ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Ενώπιον: Μ.Χ.Κάιζερ, Π.
Αρ. Αίτησης: 142/24i
Μεταξύ:
O.J.O
Αιτήτριας
και
Κ.Τ.
Καθ’ου η Αίτηση
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31 Μαρτίου, 2026
Εμφανίσεις:
Για την Αιτήτρια: κος Απόστολος Γεωργίου
Για τον Καθ’ου η αίτηση: κος Δ. Παυλίδης για Δημήτριος Α. Παυλίδης &
Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Το άρθρο 33(1) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90) ορίζει ότι οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.
Με βάση τη διάταξη αυτή, η Αιτήτρια με την υπό εξέταση αίτηση επιδιώκει την έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται o Καθ’ου η αίτηση να συνεισφέρει στη διατροφή των ανήλικων τέκνων τους, ήτοι της Ε.Κ η οποία γεννήθηκε στις 13/11/2014 και του Τ.Α.Κ. ο οποίος γεννήθηκε στις 12/12/2019.
Ειδικότερα αιτείται την έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται ο Καθ’ου η αίτηση να καταβάλλει το ποσό των €950 μηνιαίως ως συνεισφορά του για τη διατροφή και συντήρηση των πιο πάνω ανηλίκων.
Η ακρόαση της υπόθεσης διεξήχθη με την ανταλλαγή της έγγραφης μαρτυρίας μεταξύ των διαδίκων. Σημειώνεται ότι παρασχέθηκε η δυνατότητα καταχώρισης συμπληρωματικής μαρτυρίας, την οποία αξιοποίησε η Αιτήτρια με την καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης ημερομηνίας 04/12/2025. Αντιθέτως, ο Καθ’ου η αίτηση δεν προέβη σε καταχώριση συμπληρωματικής μαρτυρίας.
Ωστόσο, πριν το Δικαστήριο να επιφυλάξει την απόφαση, δηλώθηκαν ως παραδεκτά, προς υποστήριξη της θέσης του Καθ’ου η αίτηση, τα ακόλουθα: (α) τα δηλωθέντα εισοδήματα του στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις από την εργασία του στην εταιρεία Fargo Skips LTD για τα έτη 2024 και 2025, και (β) ότι το μηνιαίο ποσό που καταβάλλει για την ενοικίαση διαμερίσματος ανέρχεται σε €300 (βλέπε κατωτέρω στα παραδεκτά γεγονότα). Δεν υπήρξε αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων. Ακολούθως, οι δικηγόροι και των δυο πλευρών κατέθεσαν γραπτές αγορεύσεις και το Δικαστήριο επιφύλαξε την απόφαση του.
Σημειώνεται ότι, κατόπιν ακρόασης της ενδιάμεσης αίτησης που καταχώρισε η Αιτήτρια, το Δικαστήριο εξέδωσε ενδιάμεση απόφαση στις 03/07/2024, με την οποία διέταξε τον Καθ’ου η αίτηση να καταβάλλει στην Αιτήτρια το ποσό των €280 μηνιαίως για έκαστο ανήλικο ήτοι €560 συνολικά , αρχομένης από την 01/05/2024 και καταβλητέο την αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα, ως συνεισφορά του για τη διατροφή των ανήλικων τέκνων του.
Πριν προχωρήσω στην παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας των διαδίκων, κρίνω σκόπιμο να επισημάνω ότι η εκατέρωθεν μαρτυρία θα εξεταστεί υπό το πρίσμα των παραμέτρων που καθορίζονται στα άρθρα 33(1) και 37 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/90), βάσει των οποίων προσδιορίζεται η συνεισφορά των υπόχρεων γονέων στη διατροφή των ανήλικων τέκνων τους. Οι εν λόγω παράμετροι συνίστανται, αφενός, στις ανάγκες των δικαιούχων ανήλικων τέκνων και, αφετέρου, στις οικονομικές και λοιπές δυνατότητες των υπόχρεων γονέων.
Αποτελούν παραδεκτά και, σε κάθε περίπτωση, μη αμφισβητούμενα γεγονότα τα εξής:
1. Οι διάδικοι είναι πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Αιτήτρια κατάγεται από τη Νιγηρία, ενώ ο Καθ’ου η αίτηση κατάγεται από τη Βουλγαρία.
2. Οι διάδικοι τέλεσαν πολιτικό γάμο στις 13/03/2014 στο Δημαρχείο Λιβαδιών.
3. Από τον γάμο τους απέκτησαν δύο τέκνα, την Ε.K., η οποία γεννήθηκε στις 13/11/2014, και τον Τ.Α.K, ο οποίος γεννήθηκε στις 12/12/2019.
4. Τον Νοέμβριο του 2023 επήλθε η οριστική διάσταση των διαδίκων, οπότε η Αιτήτρια αποχώρησε από τη συζυγική οικία, η οποία βρίσκεται στον Άγιο Δομέτιο, παίρνοντας μαζί της τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων, και εγκαταστάθηκε σε νέα κατοικία. Αρχικώς διέμειναν σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα στην Έγκωμη και, στη συνέχεια, σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα στον Άγιο Δομέτιο, καταβάλλοντας μηνιαίο ενοίκιο ύψους €600. Στη συζυγική οικία, η οποία βρίσκεται επίσης στον Άγιο Δομέτιο, παρέμεινε να διαμένει ο Καθ’ου η αίτηση.
5. Στο πλαίσιο της αίτησης Γονικής Μέριμνας με αρ. 607/23 εκδόθηκε, στις 26/02/2024, εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα, με το οποίο ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του Καθ’ου η αίτηση με τα ανήλικα τέκνα του. Ειδικότερα, το διάταγμα προβλέπει επικοινωνία δύο φορές εβδομαδιαίως, συνολικής διάρκειας πέντε ωρών, η οποία λαμβάνει χώρα στο εμπορικό κέντρο της Έγκωμης. Το σχετικό διάταγμα κατατέθηκε ως Τεκμήριο 5 στην έγγραφη μαρτυρία της Αιτήτριας.
6. Πριν από την επιφύλαξη της απόφασης, οι συνήγοροι των διαδίκων προέβησαν σε δήλωση παραδεκτών γεγονότων. Ειδικότερα, δηλώθηκε ότι τα ετήσια δηλωθέντα εισοδήματα του Καθ’ου η αίτηση στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, από την εργασία του στην εταιρεία Fargo Skips LTD, ανήλθαν για το έτος 2024 στο ποσό των €27.521 και για το έτος 2025 στο ποσό των €24.000. Περαιτέρω, δηλώθηκε ότι ο Καθ’ου η αίτηση καταβάλλει μηνιαίως το ποσό των €300 ως ενοίκιο.
Τα πιο πάνω καθίστανται πλέον ευρήματα του Δικαστηρίου.
ΜΑΡΤΥΡΙΑ
Μαρτυρία Αιτήτριας
Σύμφωνα με τη θέση της Αιτήτριας, από τη γέννηση των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων, η ίδια ανέλαβε κατά κύριο λόγο την καθημερινή φροντίδα, ανατροφή και επιμέλεια τους. Όπως υποστηρίζει, ήταν εκείνη που μεριμνούσε συστηματικά για όλες τις ανάγκες των ανηλίκων, περιλαμβανομένης της μεταφοράς τους από και προς το σχολείο, καθώς και της συμμετοχής τους σε διάφορες δραστηριότητες. Κατά τους ισχυρισμούς της, η κατάσταση αυτή συνεχίστηκε και μετά την οριστική διάσταση των διαδίκων, οπότε η ίδια εξακολούθησε να φέρει το κύριο βάρος της καθημερινής φροντίδας και ανατροφής των ανηλίκων.
Περαιτέρω, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι ήδη πριν από την επέλευση της διάστασης, ο Καθ’ου η αίτηση απέφευγε συστηματικά να συνεισφέρει στα έξοδα του νοικοκυριού και στην κάλυψη των αναγκών των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων. Κατά τους ισχυρισμούς της, μετά τη διάσταση των διαδίκων ο Καθ’ου η αίτηση δεν έχει συνεισφέρει οποιοδήποτε ποσό για την κάλυψη των αναγκών των ανηλίκων, ενώ επιδεικνύει περιορισμένο ενδιαφέρον ως προς την καθημερινή τους φροντίδα και διαβίωση. Η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι η ίδια επωμίζεται την κάλυψη όλων των αναγκών των ανηλίκων, διαθέτοντας προς τον σκοπό αυτό το σύνολο των εισοδημάτων της.
Η Αιτήτρια υποστήριξε ότι μετά την έκδοση του προσωρινού διατάγματος διατροφής, με το οποίο καθορίστηκε η καταβολή ποσού ύψους €560 μηνιαίως, ο Καθ’ου η αίτηση συμμορφώνεται με το διάταγμα χωρίς να έχει προβάλει οποιαδήποτε διαμαρτυρία. Κατά την άποψη της, το γεγονός αυτό καταδεικνύει ότι ο Καθ’ου η αίτηση έχει την οικονομική δυνατότητα να ανταποκρίνεται στην καταβολή του εν λόγω ποσού για την κάλυψη των αναγκών των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων, οι οποίες, όπως υποστηρίζει, είναι αυξημένες.
Σε σχέση με τα εισοδήματα του Καθ’ ου η αίτηση, η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι αυτός εργάζεται στην εταιρεία Fargo Skips LTD και ότι το μηνιαίο εισόδημά του υπερβαίνει το ποσό των €2.500. Διευκρίνισε ότι δεν είναι σε θέση να γνωρίζει το ακριβές ύψος του σημερινού του εισοδήματος, ωστόσο, κατά το έτος 2022, αυτός λάμβανε περί τα €2.500 μηνιαίως, ενώ, κατά τους ισχυρισμούς της, γνωρίζει ότι κάθε έτος λαμβάνει αύξηση. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού αυτού, επισύναψε ως Τεκμήριο 6 αντίγραφο πιστοποιητικού από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων για το έτος 2022, το οποίο, όπως ανέφερε, της είχε παραδώσει ο Καθ’ου η αίτηση πριν από τη διάσταση των διαδίκων.
Αναφορικά με τη δική της οικονομική κατάσταση, η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι δεν εργάζεται. Όπως ανέφερε, καταβάλλει και εξακολουθεί να καταβάλλει καθημερινές προσπάθειες προς εξεύρεση εργασίας η οποία να συνάδει με το πρόγραμμα των ανηλίκων τέκνων της, των οποίων, κατά τους ισχυρισμούς της, έχει αναλάβει μόνη τη φροντίδα. Παρά τις προσπάθειες της, μέχρι σήμερα δεν κατέστη δυνατόν να εξασφαλίσει εργασία.
Περαιτέρω, η Αιτήτρια υποστήριξε ότι, λόγω της μικρής ηλικίας των παιδιών και της οικονομικής της αδυναμίας να καταβάλει το απαιτούμενο κόστος για τη φοίτηση τους σε ολοήμερο σχολείο, αναγκάζεται να βρίσκεται μαζί τους μετά το πέρας του σχολικού ωραρίου. Το γεγονός αυτό, όπως ανέφερε, καθιστά ιδιαίτερα δυσχερή την εξεύρεση εργασίας. Διευκρίνισε επίσης ότι δεν λαμβάνει επίδομα τέκνου ή μονογονεϊκής οικογένειας, ότι δεν είναι κάτοχος πανεπιστημιακού τίτλου σπουδών και ότι διαθέτει περιορισμένη γνώση της ελληνικής γλώσσας, παράγοντες οι οποίοι, κατά τους ισχυρισμούς της, περιορίζουν σημαντικά τις επαγγελματικές ευκαιρίες που δύναται να διεκδικήσει. Προς υποστήριξη των ισχυρισμών της επισύναψε ως Τεκμήριο 7 αντίγραφο βεβαίωσης από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, από το οποίο, όπως ανέφερε, προκύπτει ότι μέχρι τον Απρίλιο του 2025 λάμβανε επίδομα ανεργίας, ενώ από τότε μέχρι σήμερα δεν διαθέτει οποιοδήποτε εισόδημα.
Η Αιτήτρια ισχυρίστηκε επίσης ότι, πριν από την έκδοση του ενδιάμεσου διατάγματος διατροφής, και λόγω της, κατά τους ισχυρισμούς της, αδιαφορίας του Καθ’ου η αίτηση, η ίδια και τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων συντηρούνταν με τη βοήθεια φίλων, συγγενών και τρίτων προσώπων. Όπως ανέφερε, ακόμη και μετά την έκδοση του διατάγματος εξακολουθεί να δανείζεται χρηματικά ποσά από συγγενικά και φιλικά της πρόσωπα προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες των ανηλίκων και να τους παρέχει, στο μέτρο του δυνατού, ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, ποσά τα οποία, όπως υποστήριξε, οφείλει να επιστρέψει.
Αναφορικά με τα προσωπικά της έξοδα, η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι τα βασικά και αναγκαία μηνιαία έξοδά της ανέρχονται περίπου στο ποσό των €825. Το πως κατά την άποψη της κατανέμονται αυτά τα έξοδα το ανάλυσε στην παράγραφο 25 της έγγραφης της μαρτυρίας.
Περαιτέρω, υποστήριξε ότι για τη διατροφή, συντήρηση, εκπαίδευση και γενικότερα για την κάλυψη των αναγκών των δύο ανηλίκων τέκνων των διαδίκων απαιτείται ποσό που ανέρχεται περίπου σε €1.997 μηνιαίως. Το πως κατά την άποψη της κατανέμονται αυτά τα έξοδα το ανάλυσε στην παράγραφο 26 της έγγραφης της μαρτυρίας.
Τέλος, η Αιτήτρια ανέφερε ότι κατά τον χρόνο καταχώρισης της παρούσας αίτησης κατέβαλλε μηνιαίο ενοίκιο ύψους €400 για την κατοικία στην οποία διέμενε με τα ανήλικα τέκνα. Ωστόσο, μετά τη λήξη του σχετικού συμβολαίου μίσθωσης αναγκάστηκε να εξεύρει άλλη κατοικία, για την οποία καταβάλλει πλέον μηνιαίο ενοίκιο ύψους €600. Κατά συνέπεια, όπως ισχυρίστηκε, η αναλογία του ενοικίου που αντιστοιχεί σε κάθε ανήλικο τέκνο ανέρχεται σε €200. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού αυτού επισύναψε ως Τεκμήριο 8 στη γραπτή της μαρτυρία δέσμη αποδείξεων καταβολής ενοικίου.
Μαρτυρία Καθ’ου η αίτηση
Ο Καθ’ου η αίτηση παραδέχθηκε ότι εργάζεται σε εταιρεία στη Λευκωσία με την επωνυμία Fargo Skips LTD. Ωστόσο, αμφισβήτησε τον ισχυρισμό της Αιτήτριας ως προς το ύψος των απολαβών του και υποστήριξε ότι ο μηνιαίος μισθός του ανέρχεται στο ποσό των €1.600.
Περαιτέρω, ο Καθ’ου η αίτηση αμφισβήτησε τον ισχυρισμό της Αιτήτριας ότι αυτή είναι άνεργη. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι η Αιτήτρια εργάζεται σε υπεραγορά Σκλαβενίτης και λαμβάνει μηνιαίο μισθό ύψους €1.200. Κατά τη θέση του, η Αιτήτρια είναι υγιής και ικανή προς εργασία και δύναται να εξασφαλίζει εισόδημα. Υποστήριξε επίσης ότι η φροντίδα των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων δεν αποτελεί λόγο που να την εμποδίζει να εργάζεται, καθότι τα ανήλικα φοιτούν στο σχολείο, το ένα στο δημοτικό και το άλλο στο νηπιαγωγείο, γεγονός που, κατά τη θέση του, της επιτρέπει να εργάζεται κατά τις πρωινές ώρες. Υπό τις περιστάσεις αυτές, υποστήριξε ότι δεν είναι εύλογο να επωμίζεται αποκλειστικά τα έξοδα των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων. Παράλληλα, δήλωσε ότι αγνοεί και, συνεπώς, δεν αποδέχεται τον ισχυρισμό της Αιτήτριας ότι αυτή δανείζεται χρήματα από συγγενικά ή φιλικά της πρόσωπα για την κάλυψη των αναγκών της και των ανηλίκων.
Ο Καθ’ου η αίτηση απέρριψε επίσης τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας ως προς τις ανάγκες των ανηλίκων, υποστηρίζοντας ότι η υποχρέωση συνεισφοράς στη διατροφή και συντήρησή τους βαρύνει εξίσου και τους δύο γονείς. Κατά τη θέση του, τα εισοδήματα του είναι περιορισμένα και επαρκούν μόνον για την κάλυψη των βασικών του αναγκών, ιδίως ενόψει του γεγονότος ότι μετά τη διάσταση των διαδίκων υφίστανται πλέον δύο ξεχωριστά νοικοκυριά με αυξημένα έξοδα.
Αναφορικά με τον κατάλογο των εξόδων που παρέθεσε η Αιτήτρια, ο Καθ’ ου η αίτηση υποστήριξε ότι ορισμένα από τα ποσά που διεκδικούνται είναι υπερβολικά. Ειδικότερα, θεώρησε υπερβολικό το ποσό των €700 μηνιαίως που ζητείται για διατροφή δύο ανηλίκων τέκνων, καθώς και το ποσό των €350 που αφορά τρόφιμα και είδη νοικοκυριού για την Αιτήτρια. Περαιτέρω διαφώνησε με την καταγραφή ξεχωριστών κονδυλίων για κοινωνικές υποχρεώσεις και ψυχαγωγία, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι εύλογο να συνυπάρχουν ως διακριτά έξοδα σε μηνιαία βάση. Εξέφρασε επίσης επιφυλάξεις ως προς τα έξοδα που αφορούν υπηρεσίες τηλεφώνου, τηλεόρασης και διαδικτύου, στο μέτρο που αυτά αποδίδονται ως ανάγκες των ανηλίκων.
Ο Καθ’ου η αίτηση υποστήριξε περαιτέρω ότι συμβάλλει ήδη στην κάλυψη ορισμένων αναγκών των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων. Ειδικότερα, ανέφερε ότι καταβάλλει δίδακτρα για ιδιαίτερα μαθήματα αγγλικών της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων, ύψους περίπου €80 μηνιαίως, καθώς και ποσό περίπου €100 ετησίως για την αγορά των σχετικών βιβλίων. Επιπλέον, ανέφερε ότι μέσω των γονέων του καταβάλλεται ποσό ύψους €440 ανά εξάμηνο για τη σίτιση των δύο ανηλίκων στο σχολείο τους, στο Β΄ Δημοτικό Σχολείο Αγίου Δομετίου. Περαιτέρω, ανέφερε ότι μέσω των γονέων του καταβάλλονται δίδακτρα για την άθληση των ανηλίκων ύψους €42 μηνιαίως, καθώς και ποσό €30 μηνιαίως στον Σύνδεσμο Γονέων και Κηδεμόνων του ίδιου σχολείου για συνδρομή και ασφάλεια της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων. Επιπλέον, καταβάλλει δίδακτρα στο Σωματείο Ολυμπιακής Γυμναστικής Επαρχίας Κερύνειας «Ο Πενταδάκτυλος» για τη συμμετοχή της ανήλικης θυγατέρας σε αθλητικές δραστηριότητες, ύψους €50 μηνιαίως, καθώς και ποσό €110 μηνιαίως στο Κέντρο Παροχής Κοινωνικών Υπηρεσιών Αγίου Δομετίου, πλέον ποσού €20 ετησίως για εγγραφή.
Όσον αφορά τη δική του οικονομική κατάσταση, ο Καθ’ου η αίτηση ανέφερε ότι διαμένει σε ενοικιαζόμενο πλήρως επιπλωμένο διαμέρισμα, για το οποίο καταβάλλει μηνιαίο ενοίκιο ύψους €500. Επιπλέον, υποστήριξε ότι επιβαρύνεται με έξοδα κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος και νερού ύψους περίπου €130 μηνιαίως, έξοδα τηλεφώνου ύψους περίπου €100 μηνιαίως, καθώς και έξοδα μετακίνησης και καυσίμων ύψους περίπου €350 μηνιαίως, δεδομένου ότι εργάζεται εκτός Λευκωσίας σε απόσταση περίπου 40 χιλιομέτρων. Περαιτέρω, ανέφερε ότι απαιτείται ποσό περίπου €400 μηνιαίως για τη διατροφή και συντήρησή του, καθώς και περίπου €100 για λοιπά απρόβλεπτα έξοδα, περιλαμβανομένων ιατροφαρμακευτικών δαπανών, δεδομένου ότι, όπως υποστήριξε, ως αλλοδαπός δεν δικαιούται να ενταχθεί στο Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓΕΣΥ).
Υπό το φως των ανωτέρω, ο Καθ’ου η αίτηση υποστήριξε ότι τα εισοδήματά του επαρκούν μόλις για την κάλυψη των προσωπικών του εξόδων και ότι δεν είναι σε θέση να καταβάλει το ποσό των €950 που ζητείται από την Αιτήτρια για διατροφή των ανηλίκων τέκνων του. Για τον λόγο αυτό, ζήτησε την απόρριψη της αίτησης της Αιτήτριας και της αιτούμενης θεραπείας, με έξοδα εναντίον της.
ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
Η νομική θεμελίωση της εξεταζόμενης αίτησης στηρίζεται στο άρθρο 33 (1) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90) που καθορίζει ότι:
«33 (1) Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του».
Καθώς και στο άρθρο 37 του ρηθέντος Νόμου που καθορίζει ότι:
«37 (1) Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.
(2) Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του».
Από το συνδυασμό των ως άνω άρθρων είναι σαφές ότι η διατροφή ανηλίκου καθορίζεται στη βάση δυο παραμέτρων, τις δυνάμεις των γονέων του και τις ανάγκες του δικαιούχου διατροφής. Συνιστά νομική υποχρέωση των γονέων, υποχρέωση η οποία ουσιαστικά αποβλέπει στην αντιμετώπιση των αναγκών των ανηλίκων, όπως αυτές εύστοχα καθορίζονται στο άρθρο 37 του Ν. 216/90.
Το άρθρο 33 καθιστά τη διατροφή αμοιβαία υποχρέωση των γονέων, αρχή που συνάδει με την ισότητα των φύλων που κατοχυρώνει το Άρθρο 28 του Συντάγματος. Το μέτρο της συνεισφοράς είναι "οι δυνάμεις" εκατέρων των γονέων, έννοια που περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδηματικών δυνατοτήτων εκάστου μέρους για συνδρομή και όχι μόνο το υπαρκτό εισόδημα.
Ως προς το τι συνιστούν ανάγκες του δικαιούχου, παραπέμπω στο σύγγραμμα του Απόστολου Σ. Γεωργιάδη «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» όπου στη σελ. 652, αναφέρονται τα πιο κάτω:
«1. Ανάγκες του δικαιούχου
Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση του (πλήρης διατροφή: ΑΚ 1493 εδ. β΄). Στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά. Η διατροφή λοιπόν περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη: τροφή, στέγη, ένδυση, θέρμανση, φωτισμό, λοιπά λειτουργικά έξοδα της οικίας διαμονής, ψυχαγωγία, μόρφωση (π.χ. αγορά βιβλίων), διαπαιδαγώγηση, νοσηλεία και δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, παραθέριση, συγκοινωνία και επικοινωνία. Ιδίως περιλαμβάνονται δαπάνες θεωρητικής, επαγγελματικής ή τεχνικής μόρφωσης, ακόμη και μεταπτυχιακής.»
Έχω μελετήσει διεξοδικά όλη την τεθείσα ενώπιον μου μαρτυρία και σε συνδυασμό με τη σχετική νομοθεσία και νομολογία θα προχωρήσω ευθύς αμέσως να εξετάσω τις δυο παραμέτρους που ανέφερα ανωτέρω σε σχέση με το υπό κρίση θέμα, τις ανάγκες των ανηλίκων και τις δυνάμεις των γονέων τους.
I.Έξοδα ανηλίκων
Σύμφωνα με τη Νομολογία, (Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη (1998) 1 ΑΑΔ 1386, 1390) το Δικαστήριο, ως προς τα έξοδα διατροφής ανηλίκου, δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων, αλλά είναι καθήκον του να εντοπίσει το εύλογο των κονδυλίων που απαιτούνται για την ικανοποίηση των αναγκών διατροφής και συντήρησης του. Περαιτέρω, σύμφωνα και πάλι με τη Νομολογία, η κοινή πείρα και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες των συγκεκριμένων ενώπιον του Δικαστηρίου ατόμων (βλ. Παναγιώτου ν. Σφικτού (2001) 1 Α.Α.Δ. 625).
Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Κορελλίδης v. Κορελλίδη (2012) 1Γ ΑΑΔ 1975 λέχθηκε ότι:
«... το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που να επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα τέκνα σε μια πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί».
Το Δικαστήριο είναι σε θέση, λαμβάνοντας υπόψη τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς των διαδίκων, ως προς τα έξοδα διατροφής των ανηλίκων, τα οποία είναι συνακόλουθα βεβαίως και της ηλικίας τους, να καταλήξει σε ένα ποσό το οποίο αντανακλά στο εύλογο με βάση τα διδάγματα της κοινής πείρας και ζωής, ως εύστοχα αναφέρει η προαναφερθείσα νομολογία.
Όπως ήδη εκτέθηκε ανωτέρω, η Αιτήτρια προσδιορίζει τις μηνιαίες ανάγκες των ανηλίκων τέκνων στο συνολικό ποσό των €1.997, ήτοι €998,50 για έκαστο ανήλικο. Κρίνεται σκόπιμο να επισημανθεί ότι, μολονότι ο Καθ’ου η αίτηση χαρακτηρίζει τα καταγεγραμμένα από την Αιτήτρια έξοδα ως υπερβολικά και διογκωμένα, εντούτοις δεν παραθέτει συγκεκριμένη και αναλυτική θέση ως προς τα επιμέρους κονδύλια που συνθέτουν το εξοδολόγιο των ανηλίκων. Αντιθέτως, περιορίζεται σε μία γενική και αόριστη αμφισβήτηση του συνολικού ύψους των εξόδων, χωρίς να εξειδικεύει ποια κονδύλια θεωρεί υπερβολικά και σε ποιο βαθμό, ούτε να εισηγείται εναλλακτικό, τεκμηριωμένο υπολογισμό αυτών.
Η προσέγγιση αυτή του Καθ’ου η αίτηση δεν παρέχει στο Δικαστήριο ουσιαστική καθοδήγηση ως προς την αξιολόγηση των επιμέρους δαπανών, καθότι απουσιάζει πλήρως οποιαδήποτε συγκεκριμένη ανάλυση ή αντίκρουση επί των επιμέρους ισχυρισμών της Αιτήτριας παρά μόνο ζητά απόρριψη της αίτησης με έξοδα εναντίον της Αιτήτριας. Θέση την οποία επαναλαμβάνει και στην αγόρευση του αλλά στο κλείσιμο της αγόρευσης του εισηγείται την καταβολή του ποσού των €400 χωρίς οποιαδήποτε αιτιολόγηση ή επεξήγηση ως προς το πώς το εν λόγω ποσό δύναται να καλύψει τις πραγματικές και εύλογες ανάγκες των ανηλίκων τέκνων.
