ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΣΥΝΘΕΣΗ: Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Π.Ε.Δ.
Ν. Οικονόμου, Α.Ε.Δ.
Α. Λουκά, Ε.Δ.
Αρ. Υπόθεσης: 8627/23
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ν
1. Τ.Π.Ε.
2. Χ.Γ.
3. Β.Π.
Ημερομηνία: 28 Απριλίου 2026.
Εμφανίσεις:
Για την Κατηγορούσα Αρχή: Κα Κρ. Κυθραιώτου για τονΓενικό Εισαγγελέα
Για τον Κατηγορούμενο 1: Αυτοπροσώπως
Για τον Κατηγορούμενο 2: κ. Μαρκίδης
Για την Κατηγορούμενη 3: Αυτοπροσώπως
Κατηγορούμενοι 1, 2 και 3 παρόντες
-------------------------------------
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
(Αίτημα Προσθήκης Μαρτύρων στο Κατηγορητήριο)
1. Με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας της MK 10, η εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής ζήτησε την προσθήκη, στους υφιστάμενους 97, 17 μαρτύρων στο κατηγορητήριο.
2. Ο κατηγορούμενος 1 ήγειρε ένσταση σε σχέση με την προσθήκη τεσσάρων από τους μάρτυρες. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου 2 και η κατηγορούμενη 3 προέβαλαν ένσταση στο σύνολο του αιτήματος.
3. Η εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής στήριξε το αίτημά της στο άρθρο 111 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155 («ΠΔ») και σε νομολογία επί του θέματος [βλ., Τ. Ηλιάδη & Ν. Γ. Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης (Β’ Έκδοση, Hippasus, Λευκωσία 2016) σελ. 629, Γεωργίου v Δημοκρατίας (2007) 2 ΑΑΔ 618, Θεοχάρους v Δημοκρατίας (2008) 2 ΑΑΔ 22, ΓΕ v ΔΚ (2012) 2 ΑΑΔ 440 και Νικολάου v Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 125/2021, 14/3/2024 (Εφ)].
4. Παρουσίασε στο Δικαστήριο έγγραφη ειδοποίηση που δόθηκε 21/4/2026 στην Υπεράσπιση δυνάμει του άρθρου 111 ΠΔ. Πέραν των συνόψεων της μαρτυρίας του καθενός από αυτούς επισυνάπτονται οι καταθέσεις ή οι εκθέσεις που τους αφορούν. Αφορά στο σύνολο όπως αναφέρθηκε 17 μάρτυρες.
5. Η εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής προς υποστήριξη του αιτήματος παρέδωσε γραπτή αγόρευση. Προφορικά προέβη σε περαιτέρω επεξηγήσεις και επισημάνσεις. Οι κυριότερες θέσεις της συνοψίζονται ως ακολούθως:
(1) Το άρθρο 111 ΠΔ αποτελεί τη βάση του αιτήματος, επιβάλλοντας την επίδοση γραπτής ειδοποίησης στην Υπεράσπιση με το όνομα του μάρτυρα και την ουσία της μαρτυρίας του. Οι τυπικές προϋποθέσεις έχουν ικανοποιηθεί πλήρως, καθώς έχουν παραδοθεί ειδοποιήσεις, καταθέσεις και σχετικά τεκμήρια.
(2) Σύμφωνα με τη νομολογία, το Δικαστήριο αποφασίζει με γνώμονα το εάν η προσθήκη παραβλάπτει το δικαίωμα των κατηγορουμένων για δίκαιη δίκη. Η ανάγκη να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου το σύνολο της αναγκαίας μαρτυρίας για ορθή αξιολόγηση των γεγονότων εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και δεν παραβλάπτει δυσμενώς τα δικαιώματα των κατηγορουμένων. Υποστηρίζεται ότι η Υπεράσπιση, πλην του μάρτυρα στην ειδοποίηση 17, γνώριζε το υλικό πριν την έναρξη της δίκης και μέρος αυτού έχει ήδη χρησιμοποιηθεί στη διαδικασία χωρίς ένσταση.
(3) Η μαρτυρία είναι ουσιώδης. Αφορά επιστημονικές εξετάσεις, τηλεπικοινωνιακά δεδομένα και κρίσιμα γεγονότα που αμφισβητήθηκαν. Για ορισμένους μάρτυρες (όπως οι 8 και 15 στην ειδοποίηση), η μαρτυρία χαρακτηρίζεται ως τυπική/διαδικαστική, καθώς αφορά μόνο τη διακίνηση και φύλαξη τεκμηρίων (chain of custody).
(4) Υποστήριξε ότι το αίτημα δεν υποβλήθηκε με καθυστέρηση, λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα της υπόθεσης – φόνος εκ προμελέτης – και το γεγονός ότι ο νόμος δεν θέτει αυστηρό χρονικό περιορισμό. Η δίκη βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο όσον αφορά τον αριθμό των μαρτύρων (έχουν καταθέσει 10 από τους 97). Το ζήτημα κρίνεται, ανέφερε, στη βάση των δεδομένων της υπόθεσης.
(5) Εισηγήθηκε ότι τυχόν έγκριση για προσθήκη των συγκεκριμένων μαρτύρων δεν θα επηρεάσει δυσμενώς τα δικαιώματα των κατηγορουμένων. Αντιθέτως, τυχόν απόρριψη του αιτήματος πιθανόν να θέσει την πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής σε μειονεκτική θέση και να εμποδίσει να ακουστεί ουσιώδης μαρτυρία η οποία θα οδηγήσει ουσιαστικά στην ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη δεν κρίνεται, ανέφερε, αποσπασματικά ή αφηρημένα (in abstracto) (παρέπεμψε σχετικά στην Πολυδώρου v Δημοκρατίας, Ποινική Εφεση 141/2017, 31/5/2019), ECLI:CY:AD:2019:B202.
6. Ο κατηγορούμενος 1 ανέφερε ότι είχε ένσταση στην προσθήκη των μαρτύρων στην ειδοποίηση 4, 8, 14 και 17.
7. Σύμφωνα με την Κατηγορούσα Αρχή:
(1) Ο [ ] (μάρτυρας 4 στην ειδοποίηση), του Εργαστηρίου Φωτογραφίας, Εικόνας και Γραφικών της ΥΠ.ΕΓ.Ε θα καταθέσει έκθεση πραγματογνωμοσύνης. Αφορά την ανάλυση εξωτερικών σκληρών δίσκων (usb) ΚΚΒΠ που μεταφέρθηκαν από τα κλειστά κυκλώματα της επαρχίας Λευκωσίας και που παρουσιάστηκαν ήδη στο Δικαστήριο από τον ΜΚ 8. Ο κατηγορούμενος 1, ανέφερε, υπέβαλε στον ΜΚ 8 ότι είχε επέμβει σε ΚΚΒΠ.
(2) Ο [ ] (μάρτυρας 8 στην ειδοποίηση) του ΤΑΕ Λεμεσού θα καταθέσει σε σχέση με τη διακίνηση τεκμηρίων που παραδόθηκαν σ’ αυτόν από τον ΜΚ 6.
(3) Η [ ] (μάρτυρας 14 στην ειδοποίηση) θα δώσει μαρτυρία σε σχέση με τη διαμονή του [ΑΠ] σε ξενοδοχείο και των στοιχείων που έδωσε για την κράτηση. Η μαρτυρία της αφορά αντίκρουση ισχυρισμού ότι ο [ΑΠ] χρησιμοποιούσε πλαστό διαβατήριο για κρατήσεις σε ξενοδοχεία.
(4) Ο [ ] (μάρτυρας 17 στην ειδοποίηση) θα καταθέσει σε σχέση με την κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία, ημερομηνίας 13/11/24, η οποία, ως αναφέρει η εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής, εκ παραδρομής, δεν είχε προηγουμένως παραδοθεί στην Υπεράσπιση. Η εν λόγω κατάθεση, ανέφερε, δεν σχετίζεται με τη μαρτυρία των μαρτύρων που έχουν ήδη καταθέσει, ούτε επηρεάζει την μέχρι τώρα προσκομισθείσα μαρτυρία. Επισημαίνεται επίσης ότι η κατάθεση λήφθηκε από τον Υπαστυνόμο [ ], ο οποίος δεν έχει ακόμη καταθέσει και αναμένεται να είναι μεταξύ των τελευταίων, αν όχι ο τελευταίος, μάρτυρας της Κατηγορούσας Αρχής. Πρόκειται ως έχουμε αντιληφθεί για οδηγό ταξί ο οποίος θα κάνει συγκεκριμένη αναφορά σε λεχθέντα του κατηγορούμενου 1.
8. Η θέση του κατηγορούμενου 1 ήταν ότι η προσθήκη των εν λόγω μαρτύρων στην ουσία γίνεται κακόπιστα ενώ αμφισβήτησε και την ποιότητα της μαρτυρίας. Συγκεκριμένα:
(1) Αναφορικά με τον [ ] (μάρτυρα 17 στην ειδοποίηση), ο οποίος είναι οδηγός ταξί, ανέφερε ότι η κατάθεση φέρεται να λήφθηκε 13/11/2024, 19 μήνες μετά τη σύλληψη του κατηγορουμένου 1 και ότι δεν ήταν δυνατό να θυμόταν τον κατηγορούμενο 1.
(2) Σε σχέση με τον [ ] (μάρτυρας 4 στην ειδοποίηση) ανέφερε ότι δεν είχε να προσθέσει τίποτε σε σχέση με τη μαρτυρία του ΜΚ 8, ο οποίος κατά τη θέση του κρατούσε τα τεκμήρια για πάνω από ένα μήνα πριν τα παραδώσει.
(3) Ο [ ] (μάρτυρας 8 στην ειδοποίηση) δεν προέβη σε γραπτή κατάθεση σε σχέση με την παραλαβή των τεκμηρίων. «Θα δώσει την κατάθεσή του τώρα;» διερωτήθηκε, «Ότι δεν υπάρχει κενό στη διακίνηση τεκμηρίων;».
(4) Τέλος για τη [ ] (μάρτυρας 14 στην ειδοποίηση) ανέφερε ότι η μαρτυρία της δεν είναι σχετική αφού αφορούσε χρόνο που ο [ΑΠ] δεν ήταν καταζητούμενο πρόσωπο.
9. Ο κ. Μαρκίδης, για τον κατηγορούμενο 2, αν και συμφώνησε ότι το άρθρο 111 ΠΔ δίνει τη διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριό να αποφασίσει τη συμπερίληψη ή την προσθήκη μαρτύρων επί του κατηγορητηρίου, προέβαλε ότι σε αυτήν την περίπτωση η αίτηση έπληττε το δικαίωμα του κατηγορούμενου 2 (αλλά και του κατηγορούμενου 1) σε δίκαιη δίκη. Ο κατηγορούμενος 2, ανέφερε, είναι υπό κράτηση για περίπου τρία χρόνια. Αυτή η προσθήκη, έχοντας ως δεδομένο τον ρυθμό εκδίκασης, θα παρατείνει την κράτησή του για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Υποστήριξε ότι οι προτεινόμενοι μάρτυρες έπρεπε να είναι ήδη στο κατηγορητήριο.
10. Η κατηγορούμενη 3 έφερε ένσταση αναφέροντας ότι θα προκληθεί περαιτέρω καθυστέρηση στη δίκη με τη συνεχή προσθήκη μαρτύρων.
11. Σημειώνουμε ότι οι υπόλοιποι προτεινόμενοι μάρτυρες θα καταθέσουν σε σχέση με τηλεπικοινωνιακά δεδομένα (1 και 2) και εκθέσεις που ετοίμασαν ή έγγραφα τα οποία είναι ήδη τεκμήρια στην υπόθεση (3, 5, 6, 7, 9, 11, 12 και 16). Ο μάρτυρας 10, (Γενικό Χημείο) σε σχέση με εκθέσεις που ετοίμασε για τεκμήρια που αναλύθηκαν στο σημείο του εμπρησμού και για ανίχνευση υπολειμμάτων εκπυρσοκρότησης όπλου, ο μάρτυρας 13 (Εργαστήριο Δακτυλοσκοπίας), εκθέσεις που ετοίμασε σε σχέση με εντοπισμό δακτυλικών αποτυπωμάτων και η μάρτυρας 15 (ΑΔΕ Λεμεσού) θα καταθέσει για διακίνηση τριών τεκμηρίων.
12. Σύμφωνα με το άρθρο 111 ΠΔ:
Νοείται ότι δεν απαιτείται τέτοια ειδοποίηση αν ο μάρτυρας που θα κληθεί είναι-
(α) συγκατηγορούμενος ο οποίος έχει ήδη αθωωθεί ή καταδικαστεί·
(β) πρόσωπο που καλείται μόνο για να αποδείξει ότι μάρτυρας του οποίου το όνομα οπισθογραφήθηκε στο κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείου δεν δύναται να προσαχθεί κατά τη δίκη·
(γ) μάρτυρας του οποίου η μαρτυρία είναι τυπικού χαρακτήρα·
(δ) μάρτυρας, της μαρτυρίας του οποίου ο κατήγορος έλαβε γνώση την ημέρα κατά την οποία καλείται ο μάρτυρας.»
13. Η Κατηγορούσα Αρχή μπορεί, βάσει του άρθρου 111 ΠΔ, να καλέσει πρόσθετους μάρτυρες νοουμένου ότι δίδει προς τούτο στον κατηγορούμενο ή στον δικηγόρο του γραπτή ειδοποίηση που περιέχει το όνομα του μάρτυρα που θα κληθεί και την ουσία της μαρτυρίας που θα παραθέσει. Δεν απαιτείται τέτοια ειδοποίηση αν ο μάρτυρας που θα κληθεί είναι συγκατηγορούμενος που έχει ήδη αθωωθεί ή καταδικαστεί ή είναι πρόσωπο που θα κληθεί αποκλειστικώς για να αποδείξει ότι μάρτυρας του οποίου το όνομα οπισθογραφήθηκε στο κατηγορητήριο δεν δύναται να προσαχθεί στη δίκη, ή μάρτυρας του οποίου η μαρτυρία είναι τυπικού χαρακτήρα ή ακόμη και μάρτυρας για τη μαρτυρία του οποίου η Κατηγορούσα Αρχή έμαθε τη μέρα που υποβάλλει το σχετικό αίτημα (βλ. Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, ανωτέρω, σελ. 629).
14. Η διαδικασία κλήτευσης πρόσθετων μαρτύρων πρέπει να γίνεται με φειδώ και όχι να παίρνει μεγάλη έκταση σε σύγκριση με τη μαρτυρία που είχε υπόψη του ένας κατηγορούμενος με βάση το μαρτυρικό υλικό με το οποίο παραπέμφθηκε σε δίκη (βλ. Θεοχάρους v Δημοκρατίας (2008) 2 ΑΑΔ 22, 50).
15. Η κλήση επιπρόσθετων μαρτύρων από την Κατηγορούσα Αρχή, θα πρέπει να εξετάζεται στη βάση των γεγονότων της κάθε περίπτωσης, με κρίσιμο γνώμονα το αν η έγκριση τους παραβλάπτει το δικαίωμα του κατηγορουμένου για δίκαιη δίκη (βλ. ΓΕ v ΔΚ (2012) 2 ΑΑΔ 440, 448). Η συνεχής προσθήκη μαρτύρων προς κάλυψη υποτιθέμενων κενών στην υπόθεση είναι γενικώς ανεπιθύμητη (βλ. ΔΚ, ανωτέρω, σελ. 448). Η σημασία διασφάλισης των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου για δίκαιη δίκη τονίστηκε στην Mattoccia v Italy, Αρ. Υπόθεσης 23969/94, 25/7/2000, §§ 67 – 72, όπου οι ασάφειες στο κατηγορητήριο και οι συνεχείς μεταβολές στη μαρτυρία και προσθήκες μαρτύρων κατηγορίας είχαν ως αποτέλεσμα να μην μπορεί η Υπεράσπιση να προετοιμαστεί επαρκώς και να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες. Διαπιστώθηκε παράβαση του Άρθρου 6 § 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Υπενθυμίζουμε ότι, στο κοινοδίκαιο, προς διασφάλιση της δίκαιης δίκης το Δικαστήριο δύναται να αποκλείσει μαρτυρία έστω και αν αυτή είναι σχετική και αποδεκτή (relevant and admissible) [βλ. Parris v Δημοκρατίας (1999) 2 ΑΑΔ 186 και R v Sang [1980] AC 402].
16. Έχουμε εξετάσει το αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής σε συνάρτηση με το άρθρο 111 ΠΔ και τη νομολογία επί του θέματος. Καταλήγουμε ως ακολούθως:
(1) Η ειδοποίηση που έχει αποσταλεί από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής είναι σύμφωνη με τις πρόνοιες του άρθρου 111 ΠΔ, δηλαδή περιέχει τα ονόματα των μαρτύρων, σύνοψη της μαρτυρίας που πρόκειται να δοθεί και μάλιστα, όπου υφίσταται ανάγκη, αναφέρεται και στο τεκμήριο που είναι κατατεθειμένο στην υπόθεση. Περαιτέρω, έχουν επισυναφθεί οι καταθέσεις και οι εκθέσεις αυτών.
(2) Πρόκειται για μαρτυρία η οποία ήταν υπόψη των κατηγορουμένων. Ο μόνος μάρτυρας ο οποίος φαίνεται να μην ήταν υπόψη των κατηγορουμένων ήταν ο αναφερόμενος με αρ. 17 για τον οποίο δόθηκε εξήγηση ότι η μη παράδοση της κατάθεσής του που είχε ληφθεί 13/11/2024 οφειλόταν σε παράλειψη. Η προσθήκη του δεν θα προκαλέσει περαιτέρω καθυστέρηση αφού δεν αναμένεται να καταθέσει σε σύντομο χρόνο, θα προηγηθούν δηλαδή άλλοι μάρτυρες, ενώ ο Υπαστυνόμος που έλαβε την κατάθεσή του ακόμη δεν έχει καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου. Τα υπόλοιπα που αναφέρει ο κατηγορούμενος 1 σε σχέση με αυτό τον μάρτυρα είναι ζητήματα αντεξέτασης και αξιολόγησης.
(3) Έχουμε επίσης ικανοποιηθεί ότι οι εν λόγω μάρτυρες που θα προστεθούν αφορούν μάρτυρες των οποίων καταθέσεις ή εκθέσεις είναι ήδη κατατεθειμένες ως τεκμήρια και ότι αφορούν ζητήματα για τα οποία προέκυψε ανάγκη να προστεθούν και από τη γραμμή αντεξέτασης της Υπεράσπισης. Δεν προκύπτει εκ πρώτης όψεως να μεταβάλλεται η υπόθεση που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι κατηγορούμενοι.
17. Ως προς τα όσα ανέφεραν οι κατηγορούμενοι 2 και 3 δεν έχει τεθεί κατά τρόπο συγκεκριμένο πως θα επηρεαστούν τα δικαιώματά τους σε δίκαιη δίκη. Σε κάθε περίπτωση είναι αντιληπτό ότι θα υπάρξει επέκταση του χρόνου εκδίκασης με την προσθήκη τους, αυτό όμως από μόνο του δεν οδηγεί σε μόνο συμπέρασμα ότι η παράταση του χρόνου εκδίκασης θα παραβιάσει και τα δικαιώματά τους. Παρά τον αριθμό των μαρτύρων που ζητείται να προστεθούν δεν διαφαίνεται η μαρτυρία τους να είναι ιδιαίτερα εκτενής. Αφορά στην όψη της περιορισμένης φύσεως ζητήματα. Πρόκειται για υπόθεση φόνου εκ προμελέτης με πολλούς μάρτυρες, ογκωδέστατο αποδεικτικό υλικό το οποίο αμφισβητείται στο σύνολό του.
18. Ως εκ τούτου το αίτημα εγκρίνεται.
(Δίδονται οδηγίες για την προσθήκη των ονομάτων τους)
(Υπ.) Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Π.Ε.Δ.
(Υπ.) Ν. Οικονόμου, Α.Ε.Δ.
(Υπ.) Α. Λουκά, Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο