ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

EΝΩΠΙΟΝ:    Λ. Μάρκου, Π.Ε.Δ.

                     Ν. Φακοντής, Ε.Δ.

                     Θ. Συμεωνίδης, Ε.Δ.

     Αρ. Υπόθεσης: 2851/25

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

v.

1. N. K.

           2. I. T.

3. S. A. M 

         Κατηγορούμενoι 

Ημερομηνία: 25.09.2026 

Εμφανίσεις:

Για Δημοκρατία: κα. Νικολέτα Παπούτσα

Για Κατηγορούμενο 1: κα. Ιωσηφίνα Ιωάννου

Για Κατηγορούμενο 2: κα. Παναγιώτα Σιαηλή

Κατηγορούμενοι 1 & 2: Παρόντες 

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ

(αίτηση για τροποποίηση κατηγορητηρίου)

 

Η υπό εξέταση υπόθεση περιλαμβάνει συνολικά 4 ανακριτικούς φακέλους οι οποίοι έτυχαν διερεύνησης από το Τμήμα Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων Πάφου. 

Στις 04.08.2026 οι κατηγορίες που αφορούσαν τον κατηγορούμενο 3 αναστάλθηκαν.

Η υπόθεση παρέμεινε προς εκδίκαση στον βαθμό και την έκταση που αφορά πλέον τους κατηγορούμενους 1 και 2.

Κατηγορίες 1 έως 10 τις οποίες οι κατηγορούμενοι 1 & 2 αντιμετωπίζουν από κοινού.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο του κατηγορητηρίου καταλογίζεται στους κατηγορούμενους 1 & 2 ότι αυτοί στις 30.04.2025 αποπειράθηκαν να φονεύσουν τον G. A. (2^η Κατηγορία), τον λήστεψαν με την χρήση βίας (3^η Κατηγορία), τον απήγαγαν με σκοπό να τον υποβάλουν σε βαριά σωματική βλάβη (4^η Κατηγορία) ενώ του προκάλεσαν πραγματική σωματική βλάβη (10^η Κατηγορία). Επίσης τους καταλογίζεται το αδίκημα της παράνομης κατοχής και μεταφοράς πυροβόλου όπλου κατηγορίας Β (5^η & 6^η Κατηγορία) καθώς και της κατοχής, μεταφοράς και χρήσης εκρηκτικών υλών (7^η, 8^η & 9^η Κατηγορία). Τέλος με την 1^η κατηγορία τους καταλογίζεται το αδίκημα της συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος αναφορικά με τις κατηγορίες 2 έως 9.

Κατηγορίες 11 έως 19 τις οποίες οι κατηγορούμενοι 1 & 2 αντιμετωπίζουν από κοινού, καθώς επίσης και τις κατηγορίες 20 & 21 που αντιμετωπίζει μόνο ο κατηγορούμενος 1.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο του κατηγορητηρίου καταλογίζεται στους κατηγορούμενους 1 & 2 ότι αυτοί στις 28.04.2025 λήστεψαν με την χρήση πραγματικής βίας τους M. A. T. και D.A.P (12^η Κατηγορία), τους απήγαγαν (13^η Κατηγορία) και τους τραυμάτισαν (16^η Κατηγορία), ήταν οπλισμένοι με μαχαίρι (14^η Κατηγορία), το οποίο μετέφεραν εκτός της κατοικίας ή της αυλής τους (18^η Κατηγορία), εισήλθαν ένοπλοι σε ξένη περιουσία με σκοπό την κλοπή (15^η Κατηγορία), έχοντας τα πρόσωπα τους καλυμμένα με προσωπίδα με σκοπό την διάπραξη κλοπής (17^η Κατηγορία) και προκαλώντας κακόβουλη βλάβη (19^η Κατηγορία). Τέλος με την 11^η κατηγορία τους καταλογίζεται το αδίκημα της συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος αναφορικά με τις κατηγορίες 12 έως 17.

Στον κατηγορούμενο 1 καταλογίζονται τα αδικήματα της παράνομης κατοχής περιουσίας η οποία ήταν στην κατοχή του στις 25.05.2025 (20^η Κατηγορία) και στις 29.04.2025 (21^η Κατηγορία).

Κατηγορίες 22 και 23 τις οποίες αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος 1.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο του κατηγορητηρίου καταλογίζεται στον κατηγορούμενο 1 ότι αυτός στις 05.05.2025 διέρρηξε την κατοικία της A. P.S. κατά την διάρκεια της νύχτας (22^η Κατηγορία), έχοντας το πρόσωπο του καλυμμένο με προσωπίδα (23^η Κατηγορία). 

Κατηγορίες 24 μέχρι και 28 τις οποίες οι κατηγορούμενοι 1 & 2 αντιμετωπίζουν από κοινού, καθώς επίσης και την 29^η κατηγορία που αντιμετωπίζει μόνο ο κατηγορούμενος 1.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο του κατηγορητηρίου καταλογίζεται στους κατηγορούμενους 1 & 2 ότι αυτοί στις 10.05.2025 είχαν στην κατοχή τους διαρρηκτικά εργαλεία κατά την διάρκεια της ημέρας (25^η Κατηγορία), συνωμότησαν για την διάπραξη του αδικήματος της 25^ης κατηγορίας (24^η Κατηγορία), μετέφεραν μαχαίρι εκτός της κατοικίας ή της αυλής τους (27^η Κατηγορία), κατείχαν παράνομη περιουσία (28^η Κατηγορία) και ότι συνωμότησαν μεταξύ τους για την διάπραξη των αδικημάτων που περιλαμβάνονται στις κατηγορίες 27 και 28 (26^η Κατηγορία).

Τέλος στον κατηγορούμενο 1 καταλογίζεται το αδίκημα της αντίστασης κατά την νόμιμη σύλληψη (29^η Κατηγορία).  

Η ακρόαση της υπόθεσης είχε προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 11.09.2026. Κατά την συγκεκριμένη ημερομηνία και πριν την έναρξη της ακρόασης, η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής υπέβαλε στο Δικαστήριο αίτημα για την τροποποίηση του κατηγορητηρίου και συγκεκριμένα την προσθήκη δύο νέων κατηγοριών ως ακολούθως:

ΕΚΘΕΣΗ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ

Αρ. Κατηγορίας 31

Τραυματισμός και ανάλογες πράξεις, κατά παράβαση του άρθρου 234(α) του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154.

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ

Ο κατηγορούμενος 1, κατά τον χρόνο και τόπο που αναφέρεται στην 1^η κατηγορία, παράνομα τραυμάτισε με τη χρήση πυροβόλου όπλου τον G. A. από την Αρμενία και τώρα στην Πάφο.

ΕΚΘΕΣΗ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ

Αρ. Κατηγορίας 32

Πράξεις που σκοπεύουν την πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης κατά παράβαση του άρθρου 228(α) του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154.

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΔΙΚΗΜΑΤΟΣ

Οι κατηγορούμενοι 1 και 2 κατά τον χρόνο και τόπο που αναφέρεται στην 1^η κατηγορία, με σκοπό την πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης του G. A από την Αρμενία και τώρα στην Πάφο τραυμάτισαν τον πιο πάνω.

Οι κατηγορίες αυτές, ως αναφέρθηκε από την συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής, αφορούν ουσιαστικά τον πρώτο ανακριτικό φάκελο και συγκεκριμένα εμπίπτουν στα πλαίσια της μαρτυρίας που διέπει τις κατηγορίες 1 έως 10 που αναφέρονται ανωτέρω.

Ουσιαστικά ως έχει διευκρινιστεί από την κα. Παπούτσα παρά το γεγονός ότι στο υφιστάμενο κατηγορητήριο για την ίδια παράνομη πράξη έχει συμπεριληφθεί εναντίον των κατηγορούμενων 1 & 2 τόσο το αδίκημα της απόπειρας φόνου (2^η Κατηγορία) όσο και το αδίκημα της επίθεσης προκαλούσας πραγματικής σωματικής βλάβης με φερόμενο θύμα τον G. A. (10^η Κατηγορία), η Κατηγορούσα Αρχή επιθυμεί πριν την έναρξη της ακρόασης να συμπεριλάβει για την ίδια πράξη ως νέες κατηγορίες και κατά τρόπο διαζευκτικό, εναντίον των κατηγορουμένων 1 & 2 και το αδίκημα των πράξεων που σκοπεύουν την πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης (32^η Κατηγορία) καθώς και εναντίον του κατηγορούμενου 1 το αδίκημα του τραυματισμού (31^η Κατηγορία).

Η συνήγορος του κατηγορούμενου 2 δήλωσε ότι δεν είχε ένσταση στην αιτούμενη τροποποίηση. Η συνήγορος του κατηγορούμενου 1 ζήτησε χρόνο να μελετήσει το αίτημα και να τοποθετηθεί σχετικά στις 15.09.2026 που ορίστηκε εκ νέου η υπόθεση προς το σκοπό αυτό. Εν τέλει στις 15.09.2026 ενημέρωσε το Δικαστήριο ότι ενίσταται στο αίτημα για προσθήκη των κατηγοριών. 

Προς υποστήριξη του αιτήματος τροποποίησης η κα Παπούτσα επικαλέστηκε την δυνατότητα που παρέχεται από το άρθρο 83 της Ποινικής Δικονομίας Κεφ. 155. Σημείωσε πως οι κατηγορίες οι οποίες επιχειρούνται να προστεθούν προκύπτουν από την υπάρχουσα μαρτυρία η οποία είναι γνωστή στην υπεράσπιση, ενώ το αίτημα για την προσθήκη τους γίνεται πριν την έναρξη ακρόασης της υπόθεσης, έτσι ώστε οι κατηγορούμενοι να γνωρίζουν ακριβώς για τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν και να μπορούν να παρουσιάσουν κατάλληλα την υπεράσπιση τους. Εξέφρασε την άποψη ότι η προσθήκη των κατηγοριών δεν προκαλεί οποιαδήποτε σύγχυση ή δυσμένεια στους κατηγορούμενους, ενώ σε σχέση με την δυνατότητα συνύπαρξης διαζευκτικών κατηγοριών για την ίδια παράνομη πράξη, παρέπεμψε το Δικαστήριο στα αποφασισθέντα στην Ποινική Έφεση Αρ. 106/2023, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v Χαράλαμπου Χαραλαμπους, ημερ. 29.06.2026 και στην Ποινική Έφεση Αρ. 215/2007, Νιόβη Παρούτη v Δημοκρατίας, ημερ. 10.09.2009 στις οποίες αποφασίστηκε πως δεν είναι απαγορευτική η συμπερίληψη για την ίδια παράνομη πράξη χωριστών κατηγοριών (ακόμη και διαζευκτικής φύσεως όπως δηλαδή και στην υπό εξέταση περίπτωση) αφού στο τέλος της ημέρας είναι το Δικαστήριο που θα αποφασίσει για το ποια κατηγορία αποδεικνύεται με βάση την μαρτυρία. Τόνισε, πως η συμπερίληψη διαφορετικών αδικημάτων, για την ίδια πράξη, δεν απαγορεύεται, ούτε προκαλεί πολλαπλότητα του κατηγορητηρίου. Μάλιστα με βάση την νομολογία στην οποία αναφέρθηκε τέτοια ενέργεια είναι τόσο επιθυμητή όσο και επιτρεπτή.   

Από την αντίπερα όχθη, η κα. Ιωάννου, παρά το γεγονός ότι συμφώνησε πως είναι δικαίωμα του Γενικού Εισαγγελέα να προβεί σε τέτοιο αίτημα, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα και την ύπαρξη διακριτικής ευχέρειας από πλευράς Δικαστηρίου να προσθέσει κατηγορίες οι οποίες προκύπτουν από το υφιστάμενο μαρτυρικό υλικό όταν αυτό είναι αναγκαίο, παρόλα αυτά προς υποστήριξη της ένστασης της, επικαλέστηκε την ύπαρξη ιδιομορφίας στην υπό εξέταση υπόθεση. Αναφέρθηκε στην διαφορετική νοητική κατάσταση που θα πρέπει να αποδειχθεί σε κάθε ένα από τα 4 αδικήματα τα οποία πλέον θα προσάπτονται στον κατηγορούμενο 1 (νοουμένου ότι επιτραπεί η τροποποίηση) και τα οποία αφορούν την ίδια κατ΄ ισχυρισμό παράνομη πράξη, με αποτέλεσμα να διευρύνεται το mens rea που προωθείται στην υπό εξέταση υπόθεση, όπως και τα περιστατικά της, επηρεάζοντας με αυτό τον τρόπο δυσμενώς τον κατηγορούμενο, την υπεράσπιση του και γενικά τις θέσεις του αφού δεν θα είναι ξεκάθαρο για το τί τελικά αυτός αντιμετωπίζει. Έθεσε μάλιστα το ερώτημα κατά πόσον θα πρέπει κάθε φορά να τίθενται θέσεις από πλευράς υπεράσπισης στους μάρτυρες κατηγορίας για την νοητική κατάσταση για κάθε ένα από τα ξεχωριστά αδικήματα τα οποία παρουσιάζουν μεταξύ τους διαφορές.

Διερωτήθηκε η συνήγορος, ποιος ο λόγος να περιληφθούν τέσσερα διαφορετικά αδικήματα για την ίδια παράνομη πράξη, από την στιγμή που δεν θα μπορεί ούτως ή άλλως να υπάρξει καταδίκη σε όλα τα αδικήματα, θεωρώντας μάλιστα πως η προσπάθεια συμπερίληψης νέων κατηγοριών για τα ίδια κατ΄ ισχυρισμό γεγονότα και ότι η περαιτέρω προώθηση της υπόθεσης με το συγκεκριμένο πλέον περιεχόμενο αποτελεί κατάχρηση της διαδικασίας.  

Μάλιστα εξέφρασε την θέση ότι σε περίπτωση έγκρισης της αιτούμενης προσθήκης θα έχει ως αποτέλεσμα να εκτροχιάζεται η υπόθεση και να διευρύνονται τα επίδικα ζητήματα. Σημείωσε περαιτέρω με επίκληση την υπόθεση AKRITAS v REPUBLIC (1954) XXI CLR 110, ότι ως θέμα αρχής είναι ανεπιθύμητο να περιλαμβάνονται στο ίδιο κατηγορητήριο μεγάλος αριθμός κατηγοριών και γενικά να υπάρχει υπερφόρτωση (overloading) του κατηγορητηρίου.

Για σκοπούς της παρούσας απόφασης έχουμε υπόψη το σύνολο της επιχειρηματολογίας που έχει τεθεί ενώπιον μας από τους συνηγόρους των διαδίκων.

Νομική Βάση:

Τα άρθρα 83, 84 και 85 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 δίδουν ευρείες εξουσίες στο Δικαστήριο να μεταβάλλει κατηγορητήρια, δηλαδή είτε να τροποποιεί τις λεπτομέρειες τους ή να αντικαθιστά ή να προσθέτει νέες κατηγορίες όπου τούτο είναι αναγκαίο.

Το άρθρο 83.1 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου έχει ως ακολούθως:

«Όταν, σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης φαίνεται στο Δικαστήριο ότι το κατηγορητήριο είναι ελαττωματικό, είτε ουσιαστικά είτε τυπικά, το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει τέτοιο διάταγμα για τη μεταβολή του κατηγορητηρίου . είτε με τροποποίηση του ή με υποκατάστασή του ή με προσθήκη σε αυτό νέας κατηγορίας ως το Δικαστήριο κρίνει αναγκαίο ώστε να ανταποκρίνεται στα περιστατικά της υπόθεσης».

Στο σύγγραμμα των Λοΐζου και Πική "Criminal Procedure in Cyprus"  στη σελίδα 71, αναφέρονται τα πιο κάτω σε σχέση με την τροποποίηση του κατηγορητηρίου:

"The Criminal Procedure Law, Cap.155 confers wide powers on the court to amend a defective charge during the trial, where the charge or information is defective in substance or in form by the alteration of the charge i.e. by amending either the description of the offence, or the particulars thereto or both, or by substitution or addition of a new count, as the court thinks necessary to meet the circumstances of the case."

Η τροποποίηση κατηγορητηρίου εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου που εξασκείται με γνώμονα την απονομή δικαιοσύνης. Η ανάγκη για τροποποίηση μπορεί να εγερθεί από διάφορους λόγους, όπως:

(α)      για να διορθώσει ασυμφωνία μεταξύ των λεπτομερειών αδικήματος με τη μαρτυρία που ήδη προσφέρθηκε.

(β)      για να δοθούν περαιτέρω και ακριβέστερες λεπτομέρειες ώστε να καταστεί δυνατή η ετοιμασία της υπεράσπισης με βεβαιότητα.

(γ)      για να προστεθεί κατηγορία που να περιλαμβάνει αδίκημα που αποκαλύφθηκε από τη μαρτυρία.

Σκοπός των προνοιών των άρθρων 83, 84 και 85 του Κεφ. 155, είναι να παράσχουν στα Δικαστήρια τη δυνατότητα να απονέμουν δικαιοσύνη στην περίπτωση κατά την οποία απλές παρατυπίες μπορούσαν να οδηγήσουν στην αθώωση κατηγορούμενου παρά την απόδειξη των συστατικών στοιχείων του αδικήματος. Έχει νομολογηθεί ότι ένα κατηγορητήριο μπορεί να θεωρηθεί ως ελαττωματικό όταν δεν περιέχεται σε αυτό κατηγορία για αδίκημα που αποκαλύπτεται στη μαρτυρία ή που το περιεχόμενο του κατηγορητηρίου δεν συνάδει με τη μαρτυρία που δόθηκε στη δίκη. (Βλ. Leonidou v. Police (1987) 2 C.L.R. 96, Αttorney-General v. Kyprianou (1988) 2 C.L.R. 209, Κυριάκου ν. Αστυνομίας (1992) 2 Α.Α.Δ. 458, 464).

Ενδελεχής ανάλυση του όρου «ελαττωματικό κατηγορητήριο» δόθηκε επίσης στην υπόθεση Pouris v. The Rebublic (1983) 2 C.L.R 148. Έγινε από το Εφετείο εκτενής αναφορά στη Αγγλική Νομολογία και υιοθετήθηκε η ερμηνεία που έδωσαν στον όρο οι Αγγλικές αποφάσεις R v. Smith and others 34 Cr. App. R 168 και R v. Martin (1962) 1 Q.B 22.

Βασικό κριτήριο στη μετατροπή ενός κατηγορητηρίου είναι η απουσία δυσμενούς επηρεασμού των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου και γενικού δυσμενούς επηρεασμού στην υπεράσπιση του. Συνήθως η τροποποίηση γίνεται εύκολα στα αρχικά στάδια της δίκης και δυσκολότερη όσο αυτή προχωρεί γιατί τότε η πιθανότητα επηρεασμού της υπεράσπισης του κατηγορουμένου αυξάνεται.

Στο σύγγραμμα  Criminal Procedure in Cyprus (ανωτέρω), σελίδες 71 και 72 αναφέρεται ότι πιθανός επηρεασμός του κατηγορουμένου μπορεί να προκύψει αν ένα εντελώς νέο αδίκημα εμφανίζεται που λογικά δεν αναμενόταν αλλά στην πράξη η τροποποίηση επιτρέπεται με σχετική ευκολία στα πρωταρχικά στάδια της δίκης, με την προϋπόθεση ότι η τροποποίηση σχετίζεται θεματικά με τα αδικήματα που ήδη εμπεριέχονται στο κατηγορητήριο.

Παρεμβάλλεται ότι στη βάση της πιο πάνω νομολογίας, κρίνουμε ότι το υφιστάμενο κατηγορητήριο είναι, υπό την έννοια που αυτή έχει προσδιοριστεί νομολογιακά, “ελαττωματικό”, αφού δεν περιλαμβάνει κατηγορίες για αδικήματα τα οποία, σύμφωνα με τη θέση της Κατηγορούσας Αρχής, αποκαλύπτονται από το ήδη υπάρχον μαρτυρικό υλικό και τα οποία συνιστούν εναλλακτικές εκδοχές της ίδιας παράνομης συμπεριφοράς. Ενεργοποιούνται, λοιπόν, οι πρόνοιες του άρθρου 83 του Κεφ. 155.