Θα επιχειρήσω λοιπόν στη βάση του εύλογου των κονδυλίων και σε συνάρτηση με τις ως άνω αναφερθείσες νομολογιακές αρχές να καθορίσω το ποσό της διατροφής που απαιτείται για τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων σε μηνιαία βάση.
Εξοδολόγιο ανηλίκων
1.Σίτιση
Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για την κάλυψη των αναγκών σίτισης των δύο ανηλίκων τέκνων απαιτείται μηνιαίως το ποσό των €700, ήτοι €350 για κάθε παιδί. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού της επισύναψε ως Τεκμήριο 9 δέσμη αποδείξεων και βεβαιώσεων πληρωμών από τραπεζική κάρτα, οι οποίες, κατά τα λεγόμενα της, αφορούν μέρος των εξόδων που σχετίζονται με τη διατροφή των ανηλίκων. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της, τα έξοδα αυτά προκύπτουν από την καθημερινή προετοιμασία τριών βασικών γευμάτων, την ετοιμασία κολατσιού για το σχολείο, καθώς και την παροχή ενδιάμεσων γευμάτων, φρούτων και γλυκών.
Ο Καθ’ου η αίτηση περιορίστηκε να αναφέρει ότι το ποσό των €700 μηνιαίως που ζητείται για διατροφή δύο ανηλίκων τέκνων είναι υπερβολικό.
Εξετάζοντας τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, κρίνω ότι ο ισχυρισμός της Αιτήτριας ως προς το ύψος του ποσού δεν τεκμηριώνεται επαρκώς. Το Τεκμήριο 9, το οποίο προσκομίστηκε προς υποστήριξη του σχετικού ισχυρισμού, αποτελεί απλώς δέσμη αποδείξεων και συναλλαγών από κάρτα πληρωμών, χωρίς να προκύπτει με σαφήνεια ότι το σύνολο των συναλλαγών αυτών αφορά αποκλειστικά τη διατροφή των ανηλίκων. Αντιθέτως, από τη φύση των αποδείξεων αυτών δεν είναι πάντοτε εφικτός ο σαφής διαχωρισμός μεταξύ εξόδων που αφορούν τη γενικότερη διατροφή του νοικοκυριού και εκείνων που συνδέονται αποκλειστικά με τις ανάγκες των ανηλίκων.
Επισημαίνω ότι ακόμη και αν ληφθούν υπόψη οι σχετικές αποδείξεις, αυτές δεν καταδεικνύουν, με τρόπο πειστικό και συγκεκριμένο, ότι το πραγματικό μηνιαίο κόστος σίτισης των δύο ανηλίκων ανέρχεται στο ποσό που ισχυρίζεται η Αιτήτρια. Η απλή παράθεση αποδείξεων αγορών, χωρίς περαιτέρω ανάλυση ή καταγραφή του πραγματικού μέρους που αναλογεί στα παιδιά, δεν επαρκεί για να θεμελιώσει τον προβαλλόμενο ισχυρισμό.
Περαιτέρω, το Δικαστήριο δεν μπορεί να παραβλέψει ότι πρόκειται για δύο παιδιά ηλικίας 9 ½ και 4 ½ όταν καταχωρήθηκε η αίτηση. Με βάση τη συνήθη εμπειρία της καθημερινής ζωής και τα δεδομένα των αντίστοιχων αναγκών παιδιών της συγκεκριμένης ηλικίας, το ποσό των €350 μηνιαίως για τη διατροφή κάθε παιδιού κρίνεται ιδιαίτερα αυξημένο και δεν ανταποκρίνεται σε εύλογο επίπεδο δαπάνης για τις πραγματικές ανάγκες τους.
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, τη φύση των προσκομισθέντων τεκμηρίων, καθώς και τις συνήθεις ανάγκες διατροφής παιδιών της ηλικίας των ανηλίκων, κρίνω ότι ένα εύλογο και ρεαλιστικό ποσό για την κάλυψη των αναγκών σίτισης ανέρχεται στο ποσό των €200 μηνιαίως για κάθε παιδί, ήτοι συνολικά €400. Το ποσό αυτό ανταποκρίνεται επαρκώς στις πραγματικές διατροφικές ανάγκες των παιδιών, χωρίς να υπερβαίνει τα όρια της εύλογης και αναγκαίας δαπάνης.
2. Ένδυση/Υπόδηση
Για την ένδυση και υπόδηση, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το ποσό €100 μηνιαίως, ήτοι €50 για έκαστο τέκνο. Προς τεκμηρίωση των ισχυρισμών της, η Αιτήτρια επισύναψε ως Τεκμήριο 10 στη έγγραφη μαρτυρία της, ενδεικτικά σχετικές αποδείξεις αγοράς. Ανέφερε περαιτέρω ότι τα παιδιά είναι μικρής ηλικίας και υπάρχει συχνή ανάγκη για αγορά ρούχων και παπουτσιών.
Υπό τα δεδομένα αυτά, κρίνω το αιτούμενο ποσό των €100 μηνιαίως (€50 για έκαστο τέκνο) ως εύλογο και δικαιολογημένο για τα έξοδα της κατηγορίας αυτής, το οποίο, μάλιστα, δύναται να χαρακτηριστεί και ως συντηρητικό, λαμβανομένης υπόψη των σύγχρονων συνθηκών διαβίωσης και των πραγματικών αναγκών ενός ανηλίκου.
3. Ιατρική και φαρμακευτική περίθαλψη
Σύμφωνα με την Αιτήτρια οι δαπάνες για ιατροφαρμακευτική φροντίδα και περίθαλψη αμφοτέρων των ανηλίκων ανέρχονται στα €50 μηνιαίως, ήτοι €25 για έκαστο ανήλικο. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού της επισύναψε στην μαρτυρία της ως Τεκμήριο 12, δέσμη με αποδείξεις αναφορικά με τα ιατρικά έξοδα των ανηλίκων. Αναγνώρισε ότι μεγάλο μέρος των ιατροφαρμακευτικών εξόδων τους καλύπτονται από το ΓEΣΥ, ωστόσο επισήμανε ότι καλύπτει την συμπληρωμή τόσο στα φάρμακα όσο και στους ιατρούς και περαιτέρω υπάρχουν διάφορα απαραίτητα για τα ανήλικα φάρμακα και βιταμίνες, τα οποία δεν καλύπτονται από το ΓΕΣΥ, τα οποία αποπληρώνει η ίδια.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι το Γεσυ δεν καλύπτει το σύνολο των ιατρικών εξόδων και ακόμη και για τους γιατρούς που εντάσσονται σε αυτό πρέπει να καταβάλλεται ένα συμβολικό αντίτιμο θεωρώ εύλογο το ποσό των €50 μηνιαίως (€25 για έκαστο τέκνο) για αυτήν την κατηγορία εξόδων, λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη την ηλικία των ανήλικων, την κοινή λογική, την πείρα της ζωής και όλους τους παράγοντες που συνυπολογίζονται όταν το δικαστήριο αποφασίζει ζητήματα διατροφής ανηλίκων.
4) Εξοπλισμός για Νηπιαγωγείο
Η Αιτήτρια στο εξοδολόγιο των ανηλίκων παραθέτει ότι απαιτείται το ποσό των €42 αναφορικά με τον εξοπλισμό του νηπιαγωγείου. Ωστόσο πέραν αυτής της καταγραφής δεν γίνεται καμία άλλη αναφορά προς τεκμηρίωση αυτού του εξόδου ή της αναγκαιότητας αυτού.
Συνεπώς δεν θα επιδικάσω κάποιο ποσό.
5.Μωρομάντιλα – είδη προσωπικής ανάγκης
Σύμφωνα με την Αιτήτρια οι δαπάνες για την προσωπική υγιεινή των ανηλίκων ανέρχονται στο ποσό των €35 μηνιαίως (€17,50 για έκαστο τέκνο) και περιλαμβάνουν όλα τα αναγκαία είδη καθαριότητας όπως υγρομαντηλιών, σαμπουάν, μαλακτικών, κρεμοσάπουνων κλπ.
Η ανάγκη για προσωπική υγιεινή και καλλωπισμό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής φροντίδας και ευημερίας ενός παιδιού. Τα αναγκαία είδη καθαριότητας, όπως σαπούνια, κρέμες, σαμπουάν και προϊόντα προσωπικής υγιεινής, είναι απαραίτητα για την καλή υγεία του παιδιού, την προληπτική φροντίδα του σώματος και την ανάπτυξη καλών συνηθειών από την παιδική ηλικία.
Το ποσό των €35 μηνιαίως ( €17,50 για έκαστο τέκνο) που ισχυρίζεται η Αιτήτρια ότι απαιτείται μηνιαίως κρίνεται εύλογο.
6.Ψυχαγωγία
Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για την κάλυψη των αναγκών της παρούσας κατηγορίας απαιτείται το ποσό των €80 μηνιαίως το οποίο αφορά δαπάνες για αγορά παιχνιδιών, δώρων γενεθλίων τόσο για τα ίδια τα παιδιά των διαδίκων όσο και για τα παιδιά στα πάρτυ των οποίων παρευρίσκονται, έξοδα για εξόδους και εκδρομές και επισκέψεις σε εκπαιδευτικούς χώρους και χώρους ψυχαγωγίας για παιδιά, ζωολογικούς κήπους κλπ. Προς τεκμηρίωση του ισχυρισμού της επισύναψε ως Τεκμήριο 11 σχετικές αποδείξεις
Η ανάγκη για ψυχαγωγία και κοινωνικοποίηση συνιστά ουσιώδες στοιχείο της ανάπτυξης ενός παιδιού και εμπίπτει σαφώς στο πλαίσιο των αναγκών διατροφής του. Η ψυχαγωγία παρέχει στα παιδιά αναγκαίο χρόνο χαλάρωσης και λειτουργεί ως μηχανισμός αποφόρτισης από τη ρουτίνα της καθημερινότητας, ενώ οι δραστηριότητες και το παιχνίδι ενισχύουν την ανάπτυξη της ανεξαρτησίας, της αυτοεκτίμησης και της δημιουργικότητας, συμβάλλοντας στην υγιή διοχέτευση της ενέργειας τους.
Υπό τα δεδομένα αυτά, κρίνω το ποσό των €80 μηνιαίως ( €40 για έκαστο τέκνο) ως εύλογο για την κάλυψη των αναγκών της κατηγορίας αυτής, το οποίο μάλιστα δύναται να χαρακτηριστεί και ως συντηρητικό, λαμβανομένης υπόψη των ηλικιών των ανηλίκων.
7.Αναλογία Υδατοπρομήθειας/ Ηλεκτρικού ρεύματος /Τηλέφωνο- ιντερνετ.
Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι το μέρος των δαπανών ύδατος, ηλεκτρικού ρεύματος και διαδικτύου που αναλογεί στα ανήλικα τέκνα ανέρχεται στο ποσό των €240 μηνιαίως, ήτοι €30 για ύδρευση, €160 για ηλεκτρικό ρεύμα και €50 για υπηρεσίες διαδικτύου. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού της επισύναψε ως Τεκμήριο 13 δέσμη αποδείξεων, οι οποίες, κατά τους ισχυρισμούς της, αντικατοπτρίζουν μέρος των εν λόγω εξόδων.
Εξετάζοντας τη σχετική μαρτυρία, διαπιστώνεται ότι ο προβαλλόμενος ισχυρισμός δεν τεκμηριώνεται επαρκώς και το αιτούμενο ποσό κρίνεται υπερβολικό σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες των ανηλίκων. Κατ’ αρχάς, οι προσκομισθείσες αποδείξεις αφορούν, ως επί το πλείστον, διμηνιαίους λογαριασμούς, χωρίς να προκύπτει με σαφήνεια η ακριβής μηνιαία επιβάρυνση που αντιστοιχεί αποκλειστικά στα ανήλικα τέκνα. Περαιτέρω, από το περιεχόμενο των εν λόγω λογαριασμών προκύπτει ότι περιλαμβάνονται ποσά που αφορούν ανεξόφλητες οφειλές προηγούμενων περιόδων, γεγονός που διογκώνει τεχνητά το εμφανιζόμενο ύψος της δαπάνης και δεν αντανακλά την πραγματική τρέχουσα κατανάλωση.
Επιπλέον, δεν καθίσταται δυνατός, βάσει των προσκομισθέντων στοιχείων, ο σαφής επιμερισμός των συνολικών οικογενειακών δαπανών στα επιμέρους μέλη του νοικοκυριού, ώστε να εξαχθεί με ακρίβεια το μέρος που αναλογεί αποκλειστικά στα ανήλικα τέκνα. Είναι προφανές ότι δαπάνες όπως το ηλεκτρικό ρεύμα και το διαδίκτυο εξυπηρετούν το σύνολο του νοικοκυριού και όχι αποκλειστικά τα παιδιά, ενώ η κατανάλωση των ανηλίκων, ιδίως λαμβανομένης υπόψη της ηλικίας τους (13 και 6 ετών), δεν δικαιολογεί το ύψος του ποσού που προβάλλεται.
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, καθώς και τα διδάγματα της κοινής πείρας αναφορικά με τις συνήθεις δαπάνες ενός νοικοκυριού, το ποσό των €240 μηνιαίως για τη συμμετοχή δύο ανηλίκων στις πιο πάνω δαπάνες κρίνεται υπερβολικό και μη ανταποκρινόμενο σε εύλογο μέτρο. Αντιθέτως, κρίνεται ότι ένα ποσό της τάξεως των €140 μηνιαίως συνολικά για αμφότερα τα τέκνα (€70 για έκαστο τέκνο) ανταποκρίνεται επαρκώς και ρεαλιστικά στο μέρος των δαπανών ύδατος, ηλεκτρικού ρεύματος και διαδικτύου που μπορεί ευλόγως να τους αναλογεί, χωρίς να υπερβαίνει τα όρια της αναγκαίας και δικαιολογημένης επιβάρυνσης.
8.Λέσχη
Πέραν της απλής καταγραφής της εν λόγω δαπάνης και της αναφοράς στο ποσό των €110 μηνιαίως στο εξοδολόγιο των ανηλίκων, η Αιτήτρια δεν προέβη σε οποιαδήποτε περαιτέρω εξειδίκευση ή τεκμηρίωση του σχετικού ισχυρισμού της. Δεν προσκομίστηκαν αποδεικτικά στοιχεία, ούτε παρατέθηκαν συγκεκριμένα δεδομένα που να καθιστούν εφικτή την αξιολόγηση της αναγκαιότητας και του εύλογου του εν λόγω ποσού.
Υπό τις περιστάσεις αυτές, και εν απουσία επαρκούς μαρτυρίας που να στηρίζει τον προβαλλόμενο ισχυρισμό, το Δικαστήριο δεν δύναται να προβεί στην επιδίκαση οποιουδήποτε ποσού υπό το συγκεκριμένο κονδύλι.
9. Αγγλικά
Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι το μηνιαίο κόστος για τα δίδακτρα του μαθήματος Αγγλικών που παρακολουθούν τα ανήλικα τέκνα ανέρχεται στο ποσό των €80. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού της επισύναψε ως Τεκμήριο 15 σχετική απόδειξη από το φροντιστήριο.
Ωστόσο, από το περιεχόμενο του εν λόγω Τεκμηρίου δεν επιβεβαιώνεται ο ως άνω ισχυρισμός. Αντιθέτως, προκύπτει ότι το μηνιαίο κόστος για την ανήλικη θυγατέρα των διαδίκων ανέρχεται στο ποσό των €65, ενώ για τον ανήλικο υιό στο ποσό των €5 μηνιαίως.
Περαιτέρω, λαμβανομένου υπόψη ότι η φοίτηση στα εν λόγω μαθήματα δεν εκτείνεται σε δωδεκάμηνη βάση αλλά περιορίζεται σε εννέα μήνες ετησίως, το πραγματικό μέσο μηνιαίο κόστος θα πρέπει να υπολογιστεί σε ετήσια βάση και να κατανεμηθεί αναλογικά. Ειδικότερα, σε σχέση με την ανήλικη θυγατέρα, το ετήσιο κόστος ανέρχεται σε €585 (€65 × 9 μήνες), το οποίο αντιστοιχεί σε €48,75 μηνιαίως, ήτοι στρογγυλοποιημένο σε €49. Αντίστοιχα, για τον ανήλικο, το ετήσιο κόστος ανέρχεται σε €45 (€5 × 9 μήνες), το οποίο αντιστοιχεί σε €3,75 μηνιαίως, ήτοι στρογγυλοποιημένο σε €4.
Συνεπώς, με βάση τα ίδια τα τεκμήρια που προσκόμισε η Αιτήτρια, το εύλογο και αποδεδειγμένο ποσό για τα δίδακτρα των ανηλίκων ανέρχεται συνολικά σε €53 μηνιαίως (€49 για την ανήλικη Ε. και €4 για τον ανήλικο Τ.), και όχι στο ποσό των €80 που η ίδια προβάλλει.
10. Βιβλία
Η Αιτήτρια υποστήριξε ότι για την εν λόγω κατηγορία εξόδων απαιτείται το ποσό των €30 μηνιαίως. Πέραν της γενικής αυτής αναφοράς, δεν προέβη σε οποιαδήποτε περαιτέρω εξειδίκευση ή ανάλυση των σχετικών δαπανών, ούτε προσκόμισε επαρκή και σαφή αποδεικτικά στοιχεία προς τεκμηρίωση του ισχυρισμού της. Αντιθέτως, στο Τεκμήριο 15, το οποίο κυρίως αφορά αποδείξεις για δίδακτρα μαθημάτων Αγγλικών, περιλαμβάνεται και μία μεμονωμένη απόδειξη αγοράς βιβλίων ύψους €50, ημερομηνίας 15/01/2025, από την οποία δεν προκύπτει καν ο εκδότης ή άλλα ουσιώδη στοιχεία που να καθιστούν εφικτό τον έλεγχο της φύσης και της αναγκαιότητας της σχετικής δαπάνης.
Υπό τα δεδομένα αυτά, καθίσταται πρόδηλο ότι το αιτούμενο ποσό των €30 μηνιαίως δεν τεκμηριώνεται επαρκώς και εμφανίζεται ως αυθαίρετο και υπερβολικό. Η προσκόμιση μίας και μόνο απόδειξης, χωρίς οποιαδήποτε σύνδεση με σταθερή ή επαναλαμβανόμενη μηνιαία δαπάνη, δεν δύναται να θεμελιώσει τον ισχυρισμό περί πάγιας μηνιαίας επιβάρυνσης στο ύψος που προβάλλεται.
Παρά ταύτα, το Δικαστήριο δεν παραγνωρίζει ότι η προμήθεια βιβλίων και συναφούς εκπαιδευτικού υλικού συνιστά πραγματική και αναγκαία δαπάνη για την ομαλή εκπαιδευτική ανάπτυξη των ανηλίκων. Τέτοιες δαπάνες, όμως, δεν έχουν κατ’ανάγκην μηνιαίο χαρακτήρα, αλλά εμφανίζονται περιοδικά και διαφοροποιούνται αναλόγως των εκπαιδευτικών αναγκών.
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο της μαρτυρίας, την έλλειψη επαρκούς τεκμηρίωσης του αιτούμενου ποσού, καθώς και τη φύση των σχετικών δαπανών, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξεως των €15 μηνιαίως (€7,50 για έκαστο τέκνο) συνολικά για αμφότερα τα ανήλικα τέκνα είναι εύλογο και επαρκές για την κάλυψη των αναγκών αυτής της κατηγορίας εξόδων, ανταποκρινόμενο σε μία ρεαλιστική και ισορροπημένη αποτίμηση των σχετικών αναγκών.
11. Γυμναστική
Η Αιτήτρια υποστήριξε ότι για την εν λόγω κατηγορία εξόδων απαιτείται το ποσό των €80 μηνιαίως, αναφέροντας ότι τα ανήλικα τέκνα συμμετέχουν σε εξωσχολικές δραστηριότητες με σκοπό τη σωματική τους άσκηση, ήτοι η ανήλικη θυγατέρα σε μαθήματα ρυθμικής γυμναστικής και ο ανήλικος υιός σε μαθήματα πυγμαχίας (boxing). Προς τεκμηρίωση του ισχυρισμού της επισύναψε το Τεκμήριο 14.
Εξετάζοντας το περιεχόμενο του εν λόγω Τεκμηρίου, διαπιστώνεται ότι αυτό αφορά αποκλειστικά απόδειξη πληρωμής ύψους €50 από το Αθλητικό Σωματείο Ενόργανης και Ρυθμικής Γυμναστικής «Πενταδάκτυλος», καθώς και σχετική βεβαίωση συμμετοχής της ανήλικης Ε. στην ομάδα και το πρόγραμμα προπονήσεων της. Δεν προκύπτει, ωστόσο, οποιαδήποτε μαρτυρία ως προς τη διάρκεια των προπονήσεων εντός του έτους. Ελλείψει σχετικής διευκρίνισης, και λαμβάνοντας υπόψη τα διδάγματα της κοινής πείρας ότι οι εν λόγω δραστηριότητες συνήθως εκτείνονται σε περίοδο περίπου δέκα μηνών ετησίως, το ετήσιο κόστος ανέρχεται σε €500, το οποίο, κατανεμόμενο σε δωδεκάμηνη βάση, αντιστοιχεί σε €41,66 μηνιαίως, ήτοι στρογγυλοποιημένο σε €42.
Σε σχέση με τον ανήλικο υιό, δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε αποδεικτική μαρτυρία που να επιβεβαιώνει ότι πράγματι παρακολουθεί μαθήματα πυγμαχίας, ούτε κατατέθηκαν στοιχεία αναφορικά με το ύψος της σχετικής δαπάνης. Ως εκ τούτου, ο σχετικός ισχυρισμός της Αιτήτριας παραμένει ατεκμηρίωτος και δεν δύναται να ληφθεί υπόψη.
Υπό τα δεδομένα αυτά, κρίνω ότι δικαιολογείται η επιδίκαση ποσού μόνο σε σχέση με τη δαπάνη της ανήλικης Ε., το οποίο ανέρχεται στο ποσό των €42 μηνιαίως, ενώ ουδέν ποσό επιδικάζεται αναφορικά με τον ανήλικο υιό των διαδίκων, λόγω πλήρους έλλειψης μαρτυρίας.
12. Αναλογία ενοικίου
Η Αιτήτρια υποστήριξε ότι η αναλογία των ανηλίκων τέκνων ως προς το καταβαλλόμενο ενοίκιο ανέρχεται στο ποσό των €200 μηνιαίως για έκαστο τέκνο. Ανέφερε ότι, κατά τον χρόνο καταχώρισης της αίτησης, το ενοίκιο της οικίας στην οποία διέμενε με τα ανήλικα ανερχόταν σε €400 μηνιαίως, πλην όμως, μετά τη λήξη του σχετικού συμβολαίου, αναγκάστηκε να μεταστεγαστεί σε άλλη κατοικία στον Άγιο Δομέτιο, στη Λευκωσία, για την οποία καταβάλλει πλέον €600 μηνιαίως. Προς υποστήριξη των ισχυρισμών της επισύναψε ως Τεκμήριο 8 δέσμη αποδείξεων πληρωμής ενοικίων, ενώ με τη συμπληρωματική της έγγραφη μαρτυρία προσκόμισε ως Τεκμήριο 17 αντίγραφο του ενοικιαστηρίου εγγράφου, διευκρινίζοντας ότι, παρά τη λήξη του, εξακολουθεί να διαμένει στην εν λόγω κατοικία με τα ανήλικα τέκνα. Περαιτέρω, επισύναψε ως Τεκμήριο 18 πρόσφατες αποδείξεις πληρωμής.
Από το σύνολο της ενώπιον μου μαρτυρίας προκύπτει ότι η Αιτήτρια πράγματι καταβάλλει μηνιαίως το ποσό των €600 για σκοπούς στέγασης. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω δαπάνη αφορά το σύνολο του νοικοκυριού, κρίνεται εύλογος ο επιμερισμός της κατά τρόπο ώστε μέρος αυτής να αναλογεί στα ανήλικα τέκνα. Υπό τις περιστάσεις, και λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών διαβίωσης, κρίνω ότι το ποσό των €200 μηνιαίως για έκαστο τέκνο συνιστά δίκαιο και εύλογο επιμερισμό της σχετικής δαπάνης.
13.Μετακινήσεις
Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης των ανηλίκων απαιτείται το ποσό των €50 μηνιαίως, ήτοι €25 για έκαστο τέκνο. Τα εν λόγω έξοδα, σύμφωνα με τη μαρτυρία της, αφορούν τη μεταφορά των παιδιών από και προς το σχολείο, τις εξωσχολικές τους δραστηριότητες, καθώς και την επικοινωνία τους με τον Καθ’ου η αίτηση. Ανέφερε επίσης ότι, πέραν των εξόδων καυσίμων, σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και μέσα μαζικής μεταφοράς, λόγω περιορισμένων οικονομικών δυνατοτήτων. Προς υποστήριξη των ισχυρισμών της επισύναψε ενδεικτικά ως Τεκμήριο 16 αποδείξεις χρήσης λεωφορείου.
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο της μαρτυρίας, καθώς και τα διδάγματα της κοινής πείρας αναφορικά με το κόστος μετακίνησης, ιδίως υπό το πρίσμα της αυξητικής τάσης των τιμών των καυσίμων και του γενικότερου κόστους διαβίωσης, κρίνω ότι το αιτούμενο ποσό των €50 μηνιαίως (€25 για έκαστο ανήλικο) συνολικά για αμφότερα τα τέκνα είναι εύλογο και δικαιολογημένο, ενώ δύναται να χαρακτηριστεί ακόμη και ως συντηρητικό.
Συνολικό ύψος εξόδων
Συνακόλουθα, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου αναφορικά με τις επιμέρους κατηγορίες δαπανών, τα συνολικά μηνιαία έξοδα των ανηλίκων τέκνων ανέρχονται στο ποσό των €1.365, εκ των οποίων €726 αφορούν την ανήλικη Ε. και €639 τον ανήλικο Τ.
ΙΙ. Οι οικονομικές δυνατότητες των γονέων.
Στην υπό εξέταση περίπτωση, το κρίσιμο ζήτημα έγκειται στον ακριβή προσδιορισμό των πραγματικών οικονομικών δυνατοτήτων αμφοτέρων των διαδίκων, στοιχείο απολύτως αναγκαίο για τη δίκαιη και ορθή ρύθμιση των επίδικων ζητημάτων.
Για τους λόγους που εκτίθενται κατωτέρω, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι αμφότεροι οι διάδικοι δεν προέβησαν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και της εν γένει οικονομικής τους κατάστασης. Πέραν τούτου, δεν προσκομίστηκαν επαρκή και πειστικά στοιχεία τα οποία να αποτυπώνουν τις πραγματικές τους οικονομικές δυνατότητες ούτε και εκείνα τα δεδομένα από τα οποία θα μπορούσε να συναχθεί η δυνητική τους ικανότητα προς απόκτηση υψηλότερων εισοδημάτων από αυτά που δηλώνουν ή επικαλούνται ενώπιον του Δικαστηρίου.
Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο καλείται να αξιολογήσει όχι μόνον τα δηλωθέντα εισοδήματα, αλλά και τη συνολική οικονομική εικόνα εκάστου διαδίκου, περιλαμβανομένης της επαγγελματικής του ικανότητας, της εργασιακής του εμπειρίας και της αντικειμενικής δυνατότητας βελτίωσης των εισοδηματικών του απολαβών.
Επισημαίνω ότι το καθήκον αληθινής αποκάλυψης των εισοδημάτων ή της οικονομικής δυνατότητας των διαδίκων, βαραίνει τους ίδιους τους διαδίκους. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Δημητρίου v. Περδίου (2005) 1 (Β) Α.Α.Δ. 1418 όπου λέχθηκαν τα πιο κάτω:
«Όπως έχει η σχετική νομοθετική διάταξη (βλ. άρθρο 33(1) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν.216/90) η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μίας οικογένειας ανήκει και στους δύο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Έχουν και οι δύο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v. Ette (1965) 1 All E.R. 341, 349 έχει λεχθεί ότι όταν ο Καθ΄ ού η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το Δικαστήριο μπορεί λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν άλλοι στο ίδιο το επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο Καθ΄ ού η αίτηση έχει ψηλότερα, απ΄ ότι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει (βλ. Tarapoulouzis v. District Officer (1962) C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδης κ.α. (1998) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1390). Επομένως σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που θα πρέπει να αποδεικνύεται από τον Αιτητή ή την Αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε δικαστήριο, προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων.»
Στην απόφαση Konyalian ν. Paskulov Αρ. Έφεσης 2/20, 24/06/2021, ECLI:CY:DOD:2021:17, το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο επικρότησε τα όσα αναφέρθηκαν στην απόφαση Δημητρίου v. Περδίου και τόνισε για μια ακόμη φορά την υποχρέωση των γονέων για ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη των εισοδημάτων τους, προκειμένου το Δικαστήριο να ενεργήσει ανάλογα επιμερίζοντας τις υποχρεώσεις τους για τα ίδια τα παιδιά τους.
Εισοδήματα Αιτήτριας
Όσον αφορά στις εισοδηματικές δυνατότητες της Αιτήτριας, η μαρτυρία της παρουσιάζει σοβαρές αντιφάσεις, ασάφειες και ελλείψεις, οι οποίες πλήττουν την αξιοπιστία της και δεν επιτρέπουν στο Δικαστήριο να αποδεχθεί τους ισχυρισμούς της.
Ειδικότερα, από την καταχώριση της αίτησης τον Απρίλιο του 2024 μέχρι και σήμερα, η Αιτήτρια προβάλλει σταθερά τον ισχυρισμό ότι είναι άνεργη, επικαλούμενη διάφορους λόγους που, κατά την ίδια, καθιστούν δυσχερή την εξασφάλιση εργασίας, παρά τις προσπάθειες της. Ωστόσο, η ίδια επισυνάπτει ως Τεκμήριο 7 βεβαίωση των Κοινωνικών Ασφαλίσεων, από την οποία προκύπτει ότι έλαβε επίδομα ανεργίας συνολικού ύψους €1.631,92 για την περίοδο από 01/01/2025 μέχρι 25/04/2025. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει ότι η Αιτήτρια ήταν προηγουμένως ενταγμένη στην αγορά εργασίας, ώστε να πληροί τις προϋποθέσεις λήψης του εν λόγω επιδόματος, γεγονός που δεν συνάδει με την εικόνα πλήρους και διαρκούς αποχής από την εργασία την οποία επιχειρεί να παρουσιάσει.
Περαιτέρω παρέμεινε άγνωστο για το Δικαστήριο τι εργασία έκανε, τι μισθό ελάμβανε και γιατί σταμάτησε να εργάζεται. Ιδιαίτερη δε σημασία έχει το γεγονός ότι η Αιτήτρια, ενώ επικαλείται σωρεία λόγων που δήθεν καθιστούν αδύνατη την εξεύρεση εργασίας (φροντίδα ανηλίκων, πρόγραμμα δραστηριοτήτων, παρουσία κατά την επικοινωνία του Καθ’ου η αίτηση με τα ανήλικα, περιορισμένη γνώση ελληνικής γλώσσας κ.λπ.), δεν εξηγεί πώς, παρά τους ίδιους αυτούς περιορισμούς, κατόρθωσε προηγουμένως να ενταχθεί στην αγορά εργασίας. Ως εκ τούτου, οι προβαλλόμενοι λόγοι εκλαμβάνονται περισσότερο ως εκ των υστέρων κατασκευασμένες δικαιολογίες, παρά ως πραγματικά και ανυπέρβλητα εμπόδια.
Επιπροσθέτως, ενώ η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι δεν εργάζεται, προσδιορίζει τα προσωπικά της μηνιαία έξοδα στο ποσό των €825 και τα έξοδα των ανηλίκων στο ποσό των €1.997, ήτοι συνολικά €2.822. Την ίδια στιγμή, η υποστηρίζει ότι, από τη διάσταση των διαδίκων και μέχρι την έκδοση ενδιάμεσης απόφασης, ο Καθ’ου η αίτηση δεν κατέβαλλε οποιοδήποτε ποσό για τα ανήλικα τέκνα του, ενώ έκτοτε καταβάλλει μόνον το ποσό που του επιβλήθηκε με δικαστική απόφαση. Συνεπώς, εύλογα εγείρεται το ερώτημα ως προς τον τρόπο με τον οποίο η Αιτήτρια καλύπτει, σε σταθερή μηνιαία βάση, το σύνολο των ως άνω δαπανών.
Ο ισχυρισμός ότι οι ανάγκες αυτές καλύπτονται μέσω οικονομικής στήριξης από φίλους, συγγενείς ή τρίτα πρόσωπα δεν δύναται να γίνει αποδεκτός. Δεν είναι εύλογο ούτε πειστικό να αναμένεται ότι το Δικαστήριο θα αποδεχθεί ότι υφίσταται σταθερή και συστηματική οικονομική ενίσχυση τέτοιας έκτασης, η οποία ουσιαστικά ισοδυναμεί με πλήρη ανάληψη της συντήρησης της ίδιας και των ανηλίκων τέκνων της από τρίτους. Μία τέτοια εκδοχή υπερβαίνει τα όρια της κοινής πείρας και λογικής, προσεγγίζοντας, κατ’ουσίαν, μία μορφή πλήρους οικονομικής εξάρτησης που δεν τεκμηριώνεται επαρκώς.
Περαιτέρω, στο τέλος της παραγράφου 16 της έγγραφης μαρτυρίας της, η Αιτήτρια αναφέρει επί λέξει ότι «όλα μου τα εισοδήματα και τα ποσά που αναγκάζομαι να δανείζομαι από συγγενείς και φίλους ή που λαμβάνω από το Γραφείο Ευημερίας ως έκτακτη βοήθεια, τα δίδω για τις ανάγκες των ανηλίκων τέκνων μου». Από την ίδια αυτή αναφορά προκύπτει σαφώς ότι, πέραν του ισχυριζόμενου δανεισμού ή της έκτακτης βοήθειας, η Αιτήτρια διαθέτει και δικές της πηγές εισοδήματος, οι οποίες, ωστόσο, δεν αποκαλύπτονται στο Δικαστήριο.
Η ύπαρξη εισοδημάτων συνάγεται και από τη συνολική οικονομική εικόνα που η ίδια παρουσιάζει. Συγκεκριμένα, καθορίζει τα έξοδα των ανηλίκων στο ποσό των €1.997 και τα προσωπικά της έξοδα στο ποσό των €825, ενώ επιζητεί όπως η συνεισφορά του Καθ’ου η αίτηση καθοριστεί στο ποσό των €950 μηνιαίως. Υπό τα δεδομένα αυτά, η ίδια η προσέγγιση της Αιτήτριας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το υπόλοιπο ποσό που απαιτείται για την κάλυψη των ανωτέρω δαπανών, μετά την αφαίρεση της προτεινόμενης συνεισφοράς του Καθ’ου η αίτηση, ανέρχεται σε €1.872 μηνιαίως.
Κατ’ ουσίαν, με την τοποθέτηση της αυτή, η Αιτήτρια παρουσιάζει ενώπιον του Δικαστηρίου ότι διαθέτει ή δύναται να διαθέτει σε σταθερή μηνιαία βάση ποσό της τάξεως των €1.872, το οποίο αντιστοιχεί στην δική της συμβολή για την κάλυψη των συνολικών αναγκών που η ίδια προσδιορίζει.
Συνεπώς, καθίσταται προφανές ότι τα μηνιαία εισοδήματα της Αιτήτριας δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι κατώτερα των €1.872.
Εισοδήματα Καθ’ου η αίτηση
Ο Καθ’ου η αίτηση, τόσο στο πλαίσιο της ενδιάμεσης διαδικασίας όσο και κατά την εκδίκαση της κυρίως αίτησης, διατηρούσε σταθερά τη θέση ότι το μηνιαίο του εισόδημα ανέρχεται στο ποσό των €1.600. Στη βάση αυτού του ισχυρισμού, και προκειμένου να θεμελιώσει αδυναμία συνεισφοράς στη διατροφή των ανηλίκων τέκνων του, προσδιόρισε τα προσωπικά του έξοδα στο ποσό των €1.580 μηνιαίως, υποστηρίζοντας ότι το εναπομένον ποσό δεν επαρκεί για συμβολή στις ανάγκες των ανηλίκων.
Αντιθέτως, η Αιτήτρια υποστήριξε ότι ο Καθ’ου η αίτηση απολαμβάνει σημαντικά υψηλότερες απολαβές από την εργοδότηση του στην εταιρεία Fargo Skips LTD, οι οποίες υπερβαίνουν τα €2.500 μηνιαίως. Προς υποστήριξη της θέσης της προσκόμισε, ως Τεκμήριο 6, πιστοποιητικό των Κοινωνικών Ασφαλίσεων, από το οποίο προκύπτει ότι οι ασφαλιστέες αποδοχές του Καθ’ου η αίτηση για το έτος 2022 ανήλθαν στο ποσό των €28.958 ετησίως, στοιχείο το οποίο ουδέποτε αμφισβητήθηκε.
Επισημαίνω ότι ούτε κατά την ενδιάμεση διαδικασία ούτε και κατά την κυρίως διαδικασία, ο Καθ’ου η αίτηση προσκόμισε, ως όφειλε, πλήρη και αξιόπιστη τεκμηρίωση των εισοδημάτων του, παρά την υποχρέωση πλήρους και ειλικρινούς αποκάλυψης που υπέχει (βλέπε ανωτέρω απόφαση Δημητρίου v. Περδίου). Η παράλειψη αυτή καθίσταται πιο έντονη, δεδομένου ότι η Αιτήτρια είχε ήδη θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου συγκεκριμένα στοιχεία αναφορικά με τις αποδοχές του. Αντ’ αυτού, ο Καθ’ου η αίτηση περιορίστηκε στην απλή και ατεκμηρίωτη επανάληψη του ισχυρισμού περί μηνιαίου εισοδήματος €1.600.
Παρά τις οδηγίες του Δικαστηρίου για καταχώριση συμπληρωματικής μαρτυρίας, με σκοπό την προσκόμιση τεκμηρίων ως προς τα εισοδήματα των διαδίκων, ο Καθ’ου η αίτηση δεν συμμορφώθηκε. Ωστόσο, πριν την επιφύλαξη της απόφασης, δηλώθηκαν ως παραδεκτά τα ετήσια εισοδήματα του στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις από την εργασία του στην εταιρεία Fargo Skips LTD, τα οποία ανήλθαν στο ποσό των €27.521 για το έτος 2024 και €24.000 για το έτος 2025.
Η ουσιαστικότερη αντίφαση που αναδεικνύεται από τη μαρτυρία του Καθ’ ου η αίτηση, και η οποία πλήττει ευθέως την αξιοπιστία του, προκύπτει από τα ίδια τα παραδεκτά γεγονότα. Συγκεκριμένα, βάσει αυτών, το ετήσιο ακαθάριστο εισόδημά του για το έτος 2025 ανήλθε στο ποσό των €24.000, ήτοι περίπου €2.000 μηνιαίως σε ακαθάριστη βάση, γεγονός που συνεπάγεται καθαρές απολαβές αισθητά χαμηλότερες του ποσού αυτού και, ενδεχομένως, πλησίον του ποσού των €1.600 που ο ίδιος ισχυριζόταν.
Ο ισχυρισμός αυτός, όμως, δεν δύναται να σταθεί υπό το φως της λοιπής μαρτυρίας του ιδίου. Και τούτο διότι, αφενός, ο Καθ’ου η αίτηση προσδιόρισε τα προσωπικά του έξοδα στο ποσό των €1.580 μηνιαίως, χωρίς να προβάλλει οποιονδήποτε ισχυρισμό περί αδυναμίας κάλυψης τους και, αφετέρου, αποδείχθηκε ότι κατέβαλλε ανελλιπώς το ποσό των €560 μηνιαίως δυνάμει του προσωρινού διατάγματος διατροφής. Συνεπώς, βάσει των ιδίων του των ισχυρισμών και της πραγματικής του συμπεριφοράς, το συνολικό ποσό που απαιτείται για την κάλυψη των υποχρεώσεών του ανέρχεται κατ’ ελάχιστον σε €2.140 μηνιαίως.
Υπό τα δεδομένα αυτά, ο ισχυρισμός του περί χαμηλότερων εισοδημάτων δεν συνάδει με την πραγματική οικονομική του συμπεριφορά. Από μόνο του αυτό δεικνύει ότι έχει και από όλου έσοδα.
Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο δεν δύναται να αποδεχθεί τον ισχυρισμό του περί μηνιαίου καθαρού εισοδήματος της τάξεως των €1.600. Αντιθέτως, από το σύνολο της μαρτυρίας και ιδίως από τις ίδιες του τις παραδοχές και την πραγματική του δυνατότητα ανταπόκρισης στις οικονομικές του υποχρεώσεις, προκύπτει ότι τα πραγματικά του εισοδήματα δεν μπορεί να υπολείπονται του ποσού των €2.140 μηνιαίως, ενώ εύλογα συνάγεται ότι ενδέχεται να είναι και υψηλότερα.
Η αίτηση καταχωρήθηκε στις 22/04/2024. Επομένως, η έκδοση διατάγματος ανατρέχει από την 01/05/24. Για το ζήτημα της αναδρομικής ισχύς του διατάγματος παραπέμπω στην απόφαση Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου (2011) 1 Α.Α.Δ. 1875 όπου αναφέρθηκε ότι «Η διατύπωση του Άρθρου 36 του Νόμου αρ. 216/90, στον ενεστώτα χρόνο, δεν αποκλείει την αναδρομικότητα της παρεχόμενης διατροφής, διαφορετικά θα καθίστατο άνευ σημασίας η ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης, με την οποία καθορίζονταν οι τότε ενεστώσες ανάγκες του δικαιούχου.»
Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω τοποθετήσεις και κρίσεις μου, σύμφωνα με τις οποίες τα συνολικά μηνιαία έξοδα των ανηλίκων, για σκοπούς υπολογισμού της διατροφής, ανέρχονται στο ποσό των €1.365 εκ των οποίων €726 αφορούν την ανήλικη Ε. και €639 τον ανήλικο Τ. καθώς και τις οικονομικές δυνατότητες εκάστου των γονέων, τις οποίες εκτιμώ ότι δεν δύνανται να είναι κατώτερες των €1.872 μηνιαίως για την Αιτήτρια και των €2.140 μηνιαίως για τον Καθ’ου η αίτηση, κρίνω ότι η συνεισφορά του τελευταίου στη διατροφή των ανήλικων τέκνων του πρέπει να καθοριστεί ως ακολούθως:
Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ'ου η αίτηση να καταβάλλει στην Αιτήτρια τα ακόλουθα ποσά:
1.Το ποσό των €370 μηνιαίως, αρχής γενομένης από την 01/05/2024 και καταβλητέο κάθε αντίστοιχη ημέρα εκάστου επόμενου μήνα ως συνεισφορά του για τη διατροφή της ανήλικης θυγατέρας του Ε.Κ.
2.Το ποσό των €320 μηνιαίως, αρχής γενομένης από την 01/05/2024 και καταβλητέο κάθε αντίστοιχη ημέρα εκάστου επόμενου μήνα, ως συνεισφορά του για τη διατροφή του ανήλικου υιού του Τ.Α.Κ.
Από τα ανωτέρω ποσά θα πρέπει να αφαιρεθεί το συνολικό ποσό των €12.880, το οποίο αντιστοιχεί σε καταβολές που ήδη διενεργήθηκαν από τον Καθ’ου η αίτηση δυνάμει του προσωρινού διατάγματος για το χρονικό διάστημα από 01/05/2024 μέχρι και 01/03/2026, αμφοτέρων των ημερομηνιών συμπεριλαμβανομένων. Διευκρινίζεται ότι, σε περίπτωση κατά την οποία ο Καθ’ ου η αίτηση δεν συμμορφώθηκε πλήρως προς το προσωρινό διάταγμα και δεν κατέβαλε το σύνολο του πιο πάνω ποσού, θα αφαιρεθεί αποκλειστικά και μόνο το ποσό το οποίο αποδεδειγμένα έχει καταβληθεί.
3. Εκδίδεται τέλος διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ’ου η αίτηση να καταβάλει το ποσό που έχει συσσωρευθεί για οφειλόμενες διατροφές για την περίοδο από 01/05/2024 μέχρι και την διατροφή του μηνός Μαρτίου του 2026, ήτοι την διαφορά που ποσού που προκύπτει με βάση τη διαταγή του Δικαστηρίου 1-2 {€15.870}, αφού αφαιρεθεί το ποσό των €12.880 που κατέβαλε με βάση το προσωρινό διάταγμα (ή το ποσό που αποδεδειγμένα κατέβαλε, βλέπε ανωτέρω), εντός 8 μηνών από σήμερα.
Τα έξοδα της αίτησης, όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ'ου η Αίτηση.
(Υπ.)........................
Μ.Χ. Κάιζερ, Π.
ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο