ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ
ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ.
Αρ. Αίτησης: 221/24
Μεταξύ:
A. I. εξ Αραδίππου
Αιτητή
και
Χ. Ε. εκ Δρομολαξιάς
Καθ' ης η αίτηση
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27 Οκτωβρίου, 2026
ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:
Για τον αιτητή: κ.κ Θέμης Θωμά &Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε
Για την καθ΄ης η αίτηση: Δρ. Ανδρέας Π. Ποιητής & Σια Δ.Ε.Π.Ε
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Ο αιτητής, στις 5/7/24 καταχώρησε εναρκτήρια αίτηση με την οποία ζητά τη λύση του Πολιτικού Γάμου του με την καθ’ ης η αίτηση λόγω ισχυρού κλονισμού των σχέσεων των συζύγων ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης συμβίωσης να είναι αφόρητη για τον αιτητή.
Στηρίζει την αίτηση του στο Α.111.2.Β(β) του Συντάγματος ως αυτό τροποποιήθηκε με τον περί τροποποιήσεως του Συντάγματος Νόμο 95/89 και στον Περί Απόπειρας Συνδιαλλαγής και Πνευματικής Λύσης γάμου Νόμο 22/90. Σημειώνω ότι δεδομένου ότι ο γάμος των διαδίκων είναι πολιτικός δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής ο Ν.22/90.
Η καθ’ ης η αίτηση με την υπεράσπιση της ενίσταται στην έκδοση διατάγματος λύσης του γάμου των διαδίκων αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι ο αιτητής την εγκατέλειψε χωρίς λόγο ακόμη δυο φορές και κάθε φορά που επέστρεφε οι σχέσεις του επανέρχονταν στην ομαλότητα.
Η δικογραφία ολοκληρώθηκε με την καταχώρηση της απάντησης.
Η ακρόαση διεξήχθη με την καταχώρηση της ένορκης μαρτυρίας των δυο πλευρών. Για την πλευρά του αιτητή καταχώρησε ένορκη μαρτυρία ο ίδιος ενώ για την πλευρά της καθ΄ης η αίτηση καταχώρησε ένορκη μαρτυρία εκτός από την ίδια και η αδελφή της Κ. Χ. Η ακρόαση ολοκληρώθηκε με την κατάθεση των γραπτών αγορεύσεων των ευπαίδευτων δικηγόρων των διαδίκων χωρίς να υπάρξει αντεξέταση.
Πριν προχωρήσω με την παράθεση της μαρτυρίας, επειδή παρατηρώ ότι στην γραπτή μαρτυρία της καθ’ ης η αίτηση αλλά και της αδελφής της γίνεται αναφορά σε ισχυρισμούς οι οποίοι δεν καλύπτονται από τα δικόγραφα, υπενθυμίζω ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομολογία τα επίδικα θέματα περιορίζονται σε εκείνα που προσδιορίζονται στα δικόγραφα, με σκοπό τη διασφάλιση του δικαιώματος ενός διαδίκου να απαντήσει στις θέσεις και τους ισχυρισμούς του αντιδίκου του (βλ. Παπαγεωργίου ν Κλάππα (1991) 1 ΑΑΔ 24).
Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο, δεν θα εξετάσει θέματα πέραν των επίδικων ως αυτά καθορίζονται στα δικόγραφα. (βλ. A.A. Pilottos Ltd v Cyprus Petroleum Refinery Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 90/2013, απόφαση ημερομηνίας 19 Οκτωβρίου 2021, ECLI:CY:AD:2021:A468, ). Ο προσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων, μέσω της δικογραφία είναι απαραίτητος προκειμένου να γίνει αποδεκτή μαρτυρία προς απόδειξή τους και μαρτυρία η οποία έχει προσκομισθεί η οποία δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα αγνοείται. (βλ. Federal Bank of Lebanon (SAL) v Σιακόλα (2011) 1(Β) ΑΑΔ 1422, Πούρικος ν Σάββα κ.α. (1991) 1 ΑΑΔ 507). Τέλος, σύμφωνα με τη σχετική Νομολογία, ακόμη και μαρτυρία η οποία κατατίθεται χωρίς ένσταση, αγνοείται, εάν τελικά κριθεί ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή (βλ. Μελάς ν Κυριάκου (2003) 1 ΑΑΔ 826).
Συνακόλουθα, τα όσα αναφέρει στις παραγράφους 7-14 και 23-25 της ένορκης μαρτυρίας της η καθ΄ης η αίτηση και στις παραγράφους 4 και 5 της ένορκης μαρτυρίας της η αδελφή της καθ΄ης η αίτηση δεν θα ληφθούν υπόψιν.
