ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Ενώπιον: Θ. Διάκου, Δ.                                            

                                                                                                            Αρ. Αίτησης: 268/2022

 

Μεταξύ:

Ν.Π.

Αιτήτρια

Και

 

Κ.Κ.

Καθ’ ου η Αίτηση

Ημερομηνία: 31 Μαρτίου 2026

 

Εμφανίσεις:

 

Για την Αιτήτρια։ κος Χριστάκης Ν. Ματθαίου

 

Για τον Καθ' ου η Αίτηση։ κα. Γ. Ενταφιανού για Ανδρέας Ενταφιανός Δ.Ε.Π.Ε.

 

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Οι διάδικοι, από τη μεταξύ τους σχέση, απέκτησαν έναν υιό, τον Λ., ο οποίος γεννήθηκε στις 28/08/2015. Ακολούθως, τέλεσαν γάμο και κατά τη διάρκεια αυτού, απέκτησαν ακόμη δύο τέκνα, δίδυμα, τον Ν. και τον Ν., οι οποίοι γεννήθηκαν στις 25/01/2018. Περί τον Ιούλιο του 2022 επήλθε η διάσταση στη σχέση των διαδίκων και στις 16/01/2023 ο γάμος τους λύθηκε με δικαστική απόφαση.

 

Η Αιτήτρια, επικαλούμενη τις διατάξεις του άρθρου 33(1) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/90), που ορίζει ότι οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του, καταχώρισε την υπό εξέταση αίτηση επιδιώκοντας την έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται o Καθ’ ου η Αίτηση όπως συνεισφέρει στη διατροφή των τέκνων τους.

 

Συγκεκριμένα, η Αιτήτρια αξιώνει την έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται ο Καθ’ ου η Αίτηση όπως της καταβάλλει μηνιαίως το ποσό των €2,160 ως συνεισφορά του στη διατροφή και συντήρηση των τριών ανήλικων τέκνων τους, Λ., Ν. και Ν. ή οποιοδήποτε άλλο ποσό το Δικαστήριο κρίνει δίκαιο και εύλογο, από την ημερομηνία καταχώριση της αίτησης.

 

Ακολούθως, στα πλαίσια ενδιάμεσης δια κλήσεως αίτησης που καταχωρίστηκε από την Αιτήτρια, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα, δυνάμει του οποίου ο Καθ’ ου η Αίτηση διατάχθηκε όπως από 01/11/2022 και κάθε 1^η ημέρα εκάστου επόμενου μηνός, καταβάλλει στην Αιτήτρια το ποσό των €600 μηνιαίως, ως συνεισφορά του στη διατροφή και συντήρηση των ανήλικων τέκνων τους, μέχρι την αποπεράτωση της κυρίως αίτησης.

 

Όπως προκύπτει από το φάκελο της υπόθεσης, υπήρξε καθυστέρηση και από τις δυο πλευρές, ως προς την καταχώριση των δικογράφων. Η εναρκτήρια αίτηση καταχωρίστηκε στις 27/09/2022, ενώ η υπεράσπιση καταχωρίστηκε σχεδόν έξι μήνες μετά, στις 06/03/2023. Ακολούθως, στις 18/05/2023, καταχωρίστηκε τροποποιημένη αίτηση με τα δικόγραφα να ολοκληρώνονται στις 13/10/2023.

 

Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθη με την ανταλλαγή εγγράφως της μαρτυρίας των διαδίκων, βάσει της Δ.30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Οι διάδικοι περιορίστηκαν στις έγγραφες τους μαρτυρίες, ενώ καμία πλευρά δεν προχώρησε σε αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων. Ακολούθως, οι δικηγόροι των δυο πλευρών παρέδωσαν γραπτές αγορεύσεις και το Δικαστήριο επιφύλαξε την απόφαση του.

 

Προτού προχωρήσω να παραθέσω συνοπτικά τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία, κρίνω σκόπιμο να εκθέσω τα παραδεκτά και, εν πάση περιπτώσει, μη αμφισβητούμενα γεγονότα, τα οποία έχουν ως ακολούθως:

·         Από τη μεταξύ τους σχέση οι διάδικοι απέκτησαν τον Λ. ο οποίος γεννήθηκε στις 28/08/2015.

·         Στις 27/12/2017 τέλεσαν πολιτικό γάμο.

·         Από το γάμο τους απέκτησαν άλλα δύο τέκνα,  τους Ν. και Ν. οι οποίοι γεννήθηκαν στις 25/01/2018.

·         Περί τις 22/07/2022 επήλθε η διάσταση στις σχέσεις των διαδίκων και έπειτα ο γάμος τους λύθηκε με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας.

·         Από το έτος 2010 μέχρι και τη διάσταση τους διέμεναν μαζί σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα στο Στρόβολο, στη Λευκωσία, όπου η Αιτήτρια και τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων συνέχισαν να διαμένουν και μετά τη διάσταση. Έκτοτε, ο Καθ’ ου η Αίτηση διαμένει σε διαμέρισμα, το οποίο αποτελεί και το χώρο εργασίας του.

·         Με εκ συμφώνου τελικό διάταγμα του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας ανατέθηκε στην Αιτήτρια η φύλαξη και φροντίδα των ανηλίκων και καθορίστηκε ως τόπος διαμονής τους ο τόπος διαμονής της, εντός της Επαρχίας Λευκωσίας. Με το ίδιο διάταγμα, ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του Καθ’ ου η Αίτηση με τα ανήλικα κάθε Τρίτη, με παραλαβή από το σχολείο μέχρι τις 21:00 και εναλλάξ Σάββατο ή Κυριακή από τις 8:00 μέχρι τις 21:00 καθώς και η επικοινωνία του κατά τις εορτές/διακοπές, σε δύο συνεχόμενες ημέρες με μία διανυκτέρευση τα Χριστούγεννα και το Πάσχα και επτά συνεχόμενες ημέρες το καλοκαίρι με διανυκτερεύσεις. Ρυθμίστηκε, επίσης, επικοινωνία για κάποιες ώρες κατά τις αργίες εναλλάξ, τα γενέθλια και τις ονομαστικές εορτές των ανηλίκων.

·         Ο Καθ’ ου η Αίτηση από τη διάσταση των διαδίκων μέχρι και τον Οκτώβριο του 2022 κατέβαλλε το ποσό των €535 μηνιαίως ως συνεισφορά του στα έξοδα των ανηλίκων.

·         Στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο ο Καθ’ ου η Αίτηση διατάχθηκε όπως καταβάλλει μηνιαίως στην Αιτήτρια το ποσό των €600 ως συνεισφορά του στη διατροφή και συντήρηση των τέκνων τους, από την 01/11/2022 μέχρι την εκδίκαση της παρούσας.

·         Ο Καθ’ ου η Αίτηση καλύπτει επιπλέον το ποσό που απαιτείται για την ιατροφαρμακευτική ασφάλιση των ανηλίκων.

·         Ο Καθ’ ου η Αίτηση σπούδασε γυμναστής, επαγγελματικά όμως ασχολείται με μεθόδους εναλλακτικής ιατρικής (τεχνική Bowen). Ασχολείται, επίσης, με τη σκοποβολή, την πώληση αιθέριων ελαίων και την παροχή υπηρεσιών σε εταιρείες.

·         Η Αιτήτρια είναι εκπαιδευτικός-φιλόλογος. Λαμβάνει επιδόματα τέκνου και μονογονιού.

·         Τα μηνιαία έξοδα εκάστου ανηλίκου για ένδυση/υπόδηση ανέρχονται σε €50[1], για σχολικές φωτογραφίες σε €3[2] και για ρεύμα (αναλογία) σε €30[3].

·         Η μητέρα της Αιτήτριας κάλυπτε τα δίδακτρα για το ιδιωτικό νηπιαγωγείο των διδύμων ύψους €650 μηνιαίως μέχρι και το 2023, όταν τα δίδυμα τέκνα των διαδίκων ενεγράφησαν και άρχισαν να φοιτούν πλέον σε Δημόσια Προδημοτική.

 

Τα πιο πάνω καθίστανται πλέον ευρήματα του Δικαστηρίου.

 

ΜΑΡΤΥΡΙΑ

 

Μαρτυρία Αιτήτριας:

Η Αιτήτρια στην έγγραφη μαρτυρία της, πέραν των πιο πάνω παραδεκτών γεγονότων, αναφέρει, ότι πριν τη διάσταση των διαδίκων όλες οι ανάγκες της οικογένειας καλύπτονταν κυρίως από τα εισοδήματα του Καθ’ ου η Αίτηση, ενώ μέρος αυτών καλυπτόταν από τη μητέρα της.

 

Από τη διάσταση και εντεύθεν, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι φέρει το κύριο βάρος της ανατροφής, διαβίωσης και κάλυψης των αναγκών των ανηλίκων, τόσο των βασικών (διατροφή, ένδυση, στέγαση) όσο και των ευρύτερων αναπτυξιακών και εκπαιδευτικών καθότι τελούν κυρίως υπό την καθημερινή της φροντίδα. Ο Καθ’ ου η Αίτηση διαμένει στο χώρο εργασίας του, ο οποίος δεν ενδείκνυται για διανυκτέρευση των ανηλίκων, και, ως εκ τούτου, η επικοινωνία του όπως έχει καθοριστεί με δικαστικό διάταγμα, περιορίζεται σε επικοινωνία χωρίς διανυκτερεύσεις, πλην ορισμένων συνεχόμενων ημερών κατά τις σχολικές διακοπές.

 

Από τη διάσταση τους μέχρι και τον Οκτώβριο του 2022, ο Καθ’ ου η Αίτηση συνείσφερε το ποσό των €535 μηνιαίως, ενώ κάλυπτε επιπρόσθετα τους λογαριασμούς υδατοπρομήθειας. Από το Νοέμβριο του 2022, η συνεισφορά του Καθ’ ου η Αίτηση, αυξήθηκε συνεπεία εκ συμφώνου προσωρινού διατάγματος σε €600 μηνιαίως, ποσό το οποίο η Αιτήτρια χαρακτηρίζει ως εξευτελιστικά μικρό. Επιπρόσθετα, αναφέρει, ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση πληρώνει μηνιαίως το λογαριασμό διαδικτύου, καθώς και τα έξοδα για την ασφάλεια υγείας των ανηλίκων.

 

Η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι οι δαπάνες των ανηλίκων δεν περιορίζονται στις απολύτως στοιχειώδεις ανάγκες διατροφής, αλλά εκτείνονται σε σχολικά έξοδα, εξωσχολικές δραστηριότητες, ιατρική φροντίδα, μετακινήσεις και εν γένει, σε ό,τι απαιτείται για την ομαλή σωματική, πνευματική και ψυχική τους ανάπτυξη. Παραθέτει αναλυτικότερα τα μηνιαία έξοδα των ανηλίκων, σε σχέση με το επίπεδο διαβίωσης που διατηρούσαν πριν από τη διάσταση τους, ως ακολούθως:

 

Α/Α	Περιγραφή Δαπάνης	Νι.	Νε.	Λ.
1	Διατροφή - Σουπερμάρκετ περίπτερο	200	200	200
2	Ένδυση – Υπόδηση (συμπ. Σχολικά)	50	50	50
3	Νηπιαγωγείο (συμπ. εγγραφής)	355	355	-
4	Έξοδα Δημοτικού Σχολείου (Εγγραφή & ασφάλεια) / Άλλα έξοδα	-	-	10
5	Σχολικές Φωτογραφίσεις: Χριστούγεννα & Τέλος του Χρόνου	3	3	3
6	Στολές Σχολείου	9	9	17
7	Λέσχη	-	-	84
8	Σχολικές εκδηλώσεις Halloween & Καρναβάλια	5	5	5
9	Summer School	8	8	46
10	Διασκέδαση/Παιδότοπος/ Ψυχαγωγία	60	60	60
11	Δώρα γενεθλίων & επισκέψεων	18	18	50
12	Πάρτυ γενεθλίων τους	58	58	100
13	Ονομαστική εορτή κεραστικά	4	4	2
14	Ιατρικά έξοδα	2	2	2
15	Υπηρεσίες Διαδικτύου	5	5	5
16	Ασφάλεια Υγείας	29	29	29
17	Κουρείο	10	10	10
18	Διακοπές/Υδροπάρκο/Πισίνα/Θάλασσα	17	17	17
19	Έξοδα σπιτιού (καθάρισμα)	56	56	56
20	Μεταφορικά	20	20	20
21	Σκύβαλα	3	3	3
22	Αγγλικά / Εγγραφή / Βιβλία	-	-	80
23	Παιχνίδια	15	15	15
24	Βιβλία	5	5	15
25	Ενοίκιο (αναλογία)	134	134	134
26	Ρεύμα (αναλογία)	30	30	30
27	Νερό (αναλογία)	12	12	12
28	Καντίνα σχολείου	-	-	50
29	Σκάκι / Τουρνουά	-	-	37
30	Ποδόσφαιρο/ Τουρνουά/ Στολές/ Γάντια/ Διανυκτερεύσεις/ Εγγραφή/ Παπούτσια	6,50	8,25	113,75
31	Πολεμικές Τέχνες/Jiu Jitsu/ Στολές/Τουρνουά	24	24	24
32	Καλαθόσφαιρα / Εγγραφή / Παπούτσια	-	-	52
33	Φίλτρο νερού	3,50	3,50	3,50
	Σύνολα ανά ανήλικο	1.142	1.143,75	1.335,25

 

Προς απόδειξη των μηνιαίων εξόδων των ανηλίκων, η Αιτήτρια προσκόμισε ενδεικτικά, αποδείξεις και σχετικά έγγραφα.

 

Αποτελεί θέση της Αιτήτριας ότι οι ανάγκες των τέκνων τους είναι αυξημένες, βάσει της ηλικίας τους και του επιπέδου διαβίωσης που είχαν διαμορφώσει οι γονείς κατά τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσής τους.

 

Σε σχέση με τα εισοδήματα του Καθ’ ου η Αίτηση, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι, προ της διάστασης τους, αυτά ανέρχονταν περί του ποσού των €6,031.80 μηνιαίως. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού της, επικαλείται τόσο τα προϋφιστάμενα της διάστασης οικογενειακά έξοδα καθώς και δηλώσεις του Καθ’ ου η Αίτηση προς αυτήν. Ειδικότερα, αναφέρει ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση λάμβανε κατά τη διάρκεια της συμβίωσης τους μηνιαίως €2,880 περίπου από τις θεραπείες Bowen, €500 από την πώληση αιθέριων ελαίων της εταιρείας doTERRA και €250 από συνεργασία για εισαγωγή κυνηγετικών/σκοπευτικών ειδών. Επιπρόσθετα, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση συνεργάζεται με την εταιρεία doTERRA, από την οποία λαμβάνει μέσο μηνιαίο εισόδημα €2,406.72. Πέραν των ανωτέρω, αναφέρει ότι, ως ο Καθ’ ου η Αίτηση της είχε δηλώσει, προέβη και σε επένδυση ποσού περί τα €1,200 σε κρυπτονομίσματα.

 

Επίσης, κατά την Αιτήτρια, οι υψηλές απολαβές του Καθ’ ου η Αίτηση τεκμαίρονται από τον τρόπο ζωής του, και δη από την ενασχόληση του με το, κατά τον ισχυρισμό της, δαπανηρό άθλημα της σκοποβολής, τόσο πριν όσο και μετά τη διάσταση, καθώς και από τις διαμονές του σε ξενοδοχεία υψηλού κόστους με τα ανήλικα και τη νέα του σύντροφο, ενώ διαθέτει και αυτοκίνητο αξίας.

 

Σε σχέση με τα δικά της εισοδήματα, αναφέρει ότι, για επτά συναπτά έτη πριν από τη διάσταση, ήταν άνεργη. Από το Σεπτέμβριο του 2022 εργοδοτείται στο Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, ως συμβασιούχος εκπαιδευτικός (φιλόλογος), με μηνιαίο καθαρό εισόδημα ύψους €1,859.95 Επιπρόσθετα, δηλώνει ότι λαμβάνει μηνιαίως επίδομα τέκνου περί τα €259.97 και μονογονεϊκό επίδομα ύψους €636,33 και προσκομίζει σχετικά τεκμήρια.

 

Στη βάση των ανωτέρω, η Αιτήτρια θεωρεί εύλογο και δίκαιο όπως το Δικαστήριο εκδώσει διάταγμα διατροφής ύψους €2,160 μηνιαίως. Κατά τον ισχυρισμό της, χωρίς την οικονομική συνεισφορά του Καθ’ ου η Αίτηση, είναι αδύνατο να ανταποκριθεί στις ανάγκες των ανηλίκων.

 

Μαρτυρία Καθ’ ου η Αίτηση:

Ο Καθ’ ου η Αίτηση στην έγγραφη μαρτυρία του, πέραν των παραδεκτών γεγονότων που εκτίθενται ανωτέρω, υποστηρίζει ότι ουδέποτε απέφυγε ή αρνήθηκε να συνεισφέρει στα έξοδα των ανηλίκων, πλην όμως αμφισβητεί το ύψος της αιτούμενης συνεισφοράς, χαρακτηρίζοντας το ως υπερβολικό και μη ανταποκρινόμενο στις πραγματικές ανάγκες των ανηλίκων.

 

Είναι ισχυρισμός του ότι ο αναλυτικός πίνακας εξόδων των ανηλίκων που παρουσιάζει η Αιτήτρια, περιλαμβάνει έξοδα τα οποία δεν συνιστούν βασικές και επιβεβλημένες ανάγκες, αλλά επιλογές της που κατά τον ίδιο υπερβαίνουν το εύλογο μέτρο, ιδίως σε σχέση με τις εξωσχολικές δραστηριότητες, ψυχαγωγικές δαπάνες και λοιπά επιμέρους κονδύλια. Περαιτέρω, υποστηρίζει ότι ορισμένα εκ των αναφερόμενων ποσών δεν αποτελούν πάγιες μηνιαίες δαπάνες, αλλά ετήσιες ή περιστασιακές επιβαρύνσεις, οι οποίες δεν μπορούν να ενσωματώνονται αυτούσιες σε μηνιαίο υπολογισμό διατροφής χωρίς αναλογική κατανομή και προβαίνει σε επιμέρους σχολιασμό σχεδόν εκάστου κονδυλίου αμφισβητώντας την αναγκαιότητά του.

 

Όσον αφορά την επικοινωνία του με τα ανήλικα, ισχυρίζεται ότι αυτή δεν περιορίζεται αυστηρώς στα χρονικά πλαίσια που καθορίζονται από το διάταγμα γονικής μέριμνας, χωρίς ωστόσο να προστίθενται περαιτέρω διανυκτερεύσεις λόγω της φύσεως του χώρου διαμονής του. Είναι η θέση του ότι λόγω οικονομικών δυσχερειών, αναγκάζεται να διαμένει σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα, το οποίο χρησιμοποιείται ταυτόχρονα και ως ο χώρος εργασίας του.

 

Σε σχέση με τα εισοδήματά του, ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει ότι ο κύκλος εργασιών του, επηρεάστηκε δυσμενώς από την έναρξη της πανδημίας του COVID-19 και δεν έχει επανέλθει έκτοτε, ενώ επιπρόσθετη αρνητική επίδραση είχε και η διεύρυνση των παρεχόμενων υπηρεσιών από το Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓΕΣΥ). Επιπλέον, ως ισχυρίζεται λαμβάνει κατά μέσο όρο μόλις €300 μηνιαίως από την πώληση αιθέριων ελαίων, €500 μηνιαίως για παροχή υπηρεσιών σε συγκεκριμένη εταιρεία και χορηγία περί τα €250 μηνιαίως για τα έτη 2024 και 2025.

 

Όσον αφορά το άθλημα της σκοποβολής με το οποίο ασχολείται, αρνείται ότι λαμβάνει οποιαδήποτε σταθερά μηνιαία έσοδα από συνεργασία του με εταιρείες εισαγωγής όπλων ή κυνηγετικών ειδών, αναφέροντας ότι η εν λόγω συνεργασία περιορίζεται στην παραχώρηση εξοπλισμού και στην κάλυψη εξόδων σχετικών με το άθλημα. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι τα έξοδα συμμετοχής του σε αγώνες σκοποβολής καλύπτονται από χορηγούς, καθότι είναι διεθνής σκοπευτής, ενώ τυχόν χρηματικά βραβεία προκύπτουν μόνο σε περίπτωση διάκρισης του σε αγώνες.

 

Αναφορά γίνεται επίσης στο όχημά του το οποίο, ως ισχυρίζεται, είναι μεταχειρισμένο και για το οποίο εξακολουθεί να καταβάλλει μηνιαίες δόσεις, λαμβάνοντας προς τούτο την οικονομική βοήθεια τρίτων ατόμων. Παρουσιάζει τα συνολικά μηνιαία του έξοδα περί το ποσό των €1,365, περιλαμβανομένης της ιατροφαρμακευτικής ασφάλειας, πλέον του ποσού των €600 που ήδη καταβάλλει ως συνεισφορά για τη διατροφή των ανηλίκων, και παραθέτει τον ακόλουθο πίνακα:

 

·         Διατροφή                                                                               €200

·         Ενοίκιο                                                                                   €320

·         Καθαριστικά, Απολυμαντικά, αποστειρωτικά                   €  50

·         Σκύβαλα                                                                                 €  17

·         Νερό                                                                                       €  25

·         Κινητή Τηλεφωνία                                                                 €  35

·         ΑΗΚ                                                                                        €100

·         Καύσιμα                                                                                 €150

·         Ασφάλεια Ζωής                                                                    €237.44

·         Ιατροφαρμακευτική Ασφάλιση                                            €  90

·         Δάνειο Αυτοκινήτου                                                             €140

 

Προς απόδειξη ορισμένων εκ των εξόδων του προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία, ενώ για άλλα παραπέμπει σε τεκμήρια που η Αιτήτρια προσκόμισε με τη μαρτυρία της.

 

Σε σχέση με τις οικονομικές δυνατότητες της Αιτήτριας, ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει ότι, μολονότι κατά το χρόνο της συμβίωσης τους ήταν άνεργη, λάμβανε κρατικά επιδόματα, καθώς και οικονομική ενίσχυση από τη μητέρα της. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι μετά τη διάσταση τους, η Αιτήτρια εργοδοτήθηκε και λαμβάνει, πέραν του μηνιαίου μισθού της, 13^ο μισθό και σχετικές προσαυξήσεις, καθώς και κρατικά επιδόματα.

 

Καταληκτικά, ο Καθ’ ου η Αίτηση αιτείται την απόρριψη του αιτήματος της Αιτήτριας ή εναλλακτικά τον καθορισμό μειωμένου και αναλογικού ποσού το οποίο να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των ανηλίκων όσο και στις οικονομικές του δυνατότητες.

 

 

 

ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ

 

Η υπό εξέταση αίτηση εδράζεται στις διατάξεις του άρθρου 33(1) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/1990), το οποίο προβλέπει ότι:

 

«33 (1) Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του».

 

Επιπρόσθετα, στο άρθρο 37 του Ν.216/90 που καθορίζει ότι:

 

«37 (1) Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.

 

(2) Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του».

 

Καθίσταται σαφές από τη νομοθεσία ότι η διατροφή ανηλίκου καθορίζεται στη βάση δυο παραμέτρων, των δυνάμεων των γονέων του και τις ανάγκες του δικαιούχου.

 

Το άρθρο 33 του Ν. 216/90 καθιστά τη διατροφή αμοιβαία νομική υποχρέωση των γονέων, αρχή που συνάδει με την ισότητα των φύλων που κατοχυρώνει το Άρθρο 28 του Συντάγματος. Το μέτρο της συνεισφοράς είναι «οι δυνάμεις» εκατέρων των γονέων, έννοια που περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδηματικών δυνατοτήτων εκάστου μέρους για συνδρομή και όχι μόνο το υπαρκτό εισόδημα. Υποχρέωση η οποία ουσιαστικά αποβλέπει στην αντιμετώπιση των αναγκών του ανηλίκου, όπως αυτές εύστοχα καθορίζονται στο άρθρο 37, ανωτέρω.

 

Στην υπόθεση Δημητρίου v. Περδίου (2005) 1 Α.Α.Δ.1418 αναφέρθηκαν τα εξής:

 

«Όπως έχει η σχετική νομοθετική διάταξη (βλ. άρθρο 33(1) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν. 216/90) η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας ανήκει και στους δυο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός.  Έχουν και οι δυο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Εtte v. Ette [1965] 1 All. E.R. 341, 346 έχει λεχθεί ότι όταν ο καθού η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το δικαστήριο μπορεί, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν άλλοι στο ίδιο το επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο καθού η αίτηση έχει ψηλότερα, απ' ότι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει. (βλ. Tarapoulouzis v. District Officer (1962) C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.ά. (1998) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1390). Επομένως σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που θα πρέπει να αποδεικνύεται από τον αιτητή ή την αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε δικαστήριο, προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων… Περαιτέρω αναφέρουμε ότι από σχετική αγγλική νομολογία φαίνεται ότι το δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη όχι μόνο τα πραγματικά εισοδήματα αλλά και την ικανότητα του καθού η αίτηση να κερδίζει (his potential earning capacity). (Bl. Klucinsky v. Klucinsky [1953] 1 All E.R. 683 και McEwan v. McEwan [1972] 2 All E.R. 708).»

 

Στην υπόθεση Ηλίας Ηλία v. Μαρίνας Ηλία δια της μητρός της Μάρως Αλωνεύτη (1997) 1 ΑΑΔ 1372 αποφασίστηκε ότι:

 

«Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του ανηλίκου και τις οικονομικές δυνατότητες των γονέων του και όχι με βάση του τι επέλεξαν να διαμορφώσουν ώστε να διατηρούνται σε κατάσταση αδυναμίας που να μην τους επιτρέπει να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε ότι η εισοδηματική ικανότητα του εφεσείοντα, δεν μπορούσε να είναι μικρότερη από ΛΚ700 το μήνα, αφού έλαβε υπ' όψιν το τι κέρδιζε προηγουμένως, τι εμπειρίες είχε και τη δυνατότητα αξιοποίησής τους.  Με το δεδομένο αυτό καθόρισε το ποσό της διατροφής. Η ορθότητα της αναλογίας δεν αμφισβητήθηκε με την έφεση».

 

Ως προς το τι συνιστούν ανάγκες του δικαιούχου, παραπέμπω επίσης στο σύγγραμμα του Απόστολου Γεωργιάδη «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ»[4], όπου αναφέρεται ότι:

 

«Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευσή του (πλήρης διατροφή: ΑΚ 1493 εδ. β’). Στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου, που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά. Η διατροφή λοιπόν περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη: τροφή, στέγη, ένδυση, θέρμανση, φωτισμό, λοιπά λειτουργικά έξοδα της οικίας διαμονής, ψυχαγωγία, μόρφωση (π.χ. αγορά βιβλίων), διαπαιδαγώγηση, νοσηλεία και δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης (στον βαθμό που αυτές δεν καλύπτονται από τον οικείο ασφαλιστικό φορέα), παραθερισμό, συγκοινωνία και επικοινωνία. Ιδίως περιλαμβάνονται δαπάνες για την επαγγελματική εκπαίδευση, θεωρητική ή τεχνική, οποιασδήποτε βαθμίδας, περιλαμβανομένης και της πανεπιστημιακής.»

      

Ως αναφέρθηκε, επίσης, στα πλαίσια της Έφεσης Αρ.20/21, Ι.Σ. v. Ε.Κ, ημερ. 29/1/2024:

 

«Το όλο πνεύμα, και η γενική καθοδήγηση, στον προσδιορισμό του εύλογου ποσού διατροφής φρονούμε πως δίδεται μέσα από σχετικό απόσπασμα, στην υπόθεση Ρουσουνίδης v.Ρουσουνίδου ECLI:DOD:2021:30, Έφεση αρ. 25/2019, ημερομηνίας 15.12.2021, το οποίο έχει ως ακολούθως:

 

Το μέτρο με το οποίο θα καθοριστεί η διατροφή, δεν μπορεί να αποτιμάται με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα, χωρίς να είναι επιτρεπτό να υιοθετούνται μέσες λύσεις κατά τρόπο αυθαίρετο (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (2010) 1(Β) Α.Α.Δ. 951, 957). Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων.  Κονδύλια που κατ' ισχυρισμό απαιτούνται για συγκεκριμένες ανάγκες μπορεί να μην γίνουν αποδεκτά από το δικαστήριο, είτε στη βάση ότι δεν υπήρξε ικανοποιητική τεκμηρίωση, είτε γιατί διαπιστώθηκε υπερβολή, οπόταν και μπορεί να μειωθούν. Άλλα μπορεί να κριθεί ότι δεν αφορούν βασικές ανάγκες και να μην γίνουν καθόλου αποδεκτά (Παναγιώτου v. Σφικτού (2001) 1(Α) Α.Α.Δ. 625, 630).  Εάν για συγκεκριμένο κονδύλι δεν υπάρχει περί του αντιθέτου μαρτυρία, αυτό δεν οδηγεί απαρέγκλιτα στην αποδοχή του. Το Δικαστήριο θα πρέπει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων και δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων (Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.ά. (1998) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1391).»

 

Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Κορελλίδης v. Κορελλίδη (2012) 1 ΑΑΔ 1975 λέχθηκε ότι:

 

«... το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που να επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα παιδιά σε μια πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί».

 

Όπως υποδεικνύεται περαιτέρω στη νομολογία τα έξοδα διατροφής δεν είναι σταθερά και η κύρια παράμετρος της διαδικασίας λειτουργεί υπέρ των παιδιών. Στο Σύγγραμμα «Οικογενειακό Δίκαιο» του Απόστολου Γεωργιάδη[5] αναφέρεται ότι «στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά». 

 

Σίγουρα οι ανάγκες των παιδιών δεν είναι στατικές και το Δικαστήριο οφείλει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων, εφόσον το σχετικό κονδύλι δικογραφείται (βλ. Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους). Η επιδίκαση οποιουδήποτε κονδυλίου για τις ανάγκες διατροφής του δικαιούχου δεν είναι δυνατή εάν δεν γίνεται ρητή αναφορά, κατά θετικό τρόπο, των αναγκών και ο προσδιορισμός τους μέσα στο δικόγραφο[6]. Οποιεσδήποτε τυχόν αναφορές κατά το στάδιο της αγόρευσης, που δεν αποτελούν κοινό τόπο μεταξύ των μερών εν είδει παραδεκτών γεγονότων, δεν μπορούν να τύχουν οποιασδήποτέ χρήσης. Είναι πάγια νομολογημένο ότι οι αγορεύσεις των δικηγόρων δεν αποτελούν μέσον προσαγωγής μαρτυρίας[7].

 

Όσον αφορά το μέτρο της συνεισφοράς, ως αποφασίστηκε στην Α. Μενελάου v. Φρ. Μενελάου, (1993) 1 ΑΑΔ 381, σελ. 385, από το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο:

 

«…είναι 'οι δυνάμεις' εκατέρων των συζύγων έννοια που περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδηματικών δυνατοτήτων εκάστου μέρους για συνδρομή και όχι μόνο το υπαρκτό εισόδημα. (Βλ. Απόφαση Εφετείο Κέρκυρας 6/1985 ως προς την ερμηνεία των σχετικών διατάξεων του Ελληνικού Αστικού Κώδικα που αποτέλεσε το πρότυπο για την Κυπριακή νομοθεσία)».

 

Διευκρινίζεται ότι η πιο πάνω απόφαση αφορούσε διατροφή μεταξύ συζύγων, όμως η έννοια και η ερμηνεία του όρου «δυνάμεις» είναι η ίδια και για τη διατροφή τέκνων (βλ. άρθρο 33(1) του Ν. 216/1990).

 

Έχοντας μελετήσει διεξοδικά το σύνολο της ενώπιον μου προσαχθείσας μαρτυρίας, προχωρώ στην αξιολόγηση της και σε συνδυασμό με το εφαρμοστέο νομοθετικό και νομολογιακό πλαίσιο, στην εξέταση των δύο καθοριστικών παραμέτρων, ήτοι των αναγκών των ανηλίκων και των οικονομικών δυνατοτήτων εκάστου των γονέων τους.

 

Σημειώνεται, περαιτέρω, ότι η υπό εκδίκαση διαδικασία δεν προσφέρεται για απόρριψη εν όλω μαρτυρίας του ενός έναντι του άλλου διαδίκου, γιατί ο σκοπός δεν είναι να αποκομίσει οικονομικό όφελος, είτε ο ένας διάδικος είτε ο άλλος, αλλά μόνο να διασφαλιστεί η ευημερία και η αξιοπρεπής διαβίωση των τέκνων.

 

 

AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ KAI ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

 

Έξοδα ανηλίκων:

Οι ανάγκες των ανηλίκων αποτελούν το σημείο εκκίνησης για τον καθορισμό της διατροφής, οι οποίες εξετάζονται στη βάση του εύλογου των κονδυλίων.

 

1)      Διατροφή - Σίτιση:

Για τη διατροφή - σίτιση των τριών ανηλίκων, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το συνολικό ποσό των €600 μηνιαίως, ήτοι €200 για έκαστο ανήλικο, προσκομίζοντας προς υποστήριξη του ισχυρισμού της ενδεικτικές αποδείξεις (βλ. Τεκμήριο αρ. 26 της γραπτής της μαρτυρίας).

 

Ο Καθ’ ου η Αίτηση απορρίπτει τον εν λόγω ισχυρισμό, διατεινόμενος ότι το κόστος σίτισης για κάθε τέκνο δεν υπερβαίνει το ποσό των €150 μηνιαίως.

 

Λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία των ανηλίκων, τα διδάγματα της κοινής πείρας και της πείρας της ζωής, καθώς και όλους τους παράγοντες που συνυπολογίζονται όταν το Δικαστήριο αποφασίζει ζητήματα διατροφής ανηλίκων, θεωρώ ότι για τη σίτιση εκάστου ανηλίκου είναι εύλογο το ποσό των €200 μηνιαίως.

 

2)      Ένδυση - Υπόδηση:

Παρά το γεγονός ότι το συγκεκριμένο έξοδο αποτελεί ένα από τα λίγα όπου υπάρχει κοινή συνισταμένη μεταξύ των διαδίκων, καθώς ο Καθ’ ου η Αίτηση αποδέχεται το ποσό των €50 μηνιαίως για κάθε ανήλικο, εξακολουθεί να υφίσταται διάσταση στις θέσεις τους, δεδομένου ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση το αποδέχεται νοουμένου ότι σε αυτό συμπεριλαμβάνεται ο σχολικός ρουχισμός.

 

Ως φαίνεται από τον πίνακα που η Αιτήτρια παρουσίασε μέσω της γραπτής της μαρτυρίας, στο εν λόγω κονδύλι συμπεριλαμβάνονται και τα σχολικά είδη ένδυσης και υπόδησης (βλ. Παρ. 9(Α) κατηγορία 2, ήτοι συμπ. Σχολικά). Ωστόσο, η Αιτήτρια τα υπολογίζει ξανά στην παρ. 9(Α) της γραπτής της μαρτυρίας στην κατηγορία (6).

 

Από τις αποδείξεις που προσκόμισε η Αιτήτρια (βλ. Τεκμήριο 14 της έγγραφης της μαρτυρίας) διαπιστώνεται ότι τα μηνιαία έξοδα για τις σχολικές στολές των διδύμων Ν. και Ν. ανέρχονται περίπου σε €9 κατά μέσο όρο. Ενώ δεν προσκομίστηκε σχετικό τεκμήριο για τον ανήλικο Λ. ούτε τεκμηριώθηκε η ύπαρξη αντίστοιχου κόστους.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα έξοδα για ένδυση και υπόδηση των ανηλίκων, όπως παρουσιάζονται στην παράγραφο 9(Α) κατηγορία (2) της γραπτής μαρτυρίας της Αιτήτριας, στα οποία περιλαμβάνονται και τα σχολικά είδη, καθώς και τα σχετικά προσκομισθέντα αποδεικτικά στοιχεία και την πείρα της ζωής, κρίνω ότι οι εν λόγω ανάγκες καλύπτονται από το ποσό των €50 μηνιαίως για κάθε ανήλικο.

 

3)      Έξοδα Φοίτησης Δημοτικού Σχολείου:

Σε ό,τι αφορά τα έξοδα φοίτησης σε δημοτικό σχολείο, περιλαμβανομένων των εξόδων εγγραφής και ασφάλισης, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τον ανήλικο Λ. απαιτείται το ποσό των €10 μηνιαίως, χωρίς να προσδιορίζει αντίστοιχο ποσό για τα δίδυμα τέκνα τους, Ν. και Ν.

 

Το εν λόγω κονδύλι γίνεται αποδεκτό από τον Καθ’ ου η Αίτηση, ο οποίος μάλιστα αναφέρει ότι το ίδιο ισχύει και για τα άλλα δύο τέκνα τους, τα οποία φοιτούν πλέον σε Δημόσιο Σχολείο.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, κρίνω εύλογο το ποσό των €10 μηνιαίως για τον ανήλικο Λ. Περαιτέρω, θεωρώ δικαιολογημένη την εφαρμογή αντίστοιχου ποσού ύψους €10 μηνιαίως για έκαστο των διδύμων τέκνων τους, από το Σεπτέμβριο του 2023 και εφεξής, καθότι πρόκειται για δαπάνες συναφείς και αναγκαίες προς τη φοίτησή τους στη Δημόσια Εκπαίδευση, αρχής γενομένης από την Προδημοτική.

 

4)      Σχολικές Φωτογραφίες:

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τις σχολικές φωτογραφίες απαιτείται το ποσό των €3 μηνιαίως για κάθε ανήλικο, ποσό το οποίο γίνεται αποδεκτό από τον Καθ’ ου η Αίτηση και το οποίο, σε κάθε περίπτωση, κρίνω εύλογο για την κάλυψη της συγκεκριμένης δαπάνης.

5)      Λέσχη:

Σε σχέση με το κονδύλι που αφορά τη συμμετοχή στη λέσχη για τον ανήλικο Λ. η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι αυτό ανέρχεται σε €84 μηνιαίως και προσκομίζει σχετικές αποδείξεις (βλ. Τεκμήριο 11 της γραπτής της μαρτυρίας).

 

Δεδομένου ότι αποτελεί δικαστική γνώση ότι η συμμετοχή σε λέσχη αφορά τη σχολική περίοδο και είναι για 10 μήνες το χρόνο, και δεδομένου ότι δεν τέθηκε ενώπιον μου μαρτυρία περί του αντιθέτου, αποδέχομαι το ποσό των €100 ως δίδακτρα για συμμετοχή στη λέσχη, το οποίο ποσό θα υπολογιστεί για περίοδο 10 μηνών και ακολούθως θα διαιρεθεί σε 12 μήνες (€100×10 μήνες =€1,000, €1,000 ÷ 12 μήνες = €84).

 

Ο Καθ’ ου η Αίτηση, μέσω της γραπτής του μαρτυρίας, αναφέρει ότι για το συγκεκριμένο κονδύλι καταβάλλεται συνολικό ποσό €245 μηνιαίως και για τα τρία τέκνα τους, αναγνωρίζοντας την ύπαρξη του εν λόγω εξόδου και για τα δίδυμα τέκνα Ν. και Ν.

 

Συνακόλουθα, εφόσον για τον ανήλικο Λ. απαιτείται το ποσό των €84 μηνιαίως, το εναπομείναν ποσό των €120 καταβάλλεται για τα δίδυμα τέκνα τους, ήτοι €60 μηνιαίως για έκαστο εξ αυτών (€245×10 μήνες= €2.450, €2.450÷12 μήνες = €204, €204-€84Λ.= €120, €120÷2 (Ν. και Ν.) = €60). Σημειώνεται ότι δεν αμφισβητήθηκε ότι τα έξοδα λέσχης για τους ανήλικους Ν. και Ν. ξεκίνησαν από το Σεπτέμβριο του 2023.

 

6)      Θερινό Σχολείο:

Αναφορικά με το κονδύλι για φοίτηση σε θερινό σχολείο, έχουν προβληθεί διάφορες αντικρουόμενες θέσεις και ισχυρισμοί από τους διαδίκους. Η Αιτήτρια προσκομίζοντας σχετικές αποδείξεις (βλ. Τεκμήριο 38 της μαρτυρία της) υποστηρίζει ότι το εν λόγω κονδύλι είναι αναγκαίο και ανέρχεται σε €650 ετησίως για τον ανήλικο Λ. Όσον αφορά τους ανήλικους Ν. και Ν. το εν λόγω κονδύλι ανέρχεται σε €8 για έκαστο τέκνο. Ο Καθ’ ου η Αίτηση αμφισβητεί την ανάγκη καταβολής των εν λόγω ποσών, υποστηρίζοντας ότι η Αιτήτρια, ως εκπαιδευτικός, δύναται να αναλάβει τη φύλαξη και φροντίδα των ανηλίκων κατά τη θερινή περίοδο, ενώ επίσης υπάρχουν, ως αναφέρει, δημόσια σχολεία που παρέχουν δωρεάν φοίτηση κατά την εν λόγω περίοδο.

 

Κρίνω ότι το εν λόγω κονδύλι, είναι απαραίτητο για ένα παιδί, καθώς του παρέχει την ευκαιρία να περάσει δημιουργικό και εποικοδομητικό χρόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν τα σχολεία είναι κλειστά και ο ένας ή και οι δύο γονείς εργάζονται.

 

Στη βάση των προσκομισθέντων αποδείξεων και της μαρτυρίας των διαδίκων, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι τα έξοδα για φοίτηση του ανήλικου Λ. σε θερινό σχολείο ανέρχονται στο ποσό των €650 ετησίως, ήτοι σε περίπου €45 κατά μηνιαία αναλογία, ποσό το οποίο θεωρώ ως εύλογο και ικανοποιητικό υπό τις παρούσες περιστάσεις. Παράλληλα, κρίνεται εύλογο και το ποσό των €8 που αιτείται η Αιτήτρια για έκαστο εκ των ανηλίκων Ν. και Ν. για το ίδιο κονδύλι.

 

7)      Διασκέδαση/ Παιδότοπος/ Ψυχαγωγία, Σχολικές εκδηλώσεις, Halloween και Καρναβάλια, Δώρα Γενεθλίων και Επισκέψεων, Παιχνίδια, Βιβλία:

Παρά το γεγονός ότι η Αιτήτρια καταγράφει ξεχωριστά τα πιο πάνω αναφερόμενα έξοδα στον πίνακα εξόδων των ανηλίκων, κρίνω σκόπιμο να τα εξετάσω μαζί, καθώς όλα σχετίζονται με την επιβεβλημένη ανάγκη κοινωνικοποίησης των ανηλίκων, συναναστροφής τους με παιδιά της ηλικίας τους και ψυχαγωγίας τους, μέσω διαφόρων δραστηριοτήτων και της αγοράς παιχνιδιών και βιβλίων.

 

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η ανάγκη κοινωνικοποίησης και ψυχαγωγίας των ανηλίκων θεωρείται επιτακτική και για το λόγο αυτό κρίνεται απαραίτητη η συμμετοχή τους σε γενέθλια συμμαθητών και φίλων, καθώς και σε σχολικές εκδηλώσεις. Τα εν λόγω έξοδα αποτελούν υποχρέωση των γονέων, καθώς συμβάλλουν στην υγιή συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών τους.

 

Αναφορικά με το κονδύλι για διασκέδαση και ψυχαγωγία των ανήλικων, το οποίο η Αιτήτρια εκτιμά σε €60 μηνιαίως για έκαστο ανήλικο, θεωρώ το ποσό υπό τις περιστάσεις υπερβολικό. Από τις προσκομισθείσες αποδείξεις (βλ. Τεκμήριο 36 της έγγραφης μαρτυρίας της Αιτήτριας) προκύπτει ότι κατά μέσο όρο τα μηνιαία έξοδα ψυχαγωγίας και των τριών ανηλίκων μαζί ανέρχονται περίπου σε €120, ήτοι περίπου €40 ανά τέκνο.

 

Σχετικά με τα έξοδα συμμετοχής σε σχολικές εκδηλώσεις, όπως Halloween και καρναβάλια, τα οποία περιλαμβάνουν και αγορά στολών, ο Καθ’ ου η Αίτηση αμφισβητεί την υποχρεωτικότητα αυτών, θεωρώντας τα προαιρετικά. Η Αιτήτρια προσκόμισε αποδείξεις (βλ. Τεκμήριο 13 της γραπτής της μαρτυρίας), υποστηρίζοντας ότι το αντίστοιχο κονδύλι ανέρχεται σε €5 για κάθε παιδί. Κρίνω λογικό το ποσό αυτό, δεδομένης της αναγκαιότητας συμμετοχής των ανηλίκων στις εκδηλώσεις αυτές ως ανωτέρω αναφέρω.

 

Όσον αφορά τα έξοδα πάρτι και επισκέψεων όπου προσκαλούνται οι ανήλικοι, τα οποία η Αιτήτρια εκτιμά σε €50 μηνιαίως για τον ανήλικο Λ. και σε €18 για τους ανήλικους Ν. και Ν., θεωρώ ότι τα ποσά αυτά είναι υπερβολικά, ιδίως όσον αφορά τον ανήλικο Λ. και δεν τεκμηριώνονται επαρκώς από τις προσκομισθείσες αποδείξεις (βλ. Τεκμήρια 28, 33 και 35 της έγγραφης μαρτυρίας της).

 

Τέλος, σε σχέση με τα βιβλία, η Αιτήτρια αναφέρει ότι απαιτείται μηνιαίως το ποσό των €15 για τον ανήλικο Λ. και €10 για τους ανήλικου Ν. και Ν και για τα παιχνίδια σε €15 για έκαστο ανήλικο. Ο Καθ’ ου Αίτηση αμφισβητεί τα ποσά αυτά.

 

Στη βάση των όσων αναφέρονται πιο πάνω και με γνώμονα την κοινή λογική και την πείρα της ζωής, και λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία τους, κρίνω ότι οι εν λόγω ανάγκες καλύπτονται επαρκώς με το συνολικό ποσό των €70 μηνιαίως για κάθε ανήλικο.

 

8)      Πάρτι Γενεθλίων/ Ονομαστική Εορτή Ανηλίκων:

Αναφορικά με το κονδύλι αυτό, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το ποσό των €100 για τον ανήλικο Λ. και €58 για έκαστο εκ των διδύμων Ν. και Ν., ποσά τα οποία αμφισβητούνται από τον Καθ’ ου η Αίτηση.

 

Από τις προσκομισθείσες αποδείξεις (βλ. Τεκμήριο 30 της έγγραφης μαρτυρίας της Αιτήτριας) διαπιστώνεται ότι για τον ανήλικο Λ. αυτές αφορούν ένα μόνο έτος και ανέρχονται κατά μέσο όρο μηνιαίως σε €90. Σημειώνεται δε ότι το πάρτι του Λ. πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του εν λόγω έτους, ενώ κάποιες αποδείξεις φέρουν ημερομηνία Ιανουαρίου και ως εκ τούτου δεν λαμβάνονται υπόψη.

                            

Για τα δίδυμα Ν. και Ν., από τις αποδείξεις οι οποίες αφορούν και πάλι μόνο ένα έτος (βλ. Τεκμήριο 31 της έγγραφης μαρτυρίας της Αιτήτριας) τα αντίστοιχα μηνιαία έξοδα για τα γενέθλια ανέρχονται περίπου σε €70, ήτοι €35 ανά παιδί.

 

Επιπρόσθετα, η Αιτήτρια αναφέρεται σε έξοδα κεράσματος για την ονομαστική εορτή των ανήλικων, παρουσιάζοντας το μηνιαίο απαιτούμενο ποσό σε €2 για τον ανήλικο Λ. και €4 για έκαστο εκ των διδύμων (βλ. Τεκμήριο 32 της έγγραφης μαρτυρίας της).

 

Λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία τους και την πείρα της ζωής, κρίνω εύλογο για τον ανήλικο Λ. το συνολικό ποσό των €65 μηνιαίως, για το πάρτι γενεθλίων και το κέρασμα στην ονομαστική του εορτή. Για τα ανήλικα Ν. και Ν. κρίνω λογικό το ποσό των €40 για έκαστο εξ αυτών για τα γενέθλια και την ονομαστική τους εορτή, δεδομένου ότι, παρά το γεγονός ότι γιορτάζουν μαζί τα γενέθλιά τους, ενδέχεται έκαστος να προσκαλεί επιπλέον φίλους, με αποτέλεσμα την αναλογική αύξηση των εξόδων.

 

9)      Ιατρικά Έξοδα/ Ασφάλεια Υγείας:

Αναφορικά με τα έξοδα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης η Αιτήτρια αιτείται το ποσόν των €2 και €29 για ασφάλεια υγείας, προσκομίζοντας σχετικό ασφάλιστρο (βλ. τεκμήριο 46 της γραπτής της μαρτυρίας). Ο Καθ’ ου η Αίτηση ενίσταται στο γεγονός ότι τα εν λόγω έξοδα ζητούνται εις διπλούν και αναφέρει ότι ο ίδιος επωμίζεται το ποσό που απαιτείται για την ασφάλεια υγείας των ανηλίκων.

 

Όσον αφορά το ποσό των €2 κρίνω αυτό ως λογικό και αναγκαίο,  λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία τους και την πείρα της ζωής, αφού αρκετά συχνά απαιτείται η αγορά διάφορων φαρμάκων, αναλωσίμων ή υπηρεσιών οι οποίες δεν συμπεριλαμβάνονται στο Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓΕΣΥ) και συνεπώς δεν παρέχονται δωρεάν.

 

Όσον αφορά την ασφάλεια υγείας, σημειώνω ότι μετά την εφαρμογή του ΓΕΣΥ η περαιτέρω ασφάλιση των ανηλίκων δεν θεωρείται επιβεβλημένη, βέβαια αναγνωρίζω ότι κάθε γονέας έχει το δικαίωμα να παρέχει πρόσθετη εξασφάλιση στο τέκνο του μέσω ιδιωτικής ιατροφαρμακευτικής ασφάλισης και να καλύπτει το κόστος των ασφαλίστρων. Εν προκειμένω, είναι παραδεκτό ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση έχει συνάψει και διατηρεί ασφάλεια υγείας για τα ανήλικα και με βάση τα όσα ανέφερα ανωτέρω, μπορεί να συνεχίσει να διατηρεί σε ισχύ το ασφαλιστικό συμβόλαιο καταβάλλοντας τα σχετικά ασφάλιστρα.

 

Για τους πιο πάνω λόγους όμως δεν θεωρώ την ιατροφαρμακευτική ασφάλιση ως αναγκαίο έξοδο, το οποίο σε κάθε περίπτωση δεν καλύπτεται από την Αιτήτρια,  και δεν θα επιδικάσω οποιοδήποτε ποσό για το σκοπό αυτό.

 

10)   Κουρείο:

Αναφορικά με τα έξοδα κουρείου, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το ποσό των €10 μηνιαίως για έκαστο ανήλικο. Ο Καθ’ ου η Αίτηση αμφισβητεί το ύψος του ποσού, υποστηρίζοντας ότι το ποσό των €5 μηνιαίως για έκαστο ανήλικο είναι ικανοποιητικό για το έξοδο αυτό.

 

Λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία των ανηλίκων και την πείρα της ζωής, κρίνω εύλογο το ποσό των €10 μηνιαίως για έκαστο ανήλικο προκειμένου να καλύπτονται τα έξοδα κουρείου.

 

11)   Διακοπές/ Υδατοπάρκο/ Πισίνα/ Θάλασσα:

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το ποσό των €17 για έξοδα διακοπών των ανηλίκων, χωρίς όμως να προσκομίζει οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο. Ο Καθ’ ου η Αίτηση αμφισβητεί το εν λόγω κονδύλι, υποστηρίζοντας ότι ο γονέας που επιθυμεί να πάρει τα παιδιά σε διακοπές, μπορεί να το πράξει και να επωμίζεται ο ίδιος τα σχετικά έξοδα.

 

Σημειώνεται ότι η ανάγκη διακοπών και το κόστος αυτών εμπίπτει στις ευρύτερες ανάγκες διατροφής των ανηλίκων. Ωστόσο, κρίνεται ότι ο γονέας που επιθυμεί να οργανώσει διακοπές για τα παιδιά θα πρέπει να αναλαμβάνει ο ίδιος την οικονομική κάλυψη των σχετικών εξόδων.

 

Είναι κοινά αποδεκτό ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση μετά τη διάσταση πραγματοποιεί μαζί με τα παιδιά διακοπές/εκδρομές[8]. Αντιθέτως, δεν υπάρχει καμία αναφορά ως προς την ύπαρξη τέτοιων εξόδων πριν τη διάσταση των διαδίκων ή οποιαδήποτε ύπαρξη και κάλυψη τέτοιων εξόδων από την Αιτήτρια μετά τη διάσταση. Δεν έχουν τεθεί ενώπιον μου λεπτομέρειες τέτοιες ώστε να καθίστανται λογικές και τα όποια αξιούμενα ποσά δικαιολογημένα. Συνεπώς, δεν θα επιδικάσω οποιοδήποτε  ποσό.

 

12)   Μεταφορικά:

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι όσον αφορά τα έξοδα μεταφοράς των τριών ανηλίκων απαιτείται το ποσό των €20 για κάθε τέκνο, προσκομίζοντας προς τούτο ενδεικτικές αποδείξεις (βλ. Τεκμήριο 17 της γραπτής της μαρτυρίας).

 

Ο Καθ’ ου η Αίτηση υποστηρίζει ότι μεγάλο μέρος της ανάγκης αυτής καλύπτεται από τον ίδιο και τους γονείς του, ενώ το σχολείο των ανηλίκων βρίσκεται απέναντι από το διαμέρισμα όπου διαμένουν τα ανήλικα. Σημειώνεται, ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση, παρά τους ισχυρισμούς του δεν προσκόμισε καμία απόδειξη ούτε ανέφερε ποιο είναι το μηνιαίο κόστος που δαπανά για το εν λόγω έξοδο.

 

Τα έξοδα μεταφοράς δεν περιορίζονται στη μεταφορά των παιδιών από και προς το σχολείο και τα φροντιστήρια, αλλά υπάρχουν και ανάγκες τις απογευματινές ώρες, έξοδοι και άλλα. Συνεπώς, κρίνω εύλογο το ποσό των €20 για έκαστο ανήλικο για τα έξοδα αυτής της κατηγορίας, λαμβάνοντας υπόψη και το κόστος καυσίμων, την πείρα της ζωής και την κοινή λογική.

 

13)   Έξοδα Σπιτιού (Καθάρισμα):

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι η αναλογία των παιδιών για τα έξοδα καθαρισμού του σπιτιού ανέρχεται σε €168 μηνιαίως.

Έξοδο του οποίου η αναγκαιότητα αμφισβητείται από τον Καθ’ ου η Αίτηση.

 

Στην απόφαση Νικολάου ν. Μακρίδη (2002) 1 ΑΑΔ 801 αναφέρθηκε ότι:

 

«Η οικιακή βοηθός δεν αποτελεί παρά σε εξαιρετικές περιπτώσεις ανάγκη. Το γεγονός ότι η εφεσείουσα είναι διαζευγμένη με δύο ανήλικα παιδιά, δεν καθιστά την εργοδότηση οικιακής βοηθού απαραίτητη. Αν η εφεσίουσα δεν είχε την οικονομική δυνατότητα πρόσληψης οικιακής βοηθού, σίγουρα θα κατέληγε σε λιγότερο δαπανηρές λύσεις για τη φροντίδα των παιδιών, τις λίγες απογευματινές ώρες που η ίδια ήταν στη δουλειά της και τα παιδιά στο σπίτι». 

 

Στην παρούσα περίπτωση τα παιδιά βρίσκονται στο σχολείο το πρωί, σε διάφορες δραστηριότητες τα απογεύματα, καθώς και ορισμένες ημέρες με τον Καθ’ ου η Αίτηση, στα πλαίσια άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας του με αυτά. Η Αιτήτρια δεν προσκόμισε επαρκή στοιχεία που να δικαιολογούν την αναγκαιότητα της υπηρεσίας αυτής, ενώ η ίδια, ένεκα της εργασίας της έχει ελεύθερες απογευματινές ώρες και δεν εργάζεται τα Σαββατοκύριακα.

 

Με βάση τα ανωτέρω, κρίνω ότι η Αιτήτρια έχει το χρόνο να ασχοληθεί με το σπίτι και κατ’ επέκταση δεν θεωρώ απαραίτητο το εν λόγω έξοδο και την επιβάρυνση του Καθ’ ου η Αίτηση με αυτό, έτσι ώστε να επιδικάσω οποιοδήποτε ποσό ως αναλογία των ανηλίκων.

 

14)   Σκύβαλα, Φίλτρο Νερού:

Αναφορικά με τα έξοδα για τα τέλη σκυβάλων και το φίλτρο νερού, δεν θα επιδικάσω οποιοδήποτε ποσό. Τα εν λόγω έξοδα δεν θεωρούνται αναγκαία ούτε εντάσσονται στον «σκληρό πυρήνα» των εξόδων διατροφής και συντήρησης των ανηλίκων[9].

 

15)   Ενοίκιο:

Είναι κοινώς αποδεκτό ότι η Αιτήτρια με τα ανήλικα διαμένουν σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα, στο οποίο διέμεναν και πριν από τη διάσταση των διαδίκων. Ο Καθ’ ου η Αίτηση χαρακτηρίζει το ενοίκιο χαμηλό και θεωρεί ότι θα ήταν δίκαιο να καλύπτεται εξ ολοκλήρου από την Αιτήτρια ή όπως περιοριστεί η αναλογία εκάστου τέκνου στο 1/6, υποστηρίζοντας ότι η Αιτήτρια πρέπει να καταβάλλει μεγαλύτερο μερίδιο και συγκεκριμένα το ήμισυ του ποσού. Παραπέμπει, επίσης, σε άρθρο εφημερίδας αναφορικά με το ύψος ενοικίων κατά επαρχία, δημοσίευμα το οποίο αφορά αγοραίες ενοικιαστικές αξίες κατά το έτος 2024 (βλ. Τεκμήριο 2 της γραπτής του μαρτυρίας).

 

Στο σημείο αυτό κρίνω ορθό να αναφέρω ότι η στέγη αποτελεί βασική ανάγκη και το ενοίκιο που πρέπει να πληρώνεται από τον δικαιούχο καθορίζεται από τις συνθήκες ζωής του δικαιούχου. Στην υπόθεση Α.Γ v. Σ-Α.Τ., Έφεση Αρ. 36/2018, ημερ. 07/05/2020, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:

 

«Η διατροφή, σύμφωνα με την έννοια που δίδει ο νόμος, δεν καλύπτει μόνο τη δαπάνη για την τροφή. Περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη όπως τροφή, στέγη, ντύσιμο, φωτισμό, θέρμανση, ψυχαγωγία, νοσηλείες και φάρμακα, συγκοινωνία, επικοινωνία, έξοδα για γενική μόρφωση και επαγγελματική εκπαίδευση.  Ο νομοθέτης με την διατύπωση του Νόμου καθόρισε τόσο το πλάτος της διατροφής όσο και το επίπεδο της πάντοτε μέσα στα μέτρα του δυνατού (βλ. Κουμαντου Παραδόσεις Οικογενειακού Δικαίου, 2^ος Τόμος σελ. 44 κ.ε)».

 

Περαιτέρω, στην απόφαση Λ.Λ. v. I.S., Έφεση Αρ. 37/2015, ημερ. 04/09/2018 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: 

 

«Και αυτό εφόσον αναγνωρίζει ότι «το ενοίκιο ως καταναλωτικό έξοδο» είναι δυνατό να συνυπολογιστεί στη διατροφή στην περίπτωση που «. θα βαρυνόταν ο έχων τη φύλαξη του ανηλίκου, πρόσθετα από αυτό της ανάγκης στέγασης του ιδίου.».  Δηλαδή - όπως το αντιλαμβανόμαστε - το ενοίκιο που καταβάλλει ο έχων τη φύλαξη του ανηλίκου γονέας δεν αποτελεί μέρος της διατροφής, μόνο στην περίπτωση που αυτός δεν επιβαρύνεται   επιπρόσθετα των εξόδων της δικής του στέγασης και με έξοδα στέγασης του ανηλίκου.   Η παρούσα όμως περίπτωση  δεν είναι τέτοια. Οι ανάγκες στέγασης της εφεσίβλητης θα μπορούσαν να ικανοποιηθούν με ενοικίαση μικρότερου διαμερίσματος, με μικρότερο ενοίκιο, ενώ η ύπαρξη και του ανηλίκου απαιτούσαν ενοικίαση μεγαλύτερου διαμερίσματος με ανάλογη αύξηση όλων των εξόδων».

 

Όπως η Αιτήτρια αναφέρει στην έγγραφη μαρτυρία της, σε περίπτωση που δεν είχε υπό τη φύλαξη της τα τέκνα των διαδίκων θα μπορούσε να διαμένει στην πατρική της κατοικία. Όπως είναι περαιτέρω κοινά παραδεκτό, στο ενοικιαζόμενο διαμέρισμα διαμένουν η Αιτήτρια και τα τρία ανήλικα τέκνα των διαδίκων, διαμέρισμα όπου διέμεναν και πριν τη διάσταση των διαδίκων.

 

Δεδομένων των ανωτέρω, του γεγονότος ότι οι ανήλικοι συνέχισαν να διαμένουν στο διαμέρισμα το οποίο αποτελούσε την οικογενειακή τους εστία και δεν χρειάστηκε να μεταβληθεί ο τόπος διαμονής τους και στη βάση της ισχύουσας νομολογίας, κρίνω ότι στα μηνιαία έξοδα των ανηλίκων θα πρέπει να υπολογιστεί η αναλογία τους για το μηνιαίο ενοίκιο του διαμερίσματος στο οποίο διαμένουν. Η αναλογία εκάστου ανηλίκου στα έξοδα ενοικίου υπολογίζεται στο 1/4 του συνολικού μηνιαίου ενοικίου, καθότι ο υπολογισμός κοινών εξόδων γίνεται στη βάση του αριθμού των διαμενόντων στην κατοικία[10].

 

Λαμβάνοντας υπόψη ότι το ύψος του μηνιαίου ενοικίου ανέρχεται σε €535 σύμφωνα με ενοικιαστήριο έγγραφο υπογεγραμμένο τον Απρίλιο του 2022 με χρονική διάρκεια δύο ετών (βλ. Τεκμήριο 10 της γραπτής μαρτυρίας της Αιτήτριας και παρ. 8 σελ. 7 της γραπτής μαρτυρίας του Καθ’ ου η Αίτηση), κρίνω δίκαιο η αναλογία εκάστου ανηλίκου επί του ενοικίου να υπολογιστεί στο 1/4, ήτοι €134 μηνιαίως.

 

 

16)   Ρεύμα/ Νερό/ Υπηρεσίες Διαδικτύου:

Όπως έχει νομολογηθεί, τα κονδύλια που αφορούν τα έξοδα για την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, διαδίκτυο και νερό μπορούν να ενταχθούν στην ευρύτερη έννοια της διατροφής και να συνυπολογιστούν στα έξοδα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων[11].

 

Σε σχέση με το κονδύλι που αφορά την αναλογία των λειτουργικών εξόδων του διαμερίσματος όπου διαμένουν η Αιτήτρια και τα ανήλικα, η Αιτήτρια αιτείται για ρεύμα, νερό και υπηρεσίες διαδικτύου το ποσό των €47 μηνιαίως ως αναλογία για έκαστο ανήλικο.

 

Συγκεκριμένα, για την κάλυψη της ανάγκης νερού, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το ποσό των €12 μηνιαίως για κάθε ανήλικο. Ωστόσο, από τους λογαριασμούς υδατοπρομήθειας που προσκόμισε (βλ. Τεκμήριο 8 της γραπτής της μαρτυρίας), διαπιστώνεται ότι στο συνολικό ποσό εκάστου λογαριασμού περιλαμβάνεται και ποσό προηγούμενου ανεξόφλητου λογαριασμού, ενώ κάθε λογαριασμός αφορά σε δίμηνη κατανάλωση. Συνεπώς, η αναλογία εκάστου ανηλίκου ανέρχεται περίπου κατά μέσο όρο στο ποσό των €7 μηνιαίως.

 

Όσον αφορά την αναλογία εκάστου ανηλίκου για την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, είναι αποδεκτό από τον Καθ’ ου η Αίτηση ότι ανέρχεται στο ποσό των €30 μηνιαίως. Ποσό το οποίο επιβεβαιώνεται από τους λογαριασμούς που προσκόμισε η Αιτήτρια και το οποίο σε κάθε περίπτωση κρίνω ως δίκαιο και εύλογο.

 

Για τις υπηρεσίες διαδικτύου, παρά το γεγονός ότι δεν έχει προσκομιστεί κάποια απόδειξη ή λογαριασμός, κρίνεται εύλογο το ποσό των €5 μηνιαίως για έκαστο ανήλικο, λαμβανομένου υπόψη της ηλικίας τους, της κοινής λογικής και της πείρας της ζωής.

 

Συνακόλουθα, στη βάση των όσων ανέφερα ανωτέρω, την κοινή λογική και την πείρα της ζωής, κρίνω εύλογο το ποσό των €42 μηνιαίως για έκαστο ανήλικο για την κάλυψη των λειτουργικών αυτών εξόδων.

 

 

17)   Ιδιαίτερα Φροντιστήρια και Εξωσχολικές Δραστηριότητες:

Η θέση του Καθ’ ου η Αίτηση είναι ότι τα ισχυριζόμενα από την Αιτήτρια έξοδα αυτής της κατηγορίας είναι υπερβολικά και ότι οι ανήλικοι θα μπορούσαν να φοιτούν στα Επιμορφωτικά Κέντρα του Υπουργείο Παιδείας όπου το κόστος είναι χαμηλότερο. Κατά την άποψη μου, το γεγονός ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση προτείνει κάποια άλλη, πιο οικονομική λύση, αποδέχεται στην ουσία ότι τα εν λόγω φροντιστήρια και δραστηριότητες είναι αναγκαία.

 

Σημειώνεται, περαιτέρω, ότι σε αρκετές εκ των δραστηριοτήτων, ιδίως του ανήλικου Λ., η εγγραφή είχε πραγματοποιηθεί πριν ακόμη επέλθει η διάσταση μεταξύ των διαδίκων. Επίσης, ως ο Καθ’ ου η Αίτηση δηλώνει τόσο ο ίδιος όσο και οι γονείς του συμμετέχουν στη μεταφορά των ανηλίκων από και προς τις δραστηριότητες τους χωρίς ως αναφέρει αυτό να αποτελεί συναίνεση, ενώ, όπως προκύπτει και αναφέρεται κατωτέρω, παρευρίσκεται και συμμετέχει σε ορισμένες εκ των δραστηριοτήτων.

 

Τα μαθήματα αγγλικών και γενικότερα η ευρεία εκπαίδευση σαφώς και εμπίπτουν στα απαραίτητα και αναγκαία έξοδα των παιδιών. Οι εξωσχολικές δραστηριότητες, δηλαδή δραστηριότητες πέραν του βασικού κορμού της εκπαίδευσης, εφόσον δεν είναι υπερβολικές και εξεζητημένες αποτελούν εξίσου σημαντική παράμετρο για την εκπαίδευση, την κοινωνικοποίηση και τη διαμόρφωση της προσωπικότητας των ανηλίκων.

 

Α)   Ποδόσφαιρο:

Η ανάγκη αυτή αφορά στα δίδακτρα ποδοσφαίρου καθώς και στις σχετικές δαπάνες για ειδικές περιπτώσεις, όπως συμμετοχή σε τουρνουά και διαμονή σε ξενοδοχεία με την ακαδημία ποδοσφαίρου. Όπως η Αιτήτρια ισχυρίζεται τα έξοδα για την ανάγκη αυτή ανέρχονται για τον ανήλικο Λ. μηνιαίως στο ποσό των €113.75, ενώ για τα ανήλικα Ν. και Ν. στο ποσό των €6.50 και €8.25 αντίστοιχα.

 

Όσον αφορά τον ανήλικο Λ., όπως προκύπτει από τις σχετικές αποδείξεις (βλ. Τεκμήριο 9 της γραπτής της μαρτυρίας), η Αιτήτρια καταβάλλει μηνιαίως €60 για δίδακτρα, €115 ετησίως για συμμετοχή σε δύο τουρνουά και €42.50 αναλογία για διαμονή του ανηλίκου στα τουρνουά. Δεδομένου ότι αποτελεί δικαστική γνώση ότι οι ακαδημίες λειτουργούν για 10 μήνες το χρόνο, και δεδομένου ότι δεν τέθηκε ενώπιον μου μαρτυρία περί του αντιθέτου αποδέχομαι το ποσό των €60 για δίδακτρα το οποίο όμως θα υπολογιστεί για περίοδο 10 μηνών και ακολούθως θα διαιρεθεί σε 12 μήνες. Συνολικά, το ετήσιο κόστος για το ποδόσφαιρο ανέρχεται σε €757.50, ήτοι €63 μηνιαίως. Όσον αφορά τις στολές και τον εξοπλισμό για τον ανήλικο Λ. δεν προσκομίστηκε σχετική απόδειξη, όπως για τους ανήλικους Ν. και Ν. Επομένως, θεωρώ εύλογο το ποσό των €63 μηνιαίως για τον ανήλικο Λ.

 

Όσον αφορά τους ανήλικους Ν. και Ν., κατά την καταχώριση της αίτησης παρακολουθούσαν μαθήματα ποδοσφαίρου χωρίς να καταβάλλεται τότε οιονδήποτε ποσό διδάκτρων λόγω της ηλικίας τους, παρά μόνον έξοδα στολών. Στη συνέχεια, από το έτος 2024, η Αιτήτρια κατέβαλλε δίδακτρα ισόποσα με αυτά του ανήλικου Λ. (βλ. Τεκμήριο 9 της γραπτής της μαρτυρίας), ήτοι €60 για κάθε ανήλικο σε 10μηνη βάση, ήτοι €50 μηνιαίως για κάθε ένα εκ των διδύμων. Επίσης καταβάλλονται και έξοδα στολών ύψους €206 και για τους δύο (€206 ÷2 = €103, 103÷12= €8.5). Συνεπώς, κρίνω εύλογο το ποσό τον €7 για έκαστο ανήλικο για το έξοδο αυτό από το έτος 2022. Από το 2024 και έπειτα θεωρώ εύλογο το επιπλέον ποσό των €58 για κάθε ένα εκ των διδύμων για την εν λόγω ανάγκη καθώς κατά τη καταχώριση της αίτησης έγινε θετική αναφορά στο έξοδο αυτό και προσκομίστηκαν σχετικές αποδείξεις για τη μετέπειτα χρέωση.

 

Β)   Πολεμικές Τέχνες:

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας απαιτείται ποσό €24 μηνιαίως για έκαστο ανήλικο, προσκομίζοντας σχετικά τεκμήρια (βλ. Τεκμήρια 18 και 63 επί της γραπτής της μαρτυρίας).

 

Όσον αφορά το κόστος για τις στολές, η Αιτήτρια παρουσιάζει μόνο μία απόδειξη αγοράς στολής αξίας €60, χωρίς όμως να προσδιορίζει τη συχνότητα αγοράς. Λαμβάνοντας υπόψη την κοινή λογική και την πείρα της ζωής, κρίνω ότι η αναγκαιότητα προϋποθέτει μία στολή ανά έτος για κάθε ανήλικο και ότι τα δίδακτρα καταβάλλονται σε 10μηνη βάση, δεδομένου ότι αποτελεί δικαστική γνώση ότι οι δραστηριότητες αυτές λειτουργούν για 10 μήνες το χρόνο, και δεδομένου ότι δεν τέθηκε ενώπιον μου μαρτυρία περί του αντιθέτου. Αποδέχομαι το ποσό των €60 για δίδακτρα και για τα τρία ανήλικα συνολικά, το οποίο όμως θα υπολογιστεί για περίοδο 10 μηνών και ακολούθως θα διαιρεθεί σε 12 μήνες. Συνεπώς, θεωρώ εύλογο το ποσό των €22 μηνιαίως για έκαστο ανήλικο για την κάλυψη της εν λόγω ανάγκης.

 

Γ)    Σκάκι Λ.:

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας απαιτείται ποσό €37 μηνιαίως, προσκομίζοντας σχετικές αποδείξεις (βλ. Τεκμήριο 21 της γραπτής της μαρτυρίας).

 

Σύμφωνα με το εν λόγω τεκμήριο προκύπτει ότι τα μηνιαία δίδακτρα ανέρχονται σε €40 μηνιαίως, ενώ τα έξοδα συμμετοχής σε τουρνουά ανέρχονται σε περίπου €15 ετησίως. Σημειώνεται και πάλι ότι τα δίδακτρα θα υπολογιστούν σε 10μηνη βάση. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω και την κοινή λογική, κρίνω εύλογο το ποσό των €35 μηνιαίως για την κάλυψη του εν λόγω εξόδου.

 

Δ)   Ιδιαίτερα μαθήματα αγγλικών Λ.:

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τα ιδιαίτερα Αγγλικών του Λ. απαιτείται το ποσό των €80 μηνιαίως (βλ. Τεκμήριο 7 της γραπτής της μαρτυρίας). Ο Καθ’ ου η Αίτηση αμφισβητεί το εν λόγω ποσό ως υπερβολικό και υποστηρίζει ότι ο ανήλικος θα μπορούσε να φοιτά στα Επιμορφωτικά Κέντρα του Υπουργείο Παιδείας.

 

Επισημαίνεται ότι τα μαθήματα αγγλικών εμπίπτουν στα απαραίτητα και αναγκαία έξοδα του παιδιού. Τα μαθήματα αγγλικής γλώσσας θεωρώ ότι εμπίπτουν στα φυσιολογικά πλαίσια με βάση τις ισχύουσες κοινωνικές πραγματικότητες. Με βάση τα τεκμήρια που προσκόμισε η Αιτήτρια, διαπιστώνεται ότι οι μήνες φοίτησης στο φροντιστήριο είναι εννέα και τα δίδακτρα €85 μηνιαίως, ενώ το κόστος εγγραφής καταβάλλεται και κατακρατείται ως ντεπόζιτο για την επόμενη σχολική χρονιά και όχι ως έξοδο εγγραφής.

 

Συνεπώς, λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, κρίνω εύλογο το ποσό των €64 μηνιαίως για το εν λόγω έξοδο (9 μήνες x €85= €765÷12μήνες = €64).

 

 

 

Ε)   Καλαθόσφαιρα Λ.:

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας απαιτείται το ποσό των €52 μηνιαίως και προσκόμισε σχετικές αποδείξεις (βλ. Τεκμήριο 17 της γραπτής της μαρτυρίας). Σύμφωνα με το εν λόγω τεκμήριο τα μηνιαία δίδακτρα ανέρχονται σε €45 μηνιαίως, ενώ υπάρχει και ετήσιο κόστος εγγραφής ύψους €45. Δεδομένου ότι αποτελεί δικαστική γνώση ότι οι δραστηριότητες αυτές είναι για 10 μήνες το χρόνο και δεδομένου ότι δεν τέθηκε ενώπιον μου μαρτυρία περί του αντιθέτου αποδέχομαι το ποσό των €45 για δίδακτρα το οποίο όμως θα υπολογιστεί για περίοδο 10 μηνών και ακολούθως θα διαιρεθεί σε 12 μήνες.

 

Λαμβάνοντας υπόψη την κατανομή του ετήσιου κόστους σε 12 μήνες και το κόστος εγγραφής, κρίνω εύλογο το ποσό των €41 μηνιαίως για την κάλυψη της εν λόγω ανάγκης.

 

18)   Καντίνα Σχολείου Λ.:

Αναφορικά με το κονδύλι που αφορά τα έξοδα καντίνας για τον ανήλικο Λ., η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το ποσό των €50 μηνιαίως.

 

Θεωρώ ότι το ποσό αυτό είναι υπερβολικό υπό τις περιστάσεις. Από τις αποδείξεις και τα μηνύματα που προσκόμισε η Αιτήτρια (βλ. Τεκμήριο 40 της γραπτής της μαρτυρίας) προκύπτει ότι κατά μέσο όρο τα μηνιαία έξοδα για την καντίνα ανέρχονται περίπου σε €40 και πάλι σε 10μηνη βάση, δεδομένου ότι η σχολική περίοδος είναι 10 μήνες το χρόνο και δεδομένου ότι δεν τέθηκε ενώπιον μου μαρτυρία περί του αντιθέτου. Αποδέχομαι το ποσό των €40 για καντίνα το οποίο όμως θα υπολογιστεί για περίοδο 10 μηνών και ακολούθως θα διαιρεθεί σε 12 μήνες. Συνεπώς, κρίνω εύλογο ότι τα έξοδα του ανήλικου Λ. για την καντίνα του σχολείου ανέρχονται σε €33 μηνιαίως.

 

19)   Δίδακτρα Νηπιαγωγείου Ν. και Ν.:

Αναφορικά με τα δίδακτρα νηπιαγωγείου για τους ανήλικους Ν. και Ν., η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείτο το ποσό των €710 μηνιαίως, ήτοι €355 για έκαστο ανήλικο. Από τις αποδείξεις που προσκόμισε η Αιτήτρια (βλ. Τεκμήριο 15 της γραπτή της μαρτυρία), προκύπτει ότι το ποσό αυτό αφορούσε στα δίδακτρα του νηπιαγωγείου (€650) και σε επιπρόσθετες δραστηριότητες (€60).

Αποτελεί κοινά παραδεκτό γεγονός ότι η μητέρα της Αιτήτριας κάλυπτε το ποσό των €650 για τα δίδακτρα των διδύμων. Ενώ από το έτος 2023, τα τέκνα των διαδίκων εγράφησαν σε Δημόσια Προδημοτική εκπαίδευση, με αποτέλεσμα να μην υφίσταται πλέον το εν λόγω έξοδο. Κατά συνέπεια η περαιτέρω εξέταση του ποσού αυτού παρέλκει.

 

Ως έχει ήδη ανωτέρω αναφερθεί, η παρούσα διαδικασία δεν αποσκοπεί στην αποκόμιση οικονομικού οφέλους για κάποιον από τους διαδίκους, αλλά στην εξασφάλιση της ευημερίας και της αξιοπρεπούς διαβίωσης των τέκνων. Στην προκειμένη περίπτωση το εν λόγω έξοδο, είναι κοινά αποδεκτό, ότι καταβάλλετο χαριστικά από τρίτο πρόσωπο και συγκεκριμένα τη μητέρα της Αιτήτριας, χωρίς πρόθεση ή απαίτηση επιστροφής του. Ως χαρακτηριστικά η Αιτήτρια αναφέρει στη γραπτή της μαρτυρία «η μητέρα μου συνέχισε σε εθελοντική βάση να πληρώνει τα δίδακτρα του Νηπιαγωγείου των διδύμων ως αντιστάθμισμα προς ένα είδος εκδήλωσης προσωπικών της τύψεων για το γεγονός ότι δεν μπορούσε να βρίσκεται στην Κύπρο και να αναλάβει τη φύλαξη των εγγονιών της…».

 

Συνεπώς, δεν κρίνω ορθό να συμπεριληφθεί το ποσό των €650 στα έξοδα που θα ληφθούν υπόψιν και την επιβάρυνση του Καθ’ ου η Αίτηση με το έξοδο αυτό, καθότι εάν δεν υπήρχε η εν λόγω κάλυψη από το τρίτο αυτό πρόσωπο, τα μέρη πιθανόν να είχαν στραφεί σε πιο οικονομική λύση.

 

Το ποσό το οποίο παρέμενε για την κάλυψη των επιπρόσθετων δραστηριοτήτων του νηπιαγωγείου για τα έτη πριν από την εγγραφή τους σε Δημόσια Προδημοτική, ήτοι από τη διάσταση μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2023, ανέρχετο σε €60 μηνιαίως, για επιπλέον δραστηριότητες, ήτοι €30 για έκαστο ανήλικο, ποσό το όποιο κρίνεται αρκούντως λογικό και το οποίο ποσό θα πρόκυπτε ακόμη και εάν τα ανήλικα φοιτούσαν οπουδήποτε αλλού.

 

Καταληκτικά, σημειώνω ότι τα έξοδα τα οποία επικαλείται το άτομο που διεκδικεί διατροφή, πρέπει να είναι έξοδα που υφίστανται κατά το χρόνο καταχώρισης και συνεχίζουν να υφίστανται, καθώς επίσης και μελλοντικά έξοδα τα οποία μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν. Κονδύλια τα οποία δεν έχουν δικογραφηθεί, δεν είναι δυνατό να ληφθούν υπόψιν, εφόσον κατά πάγια νομολογία απαιτείται ρητή αναφορά των αναγκών στο δικόγραφο της αίτησης και σε περίπτωση μη προσδιορισμού τους σε αυτό, δεν μπορούν να επιδικαστούν[12]. Στην ίδια βάση, κονδύλια τα οποία αναφέρονται στην αρχική αίτηση και τα οποία παραλείπονται στην τροποποιημένη αίτηση, δεν είναι δυνατό να επιδικαστούν καθότι θεωρητικά δεν έχουν δικογραφηθεί, παρά το ότι δίδεται μαρτυρία γι’ αυτά.

 

Συνεπώς, η Αιτήτρια όφειλε να συμπεριλάβει στην τροποποιημένη αίτηση της όλα τα έξοδα των ανηλίκων, όπως αυτά ίσχυαν κατά την καταχώριση της αρχικής αίτησης και να υποδείξει ποια από αυτά και πότε έπαυσαν να ισχύουν. Μόνον έτσι θα ήταν δυνατό αυτά να συνυπολογιστούν για σκοπούς επιδίκασης αναδρομικής διατροφής από το χρόνο καταχώρισης της αίτησης.

 

Συνακόλουθα, καταλήγω ότι τα συνολικά μηνιαία έξοδα του ανήλικου Λ. ανέρχονται στο ποσό των €993.

 

Τα συνολικά μηνιαία έξοδα των ανήλικων Ν. και Ν. διαμορφώνονται ως εξής: €638 για έκαστο μέχρι τον Αύγουστο του 2023, €678 από Σεπτέμβριο 2023 έως Σεπτέμβριο 2024 και €736 από Σεπτέμβριο 2024 και εξής.

 

Στην υπό εξέταση υπόθεση, η Αιτήτρια αναφέρει ότι λαμβάνει επίδομα τέκνου ύψους €259,97 (€260) μηνιαίως (βλ. Τεκμήριο 48 της γραπτής της μαρτυρίας). Επίδομα το οποίο αφαιρείται από τα μηνιαία έξοδα των ανηλίκων. Παραθέτω σχετικό απόσπασμα από την απόφαση Μάρκου ν. Kuzichava Μάρκου, Έφεση Αρ. 22/2019, 24/06/2021:

 

«Αρκούμαστε να σημειώσουμε ότι καθ' όσον αφορά το επίδομα τέκνου υπάρχει και νεότερη νομολογία, ότι δικαιούχος του επιδόματος τέκνου είναι η οικογένεια και αυτό δεν αποτελεί εισόδημα των γονέων και ότι εφόσον παραχωρηθεί, προορίζεται, αποκλειστικά, για την εξασφάλιση και τη διατήρηση μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης των παιδιών της οικογένειας (Εθνική Ασφαλιστική (Κύπρου) Λτδ ν. Δημητρίου κ.ά., ECLI:CY:AD:2021:A52, Πολ. Έφ. Αρ.136/2013, ημερ.28.2.2021, ECLI:CY:AD:2021:A52, ECLI:CY:AD:2021:A52)».

 

Στη παρούσα περίπτωση η αναλογία κάθε τέκνου στο επίδομα, ύψους €87 μηνιαίως, θα αφαιρεθεί από τα μηνιαία έξοδα του.

 

Συνακόλουθα, τα συνολικά μηνιαία έξοδα του ανήλικου Λ. ανέρχονται στο ποσό των €906 (€993 έξοδα Λ. - €87 επίδομα τέκνου).

 

Τα συνολικά μηνιαία έξοδα των ανηλίκων Ν. και Ν. ανέρχονται ως εξής:

 

·      Μέχρι και τον Αύγουστο του 2023 στα €551 (€638 - €87 επίδομα τέκνου).

·      Από τον Σεπτέμβριο του 2023 μέχρι και τον Αύγουστο του 2024 στα €591 (€678 - €87 επίδομα τέκνου).

·      Από τον Σεπτέμβριο του 2024 στα €649 (€736 - €87 επίδομα τέκνου).

 

Οικονομικές Δυνατότητες των Γονέων

Μετά τον καθορισμό των αναγκών των ανηλίκων, το Δικαστήριο για σκοπούς καταμερισμού του ποσού της διατροφής μεταξύ των γονέων λαμβάνει υπόψη τις οικονομικές τους δυνατότητες.

 

Οικονομικές Δυνάμεις Αιτήτριας:

Σε σχέση με τα εισοδήματα της, η Αιτήτρια δηλώνει ότι εργοδοτήθηκε από την 01/09/2022 στο Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, στη θέση της Συνδετικής Λειτουργού στο Γραφείο Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (Μέση Γενική) με ετήσιο συμβόλαιο στην Κλίμακα Α8 και καθαρό μηνιαίο μισθό €1,859.95 (βλ. Τεκμήρια 3 και 47 της γραπτής της μαρτυρίας). Ο Καθ’ ου η Αίτηση ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια λαμβάνει πέραν του μηνιαίου μισθού και 13^ο μισθό (βλ. τεκμήριο 4 της γραπτής του μαρτυρίας), ισχυρισμός ο οποίος παρέμεινε αναντίλεκτος από την Αιτήτρια.

 

Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι η Αιτήτρια λαμβάνει επίδομα τέκνου και επίδομα μονογονιού. Το μονογονεϊκό επίδομα, όπως η Αιτήτρια ανέφερε, ανέρχεται σε €636,33 μηνιαίως για τα τρία ανήλικα (βλ. Τεκμήριο 49 της γραπτής της μαρτυρίας).

 

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκαν στην απόφαση Μάρκου ν. Kuzichava Μάρκου, Έφεση Αρ. 22/2019, 24/06/2021:

 

«Θεωρούμε λοιπόν ορθή την προσέγγιση ότι το μονογονεϊκό επίδομα πρέπει να πιστώνεται στα εισοδήματα του γονιού που το λαμβάνει. Το επίδομα αυτό έχει ως στόχο την παροχή οικονομικής βοήθειας στον γονέα που δεν συζεί με άλλο πρόσωπο και που έχει όλο το βάρος συντήρησης του νοικοκυριού. Προϋπόθεση για την χορήγηση του είναι βέβαια να διαμένει με τον γονέα και ένα τουλάχιστον παιδί, ωστόσο, το επίδομα έχει ξεκάθαρο σκοπό την διευκόλυνση του γονέα, έστω προς αντιμετώπιση των εξόδων του παιδιού ή παιδιών που διαμένουν μαζί του. Και η πρόνοια του σχετικού νόμου ότι το επίδομα απαλλάσσεται του φόρου εισοδήματος, προϋποθέτει ότι συνιστά μέρος του εισοδήματος του προσώπου, συνήθως γονέα, που το λαμβάνει».

 

Στην απόφαση Konyalian ν. Paskulov, Έφεση Αρ. 2/20, 24/06/2021 αναφέρθηκαν, επίσης, τα ακόλουθα:

 

«Παρατηρούμε συναφώς από τα πιο πάνω ότι το επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας είναι δικαίωμα προσωπαγές το οποίο απόλλυται είτε με την απώλεια της μονογονεϊκής ιδιότητας του ατόμου είτε με τον θάνατο του είτε άλλως πως, όλα συναρτημένα με το δικαιούχο άτομο. Ως προσωπαγές δικαίωμα είναι συνυφασμένο με το πρόσωπο του δικαιούχου και δεν μπορεί να απαλλοτριωθεί προς όφελος τρίτου.

 

Έχοντας υπόψιν τα πιο πάνω θα έπρεπε συνεπώς το πρωτόδικο Δικαστήριο να συνυπολογίσει τα επιδόματα μονογονεϊκής οικογένειας που λάμβανε η Εφεσείουσα στα εισοδήματα της και όχι να τα  αφαιρέσει από τα έξοδα των ανηλίκων.»

 

Συνακόλουθα και αυτό αποτελεί εύρημα μου, τα συνολικά μηνιαία έσοδα της Αιτήτριας ανέρχονται στο ποσό των €2.651 μηνιαίως, συμπεριλαμβανομένου του 13^ου μισθού και του μονογονεϊκού επιδόματος ύψους €636,33.

 

Οικονομικές Δυνάμεις Καθ’ ου η αίτηση:

Ο Καθ’ ου η Αίτηση παρουσιάζει φορολογική δήλωση μόνο για το έτος 2021 με καθαρό ετήσιο εισόδημα €16.520 (€1.377 μηνιαίως), ενώ για τα έτη 2022-2023 δεν προσκομίζει ολοκληρωμένα στοιχεία, παρά μόνο γνωστοποίηση τερματισμού απασχόλησης (βλ. Τεκμήριο 9 της γραπτής του μαρτυρίας). Σημειώνεται ότι στην εν λόγω γνωστοποίηση δεν γίνεται αναφορά στο ύψος των εισοδημάτων, ενώ παραδόθηκε- ελήφθη από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων το 2024 παρά το γεγονός ότι αφορά την περίοδο από τον Δεκέμβριο του 2021 και έπειτα.

 

Περαιτέρω, ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει ότι από τον Ιανουάριο του 2022 μέχρι και το έτος 2023 δεν προέβη σε καταχώριση φορολογικής δήλωσης, αντιμετωπίζοντας μάλιστα προς τούτο κατηγορίες στις οποίες και καταδικάστηκε (βλ. Τεκμήρια 6, 7 και 8 της γραπτής του μαρτυρίας).

 

Στην υπεράσπιση του (ημερ. 22/06/2023) ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει ότι λαμβάνει μηνιαίο καθαρό εισόδημα €1.400 ως αυτοεργοδοτούμενος, ενώ στη γραπτή μαρτυρία δηλώνει ότι από τον Ιανουάριο του 2022 εργάζεται περιστασιακά και λαμβάνει μηνιαίο εισόδημα περί τα €840. Ως ισχυρίζεται στη γραπτή του μαρτυρία, υπέστη μείωση των απολαβών του μετά το 2021 λόγω ΓΕΣΥ και κορονοϊού. Σημειώνεται δε, ότι η πανδημία του κορονοϊού ξεκίνησε το 2019 και το ΓΕΣΥ τέθηκε σε λειτουργία κατά το 2020. Περαιτέρω, στη γραπτή του μαρτυρία αποδέχεται ότι λαμβάνει  εισόδημα €500 μηνιαίως από παροχή υπηρεσιών σε εταιρεία με την οποία έχει δεκαετή συμβόλαιο και €300 μηνιαίως από συνεργασία με την Εταιρεία doTerra, καθώς και τουλάχιστον €250 από τις δραστηριότητες σκοποβολής.

 

Συγκεκριμένα, στην υπεράσπισή του απορρίπτει ότι συμμετέχει σε οποιαδήποτε Εταιρεία πώλησης αρωμάτων, ενώ στην γραπτή του μαρτυρία αναφέρει ότι από την ενασχόληση του αυτή λαμβάνει κατά μέσο όρο €300 μηνιαίως και ότι μόνο μια φορά κατάφερε να επιτύχει το επίπεδο που αποφέρει υψηλότερα έσοδα και συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο του 2022 (βλ. Τεκμήριο 10 της γραπτής του μαρτυρίας). Σημειώνεται, ότι οι καταστάσεις που παρουσιάζει αφορούν τα έτη 2023 και 2024, αποφεύγοντας να παρουσιάσει την κατάσταση του έτους 2022, κατά το οποίο είχε ως ισχυρίζεται κατακτήσει το επίπεδο με υψηλότερα έσοδα.

 

Επίσης, ενώ ο Καθ’ ου η Αίτηση στην υπεράσπιση του αρνείται την όποια συνεργασία για παροχή υπηρεσιών σε εταιρεία, στην γραπτή του μαρτυρία αναφέρει ότι λαμβάνει ετήσιο εισόδημα ύψους €6,000, ήτοι €500 μηνιαίως, από υπηρεσίες τις οποίες παρέχει σε συγκεκριμένη Εταιρεία (βλ. Τεκμήριο 18 της γραπτής του μαρτυρίας). Σημειώνεται ότι η συμφωνία παροχής υπηρεσιών έχει δεκαετή διάρκεια και είχε υπογραφτεί από τις 15/05/2022. Στην γραπτή του μαρτυρία αναφορά γίνεται και σε χορηγία την οποία περιστασιακά λάμβανε (βλ. Τεκμήριο 19 της γραπτής του μαρτυρίας).

 

Όσον αφορά στην συνεργασία του με Εταιρεία εισαγωγής όπλων/κυνηγετικών ειδών και την ενασχόληση του με τη σκοποβολή, αναφέρει ότι δεν του αποφέρει οποιοδήποτε μηνιαίο σταθερό εισόδημα, παρά την κάλυψη μέρους των εξόδων του που σχετίζονται με το άθλημα. Το όποιο  οικονομικό όφελος προκύπτει ως ισχυρίζεται από την εν λόγω ενασχόληση του, μόνο σε περίπτωση που συμμετάσχει σε αγώνες και κατακτήσει κάποιο μετάλλιο (βλ. Τεκμήρια 11 μέχρι και 14 της γραπτής του μαρτυρίας).

 

Περαιτέρω, παρουσιάζει τα μηνιαία προσωπικά του έξοδα περί του ποσού των €1,365 πλέον €600 που καταβάλλει για τη διατροφή των ανηλίκων. Σημειώνεται δε ότι στα έξοδα αυτά ο Καθ’ ου η Αίτηση υπολογίζει μηνιαία δόση δανείου ύψους €140. Αναφέρει επίσης ότι για να ανταπεξέλθει λαμβάνει οικονομική στήριξη από την οικογένεια και τη νέα του σύντροφο. Ως προς τα έξοδα του και τη δόση δανείου, σημειώνεται, ως είναι νομολογημένο, ότι η διατροφή των ανήλικων τέκνων των διαδίκων προηγείται οποιασδήποτε άλλης υποχρέωσης του γονέα.

 

Η Αιτήτρια, αναφορικά με τα εισοδήματα του Καθ’ ου η αίτηση, ως ήδη εκτέθηκε στο στάδιο παράθεσης της μαρτυρίας, τονίζει με τον πλέον εμφαντικό τρόπο ότι αυτά ανέρχονται περίπου στο ποσό των €6,031.80 μηνιαίως. Προς υποστήριξη των ισχυρισμών της προσκομίζει διάφορα έγγραφα (βλ. Τεκμήρια 50 μέχρι και 67), περισσότερα εκ των οποίων παρέχουν γενικές πληροφορίες για την εταιρεία με την οποία ο Καθ’ ου η Αίτηση συνεργάζεται καθώς και φωτογραφίες και αναρτήσεις σχετικά με τις καλές αποδόσεις του Καθ’ ου η Αίτηση στην σκοποβολή, εκ των οποίων δεν μπορούν να εξαχθούν οποιαδήποτε ασφαλή συμπεράσματα.

 

Στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι δεν έχω παραγνωρίσει ότι η Αιτήτρια έχει επικαλεστεί σχετικά με το θέμα αυτό, μεταξύ άλλων, ηχητικό μήνυμα στο οποίο ο Καθ’ ου η Αίτηση την προτρέπει όπως αποδεχτεί είτε το ποσό των €540 είτε το ποσό του προσωρινού διατάγματος για σκοπούς τελικής διευθέτησης, για να μην προκληθούν στον ίδιο καταστροφικές οικονομικές συνέπειες. Θέση την οποία ο Καθ’ ου η Αίτηση έχει ήδη εκφράσει μέσω των αγορεύσεων των συνηγόρων του και συνεπώς καμία ανάγκη υπάρχει να ασχοληθώ με το θέμα της νομιμότητας της εν λόγω μαρτυρίας, καθότι το μόνο σχετικό είναι η προτροπή του Καθ’ ου η Αίτηση.

 

Αναφορικά με τον καθορισμό της συνεισφοράς του υπόχρεου γονέα, επισημαίνεται ότι σημασία έχει η οικονομική ικανότητα του και όχι ό,τι επέλεξε να διαμορφώσει, ώστε να διατηρείται σε κατάσταση αδυναμίας που να μην του επιτρέπει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του[13]. Αν ο υπόχρεος επιλέξει να μη βοηθήσει το Δικαστήριο στη διακρίβωση της οικονομικής του δυνατότητας, αυτό δεν σημαίνει πως μπορεί η στάση του αυτή να χρησιμοποιηθεί και ως επιχείρημα περί ελλείψεως μαρτυρίας. Το Δικαστήριο οφείλει να ενεργήσει στη βάση των στοιχείων που έχει ενώπιον του. Στη διαδικασία εκδίκασης αιτήσεων διατροφής είναι ευθύνη του υπόχρεου να προβεί σε πλήρη και αληθή αποκάλυψη των οικονομικών του πόρων και δυνατοτήτων, ώστε να καθοριστεί η υποχρέωση του σύμφωνα με το νόμο.

 

Όσον αφορά στο σύνολο των εισοδημάτων του Καθ’ ου η Αίτηση είναι γεγονός ότι δεν έδωσε ξεκάθαρη και πλήρη εικόνα. Είναι σημαντικό να αναφερθεί όμως, ότι τα εισοδήματα των γονέων και η οικονομική τους δυνατότητα υπέχει σημασίας κυρίως για να υπολογιστεί το ποσό που απαιτείται για την κάλυψη των εξόδων των ανηλίκων, καθώς επίσης η διαφορά στην εισοδηματική ικανότητα του κάθε γονέα θα είναι προσδιοριστική του ποσοστού που κάθε διάδικος θα αναλάβει για τη διατροφή των παιδιών του.

 

Στην προκειμένη περίπτωση λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω και με βάση τα ενώπιον μου διαθέσιμα στοιχεία, κρίνω ότι τα μηνιαία εισοδήματα του Καθ’ ου η Αίτηση δεν μπορεί να είναι λιγότερα από €2.450 μηνιαίως. Επαναλαμβάνω ότι τίποτα δεν τέθηκε στις δικογραφημένες θέσεις του Καθ’ ου η Αίτηση για διαφοροποίηση των οικονομικών του δυνατοτήτων από το 2021 που λάμβανε μηνιαίο εισόδημα €1,400. Συνεπώς, στο εισόδημα του Καθ’ ου η Αίτηση συμπεριλαμβάνεται το ποσό των €1,400 από την εργασία του, τουλάχιστον €500 μηνιαίως από την παροχή υπηρεσιών σε εταιρεία με την οποία υπέγραψε δεκαετές συμβόλαιο, κατ’ ελάχιστο σε €300 από την συνεργασία του με την Εταιρεία doTerra και κατ’ ελάχιστο €250 εισοδήματα που σχετίζονται με την ενασχόληση του με την σκοποβολή.

 

Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω τοποθετήσεις και κρίσεις μου ως προς τις εύλογες μηνιαίες ανάγκες των ανηλίκων, ήτοι €906 μηνιαίως για τον ανήλικο Λ. και για έκαστο των ανηλίκων Ν. και Ν., €551 από την καταχώριση της αίτησης μέχρι και τον Αύγουστο του 2023, €591 για την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2023 μέχρι και τον Αύγουστο του 2024 και €649 από τον Σεπτέμβριο του 2024 και εφεξής, καθώς και τις οικονομικές δυνατότητες εκάστου γονέα, κρίνω εύλογο και δίκαιο όπως ο Καθ’ ου η Αίτηση συνεισφέρει στη διατροφή των ανηλίκων ως ακολούθως:

 

1.    Για τον ανήλικο Λ., το ποσό των €435 μηνιαίως, από 01/10/2022 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα.

 

2.    Για έκαστο των ανηλίκων Ν. και Ν.:

(α) το ποσό των €265 μηνιαίως από 01/10/2022 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι και την 01/08/2023.

(β) το ποσό των €284 μηνιαίως από 01/09/2023 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι και την 01/08/2024.

(γ) το ποσό των €312 μηνιαίως από 01/09/2024 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα.

 

Ο Καθ' ου η Αίτηση υποστηρίζει ότι η επικοινωνία του με τα ανήλικα δεν περιορίζεται στην επικοινωνία που καθορίζεται με το δικαστικό διάταγμα, χωρίς όμως να αναφέρει πόσο πιο διευρυμένη είναι η επικοινωνία αυτή, δηλώνοντας σε κάθε περίπτωση ότι η όποια διευρυμένη επικοινωνία του συνεχίζει χωρίς διανυκτερεύσεις. Σημειώνεται δεν προσκομίστηκε καμία σχετική απόδειξη ούτε αναφέρθηκε ποιο είναι το οποιοδήποτε τυχόν μηνιαίο κόστος δαπανά κατά την επικοινωνία του με τα ανήλικα. Συνεπώς, κρίνω ότι η αναλογία του στην καταβολή των εξόδων των ανηλίκων δεν πρέπει να επηρεαστεί σε αυτή την βάση.

 

Σημειώνεται ότι η αίτηση καταχωρίστηκε στις 27/09/2022. Επομένως, η έκδοση διατάγματος ανατρέχει από την 01/10/2022. Για το ζήτημα της αναδρομικής ισχύς του διατάγματος παραπέμπω στην απόφαση Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου (2011) 1 Α.Α.Δ. 1875  όπου αναφέρθηκε ότι:

 

«Η διατύπωση του Άρθρου 36 του Νόμου αρ. 216/90, στον ενεστώτα χρόνο, δεν αποκλείει την αναδρομικότητα της παρεχόμενης διατροφής, διαφορετικά θα καθίστατο άνευ σημασίας η ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης, με την οποία καθορίζονταν οι τότε ενεστώσες ανάγκες του δικαιούχου.»

 

Συνακόλουθα, εκδίδονται τα ακόλουθα διατάγματα:

 

(1)      Διάταγμα με το οποίο ο Καθ’ ου η Αίτηση διατάσσεται να καταβάλλει στην Αιτήτρια ως συνεισφορά του στη διατροφή του ανήλικο Λ., το ποσό των €435 μηνιαίως, από 01/10/2022 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα.

 

(2)      Διάταγμα με το οποίο ο Καθ’ ου η Αίτηση διατάσσεται να καταβάλει στην Αιτήτρια ως συνεισφορά του στη διατροφή των ανηλίκων Ν. και Ν. :

 

(α) το ποσό των €530 μηνιαίως από 01/10/2022 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι και την 01/08/2023, ήτοι €265 για έκαστο ανήλικο.

(β) το ποσό των €568 μηνιαίως από 01/09/2023 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι και την 01/08/2024, ήτοι €284 για έκαστο ανήλικο.

 

(3)      Διάταγμα με το οποίο ο Καθ’ ου η Αίτηση διατάσσεται να καταβάλλει στην Αιτήτρια ως συνεισφορά του στη διατροφή των ανηλίκων Ν. και Ν. το ποσό των €624 μηνιαίως από 01/09/2024 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα, ήτοι €312 για έκαστο ανήλικο.

 

Οποιαδήποτε ποσά έχουν ήδη καταβληθεί από τον Καθ’ ου η Αίτηση στην Αιτήτρια για την περίοδο από 01/10/2022 μέχρι και την έκδοση του προσωρινού διατάγματος, καθώς και τα ποσά που καταβλήθηκαν δυνάμει του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 10/11/2022, θα συνυπολογιστούν και θα αφαιρεθούν αναλόγως.

 

Όσον αφορά στο ποσό των συσσωρευμένων διατροφών από τον Οκτώβριο του 2022 μέχρι και τον Μάρτιο του 2026, και δη στη διαφορά που προκύπτει από τα ποσά που έχει καταβάλει ο Καθ’ ου η Αίτηση, ο Καθ’ ου η Αίτηση διατάσσεται να τα καταβάλλει πέραν της τρέχουσας διατροφής, δια μηνιαίων δόσεων €100 εκάστης από 01/04/2026 μέχρι εξοφλήσεως.

 

Τα έξοδα της αίτησης,  όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ’ ου η Αίτηση.

 

 

(Υπ.)………………………..

        Θ. Διάκου, Δ.

Πιστόν Αντίγραφο

 

 

Πρωτοκολλητής