ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Ενώπιον: Θ. Διάκου, Δ.                                            

                                                                                                            Αρ. Αίτησης: 160/2023

 

Μεταξύ:

V.L.

Αιτήτρια

Και

 

Γ.Κ.

Καθ’ ου η Αίτηση

Ημερομηνία: 31 Μαρτίου 2026

 

Εμφανίσεις:

 

Για την Αιτήτρια։  κα Θεμιστού για E. Pekris & Co LLC

 

Για τον Καθ’ ου η Αίτηση։ κος Χατζηνέστωρος για Δ. Χατζηνέστωρος & Σια Δ.Ε.Π.Ε.

 

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Οι διάδικοι, από το μεταξύ τους γάμο, απέκτησαν δύο τέκνα, τον Αν., ο οποίος γεννήθηκε στις 05/11/2008 και τον Αλ., ο οποίος γεννήθηκε στις 16/10/2010. Περί τον Δεκέμβριο του 2014 ο γάμος των διαδίκων λύθηκε με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας.

 

Η Αιτήτρια, επικαλούμενη τις διατάξεις του άρθρου 33(1) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/90), που ορίζει ότι οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του, καταχώρισε την υπό εξέταση αίτηση επιδιώκοντας την έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται o Καθ’ ου η Αίτηση όπως συνεισφέρει στη διατροφή των ανήλικων τέκνων τους.

 

Συγκεκριμένα, η Αιτήτρια αξιώνει την έκδοση διατάγματος με το οποίο ο Καθ’ ου η Αίτηση να διατάσσεται όπως της καταβάλλει το ποσό των €1,170 μηνιαίως, ως συνεισφορά του στη διατροφή και συντήρηση των ανήλικων τέκνων τους, Αν. και Αλ., ή οποιοδήποτε άλλο ποσό το Δικαστήριο κρίνει δίκαιο και εύλογο.

 

Ακολούθως, στα πλαίσια της ενδιάμεσης αίτησης που καταχώρισε η Αιτήτρια, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα δυνάμει του οποίου διατάχθηκε ο Καθ’ ου η Αίτηση όπως της καταβάλλει το ποσό των €200 μηνιαίως από 16/02/2024 και την αντίστοιχη ημέρα εκάστου επόμενου μηνός, ως συνεισφορά του στη διατροφή και συντήρηση των ανήλικων τέκνων τους, ήτοι €100 για κάθε ανήλικο, μέχρι περατώσεως της κυρίως αίτησης.

 

Η ακρόαση της παρούσας διεξήχθη με την ανταλλαγή εγγράφως της μαρτυρίας των διαδίκων βάσει της Δ.30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Οι διάδικοι περιορίστηκαν στις έγγραφες μαρτυρίες τους, ενώ καμία πλευρά δεν προχώρησε σε αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων. Ακολούθως, οι δικηγόροι των δυο πλευρών παρέδωσαν γραπτές αγορεύσεις και το Δικαστήριο επιφύλαξε την απόφαση του.

 

Προτού προχωρήσω στην παράθεση συνοπτικά της σχετικής με τα επίδικα θέματα μαρτυρίας, κρίνεται σκόπιμο να εκτεθούν τα παραδεκτά και, εν πάση περιπτώσει, μη αμφισβητούμενα γεγονότα, τα οποία έχουν ως ακολούθως:

·         Αμφότεροι οι διάδικοι είναι μόνιμοι κάτοικοι Κύπρου.

·         Από το γάμο τους απέκτησαν δύο τέκνα, τον ανήλικο Αν. ο οποίος γεννήθηκε στις 05/11/2008 και τον ανήλικο Αλ. ο οποίος γεννήθηκε στις 16/10/2010.

·         Ο γάμος των διαδίκων λύθηκε στις 15/12/2014 με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας.

·         Στις 27/01/2016 εκδόθηκε διάταγμα γονικής μέριμνας με το οποίο καθορίστηκε ως τόπος διαμονής των ανήλικων ο τόπος διαμονής της Αιτήτριας.

·         Ακολούθως, στα πλαίσια μεταγενέστερης αίτησης γονικής μέριμνας με αριθμό 386/2019 εκδόθηκε, στις 13/12/2021, εκ συμφώνου διάταγμα με το οποίο ανατέθηκε στην Αιτήτρια η αποκλειστική γονική μέριμνα των ανηλίκων και καθορίστηκε ως τόπος διαμονής τους ο εκάστοτε τόπος διαμονής της εντός της Επαρχίας Λευκωσίας[1].

·         Η Αιτήτρια καταχώρισε και στο παρελθόν την υπ’ αριθμό 357/2019 αίτηση διατροφής ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας την Αίτηση, την οποία εν συνεχεία απέσυρε.

·         Η Αιτήτρια εργαζόταν ως τραπεζικός υπάλληλος.

·         Κατά το χρόνο καταχώρισης της παρούσας Αίτησης, ο Καθ’ ου η Αίτηση εργαζόταν ως ιδιωτικός υπάλληλος.

 

Τα πιο πάνω καθίστανται πλέον ευρήματα του Δικαστηρίου.

 

ΜΑΡΤΥΡΙΑ

 

Μαρτυρία Αιτήτριας:

Η Αιτήτρια στη γραπτή της μαρτυρία ισχυρίζεται ότι κατά το χρονικό διάστημα από τον Ιούλιο του 2023 μέχρι και τον Ιανουάριο του 2025, παρά το γεγονός ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση δήλωνε άνεργος, εργαζόταν ως ιδιωτικός υπάλληλος και λάμβανε μηνιαίο εισόδημα πέραν των €2,000. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι, κατά το χρόνο καταχώρισης της γραπτής της μαρτυρίας, ο Καθ’ ου η Αίτηση ήταν αυτοεργοδοτούμενος και λάμβανε περίπου τα ίδια εισοδήματα.

 

Προς υποστήριξη των πιο πάνω ισχυρισμών της, η Αιτήτρια αναφέρει ότι τον Ιούλιο του 2024 ο Καθ’ ου η Αίτηση δια μέσου των δικηγόρων του, της ζήτησε όπως αποδεχτεί να φοιτήσουν οι ανήλικοι σε ιδιωτικό σχολείο και θα αναλάμβανε ο ίδιος την κάλυψη των απαιτούμενων διδάκτρων, προσκομίζοντας ως Τεκμήριο Β σχετική αλληλογραφία.

 

Σε σχέση με τα δικά της εισοδήματα, η Αιτήτρια αναφέρει ότι μέχρι πρότινος εργαζόταν ως τραπεζικός υπάλληλος, πλην όμως κατά το παρόν στάδιο δεν έχει οποιοδήποτε εισόδημα, καθότι απώλεσε την εργασία της.

 

Αναφορικά με την προηγούμενη αίτηση διατροφής που είχε καταχωρίσει, ισχυρίζεται ότι προχώρησε σε απόσυρσή της κατόπιν πιέσεων και απειλών που δεχόταν από τον Καθ’ ου η Αίτηση.

 

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι αδυνατεί να επωμισθεί εξ ολοκλήρου τα συνεχώς αυξανόμενα έξοδα των ανηλίκων τα οποία παραθέτει ως ακολούθως:

 

1.    Ενοίκιο (αναλογία ανηλίκων)                                  €500

2.    Υπεραγορά/ Διατροφή                                             €600

3.    Ρεύμα (αναλογία ανηλίκων)                                    €200

4.    Νερό(αναλογία ανηλίκων)                                       €  50

5.    Διαδίκτυο (αναλογία ανηλίκων)                              €  20

6.    Θέρμανση(αναλογία ανηλίκων)                             €160

7.    Τηλέφωνο                                                                  €  20

8.    Μεταφορικά                                                               €150

9.    Ένδυση και Υπόδηση                                              €120

10. Ιατροί/Ιατρικά έξοδα/Φάρμακα                               €100

11. Ψυχαγωγία                                                                €200

12. Σχολείο/Εκδρομές/Βιβλία/Γραφική Ύλη               €100

13. Δραστηριότητες (κολύμπι)                                      €120

14. Φροντιστήρια Αγγλικών

(Αλέξανδρος από Σεπτέμβριο)                               €100

15. Ρομποτική (Ανδρέας από Σεπτέμβριο)                 €  55

 

Σύνολο                                                                             €2,495

 

Προς απόδειξη των μηνιαίων εξόδων των ανηλίκων, η Αιτήτρια προσκόμισε ενδεικτικά, αποδείξεις και σχετικά έγγραφα ως Τεκμήριο Γ.

 

Με βάση τα πιο πάνω, η Αιτήτρια θεωρεί εύλογο και δίκαιο όπως εκδοθεί διάταγμα διατροφής προς όφελος των ανηλίκων για το ποσό των €1,165 μηνιαίως.

 

Μαρτυρία Καθ’ ου η Αίτηση:

Ο Καθ’ ου η Αίτηση, στη γραπτή του μαρτυρία, αναφέρει ότι από τη λύση του γάμου των διαδίκων μέχρι και το έτος 2018 κατέβαλλε στην Αιτήτρια το ποσό των €400 μηνιαίως ως συνεισφορά του στα έξοδα διατροφής των ανηλίκων χωρίς οποιοδήποτε διάταγμα.

 

Αναφορικά με τις μεταξύ τους δικαστικές διαδικασίες, ο Καθ’ ου η Αίτηση εξηγεί ότι η Αιτήτρια καταχώρισε στο παρελθόν αίτηση διατροφής και ο ίδιος αίτηση γονικής μέριμνας, στο πλαίσιο της οποίας εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα επικοινωνίας του με τα ανήλικα. Ωστόσο, το εν λόγω διάταγμα εφαρμόστηκε ελάχιστες φορές καθότι ως ισχυρίζεται η Αιτήτρια παρεμπόδιζε την επικοινωνία αυτή.

 

Σύμφωνα με τον ίδιο, συνεπεία της συναισθηματικής του φόρτισης και με μοναδικό γνώμονα το συμφέρον των ανηλίκων, απέσυρε την αίτησή του, με αποτέλεσμα την ακύρωση του προσωρινού διατάγματος επικοινωνίας και ταυτόχρονα αποδέχτηκε την έκδοση τελικού διατάγματος δυνάμει του οποίου ανατέθηκε στην Αιτήτρια η αποκλειστική γονική μέριμνα των ανηλίκων. Συνακόλουθα, απέσυρε και η Αιτήτρια την προηγούμενη αίτηση διατροφής.

 

Είναι ισχυρισμός του Καθ’ ου η Αίτηση ότι, λόγω της έλλειψης επικοινωνίας του με τα ανήλικα, παρουσιάζει αγχώδη διαταραχή από τον Ιούνιο του 2021 και παρακολουθείται από κλινική ψυχολόγο. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού του, προσκόμισε εκθέσεις ψυχολόγου ως Τεκμήριο 1.

 

Όπως ισχυρίζεται, λόγω του ψυχολογικού προβλήματος που αντιμετωπίζει, απώλεσε την εργασία του το 2023 και έκτοτε παρέμεινε άνεργος μέχρι και τον Ιανουάριο του 2025. Βεβαιώσεις του Τμήματος Εργασίας προσκομίστηκαν ως Τεκμήριο 2. Σε σχέση με το χρονικό διάστημα από το Σεπτέμβριο του 2021 έως τον Ιούλιο του 2023 αναφέρει ότι εργαζόταν σε ιδιωτική εταιρεία με μηνιαίο εισόδημα ύψους €1,300.

 

Περαιτέρω, ο Καθ’ ου η Αίτηση δηλώνει ότι από το Φεβρουάριο του 2025 εργάζεται σε ιδιωτική εταιρεία, με μηνιαίο εισόδημα ύψους €1,150 και προσκόμισε προς υποστήριξη του ισχυρισμού του σχετικά έγγραφα ως Τεκμήριο 3.

 

Όσον αφορά την αλληλογραφία  στην οποία αναφέρθηκε η Αιτήτρια, ο Καθ’ ου η Αίτηση υποστηρίζει ότι αυτή ανταλλάχθηκε άνευ βλάβης των δικαιωμάτων του και εν πάση περιπτώσει, η εν λόγω πρότασή του για φοίτηση των ανηλίκων σε ιδιωτικό σχολείο, ναι μεν υποβλήθηκε από τον ίδιο αλλά τα δίδακτρα θα καλύπτονταν από τη μητέρα του.

 

Σε σχέση με τα εισοδήματα της Αιτήτριας, ο Καθ’ ου η Αίτηση ισχυρίζεται ότι αυτή λάμβανε, ως τραπεζικός υπάλληλος, μηνιαίο εισόδημα ύψους €2,500 πλέον 13^ο μισθό. Περαιτέρω, προβάλλει αμφιβολίες ως προς τον τρόπο απώλειας της εργασίας της και τη μη λήψη οποιωνδήποτε εισοδημάτων.

 

Αναφορικά με τα έξοδα των ανηλίκων, αμφισβητεί το ύψος αυτών, υποστηρίζοντας ότι η Αιτήτρια περιλαμβάνει δαπάνες οι οποίες δεν υφίστανται είτε υπερβαίνουν το εύλογο μέτρο και παραθέτει τη θέση του σχεδόν για κάθε κονδύλι ξεχωριστά. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι ορισμένα εκ των δηλωθέντων ποσών δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική αναλογία των ανηλίκων στα έξοδα της οικίας καθότι σε αυτήν διαμένουν συνολικά έξι άτομα.

 

Καταληκτικά, ο Καθ’ ου η Αίτηση αιτείται την απόρριψη της παρούσας αίτησης.

 

ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ

 

Η υπό εξέταση αίτηση εδράζεται στις διατάξεις του άρθρου 33(1) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/1990), το οποίο προβλέπει ότι:

 

«33 (1) Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του». 

 

Επιπρόσθετα, στο άρθρο 37 του Ν.216/90 που καθορίζει ότι:

 

«37 (1) Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.

 

(2) Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του».

 

Καθίσταται σαφές από τη νομοθεσία ότι η διατροφή ανηλίκου καθορίζεται στη βάση δυο παραμέτρων, των δυνάμεων των γονέων του και τις ανάγκες του δικαιούχου.

Το άρθρο 33 του Ν. 216/90 καθιστά τη διατροφή αμοιβαία νομική υποχρέωση των γονέων, αρχή που συνάδει με την ισότητα των φύλων που κατοχυρώνει το Άρθρο 28 του Συντάγματος. Το μέτρο της συνεισφοράς είναι «οι δυνάμεις» εκατέρων των γονέων, έννοια που περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδηματικών δυνατοτήτων εκάστου μέρους για συνδρομή και όχι μόνο το υπαρκτό εισόδημα. Υποχρέωση η οποία ουσιαστικά αποβλέπει στην αντιμετώπιση των αναγκών του ανηλίκου, όπως αυτές εύστοχα καθορίζονται στο άρθρο 37, ανωτέρω.

 

Στην υπόθεση Δημητρίου v. Περδίου (2005) 1 Α.Α.Δ.1418 αναφέρθηκαν τα εξής:

 

«Όπως έχει η σχετική Νομοθετική διάταξη  (αρ.33(1) Ν.216/1990) η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας ανήκει και στους δύο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Έχουν και οι δύο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v. Ette (1965) 1 AII E.R. 341, 346 έχει λεχθεί ότι όταν ο καθ' ου η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το Δικαστήριο μπορεί λαμβάνοντας υπόψη την φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν οι άλλοι στο ίδιο επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο καθ' ου η αίτηση έχει ψηλότερα, απ' ότι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση των γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει. (βλ. Tarapoulouzis v. District Officer (1962) C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης V. Μαρκουλίδη κ.α (1998) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1386,1390) Επομένως, σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μια οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που πρέπει να αποδεικνύεται από τον αιτητή ή την αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε Δικαστήριο προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων. Περαιτέρω αναφέρουμε ότι από σχετική νομολογία φαίνεται ότι το Δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη όχι μόνο τα πραματικά εισοδήματα αλλά και την ικανότητα του καθ' ου η αίτηση να κερδίζει (his potential earning capacity) (Βλ. Klucinsky v. Klucinsky (1953) 1 All E.R. 683 και McEwan v. McEwan (1972) 2 All E.R. 708). »

 

Στην υπόθεση Ηλίας Ηλία v Μαρίνας Ηλία δια της μητρός της Μάρως Αλωνεύτη (1997) 1 ΑΑΔ 1354 αποφασίστηκε ότι:

 

«Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του ανηλίκου και τις οικονομικές δυνατότητες των γονέων του και όχι με βάση του τι επέλεξαν να διαμορφώσουν ώστε να διατηρούνται σε κατάσταση αδυναμίας που να μην τους επιτρέπει να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε ότι η εισοδηματική ικανότητα του εφεσείοντα, δεν μπορούσε να είναι μικρότερη από ΛΚ700 το μήνα, αφού έλαβε υπ' όψιν το τι κέρδιζε προηγουμένως, τι εμπειρίες είχε και τη δυνατότητα αξιοποίησής τους.  Με το δεδομένο αυτό καθόρισε το ποσό της διατροφής. Η ορθότητα της αναλογίας δεν αμφισβητήθηκε με την έφεση».

 

Ως προς το τι συνιστούν ανάγκες του δικαιούχου, παραπέμπω επίσης στο σύγγραμμα του Απόστολου Γεωργιάδη «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ»[2], όπου αναφέρεται ότι:

 

«Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευσή του (πλήρης διατροφή: ΑΚ 1493 εδ. β’). Στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου, που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά. Η διατροφή λοιπόν περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη: τροφή, στέγη, ένδυση, θέρμανση, φωτισμό, λοιπά λειτουργικά έξοδα της οικίας διαμονής, ψυχαγωγία, μόρφωση (π.χ. αγορά βιβλίων), διαπαιδαγώγηση, νοσηλεία και δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης (στον βαθμό που αυτές δεν καλύπτονται από τον οικείο ασφαλιστικό φορέα), παραθερισμό, συγκοινωνία και επικοινωνία. Ιδίως περιλαμβάνονται δαπάνες για την επαγγελματική εκπαίδευση, θεωρητική ή τεχνική, οποιασδήποτε βαθμίδας, περιλαμβανομένης και της πανεπιστημιακής.»

      

Ως αναφέρθηκε, επίσης, στα πλαίσια της Έφεσης 20/21 Ι.Σ. v. Ε.Κ, ημερ. 29/1/2024:

 

«Το όλο πνεύμα, και η γενική καθοδήγηση, στον προσδιορισμό του εύλογου ποσού διατροφής φρονούμε πως δίδεται μέσα από σχετικό απόσπασμα, στην υπόθεση Ρουσουνίδης v.Ρουσουνίδου ECLI:DOD:2021:30, Έφεση αρ. 25/2019, ημερομηνίας 15.12.2021, το οποίο έχει ως ακολούθως:

 

Το μέτρο με το οποίο θα καθοριστεί η διατροφή, δεν μπορεί να αποτιμάται με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα, χωρίς να είναι επιτρεπτό να υιοθετούνται μέσες λύσεις κατά τρόπο αυθαίρετο (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (2010) 1(Β) Α.Α.Δ. 951, 957). Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων. Κονδύλια που κατ' ισχυρισμό απαιτούνται για συγκεκριμένες ανάγκες μπορεί να μην γίνουν αποδεκτά από το δικαστήριο, είτε στη βάση ότι δεν υπήρξε ικανοποιητική τεκμηρίωση, είτε γιατί διαπιστώθηκε υπερβολή, οπόταν και μπορεί να μειωθούν. Άλλα μπορεί να κριθεί ότι δεν αφορούν βασικές ανάγκες και να μην γίνουν καθόλου αποδεκτά (Παναγιώτου v. Σφικτού (2001) 1(Α) Α.Α.Δ. 625, 630). Εάν για συγκεκριμένο κονδύλι δεν υπάρχει περί του αντιθέτου μαρτυρία, αυτό δεν οδηγεί απαρέγκλιτα στην αποδοχή του. Το Δικαστήριο θα πρέπει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων και δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων (Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.ά. (1998) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1391).»

 

Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Κορελλίδης v. Κορελλίδη (2012) 1Γ ΑΑΔ 1975 λέχθηκε ότι:

 

«... το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που να επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα τέκνα σε μια πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί».

 

Όπως υποδεικνύεται περαιτέρω στη νομολογία τα έξοδα διατροφής δεν είναι σταθερά και η κύρια παράμετρος της διαδικασίας λειτουργεί υπέρ των παιδιών. Στο Σύγγραμμα «Οικογενειακό Δίκαιο» του Απόστολου Γεωργιάδη[3] αναφέρεται ότι «στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά». 

 

Σίγουρα οι ανάγκες των παιδιών δεν είναι στατικές και το Δικαστήριο οφείλει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων, εφόσον το σχετικό κονδύλι δικογραφείται (βλ. Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους). Η επιδίκαση οποιουδήποτε κονδυλίου για τις ανάγκες διατροφής του δικαιούχου δεν είναι δυνατή εάν δεν γίνεται ρητή αναφορά, κατά θετικό τρόπο, των αναγκών και ο προσδιορισμός τους μέσα στο δικόγραφο[4]. Οποιεσδήποτε τυχόν αναφορές κατά το στάδιο της αγόρευσης, που δεν αποτελούν κοινό τόπο μεταξύ των μερών εν είδει παραδεκτών γεγονότων, δεν μπορούν να τύχουν οποιασδήποτέ χρήσης. Είναι πάγια νομολογημένο ότι οι αγορεύσεις των δικηγόρων δεν αποτελούν μέσον προσαγωγής μαρτυρίας[5].

 

Όσον αφορά το μέτρο της συνεισφοράς, ως αποφασίστηκε στην Α. Μενελάου v. Φρ. Μενελάου, (1993) 1 ΑΑΔ 381, σελ. 385, από το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο:

 

«...είναι 'οι δυνάμεις' εκατέρων των συζύγων έννοια που περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδηματικών δυνατοτήτων εκάστου μέρους για συνδρομή και όχι μόνο το υπαρκτό εισόδημα. (Βλ. Απόφαση Εφετείο Κέρκυρας 6/1985 ως προς την ερμηνεία των σχετικών διατάξεων του Ελληνικού Αστικού Κώδικα που αποτέλεσε το πρότυπο για την Κυπριακή νομοθεσία)».

 

Διευκρινίζεται ότι η πιο πάνω απόφαση αφορούσε διατροφή μεταξύ συζύγων, όμως η έννοια και η ερμηνεία του όρου «δυνάμεις» είναι η ίδια και για τη διατροφή τέκνων (βλ. άρθρο 33(1) του Ν. 216/1990).

 

Έχοντας μελετήσει διεξοδικά το σύνολο της ενώπιον μου προσαχθείσας μαρτυρίας, προχωρώ στην αξιολόγησή της και σε συνδυασμό με το εφαρμοστέο νομοθετικό και νομολογιακό πλαίσιο, στην εξέταση των δύο καθοριστικών παραμέτρων, ήτοι των αναγκών των ανηλίκων και των οικονομικών δυνατοτήτων εκάστου των γονέων τους.

 

Σημειώνεται ότι η υπό εκδίκαση διαδικασία δεν προσφέρεται για απόρριψη εν όλω μαρτυρίας του ενός έναντι του άλλου διαδίκου, γιατί ο σκοπός δεν είναι να αποκομίσει οικονομικό όφελος, είτε ο ένας διάδικος είτε ο άλλος, αλλά μόνο να διασφαλιστεί η ευημερία και η αξιοπρεπής διαβίωση των τέκνων.

 

AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ KAI ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

 

Έξοδα ανηλίκων:

Οι ανάγκες των ανηλίκων αποτελούν το σημείο εκκίνησης για τον καθορισμό της διατροφής, οι οποίες εξετάζονται στη βάση του εύλογου των κονδυλίων.

 

1)      Διατροφή - Σίτιση:

Για τη διατροφή - σίτιση των δύο ανηλίκων, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το ποσό των €600 μηνιαίως, ήτοι €300 για κάθε ανήλικο. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού της προσκόμισε τρείς αποδείξεις από υπεραγορές (βλ. Τεκμήριο Γ της γραπτής της μαρτυρίας).

 

Ο Καθ’ ου η Αίτηση απορρίπτει τον ισχυρισμό αυτό, διατεινόμενος ότι το κόστος σίτισης και για τα δύο παιδιά μαζί δεν υπερβαίνει το ποσό των €300 μηνιαίως.

 

Λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία των ανηλίκων, την κοινή λογική, την πείρα της ζωής και όλους τους παράγοντες που συνυπολογίζονται όταν το Δικαστήριο αποφασίζει ζητήματα διατροφής ανηλίκων, κρίνω ότι για τις ανάγκες σίτισης εκάστου τέκνου είναι εύλογο το ποσό των €250 μηνιαίως.

 

2)      Ένδυση- Υπόδηση:

Αναφορικά με το κονδύλι ένδυσης και υπόδησης, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το ποσό των €120 μηνιαίως για αμφότερα τα ανήλικα τέκνα τους, ήτοι €60 για έκαστο ανήλικο. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού της προσκόμισε μία τραπεζική συναλλαγή ύψους €313 (βλ. Τεκμήριο Γ της γραπτής της μαρτυρίας). Ωστόσο, από την εν λόγω συναλλαγή δεν προκύπτει ότι το ποσό αυτό αφορά αποκλειστικά δαπάνες ένδυσης και υπόδησης των ανηλίκων και δεν συνοδεύεται από οποιαδήποτε αναλυτική απόδειξη των αγορασθέντων ειδών. Ως εκ τούτου, δεν καθίσταται δυνατός ο ασφαλής προσδιορισμός της σχετικής δαπάνης ούτε η αναγωγή της σε σταθερή μηνιαία βάση από το εν λόγω τεκμήριο.

 

Ο Καθ’ ου η Αίτηση υποστηρίζει ότι για την κάλυψη αυτών των αναγκών των ανηλίκων είναι ικανοποιητικό το ποσό των €80 μηνιαίως.

 

Για την κάλυψη των βασικών εξόδων ένδυσης - υπόδησης, κρίνω υπό τις περιστάσεις, ως αρκούντως ικανοποιητικό και εύλογο το ποσό των €50 μηνιαίως για κάθε παιδί. Τονίζω ότι στα πλαίσια της παρούσας λαμβάνονται υπόψη οι βασικές πραγματικές ανάγκες ενός παιδιού σε μηνιαία βάση και όχι αυτές που καθορίζουν οι επιθυμίες των ίδιων ή των γονιών τους.

 

3)      Ενοίκιο:

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι καταβάλλει για τη στέγαση της ίδιας και των ανηλίκων ενοίκιο και ζητά όπως ληφθεί υπόψη, για σκοπούς καθορισμού της διατροφής, η αναλογία που αντιστοιχεί στα ανήλικα. Πλην όμως, δεν προσκόμισε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο προς υποστήριξη του εν λόγω ισχυρισμού της.

 

Παρατηρείται επίσης, ότι ενώ η Αιτήτρια στην αίτησή της αναφέρει το ποσό των €550 μηνιαίως ως αναλογία των ανηλίκων, στη γραπτή της μαρτυρία περιορίζει το ποσό αυτό σε €500, χωρίς να παρέχει όμως οποιαδήποτε επεξήγηση για την εν λόγω διαφοροποίηση, γεγονός που πλήττει περαιτέρω την αξιοπιστία του σχετικού ισχυρισμού.

 

Ο Καθ’ ου η Αίτηση αμφισβητεί την ύπαρξη της εν λόγω δαπάνης και ισχυρίζεται ότι η κατοικία στην οποία διαμένουν η Αιτήτρια και τα ανήλικα, αποτελεί ιδιοκτησία του νυν συζύγου της, εξ ου και ο λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος που περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο Γ της γραπτής μαρτυρίας της Αιτήτριας είναι επ’ ονόματι του συζύγου της. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι στην εν λόγω κατοικία διαμένουν, πέραν της Αιτήτριας και των ανηλίκων, ο σύζυγος της, η μητέρα της και το τέκνο που απέκτησε με τον νυν σύζυγό της. Οι εν λόγω ισχυρισμοί  παρέμειναν αναντίλεκτοι.

Ως προκύπτει από τα έγγραφα που αποτελούν το Τεκμήριο Γ, το ονοματεπώνυμο της Αιτήτριας που αναγράφεται στις τραπεζικές συναλλαγές είναι «Virginia Pekris», ενώ ο λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος είναι στο όνομα «Φρέτης Πεκρής» γεγονός που συνάδει, ως ένα βαθμό, με τον ισχυρισμό του Καθ’ ου η Αίτηση.

 

Σύμφωνα με τη νομολογία, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές και αποδεδειγμένες ανάγκες των ανηλίκων και δεν δύναται να στηριχθεί σε αόριστους ή ατεκμηρίωτους ισχυρισμούς.

 

Εν όψει των ανωτέρω και ελλείψει οποιουδήποτε επαρκούς αποδεικτικού στοιχείου αναφορικά με την ύπαρξη, το ύψος και την καταβολή ενοικίου, καθώς και της αναλογίας που αφορά τα ανήλικα τέκνα, το σχετικό κονδύλι παρέμεινε ατεκμηρίωτο και δεν δύναται να ληφθεί υπόψη για σκοπούς καθορισμού της διατροφής.

 

4)      Ρεύμα, Νερό, Υπηρεσίες Διαδικτύου και Θέρμανση:

Σε σχέση με το κονδύλι που αφορά την αναλογία των λειτουργικών εξόδων της κατοικίας όπου διαμένουν η Αιτήτρια και τα ανήλικα, η Αιτήτρια αιτείται το συνολικό ποσό των €430 μηνιαίως, για ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, υπηρεσίες διαδικτύου και θέρμανση, ήτοι €215 ως αναλογία για έκαστο ανήλικο.

 

Ως προς τη δαπάνη ύδρευσης, η Αιτήτρια αναφέρει ότι απαιτείται το ποσό των €25 μηνιαίως για έκαστο ανήλικο. Από το μήνυμα - λογαριασμό υδατοπρομήθειας που προσκομίστηκε (βλ. Τεκμήριο Γ της γραπτής της μαρτυρίας), προκύπτει ως οφειλόμενο το ποσό των €75,43 που αφορά δίμηνη κατανάλωση για την περίοδο 13/01-17/03. Συνεπώς η μέση μηνιαία δαπάνη ανέρχεται περίπου σε €38.

 

Ως ο Καθ’ ου η Αίτηση ισχυρίζεται, στην εν λόγω κατοικία διαμένουν έξι άτομα, ισχυρισμός ο οποίος ως ανωτέρω επεσήμανα παρέμεινε αναντίλεκτος.

 

Διαπιστώνω, λοιπόν, ότι η αναλογία εκάστου ανηλίκου θα πρέπει να περιοριστεί στο 1/6 του συνολικού ποσού των λογαριασμών κοινής ωφέλειας. Ως εκ τούτου, η αναλογία εκάστου ανηλίκου για το κονδύλι του νερού ανέρχεται περίπου στο ποσόν των €6 μηνιαίως.

 

Αναφορικά με το ηλεκτρικό ρεύμα, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι η αναλογία εκάστου ανηλίκου ανέρχεται στο ποσό των €200 μηνιαίως και προς υποστήριξη του ισχυρισμού της προσκόμισε ένα λογαριασμό ρεύματος (βλ. μέρος του Τεκμηρίου Γ της γραπτής της μαρτυρίας). Είναι η θέση του Καθ’ ου η Αίτηση ότι η αναλογία εκάστου ανηλίκου ανέρχεται στο ποσό των €13 μηνιαίως, καθότι ο λογαριασμός αφορά σε δίμηνη κατανάλωση και αντιστοιχεί σε έκαστο τέκνο το 1/6 αυτής.

 

Από τον εν λόγω λογαριασμό προκύπτει ότι αφορά σε δίμηνη κατανάλωση συνολικού ύψους €155, ήτοι €78 μηνιαίως. Σημειώνεται ότι αντίστοιχα επίπεδα κατανάλωσης προκύπτουν και για προηγούμενες περιόδους, ως αναγράφεται στον εν λόγω λογαριασμό. Κρίνω λοιπόν εύλογο το ποσό των €80 ως μέση μηνιαία δαπάνη ηλεκτρικού ρεύματος για την εν λόγω κατοικία. Κατ’ επιμερισμό μεταξύ των έξι διαμενόντων, η αναλογία εκάστου ανηλίκου ανέρχεται στο ποσό των €13 μηνιαίως.

 

Σε ό,τι αφορά τις υπηρεσίες διαδικτύου δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε απόδειξη. Εντούτοις, ουδεμία αναφορά γίνεται από τον Καθ’ ου η Αίτηση ως προς το εν λόγω έξοδο.

 

Συνεπώς, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία των ανηλίκων, τα διδάγματα της κοινής λογικής και της πείρας της ζωής κρίνω υπαρκτή την εν λόγω δαπάνη το ύψος της οποίας λογικό είναι να ανέρχεται σε €30 μηνιαίως, με αποτέλεσμα η αναλογία εκάστου ανηλίκου να ανέρχεται στο ποσό των €5 μηνιαίως.

 

Αναφορικά με τη δαπάνη θέρμανσης, δεν προσκομίστηκε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο ως προς την ύπαρξη, το ύψος ή την καταβολή της, ενώ, ο Καθ’ ου η Αίτηση αμφισβητεί ρητά την ύπαρξη της.

 

Εν όψει των ανωτέρω και ελλείψει οποιουδήποτε επαρκούς αποδεικτικού στοιχείου, το σχετικό κονδύλι παρέμεινε ατεκμηρίωτο και δεν δύναται να ληφθεί υπόψη για σκοπούς καθορισμού της διατροφής.

Όσον αφορά τα κονδύλια που σχετίζονται με την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, νερού και την χρήση υπηρεσιών διαδικτύου, εντάσσονται στην ευρύτερη έννοια της διατροφής και συνυπολογίζονται στα έξοδα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων[6]. Υπό τις περιστάσεις, κρίνω ως εύλογο και ικανοποιητικό για κάθε ανήλικο το ποσό των €25 μηνιαίως για την κάλυψη των εξόδων κοινωφελών υπηρεσιών.

 

5)      Τηλέφωνο:

Σε σχέση με το κονδύλι αυτό, η Αιτήτρια αιτείται το συνολικό ποσό των €20 μηνιαίως, ήτοι €10 για έκαστο ανήλικο, ποσό το οποίο δεν αμφισβητήθηκε από τον Καθ’ ου η Αίτηση και το οποίο, σε κάθε περίπτωση, κρίνω ως δίκαιο και εύλογο, λαμβανομένου υπόψη της κοινής λογικής και της πείρας της ζωής.

 

6)      Μεταφορικά:

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τα έξοδα μεταφοράς των παιδιών απαιτείται το ποσό των €150 μηνιαίως (€75 για κάθε παιδί), χωρίς καμία περαιτέρω διευκρίνηση.

 

Η θέση του Καθ’ ου η Αίτηση, ως προς το εν λόγω έξοδο, είναι ότι το ποσό που η Αιτήτρια ζητά είναι υπερβολικό, καθότι ο ανήλικος Αν. χρησιμοποιεί το λεωφορείο για να μεταβεί από και προς το σχολείο, ενώ το σχολείο του ανήλικου Αλ. είναι κοντά στην κατοικία όπου διαμένουν. Περαιτέρω, ο Καθ’ ου η Αίτηση ισχυρίζεται ότι οι ανήλικοι δεν παρακολουθούν κανένα φροντιστήριο και δεν υφίστανται σχετικά μεταφορικά έξοδα.

 

Σε κάθε περίπτωση, σημειώνεται ότι τα έξοδα αυτής της κατηγορίας δεν περιορίζονται στη μεταφορά των παιδιών από και προς το σχολείο και τα φροντιστήρια, αλλά υπάρχουν ανάγκες τις απογευματινές ώρες, έξοδοι και άλλα. Κρίνω, λοιπόν, εύλογο το ποσό των €50 για έκαστο ανήλικο για τα έξοδα αυτής της κατηγορίας, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία τους, το κόστος των καυσίμων, την πείρα της ζωής και την κοινή λογική.

 

 

7)      Ιατροί/ Ιατρικά Έξοδα/ Φαρμακείο:

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας απαιτείται το ποσό των €100 μηνιαίως και για τα δύο ανήλικα, ήτοι €50 για κάθε ανήλικο. Η θέση του Καθ’ ου η Αίτηση είναι ότι τα εν λόγω έξοδα καλύπτονται από το Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓΕΣΥ).

 

Επισημαίνω ότι πέραν της γενικότητας που περιβάλλει την εν λόγω αξίωση της Αιτήτριας, από τη μαρτυρία της τίποτα δεν παρουσίασε που να ενισχύει την άποψη ότι τα όποια ενδεχομένως ιατρικά έξοδα προκύψουν, δεν μπορούν να καλυφθούν από το ΓΕΣΥ το οποίο είναι σε ισχύ από την 01/06/2019.

 

Λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη ότι το ΓΕΣΥ δεν καλύπτει το σύνολο των ιατρικών εξόδων και ακόμη και για τους ιατρούς που εντάσσονται σε αυτό πρέπει να καταβάλλεται ένα συμβολικό αντίτιμο, θα επιδικάσω το ποσό των €20 μηνιαίως, ήτοι €10 για έκαστο ανήλικο για αυτήν την κατηγορία εξόδων, λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη την ηλικία τους, την κοινή λογική, την πείρα της ζωής και όλους τους παράγοντες που συνυπολογίζονται όταν το Δικαστήριο αποφασίζει ζητήματα διατροφής ανηλίκων.

 

8)      Ψυχαγωγία:

Για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας παρατηρείται ότι ενώ στην αίτηση της η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το ποσό των €120 μηνιαίως και για τα δύο ανήλικα, στη γραπτή της μαρτυρία αυξάνει το ποσό αυτό σε €200 χωρίς να παρέχει οποιαδήποτε επεξήγηση για την εν λόγω διαφοροποίηση.

 

Η θέση του Καθ’ ου η Αίτηση είναι ότι για την ψυχαγωγία των ανηλίκων επαρκεί το ποσό των €100 και για τα δύο ανήλικα, χωρίς επίσης οποιαδήποτε διευκρίνηση.

 

Είναι γεγονός ότι η Αιτήτρια περιορίστηκε απλά στην καταγραφή των εν λόγω εξόδων στον πίνακα που παρέθεσε με τα συνολικά έξοδα των ανηλίκων.  Ωστόσο η ανάγκη για ψυχαγωγία και κοινωνικότητα είναι βασικό κομμάτι για τη ζωή κάθε ανθρώπου, πόσο μάλλον ενός παιδιού και σαφώς εμπίπτει στις ανάγκες διατροφής του. Η ψυχαγωγία προσφέρει στα παιδιά ένα τρόπο χαλάρωσης και λειτουργεί ως μηχανισμός διεξόδου από τη ρουτίνα της καθημερινότητας.

 

Θεωρώ για την κάλυψη των αναγκών αυτής της κατηγορίας, εύλογο το ποσό των €120  και για τα δύο παιδιά, ήτοι €60 για κάθε ανήλικο, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία τους, την κοινή λογική, την πείρα της ζωής, αλλά και το γεγονός ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση δεν έχει καμία επικοινωνία με τα ανήλικα και συνακόλουθα ουδέν ποσό καταβάλλει για το έξοδο αυτό.

 

9)      Σχολείο/ Εκδρομές/Βιβλία/Γραφική Ύλη:

Η Αιτήτρια στον πίνακα που παρέθεσε με τα έξοδα των ανήλικων υποστήριξε ότι για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας απαιτείται το ποσό των €100 μηνιαίως, ήτοι €50 για κάθε ανήλικο. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού της προσκόμισε σχετική απόδειξη βιβλιοπωλείου (βλ. Τεκμήριο Γ της γραπτής της μαρτυρίας).

 

Η θέση του Καθ’ ου η Αίτηση είναι ότι για τις ανάγκες αυτές είναι ικανοποιητικό το ποσό των €60 και για τα δύο ανήλικα.

 

Κρίνω εύλογο και δίκαιο το ποσό των €30 για την κάλυψη των εξόδων αυτής της κατηγορίας για έκαστο ανήλικο, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία τους, την κοινή λογική και την πείρα της ζωής.

 

10)   Δραστηριότητες και Φροντιστήρια:

Αναφορικά με τα έξοδα δραστηριοτήτων και φροντιστηρίων των ανηλίκων η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτούνται τα ακόλουθα ποσά: για κολύμπι το ποσό των €120, για ρομποτική για τον ανήλικο Ανδρέα το ποσό των €55 και για αγγλικά για τον ανήλικο Αλέξανδρο το ποσό των €100, χωρίς όμως να θέσει ενώπιον μου οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν την ύπαρξη τους. Ενώ για τα δύο εκ των τριών εξόδων και συγκεκριμένα για το φροντιστήριο αγγλικών και τη ρομποτική, η Αιτήτρια αναγράφει δίπλα από κάθε έξοδο (από Σεπτέμβριο), χωρίς περαιτέρω διευκρινήσεις.

 

Η θέση του Καθ’ ου η Αίτηση είναι ότι τα ισχυριζόμενα από την Αιτήτρια έξοδα αυτής της κατηγορίας δεν υφίστανται καθώς τα ανήλικα ουδέν φροντιστήριο ή δραστηριότητα παρακολουθούν.

Συνεπώς, χωρίς να έχω ενώπιον μου οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο που να τεκμηριώνει τα έξοδα αυτά, κρίνω ότι δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη στα πλαίσια εξέτασης της παρούσης αίτησης.

 

Συνακόλουθα, κρίνω ότι τα συνολικά μηνιαία έξοδα των ανηλίκων ανέρχονται στο ποσό των €970, ήτοι €485 για τον ανήλικο Αν. και €485 για τον ανήλικο Αλ.

 

Οικονομικές Δυνατότητες των Γονέων

Μετά τον καθορισμό των αναγκών των ανηλίκων, το Δικαστήριο για σκοπούς καταμερισμού του ποσού της διατροφής μεταξύ των γονέων λαμβάνει υπόψη τις οικονομικές τους δυνατότητες.

  

Οικονομικές Δυνάμεις Αιτήτριας:

Η Αιτήτρια δεν προσκόμισε κατάσταση των ετήσιων εισοδημάτων της, ως όφειλε, ούτε οποιαδήποτε άλλη επαρκή αποδεικτική μαρτυρία αναφορικά με την οικονομική της κατάσταση. Περιορίστηκε να αναφέρει στη μαρτυρία της ότι μέχρι πρότινος εργαζόταν ως τραπεζικός υπάλληλος και ότι κατά το παρόν στάδιο δεν διαθέτει οποιοδήποτε εισόδημα, λόγω απώλειας της εργασία της. Ο εν λόγω ισχυρισμός, ωστόσο, δεν έχει δικογραφηθεί ούτε υποστηρίζεται από οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία.

 

Ως προς το ύψος των εισοδημάτων της Αιτήτριας, προκύπτει από τα δικογραφημένα στην αίτησή της ότι λάμβανε καθαρές μηνιαίες απολαβές €1,939, ποσό το οποίο και οι δύο πλευρές αποδέχονται. Αμφισβητούμενο γεγονός δεν ήταν ούτε εάν η Αιτήτρια λάμβανε ή όχι μισθό ούτε το ποσό των €1,939, αλλά το εάν λάμβανε επιπρόσθετα από το εν λόγω ποσό, €561 καθώς και 13^ο μισθό.

 

Ο Καθ’ ου η Αίτηση προβάλλει τον ισχυρισμό ότι η Αιτήτρια λάμβανε μηνιαίες απολαβές ύψους €2,500 πλέον 13^ο μισθό ως τραπεζικός υπάλληλος, χωρίς να προσκομίζει οτιδήποτε προς υποστήριξη του ισχυρισμού του αλλά και χωρίς να διευκρινίζει εάν το ποσό που ο ίδιος αναφέρει αφορά καθαρές ή μικτές απολαβές.

Δεν παραγνωρίζω το γεγονός ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση δεν αντεξετάστηκε, όμως την ίδια στιγμή δεν παραγνωρίζω ούτε το γεγονός ότι δεν δόθηκαν διευκρινήσεις δια το ποσό που ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει. Εν τη απουσία διευκρινίσεων από πλευράς του Καθ’ ου η Αίτηση ή προσκόμισης σχετικών αποδεικτικών στοιχείων, δεν μπορώ με βεβαιότητα να κάνω αποδεκτή τη θέση του αυτή. 

 

Όσον αφορά τον ισχυρισμό της Αιτήτριας περί απώλειας της εργασίας της, ο Καθ’ ου η Αίτηση τον αμφισβητεί ως γενικό και αόριστο, καθότι δεν προσδιορίζεται ο χρόνος απώλειας, ούτε κατά πόσο η Αιτήτρια λαμβάνει επίδομα ανεργίας ή εάν η αποχώρησή της επήλθε στο πλαίσιο εθελούσιας αφυπηρέτησης με συναφή ωφελήματα.

 

Συνακόλουθα, για σκοπούς καθορισμού της εισοδηματικής δυνατότητας της Αιτήτριας, λαμβάνω υπόψη το εκ της δικογραφίας παραδεκτό ότι αυτή λάμβανε τουλάχιστον το ποσό των €1,940 μηνιαίως. Όσον αφορά τον ισχυρισμό της Αιτήτριας περί απώλειας εργασίας, θεωρώ ότι ακόμη και εάν αυτός ισχύει η Αιτήτρια έχει ικανότητα εξασφάλισης απασχόλησης με ανάλογες απολαβές, λαμβανομένης υπόψη της εμπειρίας και των γνώσεων που έχει αποκτήσει στον τραπεζικό τομέα, οι οποίες της επιτρέπουν να εργοδοτηθεί σε ευρύ φάσμα συναφών εργασιών.

 

Οικονομικές Δυνάμεις Καθ’ ου η αίτηση:

Είναι η θέση του Καθ’ ου η Αίτηση ότι κατά το χρονικό διάστημα από το Σεπτέμβριο του 2021 έως τον Ιούλιο του 2023 εργαζόταν σε ιδιωτική εταιρεία με μηνιαίο εισόδημα ύψους €1,300. Ως όμως ισχυρίζεται, λόγω του ψυχολογικού προβλήματος που αντιμετωπίζει από τον Ιούνιο του 2021, απώλεσε την εργασία του τον Αύγουστο του 2023 και έκτοτε μέχρι και τον Ιανουάριο του 2025 ήταν άνεργος. Προς υποστήριξη των ισχυρισμών του προσκόμισε επιστολές - εκθέσεις ψυχολόγου και βεβαιώσεις του  Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

 

Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι από το Φεβρουάριο του 2025 εργάζεται εκ νέου σε ιδιωτική εταιρεία, με μηνιαίο εισόδημα €1,150. Παρ’ όλο που η θέση αυτή δεν είναι δικογραφημένη,  το γεγονός ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση εξηύρε εργασία θα ληφθεί υπόψη καθότι ο τελευταίος ανταποκρίθηκε στο καθήκον του για ειλικρινή αποκάλυψη. Η ειλικρίνεια του προκύπτει από την ξεκάθαρη αναφορά του, που μόνο ο ίδιος μπορούσε να αποκαλύψει. Προσκόμισε δε σχετική βεβαίωση στην οποία αναγράφεται ο μισθός που λαμβάνει.

 

Από την άλλη, η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση, παρ’ όλο που δήλωνε άνεργος, η ίδια γνωρίζει ότι εργαζόταν ως ιδιωτικός υπάλληλος με εισοδήματα πέραν των €2,000 μηνιαίως. Ο ισχυρισμός της αυτός παρέμεινε ατεκμηρίωτος.

 

Όσον αφορά την άνευ βλάβης επιστολή την οποία η Αιτήτρια παρουσίασε και στην οποία ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει ότι θα κάλυπτε τα δίδακτρα ιδιωτικού σχολείου σε περίπτωση που η Αιτήτρια αποδεχόταν την εκεί εγγραφή και φοίτηση τους, περιορίζομαι να αναφέρω ότι πέραν του ότι αποστάλθηκε άνευ βλάβης, δεν μπορεί από μόνη της να οδηγήσει σε συμπεράσματα ως προς το ύψος των εισοδημάτων του Καθ’ ου η Αίτηση. Σίγουρα μια λογική εξήγηση είναι ότι τα εισοδήματα του Καθ’ ου η Αίτηση του το επέτρεπαν. Επίσης όμως λογική εξήγηση είναι ότι εάν η Αιτήτρια αποδεχόταν, ο Καθ’ ου η Αίτηση θα φρόντιζε να εξεύρει τα απαιτούμενα χρήματα μέσω τρίτων προσώπων και να καλύπτει το ποσό αυτό. Εν τη απουσία οποιασδήποτε άλλης διευκρίνισης σχετικά με την εν λόγω επιστολή ως προς το πώς και γιατί θα καταβάλλονταν τα δίδακτρα δεν μπορεί από αυτήν να εξαχθεί το συμπέρασμα που η Αιτήτρια επιθυμεί.

 

Εν προκειμένω, επαναλαμβάνω ότι ουδέποτε ζητήθηκε η αντεξέταση οποιουδήποτε εκ των δυο διαδίκων και αυτοί περιορίστηκαν στην έγγραφη μαρτυρία τους.

 

Κατόπιν προσεκτικής αξιολόγησης της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου, διαπιστώνω ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση ισχυρίζεται ότι η απώλεια της εργασίας του από τον Ιούλιο του 2023 οφείλεται σε αγχώδη διαταραχή, την οποία αποδίδει σε οικογενειακά προβλήματα που αντιμετωπίζει. Ωστόσο, η έκθεση του ψυχολόγου που προσκόμισε αναφέρει ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση παρακολουθείτο για το εν λόγω ζήτημα από το 2021.

 

Σημειώνεται δε ότι σε καμία από τις εκθέσεις της ψυχολόγου δεν αναφέρεται ότι η εν λόγω κατάσταση υγείας του τον καθιστά ανίκανο προς ολική ή μερική εργασιακή απασχόληση. Ούτε ο Καθ’ ου η Αίτηση προσκόμισε κάποιο επίσημο έγγραφο ή βεβαίωση που να πιστοποιεί την ανικανότητα του για εργασία, αλλά και ότι λόγω των ιατρικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει λαμβάνει κάποιο επίδομα. Τέλος, δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε πειστική μαρτυρία ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση κατέβαλε ουσιαστικές προσπάθειες εξεύρεσης εργασίας κατά το επίδικο χρονικό διάστημα που ήταν ως ισχυρίζεται άνεργος.

 

Περαιτέρω, ως ο ίδιος αναφέρει εργοδοτείτο την περίοδο από το Σεπτέμβριο του 2021 έως τον Ιούλιο του 2023 και έπειτα από τον Φεβρουάριο του 2025 και εντεύθεν.

 

Από τη βεβαίωση του Τμήματος Εργασίας που ο ίδιος προσκόμισε, προκύπτει ότι δηλωνόταν άνεργος από το έτος 2009 μέχρι και το έτος 2024, με εξαίρεση την περίοδο από Σεπτέμβριο του 2021 έως τον Ιούλιο του 2023, κατά την οποία η εν λόγω καταγραφή παρουσιάζει διακοπή.

 

Η πιο πάνω διακοπή συνάδει με τον ισχυρισμό του περί εργοδότησής του κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα, δηλαδή από Σεπτέμβριο του 2021 έως τον Ιούλιο του 2023. Πλην όμως, δεν προσκομίστηκε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο αναφορικά με το ύψος των απολαβών του κατά την περίοδο αυτή.

 

Σε κάθε περίπτωση, όπως ανέφερα και ανωτέρω καμία πειστική μαρτυρία δεν έχει τεθεί ενώπιον μου ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση δεν ήταν ικανός για εργασία.  Συνακόλουθα, αποτελεί εύρημα μου ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση είχε και έχει καθ’ όλα αυτά τα χρόνια τη δυνατότητα εξεύρεσης εργασίας και η εισοδηματική ικανότητα που ανέρχεται σε τουλάχιστον €1.300 μηνιαίως.

 

Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω τοποθετήσεις και κρίσεις μου ότι τα έξοδα των ανηλίκων ανέρχονται στο ποσόν των €970, ήτοι €485 μηνιαίως για τον ανήλικο Αν. και €485 για τον ανήλικο Αλ. καθώς επίσης και τις οικονομικές δυνάμεις εκάστου γονέα καταλήγω ότι το ποσό της συνεισφοράς του Καθ’ ου η Αίτηση για τη διατροφή εκάστου ανήλικου είναι €195 μηνιαίως από 01/06/2023.

 

Σημειώνεται ότι η παρούσα αίτηση καταχωρίστηκε στις 19/05/2023. Επομένως, η έκδοση διατάγματος ανατρέχει από την 01/06/2023. Για το ζήτημα της αναδρομικής ισχύς του διατάγματος παραπέμπω στην απόφαση Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου (2011) 1 Α.Α.Δ. 1875  όπου αναφέρθηκε ότι:

«Η διατύπωση του Άρθρου 36 του Νόμου αρ. 216/90, στον ενεστώτα χρόνο, δεν αποκλείει την αναδρομικότητα της παρεχόμενης διατροφής, διαφορετικά θα καθίστατο άνευ σημασίας η ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης, με την οποία καθορίζονταν οι τότε ενεστώσες ανάγκες του δικαιούχου.»

 

Συνακόλουθα, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο ο Καθ’ ου η Αίτηση διατάσσεται να καταβάλλει στην Αιτήτρια ως συνεισφορά στα έξοδα διατροφής και συντήρησης του ανήλικου Αν. το ποσό των €195 μηνιαίως από 01/06/2023 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα και για τον ανήλικο Αλ. το ποσό των €195 μηνιαίως από 01/06/2023 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα.

 

Τα ποσά που έχει καταβάλει ο Καθ’ ου η Αίτηση στην Αιτήτρια με βάση το προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 16/02/2024 να συνυπολογιστούν και να αφαιρεθούν αναλόγως.

 

Όσον αφορά το ποσό των συσσωρευμένων διατροφών από τον Ιούνιο του 2023 μέχρι και τον Μάρτιο του 2026 και δη στη διαφορά που προκύπτει από τα ποσά που έχει καταβάλει, ο Καθ’ ου η Αίτηση διατάσσεται να τα καταβάλλει πέραν της τρέχουσας διατροφής, δια μηνιαίων δόσεων €50 εκάστης από 01/04/2026 μέχρι εξοφλήσεως.

 

Σε σχέση με τα έξοδα, θεωρώ ότι η πιο δίκαιη διαταγή είναι να επιδικαστούν υπέρ της Αιτήτριας πλην όμως κατά ½, λαμβάνοντας υπόψη την κατάληξή μου ότι το ποσό που διατάχθηκε ο Καθ’ ου η Αίτηση να καταβάλλει είναι κατά πολύ περιορισμένο από αυτό που απαιτούσε η Αιτήτρια. Συνακόλουθα, τα έξοδα ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται κατά το ½ υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ’ ου η αίτηση.

 

 

(Υπ.)………………………..

        Θ. Διάκου, Δ.

Πιστόν Αντίγραφο

 

 

Πρωτοκολλητής