Παρατηρώ επίσης ότι κατ’ ανεπίτρεπτο τρόπο ο αιτητής, στην γραπτή του αγόρευση απαντά σε ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται στην μαρτυρία της καθ’ ης η αίτηση και της αδελφής της προβάλλοντας την δική του θέση ενώ επιχειρεί να στηρίξει το αίτημα του για λύση του γάμου σε άλλο Νόμο ο οποίος δεν περιλαμβάνεται στην νομική βάση της αίτησης του. Για το λόγο αυτό κρίνω σκόπιμο να υπενθυμίσω ότι οι αγορεύσεις δεν αποτελούν μαρτυρικό υλικό προς αξιολόγηση. (βλ. Μισιρλής ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1995) 3 ΑΑΔ 379, Κοινότης Λυσού ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) (3) ΑΑΔ 537,Παπαργυρού v Μιχαηλίδου Πολ. Εφ. 215/10, ημερ. 25/1/16).
Όπως προκύπτει από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, αποτελούν παραδεκτά και εν πάση περιπτώσει μη αμφισβητούμενα γεγονότα ότι οι διάδικοι τέλεσαν πολιτικό γάμο στο Δημαρχείο Αραδίππου στις 27/5/2005, από το γάμο τους απέκτησαν μια θυγατέρα η οποία ενηλικιώθηκε, ο αιτητής απέκτησε ακόμη μια θυγατέρα από προηγούμενο γάμο του η οποία είναι ενήλικη και ζει στη Ρουμανία, ενώ η καθ’ ης η αίτηση απέκτησε δυο παιδιά από τον προηγούμενο της γάμο εκ των οποίων η θυγατέρα της είναι χωρισμένη και ζούσε με τους διάδικους. Μετά τη τέλεση του γάμου τους οι διάδικοι διέμεναν σε ιδιόκτητη κατοικία της καθ’ ης η αίτηση στη Δρομολαξιά. Ο αιτητής εγκατέλειψε τη συζυγική κατοικία.
Τα πιο κάτω καθίστανται πλέον ευρήματα του Δικαστηρίου.
Στην ένορκη μαρτυρία του ο αιτητής, πλην των πιο πάνω παραδεκτών γεγονότων, αναφέρει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: Στις αρχές του γάμου τους οι σχέσεις του ήταν καλές και αρμονικές όμως περί τα τέλη του 2021 άρχισαν να δημιουργούνται προβλήματα τα οποία οφείλονταν αποκλειστικά στη συμπεριφορά τη νοοτροπία και τον χαρακτήρα της καθ΄ης η αίτηση. Η αρμονική συμβίωση τους διακόπηκε πριν χρόνια, λόγω της συμπεριφοράς της καθ΄ης η αίτηση και της αρνητικής της στάσης στην ευόδωση και συνέχιση της έγγαμης συμβίωσης τους καθώς και για άλλους λόγους που αφορούν το πρόσωπο της ίδιας.
Συγκεκριμένα η καθ’ ης η αίτηση είχε απρεπή και απαράδεκτη συμπεριφορά με αποτέλεσμα να προκαλεί συνέχεια καβγάδες οποιαδήποτε στιγμή της μέρας ακόμη και στην παρουσία της ανήλικης τότε θυγατέρας τους, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται τόσο η δική του ψυχολογική κατάσταση όσο και της θυγατέρας τους. Η συμπεριφορά της απέναντι του μέρα με τη μέρα χειροτέρευε αφού τον καταπίεζε φωνάζοντας του συνεχώς και χρησιμοποιώντας απαράδεκτό και υβριστικό λεξιλόγιο. Αδιαφορούσε για τις ανάγκες της οικογένειας τους, ουδέποτε εργάστηκε όσο ήταν παντρεμένοι ενώ συχνά ήταν απούσα.
Ετσιθελικά έπαιρνε τα χρήματα που κατατίθεντο στο λογαριασμό του από την εργασία του και τα σκορπούσε σε ανούσια προσωπικά της έξοδα και όχι στις οικογενειακές τους ανάγκες με αποκορύφωμα το γεγονός ότι έβγαινε έξω τα βράδια και ξενυχτούσε χωρίς να τον υπολογίζει.
Λόγω της απρεπούς και απαράδεκτης συμπεριφοράς της καθ’ ης η αίτηση, τέλη του 2021 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει για πρώτη φορά τη συζυγική κατοικία με σκοπό να χωρίσουν και απουσίαζε για περίπου ένα μήνα. Παρ’ όλα αυτά όμως, επειδή έτρεφε συναισθήματα για την καθ’ ης η αίτηση της έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία και επέστρεψε στη συζυγική κατοικία με σκοπό να συμφιλιωθούν και να επέλθει αρμονική συμβίωση μεταξύ τους.
Ακόμη και τότε όμως, η καθ’ ης η αίτηση δεν προσπάθησε να βελτιώσει το χαρακτήρα της και τη συμπεριφορά της απέναντι του και χωρίς ουσιαστικό λόγο του φερόταν κατά τρόπο παράλογο προσβλητικό και υποτιμητικό. Αδιαφορούσε παντελώς και ουδέποτε του επεδείκνυε το απαιτούμενο ή ελάχιστο ενδιαφέρον και με την πάροδο του χρόνου η συμπεριφορά της γινόταν σκληρότερη και πολλές φορές τον εξευτέλιζε βρίζοντας τον χυδαία ενώπιον τρίτων προσώπων κάνοντας τον να αισθάνεται ολοκληρωτικά παρείσακτος στη ζωή και στην καθημερινότητα της.
Περί τις αρχές του 2024, τα προβλήματα στην μεταξύ τους σχέση εντάθηκαν με αποτέλεσμα να υπάρχει πολύ κακό και βαρύ κλίμα εντός της κατοικίας τους. Η καθ’ ης η αίτηση προκαλούσε συνεχώς καβγάδες με αποτέλεσμα οι διάδικοι να μην έχουν σεξουαλική επαφή. Λόγω των συνεχών και έντονων καβγάδων αλλά και των φωνών της καθ’ ης η αίτηση, ο αιτητής αναγκάστηκε για δεύτερη φορά να εγκαταλείψει τη συζυγική κατοικία και έκτοτε ζουν χωριστά και βρίσκονται σε διάσταση. Δεν συγχώρεσε τη συμπεριφορά της, πιστεύει ότι ο γάμος του είναι νεκρός και δεν αισθάνεται τίποτα για την καθ’ ης η αίτηση.
Ζητά τη λύση του γάμου του με έξοδα εναντίον της καθ’ ης η αίτηση.
Στην ένορκη μαρτυρία της καθ’ ης η αίτηση, η οποία εναρμονίζεται με τη δικογραφημένη της θέση, πλην των πιο πάνω παραδεκτών γεγονότων, αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: Τον Νοέμβριο του 2021, διαπίστωσε ότι ο αιτητής έφυγε από το σπίτι, παίρνοντας μαζί του λίγα ρούχα και μια τηλεόραση. Είχε σκοπό να τους εγκαταλείψει μέχρι που συγγενικά του πρόσωπα τον έπεισαν να επιστρέψει στο σπίτι. Απουσίαζε από το σπίτι μια βδομάδα και δεν ανέφερε ποτέ στην καθ’ ης η αίτηση που βρισκόταν. Όταν επέστρεψε της ανέφερε ότι θέλει να προσπαθήσουν να τα βρουν και από τότε που επέστρεψε οι σχέσεις τους βελτιώθηκαν.
Περί το 2024 εγκατέλειψε και πάλι το σπίτι μετά από ένα καβγά που είχαν και έλειπε για ένα βράδυ. Η καθ’ ης η αίτηση μίλησε στις αδελφές του τις οποίες ενημέρωσε ότι και πάλι ο αιτητής έφυγε από το σπίτι και τις παρακάλεσε να μιλήσουν μαζί του για να τον πείσουν να επιστρέψει στο σπίτι. Τελικά ο αιτητής πείστηκε και επέστρεψε στο σπίτι την επόμενη ημέρα και η σχέση τους επανήλθε σε ομαλότητα.
Τον Απρίλιο του 2024 ο αιτητής πήγε στην Ρουμανία όταν πέθανε η μητέρα του ενώ 3 μέρες μετά πήγε στη Ρουμανία η καθ’ ης η αίτηση και η θυγατέρα των διαδίκων για την κηδεία και έμειναν όλοι μαζί. Το Πάσχα του 2024 πήγαιναν μαζί στα οικογενειακά τραπέζια ενώ το Μεγάλο Σάββατο πήγαν μαζί στο σπίτι του πατέρα της καθ’ ης η αίτηση μετά την εκκλησία. Επίσης επισκέπτονταν μαζί τον πατέρα και τις αδελφές της. Τον Μάιο του 2024 διοργάνωσαν με τον αιτητή και τα παιδιά πάρτι στην παραλία στο οποίο παρευρέθηκαν και άλλοι φίλοι τους.
Μέχρι την 1/7/24 οι διάδικοι ήταν ζευγάρι, ζούσαν στο ίδιο σπίτι κοιμόντουσαν μαζί και είχαν σεξουαλικές σχέσεις. Την 1/7/24 χωρίς να προηγηθεί οποιαδήποτε συζήτηση ο αιτητής της ανέφερε τηλεφωνικώς ότι τελείωσαν και δεν θα επιστρέψει στο σπίτι.
Όπως αναφέρει, δεν ευθύνεται η ίδια για τον ισχυριζόμενο κλονισμό του γάμου τους αντίθετα ευθύνεται ο αιτητής ο οποίος εγκατέλειψε την συζυγική τους κατοικία χωρίς η ίδια να κατανοήσει τους λόγους για τους οποίους το έπραξε.
Αναφέρει τέλος ότι ο αιτητής απέτυχε να αποδείξει την υπόθεση του και για το λόγο αυτό η αίτηση του θα πρέπει να απορριφθεί με έξοδα εναντίον του.
Στην ένορκη μαρτυρία της αδελφής της αιτήτριας αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
Οι διάδικοι ήταν αγαπημένο ζευγάρι και είχε συχνή επαφή μαζί τους αφού συναντιόνταν στο σπίτι του πατέρα τους και της αδελφής τους Σ η οποία απεβίωσε πριν μερικούς μήνες ενώ συναντιόνταν συχνά στα οικογενειακά τραπέζια. Το Πάσχα του 2024, βρέθηκαν με τους διάδικους σε οικογενειακό τραπέζι στο σπίτι του πατέρα τους.
Αναφέρει επίσης ότι όταν πέθανε η πεθερά της καθ΄ης η αίτηση, οι διάδικοι μετέβηκαν στην Ρουμανία με τη θυγατέρα τους για την κηδεία και έμεναν όλοι μαζί.
Όταν η καθ΄ης η αίτηση της ανέφερε ότι ο αιτητής έφυγε από τον σπίτι την 1/7/24 και δεν θα επιστρέψει ξανά η ίδια ξαφνιάστηκε αφού ο αιτητής πάντα επέστρεφε στο σπίτι συγχωρούσε την καθ’ ης η αίτηση και συμφιλιώνονταν.
Μελέτησα με την δέουσα επιμέλεια και προσοχή όλη τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου.
ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
Ο αιτητής στηρίζει το αίτημα του για λύση του γάμο των διαδίκων στον ισχυρό κλονισμό του γάμου ο οποίος προβλέπεται στις διατάξεις του Α.111.2.Β(β) του Συντάγματος ως τροποποιήθηκε από το Ν.95/89 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα:
«Β. Το διαζύγιον χωρεί μόνον -
(α) ....
(β) όταν αι μεταξύ των συζύγων σχέσεις έχουν κλονισθή τόσον ισχυρώς από λόγον ο οποίος αφορά το πρόσωπον του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε βασίμως η εξακολούθησις της εγγάμου σχέσεως να είναι αφόρητος δια τον ενάγοντα·».
Με βάση το άρθρο 111.2Β(β) του Συντάγματος δεν απαιτείται η «υπαιτιότητα του άλλου συζύγου», αλλά απλά η ύπαρξη λόγου που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων. Επομένως, ο κλονισμός είναι αποσυνδεδεμένος από την υπαιτιότητα. Ο ισχυρός κλονισμός μπορεί να βασίζεται είτε σε υπαίτιο, είτε σε ανυπαίτιο κλονιστικό γεγονός. Σε περίπτωση που το κλονιστικό γεγονός αφορά και τους δύο συζύγους, είναι αδιάφορο ποιος από τους δύο βαρύνεται λιγότερο ή περισσότερο.
Στο σύγγραμμα Απόστολος Γεωργιάδης «Οικογενειακό Δίκαιο», Γ έκδοση - 2022, στη σελ. 324 αναφέρονται τα ακόλουθα σχετικά με το στοιχείο του ισχυρού κλονισμού:
« α) Απαρίθμηση: Για να συντρέξει το στοιχείο του ισχυρού κλονισμού ως λόγος διαζυγίου πρέπει: (α) να υπάρξει κάποιο γεγονός ή κατάσταση (υπαίτιο ή ανυπαίτιο), το οποίο αντικειμενικά να μπορεί να θεωρηθεί ότι σε ισχυρό κλονισμό του γάμου μεταξύ δύο οιονδήποτε συζύγων· (β) το αντικειμενικά κλονιστικό αυτό γεγονός να προκάλεσε πράγματι τον ισχυρό κλονισμό υπό τις συγκεκριμένες που εξετάζουμε στον συγκεκριμένο γάμο, κρινόμενο αυτή τη φορά υποκειμενικά ως προς το αν και πόσο επηρέασε τις σχέσεις μεταξύ των συζύγων· (γ) το γεγονός να αφορά τον εναγόμενο ή και τους δύο συζύγους· και (δ) ο κλονισμός να είναι ισχυρός.
Β) Αντικειμενικά κλονιστικό γεγονός: θα πρέπει καταρχάς να διαπιστωθεί η ύπαρξη ενός λόγου στο πρόσωπο του άλλου συζύγου (εναγόμενου) ή και των δύο συζύγων, ο οποίος να κλονίζει αιτιωδώς την έγγαμη σχέση. Ως λόγος που κλονίζει την έγγαμη σχέση θεωρείται κάθε γεγονός ή κατάσταση που είναι κατ' αντικειμενική κρίση πρόσφορο να πλήξει την κοινωνία βίου των συζύγων και τον θεσμό του γάμου ως ηθική και νομική σχέση. Μάλιστα, κλονισμός δύναται να επέλθει και από περισσότερα περιστατικά -λόγους τα οποία από μόνα τους δεν θα ήταν ικανά να κλονίσουν τον γάμο, ωστόσο στο σύνολο τους επιφέρουν τον κλονισμό ενόψει της συχνότητας, της επανάληψης και του συνδυασμού τους. Για παράδειγμα, η σύζυγος είναι σπάταλη, μονίμως κακόκεφη και παράλληλα αγενής με τα πεθερικά της.»
Στην υπόθεση Δ. Ζαχαρίου ν. Α. Ζαχαρίου, (1993) 1 Α.Α.Δ. 159, αποφασίστηκε ότι για την τεκμηρίωση ισχυρού κλονισμού του γάμου, πρέπει να αποδειχθεί ότι ο κλονισμός οφείλεται σε λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγόμενου ή και των δυο συζύγων. Όπου η μαρτυρία αποκαλύπτει κλονιστικούς λόγους που αφορούν τόσο την εναγόμενη όσο και αμφοτέρους τους συζύγους, πρέπει να αποφασισθεί, ως πραγματικό γεγονός, ποια ήταν η ουσιαστική αιτία του κλονισμού του γάμου Επιπλέον, το βάσιμο του αιτήματος του ενάγοντα για λύση του γάμου πρέπει να είναι αλληλένδετο με τους λόγους του κλονισμού. Οι κλονιστικοί λόγοι πρέπει να καθιστούν εξ αντικειμένου αφόρητη για τον ενάγοντα τη συνέχιση του γάμου. Στην περίπτωση που ο κλονισμός οφείλεται σε λόγους που αφορούν και τους δυο συζύγους, πρέπει να αποφασιστεί αν το πλέγμα των σχέσεων των διαδίκων κατέστη τέτοιο ώστε η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να έχει καταστεί αφόρητη για τον αιτούντα το διαζύγιο.
Αν το κλονιστικό γεγονός αφορά αποκλειστικά το πρόσωπο του αιτούντος συζύγου τότε δεν εκδίδεται διαζύγιο με λόγο τον ισχυρό κλονισμό του γάμου. ( βλ. Σ. Σαββίδης ν. Π. Σαββίδη (1997) 1 ΑΑΔ 497).
Για την τεκμηρίωση του ισχυρού κλονισμού δεν αρκεί η απόδειξη της υποκειμενικής υπόστασής του, αλλά απαιτείται και η απόδειξη της αντικειμενικής υπόστασης του. (βλ. Σ. Καβαλιέρου ν. Ε. Καβαλιέρου 2004 (Ι) ΑΑΔ 1474).
Το βάρος απόδειξης των λόγων που κλόνισαν τη συμβίωση φέρει πάντοτε ο αιτητής (βλ. Φιλιππίδου ν. Φιλιππίδη (2011) 1 Α.Α.Δ. 333, Εφ.14/18 μεταξύ Χ.Σ-Κ.Χ.Σ ημερ.17/6/21).
Το Δικαστήριο κατά την ανάλυση της ενώπιον του μαρτυρίας πρέπει να περιορίζεται στο κυρίαρχο κλονιστικό γεγονός και όχι να προβαίνει σε αναψηλάφηση ολόκληρης της έγγαμης σχέσης. (Ορθοδόξου v Ορθοδόξου (1997) 1 ΑΑΔ 501).
Στην Έφεση Αρ.4/21, ημερ.24/11/22, μεταξύ Π.Π. και Γ.Γ. αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Περαιτέρω, όπως τονίσθηκε στη Ζαχαρίου ν. Ζαχαρίου (1993) 1.Α.Α.Δ.159, ισχυρός είναι ο κλονισμός ο οποίος ανασκάπτει το θεμέλιο του γάμου. (Βλ. επίσης xxx ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ ν. xxx ΧΡΥΣΟΧΟΥ, ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 8/2020 σχ. με αριθμ.09/2020, ημερομηνίας 20 Ιανουαρίου 2022). Σε περίπτωση δε που το κλονιστικό γεγονός αφορά και τους δύο συζύγους, είναι αδιάφορο ποιος βαρύνεται περισσότερο».
Στην Έφεση 4/2007 μεταξύ Οuzounian -Ouzounian ημερ.8/7/2009 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: « Έχουμε εξετάσει προσεκτικά τους λόγους έφεσης που έχουν προβληθεί εκ μέρους του εφεσείοντος και δεν έχουμε πεισθεί ότι δικαιολογείται η επέμβασή μας. Τα δύο επεισόδια με τους Μουστακούδη και Παπαϊωάννου, πάνω στα οποία βασίστηκαν οι ισχυρισμοί του εφεσείοντος για τον κλονισμό του γάμου, έλαβαν χώρα το μεν πρώτο το 1990 (δηλαδή 14 χρόνια προτού επέλθει η διάσταση) και το δεύτερο γύρω στο 2001-2002 (δηλαδή περισσότερο από 2 χρόνια πριν από τη διάσταση). Τόσο για το πρώτο όσο και για το δεύτερο επεισόδιο σημειώνουμε ότι ο εφεσείων είχε συγχωρέσει την εφεσίβλητη και κατ' επέκταση δεν μπορεί να ισχυρίζεται μετά από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα ότι η συμπεριφορά της εφεσίβλητης επέφερε τον κλονισμό του γάμου. Αντίθετα, η μετέπειτα διαγωγή του υπεδείκνυε ότι είχε παραγνωρίσει τι είχε συμβεί και τα επεισόδια αυτά δεν μπορούν να προβληθούν μετά την πάροδο τόσο μεγάλου χρονικού διαστήματος ως λόγοι κλονισμού του γάμου».
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
Στην υπό κρίση αίτηση δεν υπήρξε αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων και κατά συνέπεια η αξιολόγηση της αξιοπιστίας τους βασίζεται αποκλειστικά στο περιεχόμενο της γραπτής τους μαρτυρίας, στη λογική ακολουθία των γεγονότων και την εσωτερική της συνοχή.
Καθοδηγούμενη από την υφιστάμενη Νομολογία (Οuzounian ανωτέρω) δεν προτίθεμαι να αξιολογήσω τα όσα καταλογίζει στην καθ’ ης η αίτηση ο αιτητής συνέπεια των οποίων, όπως αναφέρει, εγκατέλειψε τη συζυγική κατοικία περί τα τέλη του 2021. Ο ίδιος ο αιτητής ο οποίος αναφέρει ότι έτρεφε συναισθήματα για την καθ΄ης η αίτηση και επέστρεψε στο σπίτι, έμμεσα παραδέχεται ότι συγχώρεσε την καθ΄ης η αίτηση με αποτέλεσμα, οι όποιες συμπεριφορές της πριν την πιο πάνω περίοδο, να μην μπορούν να αποτελέσουν συμπεριφορές οι οποίες κλόνισαν τον γάμο των διαδίκων.
Αναφορικά τώρα για την περίοδο μετά την επάνοδο του αιτητή στη συζυγική κατοικία, ο αιτητής αναφέρει ότι η καθ΄ης η αίτηση δεν προσπάθησε να βελτιώσει το χαρακτήρα της και τη συμπεριφορά της απέναντι του και χωρίς ουσιαστικούς λόγους του φερόταν με τρόπο παράλογο προσβλητικό και υποτιμητικό. Αδιαφορούσε πλήρως για τον αιτητή και με την πάροδο του χρόνου η συμπεριφορά της γινόταν σκληρότερη και πολλές φορές τον εξευτέλιζε βρίζοντας τον χυδαία ενώπιον τρίτων προσώπων κάνοντας τον να αισθάνεται ολοκληρωτικά παρείσακτος στη ζωή και στην καθημερινότητα της.
Η καθ΄ης η αίτηση για την περίοδο μετά την επάνοδο του αιτητή αναφέρει ότι οι σχέσεις τους βελτιώθηκαν.
Ο αιτητής αναφέρει στη συνέχεια ότι περί τις αρχές του 2024 τα προβλήματα τους εντάθηκαν και έγιναν οξύτερα με αποτέλεσμα να υπάρχει ένα βαρύ κλίμα εντός της κατοικίας, η καθ’ ης η αίτηση προκαλούσε συνεχώς καβγάδες φέρνοντας τον σε δυσχερή ψυχολογική κατάσταση με αποτέλεσμα να μην έχουν σεξουαλικές επαφές. Λόγω των συνεχών και εντονότερων καβγάδων αλλά και των φωνών της καθ΄ης η αίτηση, αναγκάστηκε για δεύτερη φορά να εγκαταλείψει τη συζυγική κατοικία και έκτοτε ζουν χωριστά και βρίσκονται σε διάσταση.
Η καθ΄ης η αίτηση αναφέρει ότι περί το 2024, μετά από ένα καβγά ο αιτητής εγκατέλειψε το σπίτι για ένα βράδυ αλλά, με την μεσολάβηση των αδελφών του στις οποίες αποτέθηκε η καθ’ ης η αίτηση για να τον πείσουν να επιστρέψει, ο αιτητής επέστρεψε στο σπίτι και η σχέση τους αμέσως επανήλθε στην ομαλότητα.
Η καθ΄ης η αίτηση αναφέρει ότι τον Απρίλιο του 2024 ο αιτητής μετέβη στη Ρουμανία για την κηδεία της μητέρας του ενώ 3 μέρες μετά μετέβηκαν εκεί και η καθ΄ης η αίτηση με την θυγατέρα των διαδίκων και έμειναν όλοι μαζί, γεγονός το οποίο επιβεβαιώνει μέσω της μαρτυρίας της και η αδελφή της καθ΄ης η αίτηση.
Η καθ΄ης η αίτηση αναφέρει επίσης ότι το Πάσχα του 2024 μετέβαιναν στα οικογενειακά τραπέζια, ότι επισκέπτονταν το πατέρα της και τις αδελφές της στα σπίτια τους, ισχυρισμούς που επιβεβαιώνει μέσω της μαρτυρίας της η αδελφή της, και ότι τον Μάιο του 2024 διοργάνωσαν με τον αιτητή και τα παιδιά της πάρτι στη παραλία στο οποίο παρευρέθηκαν και φίλοι τους. Αναφέρει επίσης ότι μέχρι την 1/7/24 ζούσαν στο ίδιο σπίτι με τον αιτητή κοιμόντουσαν μαζί και είχαν σεξουαλικές σχέσεις.
Παρά το γεγονός ότι ο αιτητής προβάλλει ως κλονιστικό γεγονός τη συμπεριφορά που επεδείκνυε απέναντι του η καθ’ ης η αίτηση, την οποία κατέγραψα αναλυτικά ανωτέρω, δεν έχει εξειδικεύσει στη μαρτυρία του την ισχυριζόμενη συμπεριφορά που της καταλογίζει. Οι γενικές αναφορές του αιτητή, ότι η καθ’ ης η αίτηση τον πρόσβαλλε, δεν ενδιαφερόταν για αυτόν, τον ύβριζε στα παρουσία τρίτων, αποτελούν προϊόν δικής του εκτίμησης και δεν έχουν εξειδικευτεί στη μαρτυρία του με συγκεκριμένα περιστατικά ή συγκεκριμένες ύβρεις, ή ακόμη με την αναφορά στα πρόσωπα ενώπιον των οποίων τον εξύβριζε, στερούν από το Δικαστήριο τη δυνατότητα να αξιολογήσει την ισχυριζόμενη συμπεριφορά της καθ΄ης η αίτηση και να καταλήξει κατά πόσο αυτή ήταν όντως προσβλητική, υβριστική ή αν όντως υπήρχε έλλειψη ενδιαφέροντος εκ μέρους της υπό την έννοια του Νόμου.
Το γεγονός ότι ο αιτητής θεωρούσε τη συμπεριφορά της καθ΄ης η αίτηση προσβλητική, υβριστική και όπως αλλιώς την χαρακτηρίζει, αποτελεί τη δική του υποκειμενική θεώρηση η οποία ελλείψει σχετικής τεκμηρίωσης εμποδίζει το Δικαστήριο να εξάγει οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα.
Επιπλέον, παρά τους ισχυρισμούς του αιτητή ότι περί το 2024 τα προβλήματα έγιναν οξύτερα και το κλίμα στη συζυγική κατοικία ήταν βαρύ και κακό, υπήρχαν έντονοι καβγάδες, δεν είχαν σεξουαλικές σχέσεις και έτσι αναγκάστηκε για δεύτερη φορά, χωρίς να αναφέρεται σε συγκεκριμένη ημερομηνία, να εγκαταλείψει τη συζυγική κατοικία, καταρρίπτονται από τα όσα αναφέρουν στη μαρτυρία τους η καθ’ ης η αίτηση αλλά και η αδελφή της τα οποία παρέμειναν αναντίλεκτα και τα οποία το Δικαστήριο αποδέχεται.
Δεν μπορώ να αποδεχθώ ότι, ενώ το 2024 η κατάσταση εντός της συζυγικής κατοικίας ήταν αυτή που περιγράφει ο αιτητής, η οποία δημιουργήθηκε λόγω της συμπεριφοράς που εκδήλωνε η καθ΄ης η αίτηση και δεν είχαν σεξουαλικές σχέσεις, ταξίδεψαν στη Ρουμανία για την κηδεία της μητέρας του, μετέβαιναν μαζί στα οικογενειακά τραπέζια και διοργάνωναν πάρτι στη παραλία. Σημειώνω δε ότι καθ’ ης η αίτηση αρνείται τον ισχυρισμό του αιτητή ότι από το 2024 δεν είχαν σεξουαλικές σχέσεις αναφέροντας ότι μέχρι και την 1/7/24, που σύμφωνα με τη θέση της ο αιτητής επικοινώνησε μαζί της τηλεφωνικώς και της ανέφερε ότι δεν θα επιστρέψει ξανά στο σπίτι, χωρίς να προηγηθεί οποιαδήποτε συζήτηση, ήταν μαζί ζευγάρι και είχαν σεξουαλικές σχέσεις.
Στο σύγγραμμα των Γεωργιάδη-Σταθόπουλου, Αστικός Κώδικας Τ.VII, 2η έκδοση 2007, στη σελίδα 449 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Στο δίκαιο του διαζυγίου δεν έχει σημασία η ύπαρξη συμβίωσης αλλά το αντίθετο της, η έλλειψη της. Αυτή την έλλειψη ο νόμος την αποκαλεί «διάσταση» και θεωρείται ότι υπάρχει όταν οι σύζυγοι αίρουν (ή δεν θεμελιώνουν εξ αρχής) κάθε εκδήλωση κοινής ζωής που αποτελούσε περιεχόμενο και υλοποίηση της συμβίωσης τους, με την πρόθεση να μην την επαναλάβουν ποτέ. Με διαφορετική διατύπωση, διάσταση είναι η φυσική και ψυχική απομάκρυνση των συζύγων, με την πρόθεση (του ενός ή και των δυο να μην έχουν πλέον κοινωνία βίου. Όπως και η έννοια της συμβίωσης, έτσι και η αντίστροφη έννοια της διάστασης, ως αόριστη και γενική εξειδικεύεται με βάση τις συνθήκες του ζεύγους. Έτσι η έννοια της διάστασης συντίθεται όπως είναι σαφές από δυο στοιχεία που βρίσκονται σε πλήρη αντιστοιχία με εκείνα της συμβίωσης: το ψυχολογικό -βουλητικο (ή με άλλη ορολογία το εσωτερικό ή υποκειμενικό), και το μη βουλητικό (εξωτερικό ή αντικειμενικό) στοιχείο».
Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι πριν την καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης ο αιτητής εγκατέλειψε τη συζυγική κατοικία. Ο αιτητής επιρρίπτει ευθύνες για τον κλονισμό του γάμου τους, τον οποίο θεωρεί νεκρό, στη καθ’ ης η αίτηση για την οποία όπως αναφέρει δεν αισθάνεται τίποτα. Η καθ’ ης η αίτηση αναφέρει ότι δεν ευθύνεται η ίδια για τον ισχυριζόμενο κλονισμό του γάμου τους, αντίθετα αυτός που ευθύνεται είναι ο αιτητής που εγκατέλειψε το σπίτι τους και το παιδί τους χωρίς να κατανοήσει τους λόγους που το έπραξε.
Παρά το γεγονός ότι η καθ΄ης η αίτηση αναφέρει ότι ο αυτός που ευθύνεται για τον κλονισμό του γάμου των διαδίκων είναι ο αιτητής που εγκατέλειψε το σπίτι και το παιδί τους χωρίς να κατανοήσει τους λόγους που το έπραξε, το γεγονός ότι ο αιτητής, ο οποίος φέρει το βάρος απόδειξης, απέτυχε να αποδείξει, για τους λόγους που εξήγησα ανωτέρω, ότι ο κλονισμός του γάμου τους οφείλεται στη συμπεριφορά της καθ’ ης η αίτηση, καθορίζει την τύχη της αίτησης η οποία δεν μπορεί να επιτύχει.
ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Στη βάση όλων όσων κατέγραψα ανωτέρω και προσπάθησαν να εξηγήσω η αίτηση απορρίπτεται.
Τα έξοδα ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της καθ΄ης η αίτηση και εναντίον του αιτητή.
(Υπ.) ..............................
Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ.
ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο