγγελέως κατά την υπογραφή του ενώπιον μας κατηγορητηρίου ενήργησε υπό το φως στοιχείων που ήρθαν στο φως κατόπιν της διερεύνησης και μετά την πολιτογράφηση της Ζ. Επομένως, δεν μπορεί εύλογα να λεχθεί ότι το ίδιο πρόσωπο, από δύο διαφορετικές θέσεις, ενήργησε αντίθετα -πριν και μετά- για την περίπτωση της Ζ. Πριν και στο Υπ. Συ. το θέμα δεν συζητήθηκε επί της ουσίας του και μετά, ως Βοηθός Γενικού Εισαγγελέως, διέταξε ποινική δίωξη βάσει της μαρτυρίας που περισυνέλλεξε η αστυνομία μετά την πολιτογράφησή της Ζ.

 

Το αποδεικτικό βάρος (evidential burden), όπως αναφέρθηκε πιο πάνω είναι στον επικαλούμενο την κατάχρηση και αποσείεται στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Θεωρώ πως δεν έχει εν προκειμένω αποσεισθεί βάσει των ανωτέρω και ο σχετικός ισχυρισμός απορρίπτεται.

 

Σχετικά με όλες τις κατηγορίες γενικά προωθήθηκε από τον κ. Τριανταφυλλίδη ο ισχυρισμός ότι υπάρχει κατάχρηση διαδικασίας, κατά τρόπο που το Δικαστήριο οφείλει να επέμβει και να την ανακόψει, έστω και σε αυτό το στάδιο, διότι οι πολιτογραφήσεις των Ζ και NG δεν έχουν ανακληθεί και ισχύουν ακόμα. Ο κ. Τριανταφυλλίδης ανέφερε πως είναι σχήμα οξύμωρο από τη μία να κατηγορούνται οι κατηγορούμενοι για αθέμιτο επηρεασμό δημόσιου λειτουργού και από την άλλη οι υπηκοότητες που αποκτήθηκαν, κατ’ ισχυρισμό, μέσω του να συνεχίζουν να ισχύουν.

 

Κρίνω πως ούτε αυτός ο ισχυρισμός ευσταθεί. Η επίτευξη νόμιμου σκοπού με παράνομα μέσα είναι ποινικά κολάσιμη πράξη κατά το ποινικό δίκαιο. Προς τούτο παραπέμπω στο άρθρο 373(στ) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, όπου ως συνομωσία για διάπραξη πλημμελήματος ορίζεται, μεταξύ άλλων, η επίτευξη νόμιμου σκοπού με παράνομα μέσα. Αυτό το αναφέρω όχι γιατί το εν λόγω αδίκημα έχει σχέση με τις ενώπιον μας κατηγορίες. Αλλά για να καταδείξω ότι κατά το ποινικό δίκαιο, επειδή το αποτέλεσμα είναι νόμιμο, ή δεν έχει ακόμα κριθεί ως παράνομο, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην πως τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την επιφορά του αποτελέσματος αυτού είναι ή τεκμαίρεται πως είναι επίσης νόμιμα.

 

Καταληκτικά θεωρώ ότι η Υπεράσπιση του Κ1 δεν έχει καταδείξει ότι υπήρξε κατάχρηση της διαδικασίας σχετικά με οποιαδήποτε κατηγορία. Ούτε ότι αυτή είναι η κατάλληλη περίπτωση για να ασκήσει το Δικαστήριο την κατ΄εξαίρεση δικαιοδοσία του, που πρέπει να ασκείται με περίσκεψη και φειδώ, προς περιστολή διαδικασιών καταχρηστικών της δικαστικής διαδικασίας και ν’ ανακόψει την ποινική δίωξη.

 

Οι ισχυρισμοί του Κ1 απορρίπτονται.

 

Θ.3.     Σχετικά με τον Κ2

 

Οι ισχυρισμοί 3 και 4 του Κ2, όπως φαίνονται στην ενότητα περί μη δίκαιης δίκης συνιστούν ταυτόχρονα, κατά την Υπεράσπιση του Κ2, κατάχρηση δικαστικής διαδικασίας.

 

Δεν θεωρώ ότι οι λόγοι 3 και 4 ανωτέρω μπορούν να παρέχουν έρεισμα σε ισχυρισμούς κατάχρησης της διαδικασίας. Τα όσα ανέφερα πιο πάνω στη σχετική ενότητα περί δίκαιης δίκης ισχύουν και εν προκειμένω. Προσθέτω ότι η Υπεράσπιση του Κ2 δεν έχει καταδείξει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων ότι υπήρξε κατάχρηση της διαδικασίας σχετικά με τα δύο θέματα που ήγειρε. Εν έχω πεισθεί ότι αυτή είναι η κατάλληλη περίπτωση, με βάση τα δεδομένα της,  για να ασκήσει το Δικαστήριο την κατ΄εξαίρεση δικαιοδοσία του, που πρέπει να ασκείται με περίσκεψη και φειδώ, προς περιστολή διαδικασιών καταχρηστικών της δικαστικής διαδικασίας και ν’ ανακόψει την ποινική δίωξη.

 

Οι ισχυρισμοί του Κ2 περί κατάχρησης της διαδικασίας απορρίπτονται.

 

Ι.          Νομική Πτυχή

 

Νομική βάση των κατηγοριών 1 και 3 είναι ο περί της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Ποινικοποίηση της Διαφθοράς (Κυρωτικός Νόμος, Ν.23(ΙΙΙ)/2000) και το άρθρο 12 της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Ποινικοποίηση της Διαφθοράς η οποία έγινε στις 27.1.1999 και κυρώθηκε στην Κυπριακή Δημοκρατία με τον προαναφερθέντα Νόμο στις 14.7.2000 (στο εξής ο «Νόμος» και η «Σύμβαση», αντιστοίχως). Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Νόμου ποινικοποιείται, επί ποινή φυλακίσεως 7 ετών ή και χρηματική ποινή μέχρι €100.000 άνευ επηρεασμού του Δικαστηρίου να εκδώσει οποιοδήποτε διάταγμα το οποίο δύναται να εκδώσει κατά την εκδίκαση ποινικών υποθέσεων, η εμπορία επηρεασμού ως αυτή προνοείται στο άρθρο 12 της Σύμβασης.

 

Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.23(ΙΙΙ)/2000:

 

«4. Οι πράξεις και ενέργειες οι οποίες αναφέρονται στα πιο κάτω άρθρα της Σύμβασης συνιστούν αδικήματα τα οποία τιμωρούνται µε φυλάκιση επτά ετών ή µε χρηματική ποινή μέχρι εκατό χιλιάδες ευρώ (€100.000) ή και µε τις δύο αυτές ποινές άνευ επηρεασμού του εκδικάζοντας την υπόθεση δικαστηρίου να επιβάλει οποιαδήποτε άλλη ποινή ή να εκδώσει οποιοδήποτε διάταγμα το οποίο θα δύναται να επιβάλει ή εκδώσει κατά την εκδίκαση ποινικών υποθέσεων, και τα άρθρα αυτά είναι:

….

12. Εμπορία Επηρεασμού….»

 

Η Εμπορία Επηρεασμού (Trading in Influence) ορίζεται ως ακολούθως στο Άρθρο 12 της Σύμβασης:

 

«12. Κάθε Μέρος υιοθετεί τέτοια νομοθετικά και άλλα μέτρα τα οποία κρίνονται ως απαραίτητα για την καθιέρωση ως ποινικού αδικήματος στο εσωτερικό του δίκαιο, όταν διαπράττεται σκόπιμα, της υπόσχεσης, παροχής ή προσφοράς, άμεσα ή έμμεσα, οποιουδήποτε παράτυπου πλεονεκτήματος σε οποιοδήποτε ο οποίος ισχυρίζεται ή επιβεβαιώνει ότι δύναται να ασκήσει ανάρμοστο επηρεασμό πάνω στη λήψη απόφασης από οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο αναφέρεται στα Άρθρα 2, 4 ως 6, και 9 ως 11 σε αντάλλαγμα για αυτό, είτε το παράτυπο πλεονέκτημα είναι προς όφελος του ή της ή προς όφελος οποιουδήποτε άλλου, καθώς επίσης του αιτήματος, της λήψης, ή αποδοχής της προσφοράς ή της υπόσχεσης για τέτοιο πλεονέκτημα, σε αντάλλαγμα για τέτοιο επηρεασμό, είτε ο επηρεασμός ασκείται είτε όχι, ή είτε ο υποτιθέμενος επηρεασμός οδηγεί στο σκοπούμενο αποτέλεσμα είτε όχι.»

 

Το αντίστοιχο άρθρο στην αγγλική γλώσσα, η οποία είναι και η πρωτότυπη προνοεί ως εξής:

 

“12. Each Party shall adopt such legislative and other measures as may be necessary to establish as criminal offences under its domestic law, when committed intentionally, the promising, giving or offering, directly or indirectly, of any undue advantage to anyone who asserts or confirms that he or she is able to exert an improper influence over the decision-making of any person referred to in Articles 2, 4 to 6 and 9 to 11 in consideration thereof, whether the undue advantage is for himself or herself or for anyone else, as well as the request, receipt or the acceptance of the offer or the promise of such an advantage, in consideration of that influence, whether or not the influence is exerted or whether or not the supposed influence leads to the intended result.”

 

Η Σύμβαση

 

Η Αιτιολογική Έκθεση της Σύμβασης παρέχει χρήσιμη καθοδήγηση ως προς τον τρόπο ερμηνείας της. Στις παραγράφους 64-67 αυτής προβλέπει σε ελεύθερη μετάφραση στα ελληνικά (το πρωτότυπο κείμενο είναι στα αγγλικά):

 

« Άρθρο 12 – Εμπορία επιρροής

 

64.          Το παρόν αδίκημα διαφέρει κάπως από τα άλλα αδικήματα – που βασίζονται στη δωροδοκία – τα οποία ορίζονται από τη Σύμβαση, αν και τα προστατευόμενα έννομα αγαθά είναι τα ίδια: η διαφάνεια και η αμεροληψία στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της δημόσιας διοίκησης. Η συμπερίληψή του στην παρούσα Σύμβαση καταδεικνύει την ολοκληρωμένη προσέγγιση του Προγράμματος Δράσης κατά της Διαφθοράς, το οποίο θεωρεί τη διαφθορά, σε όλες τις μορφές της, ως απειλή για το κράτος δικαίου και τη σταθερότητα των δημοκρατικών θεσμών. Η ποινικοποίηση της εμπορίας επιρροής αποσκοπεί στο να αγγίξει τον στενό κύκλο του αξιωματούχου ή του πολιτικού κόμματος στο οποίο αυτός ανήκει και να αντιμετωπίσει τη διεφθαρμένη συμπεριφορά εκείνων των προσώπων που βρίσκονται κοντά στην εξουσία και επιδιώκουν να αποκομίσουν οφέλη από τη θέση τους, συμβάλλοντας στη δημιουργία κλίματος διαφθοράς. Επιτρέπει στα Συμβαλλόμενα Μέρη να αντιμετωπίσουν τη λεγόμενη «παρασκηνιακή διαφθορά», η οποία υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στην αμεροληψία της δημόσιας διοίκησης. Δεδομένου ότι σκοπός της παρούσας Σύμβασης είναι η ενίσχυση του πλέγματος των ποινικών μέτρων κατά της διαφθοράς, κρίθηκε αναγκαία η εισαγωγή του αδικήματος της εμπορίας επιρροής, το οποίο θα ήταν σχετικά νέο για ορισμένα κράτη.

 

65.          Η διάταξη αυτή ποινικοποιεί μια διεφθαρμένη τριμερή σχέση, κατά την οποία ένα πρόσωπο που διαθέτει πραγματική ή υποτιθέμενη επιρροή επί των προσώπων που αναφέρονται στα άρθρα 2, 4, 5 και 9–11, εμπορεύεται αυτή την επιρροή με αντάλλαγμα αθέμιτο όφελος από κάποιον που επιδιώκει την άσκηση αυτής της επιρροής. Η διαφορά, επομένως, μεταξύ του αδικήματος αυτού και της δωροδοκίας είναι ότι ο μεσάζων επιρροής δεν απαιτείται να «ενεργήσει ή να παραλείψει να ενεργήσει» όπως θα απαιτούνταν από έναν δημόσιο λειτουργό. Ο αποδέκτης του αθέμιτου οφέλους συνδράμει το πρόσωπο που παρέχει το αθέμιτο όφελος, ασκώντας ή προτείνοντας να ασκήσει αθέμιτη επιρροή επί του τρίτου προσώπου που ενδέχεται να προβεί (ή να απέχει από) την ζητούμενη πράξη. Η «αθέμιτη» επιρροή πρέπει να εμπεριέχει διεφθαρμένη πρόθεση εκ μέρους του μεσάζοντος επιρροής: αναγνωρισμένες μορφές άσκησης πίεσης (lobbying) δεν εμπίπτουν στην έννοια αυτή. Το άρθρο 12 περιγράφει και τις δύο μορφές αυτής της διεφθαρμένης σχέσης: την ενεργητική και την παθητική εμπορία επιρροής. Όπως έχει εξηγηθεί (βλ. έγγραφο GMC (95) 46), η «παθητική» εμπορία επιρροής προϋποθέτει ότι ένα πρόσωπο, εκμεταλλευόμενο πραγματική ή υποτιθέμενη επιρροή επί τρίτων, ζητεί, λαμβάνει ή αποδέχεται αθέμιτο όφελος, με σκοπό να συνδράμει το πρόσωπο που παρείχε το αθέμιτο όφελος ασκώντας αθέμιτη επιρροή. Η «ενεργητική» εμπορία επιρροής προϋποθέτει ότι ένα πρόσωπο υπόσχεται, δίδει ή προσφέρει αθέμιτο όφελος σε κάποιον που ισχυρίζεται ή επιβεβαιώνει ότι είναι σε θέση να ασκήσει αθέμιτη επιρροή επί τρίτων.

 

66.          Τα κράτη ενδέχεται να επιθυμούν να διακρίνουν το αδίκημα σε δύο επιμέρους μορφές: την ενεργητική και την παθητική εμπορία επιρροής. Το αδίκημα στην ενεργητική του μορφή είναι αρκετά παρόμοιο με την ενεργητική δωροδοκία, όπως περιγράφεται στο άρθρο 2, με ορισμένες διαφορές: ένα πρόσωπο παρέχει αθέμιτο όφελος σε άλλο πρόσωπο (τον «μεσάζοντα επιρροής»), το οποίο ισχυρίζεται ότι, λόγω της επαγγελματικής του θέσης ή του κοινωνικού του κύρους, μπορεί να ασκήσει αθέμιτη επιρροή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων εθνικών ή αλλοδαπών δημόσιων λειτουργών (άρθρα 2 και 5), μελών εθνικών αντιπροσωπευτικών σωμάτων (άρθρο 4), αξιωματούχων διεθνών οργανισμών, μελών διεθνών κοινοβουλευτικών συνελεύσεων ή δικαστών και υπαλλήλων διεθνών δικαστηρίων (άρθρα 9–11). Η παθητική εμπορία επιρροής προσομοιάζει με την παθητική δωροδοκία, όπως περιγράφεται στο άρθρο 3, αλλά, και πάλι, ο μεσάζων επιρροής είναι εκείνος που λαμβάνει το αθέμιτο όφελος, όχι ο δημόσιος λειτουργός. Σημαντικό είναι να σημειωθεί η εξωτερική θέση του μεσάζοντος επιρροής: δεν λαμβάνει ο ίδιος αποφάσεις, αλλά καταχράται την πραγματική ή υποτιθέμενη επιρροή του επί άλλων προσώπων. Είναι αδιάφορο εάν ο μεσάζων επιρροής άσκησε πράγματι την επιρροή του επί των ανωτέρω προσώπων, καθώς και αν η επιρροή οδήγησε ή όχι στο επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.

 

67.          Οι παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν σχετικά με την ενεργητική και παθητική δωροδοκία εφαρμόζονται, συνεπώς, και εν προκειμένω, με τις ανωτέρω προσθήκες, ιδίως όσον αφορά τις διεφθαρμένες πράξεις και το υποκειμενικό στοιχείο (δόλο).»

 

Σύμφωνα με το προοίμιο της Σύμβασης, αυτή έχει ως στόχο την προστασία της κοινωνίας ενάντια στη διαφθορά, περιλαμβανομένης της υιοθέτησης κατάλληλης νομοθεσίας και προληπτικών μέτρων, τονίζοντας ότι η διαφθορά θέτει σε κίνδυνο το κράτος δικαίου, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, υπονομεύει τη χρηστή διοίκηση, το δίκαιο και την κοινωνική δικαιοσύνη, διαστρεβλώνει τον ανταγωνισμό, παρακωλύει την οικονομική ανάπτυξη και θέτει σε κίνδυνο τη σταθερότητα των δημοκρατικών θεσμών και τις ηθικές βάσεις της κοινωνίας.

 

Η Σύμβαση περιλαμβάνει διατάξεις για την ενεργητική και παθητική δωροδοκία των εθνικών δημοσίων υπαλλήλων (άρθρα 2 και 3) και των μελών των εθνικών δημοσίων συνελεύσεων (άρθρο 4), την ενεργητική δωροδοκία αλλοδαπών δημοσίων υπαλλήλων (άρθρο 5) και μελών αλλοδαπών δημοσίων συνελεύσεων (άρθρο 6), την ενεργητική και παθητική δωροδοκία στον ιδιωτικό τομέα (άρθρο 7 και 8), την ενεργητική δωροδοκία υπαλλήλων διεθνών οργανισμών, μελών διεθνών κοινοβουλευτικών συνελεύσεων και δικαστών και υπαλλήλων διεθνών δικαστηρίων (άρθρα 9, 10 και 11) την εμπορία επιρροής (άρθρο 12), το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, το οποίο αποτελεί προϊόν εγκλήματος διαφθοράς (άρθρο 13), λογιστικές παραβάσεις για τη διάπραξη, απόκρυψη ή συγκάλυψη εγκλημάτων διαφθοράς (άρθρο 14), την ευθύνη των νομικών προσώπων (άρθρο 18) κλπ.

 

Σύμφωνα με την επεξηγηματική έκθεση της Σύμβασης, με το άρθρο 12 εισάγεται ένα νέο αδίκημα για πολλές χώρες. Το αδίκημα της εμπορίας επιρροής (trading in influence) διακρίνεται από τα αδικήματα δωροδοκίας, ωστόσο το προστατευόμενο έννομο αγαθό παραμένει κοινό: η διαφάνεια και η αμεροληψία κατά τη διαδικασία λήψης απόφασης στη δημόσια διοίκηση[1]. Η ποινικοποίηση του αδικήματος της εμπορίας επιρροής αποσκοπεί να προσεγγίσει τον στενό κύκλο των προσώπων τα οποία βρίσκονται κοντά στη σφαίρα της εξουσίας και είναι διατεθειμένα να καταχραστούν τη θέση αυτή αποκομίζοντας οφέλη και συμβάλλοντας στην διατήρηση του κλίματος διαφθοράς[2]. Στο άρθρο 12 αποτυπώνεται μια τριμερής σχέση που συνδέει το πρόσωπο που θέλει να ληφθεί ένα μέτρο ή μία απόφαση από το δημόσιο λειτουργό, το πρόσωπο που υπόσχεται να ασκήσει επιρροή και το πρόσωπο επί του οποίου υποτίθεται ότι θα ασκηθεί η επιρροή αυτή.

 

Η διαφορά του εν λόγω αδικήματος με την ενεργητική δωροδοκία συνίσταται στο ότι ο μεσάζων δεν απαιτείται να προβεί σε πράξη ή παράλειψη τέλεσης υπηρεσιακής ενέργειας με την λήψη του δώρου όπως ο δημόσιος λειτουργός, αλλά αποδέχεται το δώρο ισχυριζόμενος ότι δυνάμει της κοινωνικής και επαγγελματικής του θέσης είναι σε θέση να επηρεάσει τον δημόσιο λειτουργό/υπάλληλο κατά την διαδικασία λήψης απόφασής του για την πραγματοποίηση μιας νόμιμης ή παράνομης υπηρεσιακής ενέργειας[3].

 

Αλλά και αντιστρόφως, διαφοροποιείται το έγκλημα αυτό από εκείνο της παθητικής δωροδοκίας καθώς ο μεσάζων είναι αυτός που λαμβάνει το ωφέλημα και όχι η δημόσια αρχή. Δεν λαμβάνει αποφάσεις μόνος του αλλά χρησιμοποιεί την επιρροή του πάνω στην δημόσια αρχή. Τέλος η επεξηγηματική έκθεση αποφαίνεται πως είναι αδιάφορο για την ποινική ευθύνη του μεσάζοντα το αν όντως έχει την δυνατότητα να επηρεάσει ή ψευδώς παριστά ότι έχει αυτή την ικανότητα[4].

 

Το έννομο αγαθό που η Σύμβαση, και δια αυτής ο Νόμος, σκοπεί να προστατέψει είναι η εμπιστοσύνη των πολιτών στην αντικειμενική και έναντι πάντων λειτουργία της διοικήσεως την εμπέδωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην αντικειμενική έναντι πάντων λειτουργία της Διοικήσεως, χωρίς αμειβόμενες παρεμβάσεις και στην εξυπηρέτησή των πολιτών χωρίς διακρίσεις και εύνοια για εκείνους που διαθέτουν επιρροή ή δύναμη και τον αποκλεισμό, για τον λόγο αυτό, της μεσολαβήσεως, αντί αμοιβής, προσώπων προς επίτευξη κάποιας συμβάσεως με το Δημόσιο ή με νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου κλπ για την ενέργεια ή παράλειψη από τους προαναφερόμενους υπαλλήλους κλπ. οποιασδήποτε πράξεως ή παραλείψεως[5].

 

Η εμπορία επιρροής προσβάλλει τη διαφάνεια και την αμεροληψία κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στη δημόσια διοίκηση. Με άλλα λόγια «η εμπορία επιρροής, ως παράβαση ευρισκόμενη στις παρυφές του φαινομένου της διαφθοράς και διακριτή από τα ειδικότερα εγκλήματα δωροδοκίας, ορθότερο είναι να δεχθούμε ότι προστατεύει σε ευρύτερο πεδίο την λειτουργία της δημόσιας υπηρεσίας, ήτοι την διαφάνεια και την αμεροληψία που θα πρέπει να την διαπνέουν κατά την άσκηση των καθηκόντων και καθ’ όλο το εύρος της λειτουργίας της. Και αυτό διότι οι ως άνω όροι της δημόσιας υπηρεσίας (διαφάνεια και αμεροληψία) είναι αυτοί που τίθενται σε κίνδυνο από την εξαγορά της άσκησης επιρροής στην λήψη κάποιας απόφασης από δημόσιο υπάλληλο[6]».

 

Η εμπορία επηρεασμού εμπίπτει αναμφίβολα στα αδικήματα διαφθοράς. Προλογίζοντας την Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της Διαφθοράς, ο τότε Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν, ανέφερε τα εξής:

 

«Corruption is an insidious plague that has a wide range of corrosive effects on societies. It undermines democracy and the rule of law, leads to violations of human rights, distorts markets, erodes the quality of life and allows organized crime, terrorism and other threats to human security to flourish. This evil phenomenon is found in all countries - big and small, rich and poor -*but it is in the developing world that its effects are most destructive.

[……………]

 

The adoption of the United Nations Convention against Corruption will send a clear message that the international community is determined to prevent and control corruption. It will warn the corrupt that betrayal of the public trust will no longer be tolerated. And it will reaffirm the importance of core values such as honesty, respect for the rule of law, accountability and transparency in promoting development and making the world a better place for all.

[……………]

 

Corrupt officials will in future find fewer ways to hide their illicit gains.»

 

Και στα ελληνικά σε ελεύθερη μετάφραση:

 

«Η διαφθορά είναι μια ύπουλη μάστιγα που έχει ένα ευρύ φάσμα διαβρωτικών επιπτώσεων στις κοινωνίες. Υπονομεύει τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου, οδηγεί σε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στρεβλώνει τις αγορές, διαβρώνει την ποιότητα ζωής και επιτρέπει την άνθηση του οργανωμένου εγκλήματος, της τρομοκρατίας και άλλων απειλών για την ανθρώπινη ασφάλεια. Αυτό το κακό φαινόμενο βρίσκεται σε όλες τις χώρες - μεγάλες και μικρές, πλούσιες και φτωχές - αλλά οι επιπτώσεις του είναι πιο καταστροφικές στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

[…………………]

 

Η υιοθέτηση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά της Διαφθοράς θα στείλει ένα σαφές μήνυμα ότι η διεθνής κοινότητα είναι αποφασισμένη να αποτρέψει και να ελέγξει τη διαφθορά. Θα προειδοποιήσει τους διεφθαρμένους ότι η προδοσία της δημόσιας εμπιστοσύνης δεν θα γίνεται πλέον ανεκτή. Και θα επιβεβαιώσει τη σημασία βασικών αξιών όπως η ειλικρίνεια, ο σεβασμός του κράτους δικαίου, η λογοδοσία και η διαφάνεια στην προώθηση της ανάπτυξης και στο να γίνει ο κόσμος ένα καλύτερο μέρος για όλους.»

 

Το άρθρο 18 της εν λόγω Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών, η οποία υιοθετήθηκε στην κυπριακή έννομη τάξη με τον κυρωτικό Νόμο N. 25(IΙI)/2008, και η οποία στο ελληνικό της κείμενο, με τον πλαγιότιτλο Άσκηση Επιρροής (στο αγγλικό κείμενο Trading in influence), είναι σχετικό και διαβάζει ως εξής:

 

“Article 18. Trading in influence

Each State Party shall consider adopting such legislative and other measures as may be necessary to establish as criminal offences, when committed intentionally: (a) The promise, offering or giving to a public official or any other person, directly or indirectly, of an undue advantage in order that the public official or the person abuse his or her real or supposed influence with a view to obtaining from an administration or public authority of the State Party an undue advantage for the original instigator of the act or for any other person; (b) The solicitation or acceptance by a public official or any other person, directly or indirectly, of an undue advantage for himself or herself or for another person in order that the public official or the person abuse his or her real or supposed influence with a view to obtaining from an administration or public authority of the State Party an undue advantage.”

 

Τα πιο πάνω δεικνύουν μια ενιαία, διεθνή προσέγγιση για την ποινικοποίηση της διαφθοράς, γενικότερα, και του αδικήματος της εμπορίας επηρεασμού ή επιρροής, ειδικότερα. Εντός των πιο πάνω παραμέτρων ενδείκνυται να ερμηνευθεί και ο κυπριακός Νόμος.

 

Ο Νόμος

 

Ο Ν. 23(ΙΙΙ)/2000 ποινικοποιεί, την εξής συμπεριφορά όταν αυτή διαπράττεται σκόπιμα: την υπόσχεση, παροχή ή προσφορά, άμεσα ή έμμεσα, οποιουδήποτε παράτυπου πλεονεκτήματος σε οποιοδήποτε ο οποίος ισχυρίζεται ή επιβεβαιώνει ότι δύναται να ασκήσει ανάρμοστο επηρεασμό πάνω στη λήψη απόφασης από οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο αναφέρεται στα Άρθρα 2, 4 ως 6, και 9 ως 11 της Σύμβασης, είτε το παράτυπο πλεονέκτημα είναι προς όφελος του ή της ή προς όφελος οποιουδήποτε άλλου, καθώς επίσης του αιτήματος, της λήψης, ή αποδοχής της προσφοράς ή της υπόσχεσης για τέτοιο πλεονέκτημα, σε αντάλλαγμα για τέτοιο επηρεασμό, είτε ο επηρεασμός ασκείται είτε όχι, ή είτε ο υποτιθέμενος επηρεασμός οδηγεί στο σκοπούμενο αποτέλεσμα είτε όχι.

 

Στον κυπριακό Νόμο η αγγλική έκφραση “of any undue advantage” αποδίδεται με τη φράση «οποιουδήποτε παράτυπου πλεονεκτήματος», ενώ η φράση “improper influence” αποδίδεται ως «ανάρμοστο επηρεασμό». Οι όροι «παράτυπο» και «ανάρμοστο» στο Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας του Γ. Μπαμπινιώτη 5^η Έκδοση, 2019 ορίζονται ως:

 

«Παράτυπος: αυτός που γίνεται κατά παράβαση των τύπων, των ισχυόντων νόμων.

 

Ανάρμοστος: αυτός που δεν αρμόζει, δεν ταιριάζει, είναι ακατάλληλος (για κάτι/κάποιον).»

 

Ώστε, λοιπόν, να συντελεστεί το αδίκημα της εμπορίας επιρροής απαιτείται η συνδρομή των εξής:

 

1)           Το πρόσωπο Α να επιδιώξει να γίνει κάτι,

2)           για το οποίο ο Α υπόσχεται ή παρέχει ή προσφέρει στο πρόσωπο Β, τον μεσάζοντα,

3)           παράτυπο πλεονέκτημα, το οποίο είναι είτε άμεσο είτε έμμεσο, είτε για τον εαυτό του είτε για άλλον,

4)           και το οποίο ο Β εισπράττει ως αντάλλαγμα,

5)           ώστε αυτός να ασκήσει, ως ισχυρίζεται ή επιβεβαιώνει

6)           ανάρμοστο επηρεασμό επί του προσώπου Γ, ο οποίος είναι δημόσιος λειτουργός, ώστε να συντελεστεί η επιδίωξη του Α.

 

Απαιτείται ένοχη διάνοια εκ μέρους του κατηγορούμενου. Το αδίκημα δεν μπορεί να τελεστεί αμελώς ή αθώα. Επιπλέον, για να τελεστεί το αδίκημα είναι αδιάφορο εάν ο επηρεασμός ασκείται ή όχι και αδιάφορο εάν ο σκοπούμενος επηρεασμός οδηγεί στο επιθυμητό αποτέλεσμα ή όχι.

 

ΙΑ.       Υπαγωγή των γεγονότων στο νόμο

 

Κατηγορία 1

 

Οι λεπτομέρειες της κατηγορίας 1, για την οποία οι Κ1 και Κ2 κατηγορούνται ως συναυτουργοί, αναφέρουν:

 

«Οι κατηγορούμενοι 1 και 2, μεταξύ Οκτωβρίου 2017 και Φεβρουάριου 2019, στην επαρχία Λευκωσίας και επαρχία Αμμοχώστου, αποδέχθηκαν από τον AHMA, την παροχή παράτυπου πλεονεκτήματος, δηλαδή την αποκόμιση οικονομικού οφέλους, για τους ίδιους ή/και προς όφελος άλλων προσώπων, ήτοι των εταιρειών Nissini Ltd, Lanuza Ltd και Fidescorp Ltd, για να ασκήσουν ανάρμοστο επηρεασμό, σε δημόσιο λειτουργό, ώστε αυτός να προβεί σε πράξη ή παράλειψη που ανάγεται στην άσκηση των καθηκόντων του για την αποδοχή υποβολής και επίσπευση εξέτασης αίτησης για την επίτευξη της κατ' εξαίρεση πολιτογράφησης της αλλοδαπής ZAHA, ως Κύπριας πολίτη, χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου 141(Ι)/2002, ως και τα κριτήρια που θεσπίστηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο, για την εν λόγω πολιτογράφηση.»

 

Για να υπάρξει, επομένως, καταδίκη πρέπει να συντρέχουν τα εξής:

 

1.            Ο ΑΗΑ να επιδίωκε την πολιτογράφηση της κόρης του Ζ παρόλο που ήταν άνω των 28 ετών κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης και δεν πληρούσε τα κριτήρια της σχετικής Απόφασης Υπ. Συ. που προνοούσε για πολιτογράφηση με μία επένδυση οικονομικά εξαρτώμενου τέκνου έως 28 ετών,

2.            προς τούτο πρόσφερε στον K1 και στον K2 και αυτοί έλαβαν

3.            παράτυπο πλεονέκτημα για τις εταιρείες Nissini Ltd και Lanuza Ltd και Fidescorp Ltd

4.            ώστε και προς αντάλλαγμα του πιο πάνω παράτυπου πλεονεκτήματος,

5.            οι K1 και K2 ν’ ασκήσουν ανάρμοστο επηρεασμό σε δημόσιο λειτουργό, ήτοι τον ΜΚ10 και ή τον ΜΚ13 και ή τη ΜΚ11 για την αποδοχή υποβολής και την επίσπευση εξέτασης της αίτησης της Ζ[7].

 

Δεν έχει σημασία για την τέλεση του αδικήματος αν ο επηρεασμός ασκήθηκε ή όχι, ούτε έχει σημασία εάν επήλθε το σκοπούμενο αποτέλεσμα ή όχι. Απαιτείται βεβαίως και σκοπιμότητα, ένοχη διάνοια. Το αδίκημα δεν μπορεί να τελεστεί αθώα ή αμελώς.

 

Θεωρώ ότι δεν πληρούνται όλα τα ανωτέρω συστατικά στοιχεία. Εξηγώ:

 

Με αναφορά στην πιο πάνω αρίθμηση 1:

 

-              Σύμφωνα με τα ευρήματά μου, ο ΑΗΑ επιδίωκε την πολιτογράφηση όλης του της οικογένειας με μια επένδυση. Αυτός δυσαρεστήθηκε όταν ο ΜΚ9, ιδιοκτήτης της C.C. Law Services Ltd του ανέφερε ότι λόγω του ότι η κόρη του Ζ ήταν άνω των 28 ετών, θα έπρεπε να υποβάλει ξεχωριστή αίτηση με ξεχωριστή επένδυση 2 εκατομμυρίων ευρώ. Ενώ προχώρησε για τον εαυτό του, τη σύζυγό του και τα άλλα του δύο παιδιά με την εν λόγω εταιρεία ως Πάροχο Υπηρεσιών, ο ΑΗΑ χρησιμοποίησε την Fidescorp Ltd ως Πάροχο για την περίπτωση της Ζ, η οποία άνηκε στον Σάββα Σ.Π., πρώην γαμπρό του Κ1. Τούτο σύμφωνα με εύρημα από τη μαρτυρία της ΜΚ11, αυτή δεν το ξανασυνάντησε στις άνω των 3,5 χιλιάδων αιτήσεων που εξέτασε.

Με αναφορά στην πιο πάνω αρίθμηση 2 και 3:

 

-               Δεν αποδείχθηκε με τη δέουσα βεβαιότητα ότι οι εταιρείες Nissini Ltd και Lanuza Ltd, του Ομίλου εταιρειών του Κ2 και Fidescorp Ltd, του πρώην γαμπρού του Κ1, έλαβαν παράτυπο πλεονέκτημα, μέσω της μεσολάβησης των Κ1 και Κ2. Και εξηγώ.

 

Σχετικά με την Fidescorp Ltd δεν αποδείχθηκε ούτε ποία ήταν η σχέση του Κ1 με τον πρώην γαμπρό του κατά τον επίδικο χρόνο, ούτε εάν η Fidescorp Ltd έλαβε κάποιο πλεονέκτημα, και μάλιστα παράτυπο, για να εκπροσωπήσει τη Ζ. Το γεγονός ότι ήταν παράξενο και αξιοσημείωτο ο επενδυτής, η σύζυγος και τα παιδιά του να εκπροσωπηθούν από ένα Πάροχο Υπηρεσιών ενώ το ένα παιδί, αυτό που ζητούσε εξαίρεση, από άλλον Πάροχο Υπηρεσιών είναι δεδομένο και προκύπτει από τα ευρήματά μου. Θα αποτελεί όμως εικασία, από αυτό και μόνο το γεγονός, να προκύψει συμπέρασμα περί παράτυπου πλεονεκτήματος στη Fidescorp Ltd. Ο ισχυρισμός αυτός της ΚΑ εναντίον του Κ1 παρέμεινε μετέωρος και δίχως τεκμηρίωση. Το συστατικό στοιχείο πληρείται.

 

Ούτε σχετικά με τις Nissini Ltd και Lanuza Ltd προέκυψε παράτυπο πλεονέκτημα. Η είσπραξη από αυτές, μέσω της εταιρικής δομής που περιγράφεται στα ευρήματά μου, του τιμήματος των επενδύσεων που έκανε ο ΑΗΑ είναι δεδομένη. Το πρόβλημα εντοπίζεται στο ότι δεν υπήρξε μαρτυρία ενώπιον μας ότι ο ΑΗΑ δεν θα έκανε την επένδυση, εκτός εάν πολιτογραφείτο η κόρη του (όπως στην περίπτωση NG). Δεν προκύπτει, δηλαδή, ότι οι εταιρείες αυτές παράτυπα εισέπραξαν το τίμημα της επένδυσης του ΑΗΑ ή ότι ο ΑΗΑ δεν θα έκανε την επένδυση ανεξαρτήτως του εάν πολιτογραφείτο η Ζ. Με άλλα λόγια το τίμημα που εισέπραξαν οι προαναφερθείσες εταιρείες δεν αποδείχτηκε πως αποκτήθηκε παράτυπα, επειδή δεν αποδείχθηκε ότι ο μόνος λόγος που έκανε ο ΑΗΑ την επένδυση ήταν για να πολιτογραφήσει συγκεκριμένα την κόρη του. Το ότι υπάρχει εύρημά μου ότι ο κύριος λόγος της επένδυσής του ήταν για να πολιτογραφηθούν τα παιδιά του, δεν ισοδυναμεί με εύρημα ότι ο μόνος λόγος της επένδυσης του ήταν για να πολιτογραφηθεί η κόρη του, με γνώμονα πως είχε άλλα δύο παιδιά. Είναι υπαρκτό ενδεχόμενο την επένδυση να την έκανε έτσι κι αλλιώς για σκοπούς πολιτογράφησης δικής του, της συζύγου του και των άλλων δύο παιδιών του. Τα συστατικά στοιχεία επομένως αυτά δεν πληρούνται.

 

Με αναφορά στην πιο πάνω αρίθμηση 4 και 5:

 

-              Ο Κ1 μεσολάβησε υπέρ της παράτυπης πολιτογράφησης της Ζ, δια τηλεφωνημάτων προς την ΜΚ11, μέσω της γραμματέως του από το γραφείο του Προέδρου της Βουλής, ασκώντας πιέσεις στην ΜΚ11 για ενημέρωσή του σε σχέση με την αίτηση της Ζ και εισπράττοντας πλεονέκτημα, όχι για τον εαυτό του, αλλά για τον Κ2, επί σειρά ετών φίλο του, πρώην επαγγελματικό επαγγελματικό συνεργάτη και συνάδελφό του βουλευτή.

 

Ο επηρεασμός που άσκησε ο Κ1 στην ΜΚ11, για λογαριασμό και προς το συμφέρον του Κ2, ήταν ανάρμοστος, για τους ίδιους λόγους που αναφέρονται πιο κάτω, σχετικά με την κατηγορία 3.

 

Αναφέρω πάντως ότι το γεγονός ότι δεν είναι γνωστό στο Δικαστήριο γιατί ο ΜΚ13 ενέκρινε τόσο την καταχώριση όσο και την επίσπευση της αίτησης της Ζ, παρά το γεγονός ότι αυτή ήταν άνω των 28 ετών και ενώ ακόμα δεν είχε εγκριθεί ο πατέρας της, αν το έκανε δηλαδή λόγω των πιέσεων του Κ1 επί της ΜΚ 11 – παρά το ότι ήταν προϋπόθεση για την πολιτογράφηση εξαρτώμενων οικονομικά τέκνων να εγκριθούν πρώτα οι γονείς τους – δεν θα επιδρούσε αρνητικά στην πλήρωση των συστατικών στοιχείων του αδικήματος, εάν αυτά πληρούνταν, αφού δεν απαιτείται ούτε ο επηρεασμός να έχει πράγματι ασκηθεί, ούτε να έχει αποφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Κενό μαρτυρίας.

 

Εάν αποδεικνύετο ότι ο Κ1, για λογαριασμό και προς το συμφέρον του εταιρειών του Ομίλου του Κ2 και της Fidescorp Ltd, οι οποίοι απέκτησαν παράτυπο πλεονέκτημα – το οποίο δεν θα αποκτούσαν εάν δεν μεσολαβούσε ο Κ2 ή Κ1, ο οποίος πίεζε την ΜΚ11 προς επίσπευση της εξέτασης της αίτησης της Ζ, είναι αρκετό. Επαρκεί δηλαδή οι Κ1 και Κ2 σε αντάλλαγμα του παράτυπου πλεονεκτήματος που αποκόμισαν να δέχθηκαν να ασκήσουν ανάρμοστο επηρεασμο σε δημόσιο λειτουργό.  Τίποτε άλλο δεν απαιτείται.

Πάντως, η μεσολάβηση του Κ1 δεν μπορεί να αντικριστεί ως μία αθώα αναζήτηση λεπτομερειών για την πορεία της αίτησης της Ζ, ως ήταν η εισήγηση του συνηγόρου του Κ1. Και τούτο διότι σε ένα κράτος δικαίου, που διέπεται από αξιοκρατία και συνταγματικό διαχωρισμό εξουσιών, είναι ανάρμοστο ο Προέδρος της Βουλής, ενώ δεν έχει θεσμική αρμοδιότητα στο ΚΕΠ, να ενδιαφέρεται μόνο για περιπτώσεις πελατών του Κ2, όχι άλλων εργολάβων ή Παρόχων Υπηρεσιών και να πιέζει προς επίσπευση εξέτασης αιτήσεων μόνο πελατών του Κ2 και ενώ η αίτηση της Ζ, σύμφωνα με τα κριτήρια του ΚΕΠ δεν θα έπρεπε να είχε καταχωριστεί καν, πόσω μάλλον επισπευθεί ή εγκριθεί.

 

Καταληκτικά αναφέρω ότι δεν πληρούνται τα συστατικά στοιχεία της πρώτης κατηγορίας.

 

Κατηγορία 2

 

Οι λεπτομέρειες της κατηγορίας 2 προνοούν:

 

«Οι κατηγορούμενοι 1 και 2, μεταξύ Ιανουάριου 2019 και Ιουνίου 2019, στην επαρχία Λευκωσίας και Αμμόχωστου, συνωμότησαν μεταξύ τους, όπως με απάτη ή με άλλο δόλιο μέσο, να καταδολιεύσουν την Δημοκρατία για την επίτευξη της κατ' εξαίρεση πολιτογράφησης του αλλοδαπού N.G., ως Κύπριου πολίτη, χωρίς την έκδοση άδειας παραμονής του στην Κυπριακή Δημοκρατία και χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου 141(Ι)/2002, ως και τα κριτήρια που θεσπίστηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο.»

 

Στην πρόσφατη απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Μαυρέα κ.ά., Πολ. Έφ. 13/2022 κ.ά. ημερ. 25.2.25 συνοψίστηκαν περιεκτικά οι γενικές νομικές αρχές που διέπουν το αδίκημα της συνομωσίας προς καταδολίευση.

 

«Tο αδίκημα της συνωμοσίας συντελείται από τη στιγμή που δύο ή περισσότερα πρόσωπα συμφωνούν να διαπράξουν αδίκημα ή να επιτύχουν νόμιμο σκοπό με παράνομα μέσα. Δεν είναι αναγκαίο για τη συμπλήρωση του αδικήματος να έχει συντελεστεί οτιδήποτε πέραν από τη συμφωνία. Το κατά πόσο οι συνωμότες μετάνιωσαν, σταμάτησαν, παρεμποδίστηκαν, απέτυχαν ή δεν είχαν την ευκαιρία να προωθήσουν τον σκοπό της συνωμοσίας, είναι αδιάφορο. Αν ένας κατηγορούμενος αθωωθεί στην κατηγορία για τη διάπραξη ενός αδικήματος, δεν έπεται ότι θα πρέπει να απαλλαγεί και στην κατηγορία με την οποία κατηγορείται για συνωμοσία διάπραξης εκείνου του αδικήματος. Με το ίδιο σκεπτικό όμως, η διάπραξη γενεσιουργών αδικημάτων από συγκατηγορούμενους δεν αποδεικνύει εξ αυτού και μόνο, τη μεταξύ τους συνωμοσία, για διάπραξη των αδικημάτων. Εκτός από την ύπαρξη της συμφωνίας, η συνωμοσία εμπεριέχει και το στοιχείο της πρόθεσης (mens rea). Ως εκ τούτου, η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδεικνύει όχι μόνο τη συμφωνία μεταξύ των κατ' ισχυρισμό συνωμοτών να εκτελέσουν ένα παράνομο σκοπό (αποδεικνυόμενης είτε με λόγια είτε με άλλο τρόπο επικοινωνίας μεταξύ τους), αλλά επιπρόσθετα θα πρέπει να αποδεικνύει την πρόθεση στη σκέψη καθενός κατ' ισχυρισμό συνωμότη να εκτελέσει τον παράνομο σκοπό (βλ. Gani v. Δημοκρατίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 134 και Λαζάρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας (2010) 2 Α.Α.Δ. 633).»

 

Η μόνη μαρτυρία που υπάρχει σχετικά με καταδολίευση της Δημοκρατίας είναι η μαρτυρία που προκύπτει από τις βεβαιώσεις πληρωμής ημερομηνίας 14.1.19, τις οποίες ο Κ2, αδιαμφισβήτητα, υπέγραψε και οι οποίες δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα. Δηλαδή το συνολικό ποσό των 2 εκατομμυρίων ευρώ ο NG δεν το κατέθεσε σε λογαριασμό των Πωλητών, ως προνοούσαν τ’ αγοραπωλητήρια συμβόλαια και επιβεβαίωναν οι βεβαιώσεις πληρωμής, αλλά στον λογαριασμό πελατών της Γ. Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε στον οποίο δικαιούχος ήταν ο ίδιος και διαχειριστής ο ΑΠ. Το συμφωνηθέν τίμημα των αγοραπωλησιών οι Πωλήτριες εταιρείες το εισέπραξαν μεταξύ 19.6.2019 και 16.6.2020 σύμφωνα με το τεκμήριο 95 που κατέθεσε η ΜΥ2 και μεταγενέστερα της πολιτογράφησης NG.

 

Προς τούτο δεν υπάρχει καμία μαρτυρία σχετικά με ανάμειξη του Κ1. Στη βάση των ευρημάτων του Δικαστηρίου, ο Κ1 δεν αποδείχθηκε ότι γνώριζε για την πράξη του Κ2 να υπογράψει τις βεβαιώσεις πληρωμής στις 14.1.2019 ή ότι γνώριζε περί του ότι οι Πωλήτριες εταιρείες του Ομίλου του Κ2 δεν είχαν εισπράξει το τίμημα των συμβολαίων αγοραπωλησίας τότε, ούτε ότι γνώριζε ότι το τίμημα αυτό βρίσκονταν στον λογαριασμό πελατών της Γ. Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. προς όφελος του NG, ή έστω ότι γνώριζε ότι το τίμημα εξοφλήθηκε πραγματικά μεταξύ Ιουνίου 2019 και Ιουνίου 2020. Επομένως, εν όψει του ότι η συνωμοσία προς καταδολίευση απαιτεί απαραιτήτως δύο άτομα για να συντελεστεί και ελλείψει μαρτυρίας που να εμπλέκει σχετικά τον Κ1, δεν δύναται ούτε ο Κ2 να καταδικαστεί σ’ αυτή. 

Συνεπώς, δεν πληρούνται τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της δεύτερης κατηγορίας.

 

Εκτίμησα την πιθανότητα να προστεθεί εν προκειμένω 4^η κατηγορία στο κατηγορητήριο εναντίον του Κ2, βάσει του άρθρου 85(4) του Κεφ. 155 και με νομική βάση το άρθρο 305 του Κεφ. 154 που προνοεί ότι:

 

«Όποιος εσκεμμένα εξασφαλίζει ή αποπειράται να εξασφαλίσει για τον εαυτό του ή άλλον, εγγραφή, άδεια ή πιστοποιητικό δυνάμει οποιουδήποτε νόμου ή κανονισμού, με οποιαδήποτε ψευδή παράσταση, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση τριών χρόνων.»

 

Στη βάση της προσκομισθείσας μαρτυρίας στην υπόθεση και των ευρημάτων που εξάχθηκαν από αυτή, προέκυψε ότι εάν η ΜΚ11 γνώριζε για το ότι οι βεβαιώσεις πληρωμής ημερ. 14.1.19 δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα θα θεωρούσε το θέμα μεμπτό και θα παρέπεμπε το θέμα στην Επιτροπή Ελέγχου Παρόχων Υπηρεσιών του ΚΕΠ, ενώ ο ΜΚ13 είπε ότι δεν θα προωθούσε σχετική πρόταση προς το Υπ.Συ. λόγω μη πλήρωσης του οικονομικού κριτηρίου, υπάρχουν τα ευρήματα για να προστεθεί τέτοια κατηγορία. Όμως, δεν είμαι σε θέση να εξαγάγω ασφαλές συμπέρασμα ότι η υπεράσπιση του Κ2 δεν θα επηρεαζόταν δυσμενώς, ως η έτερη προϋπόθεση του άρθρου 85(4) του Κεφ. 155. Και τούτο διότι δεν προσκομίστηκε ούτε από τη μία, ούτε από την άλλη πλευρά μαρτυρία του ΥΠ.ΟΙΚ. σχετικά με την πλήρωση του οικονομικού κριτηρίου. Εάν η κατηγορία ήταν εξαρχής αυτή, τότε η Υπεράσπιση του Κ2 θα είχε την ευκαιρία, εάν το επιθυμούσε και εάν η Κατηγορούσα Αρχή δεν το έπραττε, να καλέσει η ίδια αρμόδιο λειτουργό του ΥΠ.ΟΙΚ. ώστε να εξηγήσει εάν η παρουσία στην Κύπρο των 2 εκατομμυρίων ευρώ, αν και όχι σε λογαριασμό των Πωλητών, θα γινόταν αποδεκτή προς πλήρωση του οικονομικού κριτηρίου.

 

Έτσι, αποφάσισα εναντίον της πρόσθεσης τέταρτης κατηγορίας βάσει του άρθρου 305 του Κεφ. 154.

 

Κατηγορία 3

 

Οι λεπτομέρειες της κατηγορίας 3, για την οποία οι Κ1 και Κ2 κατηγορούνται ως συναυτουργοί, αναφέρουν:

 

«Οι Κατηγορούμενοι 1 και 2, μεταξύ Ιανουάριου 2019 και Ιουνίου 2019, στην Λευκωσία, αποδέχθηκαν από τον N.G. την παροχή παράτυπου πλεονεκτήματος, δηλαδή την αποκόμιση οικονομικού οφέλους, για τους ιδίους και/ή προς όφελος άλλων προσώπων, ήτοι των εταιρειών GG VIRGIN ROSA LTD και ZHITANG BIGBANG COMPANY LTD για να ασκήσουν ανάρμοστο επηρεασμό, στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών, δημόσιο λειτουργό ώστε αυτός να προβεί σε πράξη ή παράλειψη που ανάγεται στην άσκηση των καθηκόντων του για την επίτευξη της κατ’ εξαίρεση πολιτογράφησης του ως άνω αλλοδαπού N.G. ως Κύπριου πολίτη, χωρίς την έκδοση άδειας παραμονής του στην Κυπριακή Δημοκρατία και χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις του Περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου 141(Ι)/2002, ως και τα κριτήρια που θεσπίστηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο, για την εν λόγω πολιτογράφηση.»

 

Για να υπάρξει, επομένως, καταδίκη πρέπει να συντρέχουν τα εξής:

 

1.            Ο NG να επιδίωκε την πολιτογράφηση του χωρίς την έκδοση άδειας παραμονής του στη Δημοκρατία,

2.            προς τούτο πρόσφερε στον K1 και στον K2 και αυτοί έλαβαν

3.            παράτυπο πλεονέκτημα, ήτοι την αγορά από τις εταιρείες GG Τhe Virgin Rosa Ltd και ZhiTang BigBang Company Ltd του Ομίλου Χ.Τ. τεσσάρων συνολικά ακινήτων συνολικού ύψους €2.000.000,

4.            ώστε και προς αντάλλαγμα του πιο πάνω παράτυπου πλεονεκτήματος,

5.            οι K1 και K2 ν’ ασκήσουν ανάρμοστο επηρεασμό στον ΜΚ10, Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών.

 

Δεν έχει σημασία για την τέλεση του αδικήματος αν ο επηρεασμός ασκήθηκε ή όχι, ούτε έχει σημασία εάν επήλθε το σκοπούμενο αποτέλεσμα ή όχι. Απαιτείται βεβαίως και σκοπιμότητα, ένοχη διάνοια. Το αδίκημα δεν μπορεί να τελεστεί αθώα ή αμελώς.

Θεωρώ ότι πληρούνται όλα τα ανωτέρω συστατικά στοιχεία και για τους δύο κατηγορούμενους. Εξηγώ:

 

Με αναφορά στην πιο πάνω αρίθμηση 1:

 

-              Δυνάμει των αγοραπωλητηρίων συμφωνιών με τις Τhe Virgin Rosa Ltd και ZhiTang BigBang Company Ltd του Ομίλου Χ.Τ. καθώς και τη Συμφωνία Κράτησης του Δεκέμβρη του 2018, κατά την ορθή τους ερμηνεία αλλά και βάσει της τοποθέτησης του ίδιου του NG στην κατάθεσή του, αποδεικνύεται ότι ο NG επιδίωκε την πολιτογράφηση του χωρίς την έκδοση άδειας παραμονής του στη Δημοκρατία.

 

Κατ΄ακρίβειαν ήταν ξεκάθαρο εξαρχής ότι ο μόνος λόγος που ήθελε να κάνει την επένδυση στην Κύπρο ήταν η λήψη υπηκοότητας. Η εξασφάλιση εξαίρεσης από τη λήψη βιομετρικών στοιχείων στην Κύπρο ήταν απαραίτητη προϋπόθεση ώστε να επενδύσει, εξ ου και συνομολόγησε πριν τα αγοραπωλητήρια - τη Συμφωνία Κράτησης - ώστε να κατοχυρωθεί νομικά ως προς τούτο και να δύναται ν’ ακυρώσει τα αγοραπωλητήρια εάν δεν εξασφάλιζε την εξαίρεση. Τούτο το συμπέρασμα επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι το τίμημα για τα ακίνητα ο NG δεν το έμβασε απευθείας στις Πωλήτριες εταιρείες, αλλά στο λογαριασμό πελατών του Γ.Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε. όπου δικαιούχος ήταν ο ίδιος, ώστε να δύναται να τα ανακτήσει, στην περίπτωση που δεν λάμβανε την εξαίρεση που επιδίωκε.

 

Με αναφορά στην πιο πάνω αρίθμηση 2 και 3:

 

-              Το πλεονέκτημα που ο NG πρόσφερε στους Κ1 και Κ2 ήταν παράτυπο, διότι δεν ήταν συμβατό με τις πρόνοιες της επίδικης απόφασης του Υπ.Συ. Το πλεονέκτημα αυτό ήταν η καταβολή του τιμήματος των 2 εκατομμυρίων ευρώ προς όφελος των δύο προαναφερθέντων εταιρειών, το οποίο δεν θα λάμβαναν εάν ο NG δεν εξασφάλιζε την απαιτούμενη εξαίρεση. Με άλλα λόγια, την πολιτογράφηση ο NG δεν θα τη δικαιούτο, στην κανονική πορεία των πραγμάτων, χωρίς άδεια παραμονής.

 

Τούτο το παράτυπο πλεονέκτημα ο K2 το εισέπραξε για τον εαυτό του, μέσω των πιο πάνω εταιρειών του Ομίλου του. Ο K1 το εισέπραξε, όμως, όχι για τον εαυτό του αλλά για τον Κ2, ο οποίος ήταν, αναντίλεκτα, χρόνια φίλος του, πρώην επαγγελματικός του συνεργάτης και συνάδελφος του Βουλευτής κατά τον επίδικο χρόνο.

 

Το ότι ο Κ1 προωθούσε τα συμφέροντα του Κ2 για το ΚΕΠ, προκύπτει από το ότι ο K1 επικοινώνησε και μίλησε στον MΚ10, και παραπονέθηκε για την απόρριψη, όχι μόνο για την περίπτωση NG αλλά και γι’ άλλες περιπτώσεις πολιτογράφησης πελατών του K2. Δεν του μίλησε, όμως, για αιτήσεις επενδυτών που δεν ήταν πελάτες του K2. Προκύπτει επίσης από το ότι, το fax ημερ. 18.4.19 προήλθε,  αναντίλεκτα, από το γραφείο του K1 στη Βουλή και λήφθηκε από τον MΚ10, ο οποίος το προώθησε στην MΚ11. Αν και το γεγονός αυτό ήταν αναντίλεκτο, η Υπεράσπιση δεν προσέφερε κάποια εξήγηση προς τούτο.

 

Με αναφορά στην πιο πάνω αρίθμηση 4 και 5:

 

-              Ο Κ1 άσκησε πράγματι ανάρμοστο επηρεασμό στον ΜΚ10 με το να του τηλεφωνήσει διαμαρτυρόμενος για την απόρριψη του NG και με το να του στείλει το fax ημερ. 18.4.19 για να επανεξετασθεί η απόρριψη του αιτήματός του NG.

 

Η επανεξέταση κατόπιν προηγούμενης απόρριψης από τον Υπουργό Εσωτερικών δεν προνοείτο ούτε στην επίδικη, ούτε σε οποιαδήποτε άλλη απόφαση του Υπ. Συ. σχετικά με το ΚΕΠ. Ούτε η ύπαρξη δικαιώματος επανεξέτασης, ούτε ο τρόπος επανεξέτασης προνοείτο. Εν πάση περιπτώσει, κανένα νέο στοιχείο δεν τέθηκε ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών ώστε η επανεξέταση να δικαιολογείται. Με τα ίδια ακριβώς στοιχεία που ο Υπουργός Εσωτερικών στις 12.2.19 απέρριψε τον αίτημα του NG, έλαβε χώρα η επανεξέταση που τελικά οδήγησε, άγνωστο πώς, στην έγκριση της αίτησής του από τον Υπουργό Εσωτερικών και την προώθηση σχετικής Πρότασης προς το Υπ.Συ. που εγκρίθηκε στις 5.6.19.

 

Ο επηρεασμός που άσκησε ο Κ1 στον ΜΚ10, για λογαριασμό του Κ2, ήταν ανάρμοστος. Διότι δεν άρμοζε, δεν ταίριαζε στη θέση του. Ήταν ο δεύτερος τη τάξει στην ιεραρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Βουλή των Αντιπροσώπων είναι το νομοθετικό σώμα της Πολιτείας, με θεσμικό και συνταγματικό ρόλο στη διακυβέρνηση του κράτους. Η Βουλή αποτελεί, βάσει του άρθρου 61 του Συντάγματος, ως λειτουργεί σήμερα, τη νομοθετική εξουσία της Δημοκρατίας επί παντός θέματος. Ο Πρόεδρος της εκλέγεται από τους βουλευτές, συμφώνως του άρθρου 72 του Συντάγματος, ενώ κάθε βουλευτής έχει δικαίωμα υποβολής προτάσεων νόμου, προς ψήφιση από το κοινοβουλευτικό σώμα, δυνάμει του άρθρου 80 του Συντάγματος, εκτός αυτών που συνεπάγονται την αύξηση των υπό του προϋπολογισμού προβλεπομένων εξόδων. Οι βουλευτές, ως κρατικοί αξιωματούχοι, έχουν υποχρέωση να περιφρουρούν το Σύνταγμα και τους νόμους της Δημοκρατίας, σύμφωνα με τον όρκο τους, ως προβλέπεται στο άρθρο 69 του Συντάγματος. Ένεκα του δημοσίου αξιώματος τους, στο οποίο εκλέγονται από το λαό έχουν ύψιστη ευθύνη και χρέος προς το κοινωνικό σύνολο.

 

Τα όσα η Ολομέλεια του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου ανέφερε κατ΄ομοφωνία για τους ανεξάρτητους κρατικούς αξιωματούχους στην Αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα για την παύση του Γενικού Ελεγκτή (ανωτέρω) ισχύουν και για τους βουλευτές, οι οποίοι είναι επίσης αξιωματούχοι του κράτους, οι οποίοι σε αντίθεση με τους λοιπούς αξιωματούχους του κράτους έχουν εκλεγεί δημοκρατικά και απευθείας από το λαό όπως και ο ΠτΔ.

 

«Οι αξιωματούχοι ενός κράτους δεν εκτελούν μόνο τα αυστηρώς καθοριζόμενα καθήκοντα της θέσης. Καλούνται, ως φυσική συνέπεια του αξιώματος που υπηρετούν και μέσα από αυστηρού επιπέδου συμπεριφορά, να αποτελούν πρότυπα και να διαμορφώνουν αξίες. Ολοι, στεκόμενοι ευλαβικά απέναντι στο Σύνταγμα, υπηρετούμε από τη θέση μας για το κοινό καλό. Αυτός θα πρέπει να είναι ο αποκλειστικός γνώμονάς μας κατά την επιτέλεση των καθηκόντων μας. Δεν υπάρχει ούτε και είναι νοητή άλλη επιλογή. Είναι η μονόδρομη κατεύθυνση, η πυξίδα μας, το μέτρο συμπεριφοράς μας.»

 

Περαιτέρω, η Βουλή των Αντιπροσώπων δεν είχε θεσμικό ρόλο στο ΚΕΠ. Πέραν από την εκ των προτέρων λήψη ενημερωτικής επιστολής για κάθε ένα κατ’ εξαίρεση πολιτογραφηθέντα, βάσει του άρθρου 111.Α.(3) του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, Ν. 141(Ι)/2002, ως ίσχυε κατά τον επίδικο χρόνο, η Βουλή δεν είχε άλλο ρόλο στο ΚΕΠ.

 

Η προσωπική εξουσιοδότηση που κατείχε ο Κ1 από τον τότε Προέδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, τεκμήριο 69, για προσέλκυση ξένων επενδύσεων στην Κύπρο, δεν μπορεί, εν τη ορθή της εννοία, να ίσχυε εν προκειμένω όπου η επιδίωξη των Κ1 και Κ2, δεν ήταν απλώς η προσέλκυση της επένδυσης του NG στη Δημοκρατία, αλλά η εξασφάλιση παράτυπου πλεονεκτήματος από τον Όμιλο εταιρειών του Κ2 και η πολιτογράφηση του NG παρά τη μη συνδρομή βασικού όρου του ΚΕΠ, ως απαραίτητη προϋπόθεση ή όρος απαράβατος για την επένδυση. Και το τεκμήριο 69 δεν μπορεί να ίσχυε μόνο για πελάτες του Κ2, για τους οποίους ο Κ1 έπαιρνε κατ΄ αποκλειστικότητα τηλέφωνο τον ΜΚ10. 

 

Δεν άρμοζε, λοιπόν, στη θέση ούτε του Κ1 ούτε του Κ2, ή στο υψηλό τους αξίωμα, να ζητούν επανεξέταση από τον ΜΚ10, ο οποίος δεν λάμβανε μέρος σε κανένα στάδιο της διαδικασίας εξέτασης και έγκρισης αιτήσεων κατ΄εξαίρεση πολιτογράφησης, εκ μέρους και για λογαριασμό ενός συγκεκριμένου επενδυτή στο ΚΕΠ και πελάτη του Κ2, ο οποίος είχε ήδη καθηκόντως απορριφθεί από τον Υπουργό Εσωτερικών.

 

Παρόλο που δεν έχει σημασία για την τέλεση του αδικήματος, αναφέρω ότι εν προκειμένω υπάρχει μαρτυρία ότι ο επηρεασμός επί του ΜΚ10 ασκήθηκε από τον Κ1, αφού ο Κ1 μίλησε τηλεφωνικώς στις 18.4.2019 με τον ΜΚ10 παραπονούμενος για την απόρριψη της αίτησης του NG και αργότερα ο Κ1 του έστειλε και το αίτημα του NG γραπτώς στο φαξ, το οποίο ο ΜΚ10 προώθησε στην ΜΚ11. Παρόλο που η ΜΚ11 στο σημείωμά της ήταν αρνητική στην έγκριση του αιτήματος λόγω μη πλήρωσης της προϋπόθεσης της κατοχής άδειας παραμονής, εντούτοις ο ΜΚ13 ενέκρινε το αίτημα -χωρίς το Δικαστήριο να έχει ενώπιον του αξιόπιστη μαρτυρία ως προς το γιατί και πώς τούτο έγινε - με αποτέλεσμα η επιδίωξη του NG να πραγματοποιηθεί και να πολιτογραφηθεί ως Κύπριος πολίτης.

 

Τα πιο πάνω, εξ αντικειμένου, δεν μπορεί να έγιναν από τους Κ1 και Κ2 με οποιοδήποτε άλλο τρόπο παρά σκόπιμα. Δεν μπορεί να έγιναν ούτε αθώα, ούτε αμελώς. Ο ισχυρισμός εκ μέρους του Κ1 ότι δεν υπάρχει τίποτε το μεμπτό στο να ζητεί ενημέρωση ως προς την πορεία μίας αίτησης, δεν ευσταθεί. Αφενός ο Πρόεδρος της Βουλής, που δεν έχει θεσμικό ρόλο στο ΚΕΠ, ζήτησε επανεξέταση, κατόπιν απόρριψης του Υπουργού Εσωτερικών, από τον ΜΚ10, ο οποίος επίσης δεν έχει αρμοδιότητα στην εξέταση αιτήσεων πολιτογράφησης. Αφετέρου, ο ισχυρισμός περί απλής αναζήτησης ενημέρωσης τέθηκε σχετικά με την περίπτωση Ζ, όχι την περίπτωση NG που αφορά η τρίτη κατηγορία.

 

Ούτε και μπορούσε η αναζήτηση λεπτομερειών για την πορεία της αίτησης από την ΜΚ11 ή το προφορικό παράπονο που ο Κ1 έκανε στον ΜΚ10 και αργότερα η αποστολή του φαξ ημερομηνίας 18.4.19, να θεωρηθεί ως lobbying εν τη ορθή εννοία του όρου και της Σύμβασης. Το lobbying είναι νόμιμο, γίνεται από εκπροσώπους ομάδας ειδικού ενδιαφέροντος υπέρ ενός σκοπού, όχι ενός ατόμου. Διέπεται δε από τον περί της Διαφάνειας στις Διαδικασίες Λήψης Δημοσίων Αποφάσεων, Ν.20(Ι)/2022 και τους Κανονισμούς ΚΔΠ 118/2023.

 

Ούτε θεωρώ ότι βρίσκουν έρεισμα στα ενώπιον μου στοιχεία οι ισχυρισμοί του Κ2 ότι δεν γνώριζε τί ο ΑΠ, δικηγόρος του και ταυτόχρονα δικηγόρος του NG, έπραττε στην υπόθεση, ούτε γνώριζε το περιεχόμενο ή τη σημασία των εγγράφων που υπέγραψε. Δεν δύναται να συναχθεί άλλο λογικό συμπέρασμα εκτός από τη γνώση του Κ2 από την, αναντίλεκτη, υπογραφή εξ αυτού των αγοραπωλητηρίων, των βεβαιώσεων είσπραξης ημερ. 14.1.19 και της Συμφωνίας Κράτησης. Δεν έχω αμφιβολία ότι ο Κ2, πετυχημένος επιχειρηματίας στον τομέα ανάπτυξης γης για χρόνια, γνώριζε τι υπέγραφε, για ποιο σκοπό θα εισέπραττε δύο εκατομμύρια ευρώ και με ποία προϋπόθεση θα τα εισέπραττε.

 

Θεωρώ πως, κατά τον τρόπο που εξήγησα πιο πάνω, πληρούνται τα συστατικά στοιχεία της τρίτης κατηγορίας σχετικά και με τους δύο Κατηγορούμενους.

 

ΙΒ.       Κατάληξη

 

Για τους λόγους που εξήγησα οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 αθωώνονται στην πρώτη και δεύτερη κατηγορία, ενώ και οι δύο Κατηγορούμενοι καταδικάζονται στην τρίτη κατηγορία στο κατηγορητήριο.

 

Ως κατακλείδα, οφείλω να πως το εξής. Εάν δηλώνονταν εν προκειμένω εξ αρχής ως παραδεκτά ή μη αμφισβητούμενα γεγονότα, αυτά που εν τέλει και μέσα από τη διαδικασία ακρόασης προέκυψαν ως παραδεκτά ή μη αμφισβητούμενα, ο χρόνος ολοκλήρωσης της ακρόασης θα ήταν κατά πολύ μικρότερος. Ο δικαστικός χρόνος είναι δημόσιος χρόνος. Όσος χρόνος εξοικονομηθεί από μία υπόθεση, αναλογεί σε άλλη. Οι δικηγόροι, ως συλλειτουργοί της δικαιοσύνης οφείλουν να τον περιφρουρούν. Προτρέπονται στο μέλλον να προβαίνουν στις αναγκαίες ενέργειες, ώστε να το πράττουν.

 

 

 

(Υπ.) Μ. Κ. Λοΐζου, Α.Ε.Δ.

 

 

ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