Προχωρούμε στην εξέταση του αιτήματος υπό το πρίσμα όσων έχουν υποστηριχθεί ενώπιον μας από αμφότερες τις πλευρές:

Το αίτημα για προσθήκη των κατηγοριών 31 και 32 γίνεται πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Οι προτεινόμενες κατηγορίες στηρίζονται (και αυτό δεν έχει αμφισβητηθεί από πλευράς του κατηγορουμένου 1) στο ίδιο πλαίσιο ισχυριζόμενων γεγονότων με τις υφιστάμενες κατηγορίες με αρ. 2 & 10 ενώ εμπίπτουν στην ίδια θεματική ενότητα αδικημάτων (Μέρος V Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 (Αδικήματα Εναντίον του Προσώπου)). Και οι τέσσερις κατηγορίες αφορούν ουσιαστικά στην ίδια πράξη που κατ΄ισχυρισμό έλαβε χώρα στις 30.04.25 με φερόμενο θύμα τον G. A.

Το επόμενο ζήτημα που θα πρέπει να απαντηθεί, αφορά στο κατά πόσον η Κατηγορούσα Αρχή μπορεί να συμπεριλάβει και να προωθεί στην υπό εξέταση υπόθεση, χωριστές διαζευκτικές μάλιστα κατηγορίες  για την ίδια παράνομη ισχυριζόμενη συμπεριφορά, κατηγορίες μάλιστα που δεν απαιτούν την απόδειξη της ίδιας διανοητικής κατάστασης από πλευράς κατηγορούμενου κατά την τέλεση των αδικημάτων. 

Καταρχάς σημειώνουμε ότι, κατηγορίες θεμελιούμενες στο ίδιο υπόβαθρο γεγονότων δεν ενέχουν το στοιχείο της πολλαπλότητας ως επισημαίνεται στη Χατζηφόραδος & Υιοί Λτδ v Δήμου Λάρνακος (1995) 2 ΑΑΔ 266. Ο κανόνας κατά της πολλαπλότητας κατηγορίας ισχύει μόνο στην περίπτωση που η ίδια κατηγορία προβλέπει τη διάπραξη περισσότερων του ενός αδικημάτων.^[1]

Αναφορικά με την δυνατότητα ένα κατηγορητήριο να περιλαμβάνει αριθμό διαζευκτικών κατηγοριών στη βάση των ίδιων γεγονότων, σχετικά είναι τα όσα αναφέρθηκαν πολύ πρόσφατα από το Εφετείο στην Ποινική Έφεση Αρ. 106/2023, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v Χαράλαμπου Χαραλαμπους, ημερ. 29.06.2026

‘’Άλλωστε, είναι σαφώς αποδεκτή η συμπερίληψη σε ένα κατηγορητήριο διαφορετικών κατηγοριών, οι οποίες στοιχειοθετούνται από τα ίδια ή κάποια εκ των γεγονότων που στοιχειοθετούν άλλη κατηγορία ή ακόμη και διαζευκτικών κατηγοριών. Αναφορά μπορεί να γίνει στην ΝΤΙΜΙΤΡΕΝΚΟ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 124/2021, ημερομηνίας 18.4.2024 στην οποία το Εφετείο, εξετάζοντας εγειρόμενο θέμα κατάχρησης, αναφέρθηκε στα εξής:

«Το Κακουργοδικείο με αναφορά στη νομολογία (βλ. Andreou v. The Republic (1977) 2 C.L.R. 81, Dunn a.o. v. Regina [2021] EWCA, Crim. 439), πολύ ορθά κατέληξε στο συμπέρασμα ότι: «Το γεγονός και μόνο της συνύπαρξης των κατηγοριών της ανθρωποκτονίας και της πρόκλησης θανάτου λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς, στο κατηγορητήριο, όχι απλά δεν είναι μεμπτό, αλλά είναι και επιθυμητό, στη βάση της διαζευκτικότητας που χαρακτηρίζει τις κατηγορίες 1 και 2, όπου, για την πρώτη είναι αναγκαία η απόδειξη από πλευράς της κατηγορούσας αρχής ότι η παράλειψη εκτέλεσης καθήκοντος από πλευράς του κατηγορούμενου ανάγεται σε υπαίτια αμέλεια, ενώ για την δεύτερη αυτό που πρέπει ν' αποδειχθεί είναι ότι η πράξη ή η συμπεριφορά (απερίσκεπτη ή επικίνδυνη ή αλόγιστη) του κατηγορούμενου δεν ανάγεται σε υπαίτια αμέλεια. Κατ' ακολουθία, δεν προκύπτει, λόγω της συνύπαρξης των πιο πάνω κατηγοριών, ζήτημα κατάχρησης της διαδικασίας ή ότι η δίκη δεν είναι δίκαια. Εξάλλου, το ζήτημα της δίκαιης δίκης δεν εξετάζεται αφηρημένα, αλλά σε συνάρτηση με τον οποιονδήποτε δυσμενή επηρεασμό του κατηγορουμένου (βλ. Τσεκούρα ν. Δημοκρατίας (2012) 2 Α.Α.Δ. 563). Στην υπό εξέταση περίπτωση, δεν έχει καταδειχθεί με οποιονδήποτε τρόπο ότι ο κατηγορούμενος επηρεάστηκε δυσμενώς λόγω της συνύπαρξης των δύο, πιο πάνω, κατηγοριών».»

(βλ. επίσης ΑΧΤΑΡ v. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, (2010) 2 Α.Α.Δ. 397).

Επομένως, καθ' όλα θεμιτό θα ήταν για την Κατηγορούσα Αρχή να διώξει τον εφεσίβλητο και για άλλα αδικήματα τα οποία έκρινε ότι στοιχειοθετούνταν και για τα οποία δεν ήταν αναγκαία η ύπαρξη της ίδιας διανοητικής κατάστασης του εφεσίβλητου κατά την τέλεσή τους.’’

Πολύ σχετικά επίσης και τα όσα εξετάστηκαν για το ίδιο ζήτημα στην Ποινική Έφεση Αρ. 215/2007, Νιόβη Παρούτη v Δημοκρατίας, ημερ. 10.09.2009 όπου μάλιστα η εφεσείουσα εκεί κατηγορείτο για την ίδια παράνομη συμπεριφορά, (α) για το αδίκημα της απόπειρας φόνου (άρθρο 214 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154), (β) της τέλεσης πράξεων που σκοπεύουν την πρόκληση αναπηρίας ή βαριάς σωματικής βλάβης (άρθρο 228(α) Κεφ. 154), (γ) πρόκλησης βαριάς σωματικής βλάβης (άρθρο 232 Κεφ. 154) και (δ) τραυματισμού (άρθρο 234(α) Κεφ. 154).

Κατά την εξέταση του λόγου έφεσης περί πολλαπλότητας του κατηγορητηρίου το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα:

‘’Ανεδαφικός είναι και ο ισχυρισμός περί πολλαπλότητας του κατηγορητηρίου. Η παράνομη συμπεριφορά της εφεσείουσας με διαφορετικές εκφάνσεις καθιστούσαν δικαιολογημένη τη διατύπωση τεσσάρων χωριστών κατηγοριών. Επρόκειτο για ένα σαφές κατηγορητήριο που καθιστούσε ευθύς εξ αρχής γνωστή την υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής χωρίς κίνδυνο παραπλάνησης ή αδικίας της εφεσείουσας.’’ 

Συνεπώς, από τα πιο πάνω προκύπτει ότι η Κατηγορούσα Αρχή δικαιούται να προωθεί σε σχέση με το ίδιο υπόβαθρο γεγονότων, πέραν από κατηγορίες διαφορετικής διαβάθμισης ως προς τη σοβαρότητα ενός αδικήματος, και εναλλακτικές εκδοχές.  Δεν είναι αθέμιτη, δηλαδή, η προώθηση διαζευκτικών κατηγοριών στη βάση του ίδιου κατηγορητηρίου, ούτε η Κατηγορούσα Αρχή είναι υποχρεωμένη να περιοριστεί σε μόνο μία εκδοχή ως προς την διανοητική κατάσταση του κατηγορούμενου κατά το χρόνο διάπραξης ενός ισχυριζόμενου αδικήματος.

Σαφώς, το γεγονός ότι η Υπεράσπιση επιθυμεί όπως η Κατηγορούσα Αρχή κρατήσει μια συγκεκριμένη γραμμή ως προς τις κατηγορίες που καταλογίζει στον κατηγορούμενο 1, χωρίς τη συμπερίληψη διαζευκτικών κατηγοριών, δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο απόρριψης της υπό κρίση αίτησης. Το γεγονός ότι η υπεράσπιση θα πρέπει να αμφισβητήσει (μεταξύ άλλων) τόσο ότι ο κατηγορούμενος 1 ενέργησε με σκοπό να προκαλέσει το θάνατο του κατ’ ισχυρισμό θύματος, όσο και με σκοπό να του προκαλέσει βαριά σωματική βλάβη, μπορεί όντως εκ των πραγμάτων να διευρύνει το τι του προσάπτεται ως προς τη διανοητική του κατάσταση κατά το χρόνο που έλαβε χώρα το υπό συζήτηση ισχυριζόμενο περιστατικό, αλλά αυτό δεν προκαλεί στην πραγματικότητα σύγχυση, ούτε παραπλανεί τον κατηγορούμενο ως προς τη φύση των κατηγοριών που αντιμετωπίζει (βλ. κατ’ αναλογία Νιόβη Παρούτη πιο πάνω).

Ως προς το ερώτημα της συνηγόρου κατά πόσο θα πρέπει να τίθενται χωριστές θέσεις στους μάρτυρες κατηγορίας για κάθε διανοητική κατάσταση, η υπεράσπιση, ανάλογα της υπερασπιστικής γραμμής που θα ακολουθηθεί, θα έχει την ευχέρεια να θέσει θέσεις για περισσότερες από μία εκδοχές πρόθεσης του κατηγορούμενου. Αυτό δεν ισοδυναμεί με δυσμενή επηρεασμό των δικαιωμάτων του.

Ως προς την εισήγηση της συνηγόρου του κατηγορούμενου περί  υπερφόρτωσης του κατηγορητηρίου, κρίνουμε ότι η προσθήκη ακόμη δύο κατηγοριών, θεμελιωμένων στην ίδια ήδη γνωστή μαρτυρία και το ίδιο πραγματικό υπόβαθρο, δεν συνιστά υπερφόρτωση κατά την έννοια της Akritas (πιο πάνω), αφού δεν εισάγει νέα πραγματικά περιστατικά ή νέο αποδεικτικό υλικό προς εξέταση πέραν αυτού που ήδη διέπει τις υφιστάμενες κατηγορίες 2 και 10 (παρά μόνο καλεί το Δικαστήριο να το εξετάσει στη βάση διαφορετικών ποινικών αδικημάτων). Σημειώνεται, περαιτέρω, ότι η ταυτόχρονη συνύπαρξη διαφορετικών κατηγοριών στο ίδιο κατηγορητήριο δεν συνιστά αφ’ εαυτής κατάχρηση της διαδικασίας εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής (βλ. ΑΛΕΞΕΗ ΝΤΙΜΙΤΡΕΝΚΟ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση Αρ.: 124/21, 18/4/2024).

Σαφώς, το Δικαστήριο με το πέρας της δίκης δεν θα μπορεί να καταδικάσει έναν κατηγορούμενο τόσο για το αδίκημα της απόπειρας φόνου όσο και των πράξεων που σκοπεύουν την πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης. Ούτως η άλλως, δεν αμφισβητείται ότι η διαπίστωση ύπαρξης της απαιτούμενης συγκεκριμένης πρόθεσης (specific intent) που αφορά στο ένα αδίκημα, αποκλείει την ύπαρξη ταυτοχρόνως της απαιτούμενης συγκεκριμένης πρόθεσης που αφορά και στο άλλο αδίκημα και αντιστρόφως. Σε περίπτωση προώθησης και των δύο αυτών αδικημάτων στο ίδιο κατηγορητήριο, το Δικαστήριο θα κληθεί, στο τέλος της δίκης, να αποφασίσει εάν και ποια εκ των διαζευκτικών κατηγοριών αποδεικνύεται (Βλ. Panayiotis Chr. Andreou v. The Republic (1977) 2 C.L.R. 81). 

 

Κατάληξη

 

Για όλους τους λόγους που εξηγήσαμε ανωτέρω αποφασίζουμε όπως ασκήσουμε την διακριτική ευχέρεια που μας παρέχει το άρθρο 83 του Κεφ.155, υπέρ της έγκρισης της αιτούμενης τροποποίησης. 

(Υπ.)………………

Λ. Μάρκου, Π.Ε.Δ.

(Υπ.) ......................

Ν. Φακοντής, Ε.Δ.

(Υπ.) .......................

Θ. Συμεωνίδης, Ε.Δ.

Πιστόν Αντίγραφον

 

Πρωτοκολλητής