ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
Δικαιοδοσία Διατροφής
ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Χ” Αθανασίου-Σιαμτάνη, Π.
Αρ. Αίτησης: 102/25
Μεταξύ:
S. K από τη Λεμεσό
Αιτήτριας
κ α ι
Γ. Μ από τη Λεμεσό
Καθ’ ου η Αίτηση
Ενδιάμεση αίτηση ημερομηνίας 5.5.2025
Ημερομηνία: 26 Μαίου, 2026.
ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:
Για την Αιτήτρια : κος Χρ Τιμοθέου
Για τον Καθ’ ου η Αίτηση: κος Στ. Χατζησάββας
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Στις 5/5/2025 η Αιτήτρια καταχώρησε αίτηση με την οποία ζητά όπως καθοριστεί η συνεισφορά του Καθ’ ου η Αίτηση στη διατροφή και συντήρηση της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων Π. Επίσης στις 5/5/2025 καταχώρησε μονομερή αίτηση και εξασφάλισε από το Δικαστήριο προσωρινό διάταγμα στις 9/5/2025 με το οποίο διατάχθηκε ο Καθ’ ου η Αίτηση όπως καταβάλλει σ’ αυτήν, από την επίδοση του, ποσό €350 για τη διατροφή της θυγατέρας του.
Η Αιτήτρια στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση της με την οποία αιτείται προσωρινό διάταγμα αναφέρει ότι με τον Καθ’ ου η Αίτηση διατηρούσαν δεσμό κατά τη διάρκεια του οποίου απέκτησαν την ανήλικη Π την οποία ο Καθ’ ου η Αίτηση αναγνώρισε εκούσια ως τέκνο του.
Λόγω προβλημάτων στη σχέση τους ο Καθ’ ου η Αίτηση έφυγε από την κατοικία που διέμεναν στις 25/4/2025. Από δε τη διάσταση τους η ανήλικη θυγατέρα τους συνέχισε να διαμένει μαζί της.
Aπό τις 24/4/2025 η ίδια δεν εργάζεται καθότι ανέλαβε την πλήρη φύλαξη της ανήλικης. Προηγουμένως, δηλαδή από τον Οκτώβριο του 2024 μέχρι της αρχές του Μάρτη το 2025 εργαζόταν σε ταβέρνα, από τη Δευτέρα ως το Σάββατο από τις 6 μ.μ. μέχρι 12 μ.μ. και λάμβανε €30 ημερησίως. Από τις αρχές του Μάρτη του 2025 μέχρι την 24/4/2025 εργάστηκε και πάλι σε ταβέρνα από τη Δεύτερα μέχρι την Κυριακή από η ώρα 6 μ.μ. μέχρι 12 μ.μ. και λάμβανε ποσό €40 ημερησίως. Μπορούσε να εργαστεί κατά τις πιο πάνω ώρες, καθώς ο Καθ’ ου η Αίτηση ήταν τότε μαζί της και ήταν έμενε με την ανήλικη κατά τις ώρες που η ίδια εργαζόταν. Από την εργασία της κατάφερε να μαζέψει κάποια χρήματα αλλά δεν μπορεί ν’ ανταπεξέλθει, από μόνη της στα έξοδα συντήρησης της ανήλικης.
Ο Καθ’ ου η Αίτηση σύμφωνα με την Αιτήτρια εργάζεται ως ιδιωτικός υπάλληλος και λαμβάνει €1300 καθαρά μηνιαίως.
Συνεχίζοντας αναφέρει οτι το Φεβρουάριο του 2025 αποφάσισαν από κοινού να εγγράψουν την ανήλικη σε νηπιαγωγείο και η φοίτηση της θα άρχιζε το Σεπτέμβρη του 2025.
Ακολούθως παραθέτει τα μηνιαία έξοδα για διαμονή, συντήρηση και διατροφή της ανήλικης θυγατέρας τουw τα οποία υπολογίζει στα €1125 μηνιαίως. Για διατροφή και είδη πρώτης ανάγκης χρειάζεται €200, για πάνες €60, για γάλατα €40, για ενοίκιο (αναλογία του παιδιού) €275, για ένδυση και υπόδηση €30, για ηλεκτρικό ρεύμα €75, για υδατοπρομήθεια €15, για ψυχαγωγία και αγορά παιγνιδιών €80, για βενζίνη και μετακινήσεις της ανήλικης €100. Επίσης για το νηπιαγωγείο καταβάλλεται €250 μηνιαίως.
Από την ημέρα που έφυγε ο Καθ’ ου η Αίτηση από το σπίτι όπως ισχυρίζεται η Αιτήτρια, δεν κατέβαλε κανένα ποσό για τις ανάγκες της ανήλικης θυγατέρας τους.
Ζητά γι’ αυτό από το Δικαστήριο όπως εκδώσει προσωρινό διάταγμα προς όφελος της ανήλικης, καθώς η ανάγκη για διατροφή είναι επιτακτική και κατεπείγουσα. Αν δεν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να αποδοθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο.
To προσωρινό διάταγμα που εκδόθηκε από το Δικαστήριο προσέκρουσε στην ένσταση του Καθ’ ου η Αίτηση, που καταχωρήθηκε στις 3/7/2025.
Με αυτήν επιδιώκει ουσιαστικά τη μείωση του προσωρινού διατάγματος προβάλλοντας τους ακόλουθους λόγους ένστασης οι οποίοι παρατίθενται συνοπτικά:
Ότι με την ενδιάμεση αίτηση ουσιαστικά ζητείται η ίδια θεραπεία της συνεισφοράς του Καθ’ ου η Αίτηση στη διατροφή της ανήλικης στο ποσό των €600. Ότι η Αιτήτρια απέκρυψε ουσιώδη στοιχεία και γεγονότα για να παραπλανήσει το Δικαστήριο ώστε να εξασφαλίσει προσωρινό διάταγμα. Ότι παρέλειψε να παρουσιάσει ουσιαστικά γεγονότα και δεν προσκόμισε κανένα τεκμήριο, ότι η νομική βάση της αίτησης πάσχει, ότι η Αιτήτρια δεν ήλθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια, ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση προσωρινού διατάγματος, ότι οι αιτούμενες θεραπείες δεν στηρίζονται σε ορθή νομική βάση, ότι η Αιτήτρια παρουσίασε ψευδή γεγονότα αναφορικά με τα εισοδήματα της και παρέλειψε να αναφέρει ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση καταβάλλει διάφορα ποσά για τη διατροφή κα συντήρηση της ανήλικης. Τέλος προβάλλεται ότι η Αιτήτρια παραπλάνησε το Δικαστήριο αναφορικά με τα έξοδα της ανήλικης για να επιτύχει ψηλό ποσό διατροφής.
Η ένσταση του στηρίζεται στην ένορκη δήλωση του στην οποία αναλύει τους λόγους ένστασης του.
Σύμφωνα με τη δική του θέση, υπήρχαν έντονα προβλήματα και διενέξεις και αυτό οφειλόταν στην Αιτήτρια, η οποία τον εκδίωξε από την οικία στην οποία διέμεναν και η οποία μέχρι σήμερα του δημιουργεί τεράστια προβλήματα με την επικοινωνία του με την ανήλικη θυγατέρα του. Επίσης είναι η θέση του ότι όταν ο ίδιος έφυγε πληροφορήθηκε ότι η Αιτήτρια είχε συνάψει άλλο δεσμό και δεν επιθυμούσε να συνεχίσουν τη σχέση τους.
Απορρίπτει τις θέσεις της Αιτήτριας αναφορικά με τους λόγους που είναι σήμερα άνεργη και υποστηρίζει ότι ήταν κατ’ επιλογή της άνεργη και παρόλο που την προέτρεπε, τόσο κατά τη διάρκεια της συμβίωσης τους, όσο και μετά τη διάσταση να βρει δουλειά για να καλύπτει και η ίδια τα έξοδα της ανήλικης θυγατέρας τους και ενώ ο ίδιος ήταν πρόθυμος να προσέχει την ανήλικη, η Αιτήτρια αρνείτο να εργαστεί και αναμένει από τον ίδιο να καλύπτει τόσο τα δικά της έξοδα όσο και του παιδιού τους.
Όπως αναφέρει περαιτέρω ο ίδιος της πρότεινε αρκετές εργασίες, ωστόσο η Αιτήτρια δεν ήθελε να του αφήσει το παιδί και του ζητούσε να της καλύπτει πέραν του ποσού της διατροφής και όλο του ποσό του ενοικίου. Είναι δε η θέση του ότι η Αιτήτρια είναι αρτιμελής και ικανή να εργαστεί.
Αναφέρει ακόμα ότι ο ίδιος προτίθεται να διεκδικήσει εξ’ ημισείας φύλαξη του παιδιού τους.
Αναφορικά με τα εισοδήματα της Αιτήτριας υποστηρίζει ότι η Αιτήτρια έλαβε και ψηλά χρηματικά ποσά επιδομάτων, τα οποία απέκρυψε από το Δικαστήριο.
Όσον αφορά τα δικά του εισοδήματα παραδέχεται ότι αυτά ανέρχονται στα €1300 μηνιαίως. Έχει όμως και τα προσωπικά του έξοδα, διαμένει προσωρινά στο πατρικό του σπίτι καθώς δεν έχει που να διαμείνει, αλλά προτίθεται να ενοικιάσει και να μετακινηθεί, και τα ενοίκια είναι πολύ αυξημένα στη Λεμεσό.
Δεν έχει σε καμιά περίπτωση σκοπό να αποστερήσει τη θυγατέρα του από τις βασικές ανάγκες γι’ αυτό και πρότεινε στην Αιτήτρια να την προμηθεύσει με είδη πρώτης ανάγκης, αλλά η ίδια απάντησε αρνητικά και συνέχισε να του ζητά χρήματα.
Τέλος απορρίπτει το ύψος των εξόδων της ανήλικης ως τα παρουσιάζει η Αιτήτρια υποστηρίζοντας ότι αυτά δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια και στις πραγματικές ανάγκες του παιδιού, υποδεικνύοντας περαιτέρω ότι δεν επισύναψε η Αιτήτρια αποδείξεις,
Ειδικότερα σχολιάζει το ύψος του ηλεκτρικού ρεύματος θεωρώντας ότι ένα ποσό €30 ως αναλογία του παιδιού είναι λογικό, καθώς ένας λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος για δύο άτομα θεωρεί ότι δεν υπερβαίνει τα €150. Επίσης τα έξοδα πετρελαίου και διατροφής σύμφωνα με τη θέση του δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της ανήλικης. Όσον αφορά το νηπιαγωγείο όπως αναφέρει αυτό δεν είναι υπαρκτό αλλά θα ξεκινήσει από το Σεπτέμβριο.
Τέλος είναι η θέση του ότι τα έξοδα της ανήλικης δεν ξεπερνούν τα €400 μηνιαίως και είναι πρόθυμος να συνεισφέρει με ένα ποσό €250 το μήνα.
Μετά από συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα η Αιτήτρια καταχώρησε συμπληρωματική ένορκη δήλωση στις 22/12/2025 στην οποία απορρίπτει τα όσα αναφέρει ο Καθ’ ου η Αίτηση για την προθυμία του να προσέχει την ανήλικη για να μπορεί η ίδια να εργάζεται. Επίσης αρνείται ότι η ίδια τον εκδίωξε από το σπίτι τους. Όπως ισχυρίζεται ο λόγος που τσακώνονταν με τον Καθ’ ου η Αίτηση ήταν γιατί έβγαινε κάθε βράδυ με τους φίλους του. Επίσης είναι η θέση της ότι όταν η ίδια εργαζόταν στην ταβέρνα και αναγκάστηκε ο Καθ’ ου η Αίτηση να μένει στο σπίτι για να προσέχει το παιδί ο τελευταίος άρχισε να διαμαρτύρεται. Αυτός ήταν και ο λόγος που έφυγε από το σπίτι και όχι γιατί τον εκδίωξε και/ή γιατί είχε άλλη σχέση.
Αρνείται ακόμα ότι τον εκβιάζει για λεφτά ή παρεμποδίζει την επικοινωνία με το παιδί του και αναφέρει ότι έχει εκδοθεί προσωρινό διάταγμα επικοινωνίας τον Ιούλιο του 2025 το οποίο ο Καθ’ ου η Αίτηση απέκρυψε από το Δικαστήριο. Περαιτέρω υποστηρίζει ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση δεν ασκεί το δικαίωμα του τις προβλεπόμενες ώρες επικοινωνίας αλλά το ασκεί λιγότερες ώρες.
Περαιτέρω αναφέρει ότι ο λόγος που δεν μπορούσε να εργαστεί σε μόνιμη βάση είναι γιατί αρχικά είχε τη φροντίδα του ανήλικου υιού της από προηγούμενη σχέση και στη συνέχεια της ανήλικης θυγατέρας τους.
Τέλος αναφέρει ότι κατά το τέλος Μαίου ενέγραψε την ανήλικη σε νηπιαγωγείο για να μπορεί να εργαστεί, όμως ο Καθ’ ου η Αίτηση δεν συμφώνησε με αποτέλεσμα να μην εργαστεί για να την προσέχει. Αυτό είχε ως συνέπεια να χρωστά τα ενοίκια του σπιτιού που διαμένει με την ανήλικη για 6 μήνες και προσπαθεί να τα αποπληρώσει.
Από το Σεπτέμβριο που φοιτά η ανήλικη στο Νηπιαγωγείο βρήκε εργασία με μισθό €1000, αλλά ο εργοδότης της την ενημέρωσε ότι θα εργάζεται με μερική απασχόληση έτσι ο μισθός της θα είναι μειωμένος.
Όσον αφορά τα επιδόματα που ισχυρίζεται ο Καθ’ ου η Αίτηση ότι λαμβάνει η Αιτήτρια, όπως αναφέρει το μόνο που έλαβε είναι επίδομα μονογονιού ύψους €215 μηνιαίως.
Είναι τέλος η θέση της ότι την ενημέρωσε ο Καθ’ ου η Αίτηση ότι εργάζεται από το Σεπτέμβρη του 2025 και τα Σάββατα με αποτέλεσμα να λαμβάνει μεγαλύτερο μισθό.
Το προσωρινό διάταγμα προχώρησε σε ακρόαση με τους ευπαίδευτους συνηγόρους των διαδίκων να παρουσιάζουν γραπτές αγορεύσεις στις οποίες στήριξαν τις αντίστοιχες θέσεις τους, με νομική επιχειρηματολογία.
Ο κ. Τιμοθέου υποστήριξε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση και οριστικοποίηση του προσωρινού διατάγματος. Ότι η Αιτήτρια αποκάλυψε όλα τα ουσιώδη γεγονότα κατά την υποβολή της μονομερούς αίτησης και δεν παρέβη το καθήκον της για αποκάλυψη. Ο κ. Χατζησάββας κάλεσε το Δικαστήριο όπως μειώσει τη συνεισφορά του Καθ’ ου η Αίτηση στο ποσό των €250 ποσό που καλύπτει τις ανάγκες της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων υπολογιζόμενης και της συνεισφοράς της Αιτήτριας.
Νομική Πτυχή
Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος στη βάση του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60, ως έχει τροποποιηθεί, θα πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α. Ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση,
β. ορατή πιθανότητα επιτυχίας του Ενάγοντος στην αγωγή, και
γ. ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο αν δεν εκδοθεί το διάταγμα.
Οι πιο πάνω προϋποθέσεις έχουν αναλυθεί σε έκταση στη νομολογία [βλ. Οδυσσέως v. Pieris Estates (1982) 1 Α.Α.Δ. 557, Κυτάλα κ.ά. v. Χρυσάνθου κ.α. (1996) 1 (Α) Α.Α.Δ. 253, Κ.Ο.Τ. v. Θεωρή (1989) 1 (Ε) Α.Α.Δ. 255, M. Ch. Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. v. Timberland (1997) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Parico Aluminium Designs Ltd. v. Muskita Aluminium Co. Ltd. κ. ά. (2002) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 2015 κ.α.]
Η πρώτη προϋπόθεση δεν εξυπακούει τίποτα περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης με βάση τις έγγραφες προτάσεις.
Όσον αφορά τη δεύτερη, είναι αρκετό για το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Αυτή έχει ερμηνευθεί να σημαίνει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα, αλλά και πολύ λιγότερο από το ισοζύγιο των πιθανοτήτων.
Η τρίτη προϋπόθεση, όπως αναλύεται στην υπόθεση Οδυσσέως (ανωτέρω), σχετίζεται με το θέμα επάρκειας της θεραπείας υπό το φως των γεγονότων της κάθε υπόθεσης.
Αν η επιδίκαση αποζημιώσεων στο τελικό στάδιο είναι αρκετή για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων του Αιτητή, τότε η έκδοση του παρεμπίπτοντος διατάγματος δεν είναι απαραίτητη.
Το θέμα δεν τελειώνει εδώ. Όπως υποδεικνύεται στην Οδυσσέως (ανωτέρω) το Δικαστήριο, στο τελικό στάδιο, θα πρέπει να σταθμίσει κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα [βλ. Ιπποδρομιακή Αρχή v. Χ” Βασίλη (1989) 1 Α.Α.Δ. (Ε) 152].
Είναι δε καθιερωμένη αρχή ότι ο Αιτητής ο οποίος επιδιώκει μονομερώς ένα προσωρινό διάταγμα πρέπει να προσέρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια. Πρέπει να προβαίνει σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη όλων των ουσιωδών γεγονότων. Η σημασία της οποίας έχει αναλυθεί σε σειρά αποφάσεων. Το επιστέγασμα της απουσίας αποκάλυψης είναι η κατάργηση του διατάγματος. Το Δικαστήριο αν θεωρήσει ότι η μη αποκάλυψη ήταν ουσιώδης, μπορεί να ακυρώσει το προσωρινό διάταγμα που το ίδιο εξέδωσε αρνούμενο ν’ ακούσει περαιτέρω τον Αιτητή. Για να ακυρώσει, όμως, το διάταγμα θα πρέπει να τα γεγονότα που δεν αποκαλύφθηκαν να ήταν ουσιώδη. Επίσης, θα πρέπει να βρίσκονταν εντός της γνώσης του Αιτητή. [Βλ. Στυλιανού v. Στυλιανού (1992) 1 Α.Α.Δ. 583, Γρηγορίου κ. ά. v. Χριστοφόρου (1995) 1 Α.Α.Δ. 248, Demstar Ltd. v. Zim Israel Navigation Co. Ltd. (1996) 1 (A) Α.Α.Δ. 597, Μ. & Ch. Mitsingas Tr. Ltd. κ.ά. ν. Timberland Co. (1997) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Resola (Cyprus) Ltd. v. Χρίστου (1998) 1 (Β) Α.Α.Δ. 598, Σεβαστού ν. Σεβαστού, (2002) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1980].
Στις περιπτώσεις ακόμα μονομερών αιτήσεων πρέπει να καταδεικνύεται το επείγον του αιτήματος.
Το Δικαστήριο στο τέλος και εφόσον κρίνει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση προσωρινού διατάγματος θα πρέπει να σταθμίσει αν είναι δίκαιο και εύλογο να διατηρήσει το διάταγμα.
ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ
Προτού προχωρήσω στην εξέταση των προϋποθέσεων για την έκδοση προσωρινού διατάγματος οφείλω να εξετάσω το στοιχείο του κατεπείγοντος το οποίο αφορά δικαιοδοτικό όρο ο οποίος θα πρέπει να εξετάζεται κατά προτεραιότητα, αφού το Δικαστήριο ακούει μόνο την μια πλευρά, κατά παρέκκλιση της αρχής ότι πρέπει να ακούγονται και οι δύο πλευρές (Βλ. Αμβροσιάδου κ.ά. ν. Coward κ.ά. (2013) 1 (Α) ΑΑΔ 78).
Στην παρούσα περίπτωση το στοιχείο του κατεπείγοντος καταδείχθηκε εφόσον η ρύθμιση της συνεισφοράς του Καθ’ ου η Αίτηση ήταν απαραίτητη για τη διαβίωση και συντήρηση της ανήλικης θυγατέρας τους. Όπως αναφέρει η Αιτήτρια ο Καθ’ ου η Αίτηση από τη διάσταση τους δεν κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό για τις ανάγκες της ανήλικης. Ο Καθ’ ου η Αίτηση γενικόλογα αναφέρει ότι είναι πρόθυμος να συνεισφέρει, δεν αναφέρει όμως αν συνεισέφερε και με ποιο ποσό στις ανάγκες της ανήλικης θυγατέρας τους ούτε και παρουσίασε οποιοδήποτε έμβασμα χρημάτων προς την Αιτήτρια.
Η παρούσα υπόθεση και η ανάγκη για συμβολή στη διατροφή της ανήλικης θυγατέρας του αποτελούσε συνεπώς ζήτημα που έχρηζε άμεσης ρύθμισης, καθώς οι ανάγκες της διατροφής είναι πάντοτε επείγουσες.
Με γνώμονα τις αρχές που διατυπώθηκαν με τη νομολογία, προχωρώ στη συνέχεια να εξετάσω κατά πόσο πληρούνται οι πιο πάνω προϋποθέσεις, έχοντας πάντοτε κατά νου ότι το Δικαστήριο, σε αυτό το στάδιο, δεν ενεργεί ως Δικαστήριο ουσίας και θα πρέπει να αποφεύγει να προβαίνει σε διεξοδική αξιολόγηση της μαρτυρίας και εξαγωγή συμπερασμάτων επί των διαφιλονικούμενων θεμάτων [βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas (1984 ) 1 C.L.R. 263].
Αναφέρω σε αυτό το σημείο ότι θα ασχοληθώ μόνο με τους λόγους ένστασης οι οποίοι προωθήθηκαν με την αγόρευση του δικηγόρου του Καθ’ ου η Αίτηση.
Το θέμα της διατροφής ρυθμίζεται από τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων νόμο του 1990, Ν.216/1990, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί. Σύμφωνα με το άρθρο 33 του Νόμου, οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν τα ανήλικα τέκνα τους, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του. Και όπως λέχθηκε στην απόφαση ΧΧΧ Δημοσθένους.v. ΧΧΧ Δημοσθένους Έφεση Αρ. 21/2019 ημ. 29/6/2020 «το άρθρο 33(1) καθορίζει ως απόλυτη την υποχρέωση διατροφής με μόνο μέτρο τις εισοδηματικές δυνάμεις των γονέων. Η υποχρέωση αυτή είναι διαρκής.» Συνεπώς, από τον ίδιο το νόμο και τη νομολογία, προκύπτει ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και η Αιτήτρια έχει ορατή πιθανότητα επιτυχία στην αίτηση της.
Ο Καθ’ ου η αίτηση έχει υποχρέωση, βάσει του νόμου, να συνεισφέρει για τη διατροφή της ανήλικης θυγατέρας του, όπως και η Αιτήτρια στο μέτρο των δικών της οικονομικών δυνατοτήτων.
Ο Καθ’ ου η Αίτηση αναγνωρίζει την υποχρέωση του να συνεισφέρει στις ανάγκες του παιδιού του. Το μόνο που προβάλλει είναι ότι το ποσό που ζητά η Αιτήτρια ως συνεισφορά είναι υπερβολικό ότι οι ανάγκες του παιδιού μπορούν να καλυφθούν με ένα χαμηλότερο ποσό. Αποδέχεται να συνεισφέρει με ένα ποσό της τάξεως των €250 μηνιαίως. Υποστηρίζοντας ότι και η Αιτήτρια είναι ικανή για εργασία και να έχει κάποιο εισόδημα και πρέπει και η ίδια να καλύπτει τις ανάγκες του παιδιού τους.
Περαιτέρω η διατροφή από τη φύση της, αποσκοπεί στην ικανοποίηση των άμεσων βιοτικών αναγκών των ανηλίκων. Χωρίς διατροφή είναι αδύνατη η συνέχιση της ζωής. Η συνεισφορά του κάθε γονέα λοιπόν είναι αναγκαία για να καλυφθούν τα τρέχοντα μηνιαία έξοδα που απαιτούνται για τα ανήλικα τέκνα τους. Και η τρίτη συνεπώς προϋπόθεση συντρέχει, εφόσον οι ανάγκες της διατροφής δεν μπορούν να αποκατασταθούν μεταγενέστερα με την επιδίκαση οποιονδήποτε αποζημιώσεων.
Παραπέμπω επίσης για την ικανοποίηση της τρίτης προϋπόθεσης στη Δημοσθένους.v. Δημοσθένους (ανωτέρω) στην οποία τονίστηκαν τα ακόλουθα:
Η υποχρέωση αυτή είναι διαρκής. Η πιθανότητα διακοπής της συνεισφοράς του εφεσείοντος ανά πάσα στιγμή και για οποιοδήποτε λόγο δεν τίθεται στη βάσανο μαρτυρίας προς τούτο.
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ακόμη και με δεδομένο ότι ο εφεσείων όντως συνεισφέρει ήδη στη διατροφή, τι θα τον εμπόδιζε να διαφοροποιήσει τη θέση του ή να μειώσει δραστικά το ποσό το οποίο συνεισφέρει. Υπενθυμίζεται ότι η φύση της παρούσας διαφοράς είναι πολύ διαφορετική από τα συνηθισμένα άλλα προσωρινά διατάγματα που αφορούν συμβατικές, κατά κανόνα, σχέσεις μεταξύ των διαδίκων. Υπερίπταται εδώ η νομοθετική υποχρέωση συνεισφοράς προς όφελος των ανηλίκων».
Η έμφαση είναι δική μου.
Επομένως ακόμα και αν ο Καθ’ ου η Αίτηση ήταν πρόθυμος να παρέχει είδη πρώτης ανάγκης στην Αιτήτρια και η ίδια, ως διατείνεται ο Καθ’ ου η Αίτηση αρνήθηκε να τα πάρει, αυτό δεν αναιρεί την υποχρέωση του να συνεισφέρει και χρηματικά σε όλες τις ανάγκες του παιδιού του. Επιπλέον η θέση αυτή τίθεται και πάλι γενικά και αόριστα χωρίς να προσδιορίζει τι πρόσφερε στην Αιτήτρια για το παιδί τους.
Επίσης παρά το γεγονός ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια του ζητούσε λεφτά, τίποτε δεν παρουσίασε αν τις έδωσε οποιοδήποτε ποσό για τις ανάγκες του παιδιού τους. Και εν πάση περιπτώσει και να έδινε οποιοδήποτε ποσό, που δεν υποστηρίζεται από σε αυτή την περίπτωση από μαρτυρικό υλικό που είναι ενώπιον μου αυτό δεν αποτελεί κώλυμα για την έκδοση προσωρινού διατάγματος διατροφής. Παραπέμπω στα όσα λέχθηκαν στην απόφαση Δημοσθένους.v. Δημοσθένους (ανωτέρω) ότι «Η υποχρέωση αυτή είναι διαρκής. Η πιθανότητα διακοπής της συνεισφοράς του εφεσείοντος ανά πάσα στιγμή και για οποιοδήποτε λόγο δεν τίθεται στη βάσανο μαρτυρίας προς τούτο».
Έχοντας καταλήξει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έκδοση προσωρινού διατάγματος διατροφής, προχωρώ να εξετάσω τα όσα προβάλλει ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφορικά με το ύψος της δικής του συνεισφοράς. Η οποία θα πρέπει σύμφωνα με τον Καθ’ ου η Αίτηση να είναι στα €250 μηνιαίως.
Ανατρέχοντας στα όσα αναφέρε η Αιτήτρια για τα εισοδήματα του Καθ’ ου η Αίτηση αυτά σύμφωνα με την Αιτήτρια ανέρχονται σε €1300 μηνιαίως τα οποία και αποδέχεται ο Καθ’ ου η Αίτηση.
Όσον αφορά τον Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει ότι η Αιτήτρια είναι ικανή για εργασία και μπορεί να έχει κάποιο εισόδημα ώστε να καλύπτει τις ανάγκες του παιδιού τους. Επίσης υποστηρίζει ότι η Αιτήτρια έχει εισπράξει πολλά επιδόματα. Χωρίς να αναφέρει όμως το ύψος των επιδομάτων και τι αφορούν αυτά.
Σύμφωνα με τα λεχθέντα στην υπόθεση Δημητρίου ν. Περδίου (2005) 1 Β Α.Α.Δ. 1418 οι δύο γονείς έχουν την υποχρέωση να προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των εισοδημάτων τους.
Το Εφετείο περαιτέρω στην απόφαση ΧΧΧ Δημοσθένους.v. ΧΧΧ Δημοσθένους (ανωτέρω) τόνισε τα ακόλουθα αναφορικά με την αποκάλυψη των εισοδημάτων τους από τους διαδίκους:
« Η μη αποκάλυψη των αληθών εισοδημάτων εκάστου δεν εξουδετερώνει την ανάγκη διατροφής από τον έτερο των συζύγων διότι το άρθρο 33(1) καθορίζει ως απόλυτη την υποχρέωση διατροφής με μόνο μέτρο τις εισοδηματικές δυνάμεις των γονέων».
Η Αιτήτρια δεν απέκρυψε από το Δικαστήριο την εισοδηματική της ικανότητα. Τόσο στην αρχική ένορκη δήλωση της ανέφερε ότι εργαζόταν, μόνο όμως για περιορισμένο χρόνο, γιατί είχε τη φροντίδα του παιδιού τους. Ανέφερε επίσης για τα εισοδήματα που λάμβανε. Σταμάτησε όταν δεν είχε κάποιον να της προσέχει το παιδί. Ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει ότι ο ίδιος ήταν πρόθυμος να το προσέχει για να εργάζεται η Αιτήτρια για περισσότερο χρόνο. Εδώ υπάρχουν διυστάμενες θέσεις και δεν είναι ώρα να αξιολογηθεί η αξιοπιστία των διαδίκων, χωρίς να έχει το Δικαστήριο ολοκληρωμένη της μαρτυρία των διαδίκων.
Εκείνο λοιπόν που προκύπτει τόσο από την αρχική ένοκρη δήλωση αλλά και τη συμπληρωματική ένορκη δήλωση είναι ότι και η Αιτήτρια έχει εισοδηματική ικανότητα. Μάλιστα από το Σεπτέμβριο του 2025 που φοιτά το παιδί σε Νηπιαγωγείο, ως η ίδια αναφέρει εργοδοτήθηκε, με μισθό €1000. Περαιτέρω λαμβάνει επίδομα τέκνου ύψους €215 μηνιαίως. Η μη αναφορά λήψης επιδόματος τέκνου δεν θα επηρέαζε την κρίση του Δικαστηρίου το οποίο με τα δεδομένα της παρούσας περίτπωσης θα εξέδιδε ένα προσωρινό διάταγμα διατροφής.
Δεν είναι ώρα όμως για κατάληξη ως προς τα ακριβή εισοδήματα εκάστου διαδίκου εξάλλου και η Αιτήτρια αναφέρει ότι πιθανόν τα εισοδήματα της να περιοριστούν. Επίσης υπάρχει ισχυρισμός ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση εργάζεται και τα Σάββατα και ότι τα εισοδήματα του έχουν αυξηθεί.
Τονίζω ακόμα ότι σε αυτό το στάδιο δεν θα προβώ σε λεπτομερή αξιολόγηση της μαρτυρίας, γιατί αυτό θα ισοδυναμούσε με διάγνωση της ουσίας της διαφοράς. Φαίνεται εξάλλου από τις ένορκες δηλώσεις ότι υπάρχουν αρκετά διαφιλονικούμενα θέματα, όπως διαφωνία ως προς το ακριβές ύψος των αναγκών της ανήλικης. Τις οποίες η Αιτήτρια υπολογίζει στα €1125 στις οποίες περιλαμβάνεται και ένα ποσό €250 για νηπιαγωγείο. Ο Καθ’ ου η Αίτηση από την άλλη υπολογίζει τις ανάγκες της ανήλικης στα €400, χωρίς να προβαίνει σε οποιαδήποτε ανάλυση των κονδυλίων, με μόνη αμφισβήτηση των εξόδων διακίνησης, διατροφής και ηλεκτρικού ρεύματος. Περαιτέρω δεν αμφισβητεί ότι η ανήλικη από το Σεπτέμβριο του 2025 άρχισε να φοιτά στο Νηπιαγωγείο και τα δίδακτρα ανέρχονται σε €250 μηνιαίως.
Όπως έχει λεχθεί στη Χαραλάμπους ν. Χαράλαμπους (2010)1(Β) Α.Α.Δ. 951, Irina Παπαντωνίου ν. Χρ. Παπαντωνίου(2011) 1 Α.Α.Δ. 1875 το μέτρο με το οποίο θα καθοριστεί η διατροφή δεν επιδέχεται αποτιμήσεις με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη κονδυλίων με ιδιαίτερη αυστηρότητα. Αντίθετα, η κοινή λογική και εμπειρία προσφέρει τη βάση για τέτοιο καθορισμό. Ούτε το Δικαστήριο προχωρά σε τελικά ευρήματα αναφορικά με το ακριβές ύψος των αναγκών του παιδιού. Από το ποσό που επιδικάστηκε ως προσωρινή συνεισφορά του ου η Αίτηση στις ανάγκες της ανήλικης, το Δικαστήριο κατά την αξιολόγηση του αιτήματος της Αιτήτριας εφαρμόζοντας τις αρχές της νομολογίας, στάθμισε το εύλογο των κονδυλίων, εξασκώντας περαιτέρω τη δική του κρίση και την κοινή λογική και πείρα της ζωής για τον προσδιορισμό των αναγκών της ανήλικης καθόρισε τη συνεισφορά του Καθ’ ου η Αίτηση με βάση εύλογα ποσά εξόδων της ανήλικης, στο ποσό των €350 μηνιαίως και όχι τα αξιούμενα από την Αιτήτρια ποσά που ζητούσε €600 μηνιαίως, λαμβάνοντας υπόψη του και ότι το παιδί θα άρχιζε το Νηπιαγωγείο το Σεπτέμβριο του 2026 και περιορίζοντας ορισμένα κονδύλια τα οποία ζητούσε η Αιτήτρια. [Bλ. Ορφέας Παναγιώτου v. Χρυστάλλα Σφικτού (2001) 1 Α.Α.Δ.625, Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδης (1998) 1 Α.Α.Δ. 625 και Δημητρίου V. Περδίου (2005) 1 Α.Α.Δ. 1418].
Επίσης στην απόφαση του Δ.Ο.Δ. στην υπόθεση Κορελλίδης ν. Κορελλίδη (2012) 1 ΑΑΔ 1975, λέχθηκε ότι, «το δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που θα επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα παιδιά σε μία πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί».
Περαιτέρω στην εξαγωγή του ποσού της συνεισφοράς υπολογίστηκε και η αναλογία του ενοικίου που πληρώνει για την ανήλικη θυγατέρα της και το ότι η Αιτήτρια διαμένει με την ανήλικη σε ενοικιαζόμενο σπίτι δεν αμφισβητείται από τον Καθ’ ου η Αίτηση. Βλ. την πρόσφατη απόφαση του Εφετετείου Π.Α.v. Π.Κ Πολιτική Έφεση Αρ. 28/2025 ημ.15/5/2026 και τα όσα λέχθηκαν σε σχέση με τον υπολογισμό του ενοικίου.
Ως προς τη νομολογιακή αρχή ότι μέρος του ενοικίου κατοικίας του γονέα που έχει τη φύλαξη των παιδιών συνιστά έξοδο των ίδιων των παιδιών, παραπέμπουμε στη Μ. Φ. Χ. ν. Μ. Κ. Χ., Έφ. Αρ. 28/21, ημερ. 23.6.22, όπου λέχθηκαν τα εξής σε σχέση με το ενοίκιο που κατέβαλλε μητέρα τριών ανηλίκων:
«Το να διατηρεί χώρο κατάλληλο για τη διαμονή τριών παιδιών, των ηλικιών των συγκεκριμένων παιδιών, λαμβάνοντας υπόψη και το βιοτικό επίπεδο που η οικογένεια απολάμβανε προηγουμένως, είναι έξοδο που λαμβάνεται υπόψη, στην έκταση που υπερβαίνει το κόστος μικρότερου χώρου όπου η ίδια θα διέμενε μόνη αν δεν ήταν τα παιδιά. Αυτό είναι που αναδύεται από την Λ.Λ. ν. Ι.S., Έφ. Δευτ. Οικ. Δικ. Αρ.37/2015, ημερ.4.9.2018, που ο Εφεσείων μας παρέπεμψε, θεωρώντας ότι υποβοηθούσε την επιχειρηματολογία του. Η Λ.Λ. μνημονεύεται και στην πρωτόδικη απόφαση. Είχε αναφερθεί ότι:
«Σύμφωνα με το άρθρο 37(2) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90 όπως τροποποιήθηκε) η διατροφή περιλαμβάνει όλα τα αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και δεν μπορεί παρά στα «αναγκαία» να εμπίπτει και η στέγαση του. Το πρόβλημα που εγείρεται στην παρούσα εντοπίζεται στη θέση του ευπαιδεύτου πρωτόδικου Δικαστή ότι δεν θα «ακολουθήσει το λόγο της Παπαντωνίου», αντιλαμβανόμενος προφανώς ότι η εν λόγω αυθεντία εισήγαγε (γενική) νομική αρχή ότι «η καταβολή ενοικίου από τον γονέα με τον οποίο διαμένει το τέκνο δεν αποτελεί μέρος της διατροφής». Προσεκτική όμως μελέτη της υπό αναφορά απόφασης αποκαλύπτει ότι δεν καθιερώνει τέτοια αρχή. Και αυτό εφόσον αναγνωρίζει ότι «το ενοίκιο ως καταναλωτικό έξοδο» είναι δυνατό να συνυπολογιστεί στη διατροφή στην περίπτωση που «θα βαρυνόταν ο έχων τη φύλαξη του ανηλίκου, πρόσθετα από αυτό της ανάγκης στέγασης του ιδίου.». Δηλαδή - όπως το αντιλαμβανόμαστε - το ενοίκιο που καταβάλλει ο έχων τη φύλαξη του ανηλίκου γονέας δεν αποτελεί μέρος της διατροφής, μόνο στην περίπτωση που αυτός δεν επιβαρύνεται επιπρόσθετα των εξόδων της δικής του στέγασης και με έξοδα στέγασης του ανηλίκου. Η παρούσα όμως περίπτωση δεν είναι τέτοια. Οι ανάγκες στέγασης της εφεσίβλητης θα μπορούσαν να ικανοποιηθούν με ενοικίαση μικρότερου διαμερίσματος, με μικρότερο ενοίκιο, ενώ η ύπαρξη και του ανηλίκου απαιτούσαν ενοικίαση μεγαλύτερου διαμερίσματος με ανάλογη αύξηση όλων των εξόδων.
37. (2) Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του.»
Ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι μέρος του ενοικίου της κατοικίας όπου διαμένει η Εφεσίβλητη συνιστούσε έξοδο των ιδίων των παιδιών, αφού στην περίπτωση που η Εφεσίβλητη διέμενε μόνη θα ήταν λογικό και αναμενόμενο να ενοικίαζε μικρότερο από την κατοικία διαμέρισμα ή να διέμενε στο δικό της ιδιόκτητο διαμέρισμα».
Κρίνουμε ότι η πρωτόδικη κρίση στην εκκαλούμενη απόφαση ήταν εύλογη. Τίποτε δεν έχει τεθεί ενώπιον μας το οποίο να καταδεικνύει ότι ο συνυπολογισμός των 2/3 του ενοικίου ως το μερίδιο που αναλογεί στα παιδιά ήταν είτε αδικαιολόγητος, είτε εκτός των νομολογιακών αρχών.»
Η έμφαση είναι δική μου.
Ερχόμενη τώρα στην υπό κρίση περίπτωση υπολογίζοντας την αναλογία του ενοικίου €275, τα έξοδα του νηπιαγωγείου €250 και των υπόλοιπων αναγκών της ανήλικης που αφορούν τη συντήρηση και διατροφή της, η θέση του Καθ’ ου η Αίτηση ότι τα έξοδα της ανήλικης δεν ξεπερνούν τα €400 μηνιαίως δεν μπορεί να υποστηριχθεί.
Όσον αφορά το αν έχει επικοινωνία ο Καθ’ ου η Αίτηση με την ανήλικη και αν προτίθεται να διεκδικήσει τη φύλαξη της για τις μισές μέρες δεν επηρεάζει την υποχρέωση του να συνεισφέρει στις ανάγκες του παιδιού του.
Στην παρούσα περίπτωση λοιπόν είναι προφανές ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έκδοση του προσωρινού διατάγματος και ότι είναι δίκαιο και πρόσφορο να διατηρηθεί το προσωρινό διάταγμα που εκδόθηκε από το Δικαστήριο καθώς η κάλυψη των αναγκών σε διατροφή και συντήρηση της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων δεν μπορεί να αφεθεί αποκλειστικά στη μονομερή κρίση ή βούληση του Καθ’ ου η Αίτηση για το πόσα και πότε θα συνεισφέρει στις ανάγκες του παιδιού του. Η Αιτήτρια δεν μπορεί να καλύψει εξολοκλήρου τις ανάγκες του παιδιού τους. Αντίθετα ο Καθ’ ου η Αίτηση δεν θα υποστεί οποιαδήποτε βλάβη. Με τα εισοδήματα που έχει μπορεί να καλύψει τη συνεισφορά του.
Όσον αφορά τη θέση του Καθ’ ου η Αίτηση ότι όταν υποβαλλόταν η αίτηση η θυγατέρα τους δεν φοιτούσε ακόμη στο Νηπιαγωγείο, δεν είναι λόγος για την ακύρωση του προσωρινού διατάγματος. Η Καθ’ ης η Αίτηση έδωσε πλήρεις λεπτομέρειες για την εγγραφή του παιδιού στο Νηπιαγωγείο και αυτό δεν αμφισβητείται. Θεωρώ όμως είναι λόγος για περιορισμό του ποσού, μόνο για 3 μήνες, στο ποσό των €300 μηνιαίως, το οποίο δεδομένου ότι τα ποσά έχουν ήδη καταβληθεί, να ισχύσει για τους επόμενους τρεις μήνες.
Θεωρώ περαιτέρω ότι το ποσό της συνεισφοράς του Καθ’ ου η Αίτηση στα €350 μηνιαίως είναι εύλογο υπολογίζοντας την εισοδηματική ικανότητα των διαδίκων και τις ανάγκες του παιδιού και είναι εντός την οικονομικής δυνατότητας του Καθ’ ου η Αίτηση, λαμβανομένου υπόψη ότι και ο ίδιος χρειάζεται ένα εύλογο ποσό για τη δική του διαβίωση.
Καταλήγω λοιπόν, με βάση τα πιο πάνω, ότι είναι δίκαιο και εύλογο όπως συνεχίσει το διάταγμα από την ημερομηνία της παρούσας απόφασης και με το παρόν προσωρινό διάταγμα διατάσσεται ο Καθ’ ου η Αίτηση όπως καταβάλλει στην Αιτήτρια από 1/6/2026 και κάθε 1η μέρα κάθε επομένου μηνός με 7 μέρες χάρη και μέχρι 1/8/2026 το ποσό των €300 και από 1/9/2026 και κάθε 1η μέρα κάθε επόμενου μηνός με 7 μέρες χάρη το ποσό των €350 ως συνεισφορά στη διατροφή και συντήρηση της ανήλικης θυγατέρας του Π. Νοείται ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση μέχρι τις 31/5/2026 έχει υποχρέωση καταβολής του ποσού της διατροφής ως έχει επιδικαστεί στη βάση του προσωρινού διατάγματος ημ. 9/5/2025.
Το προσωρινό διάταγμα καθίσταται απόλυτο και θα ισχύει μέχρι εκδίκασης της κυρίως αίτησης και/ή μέχρι νεωτέρας διαταγής του Δικαστηρίου.
Τα έξοδα της παρούσας αίτησης, επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ’ ου η Αίτηση ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο και να καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας.
(Υπ) ………………………………………………..
Κ. Χ” Αθανασίου – Σιαμτάνη, Π
ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
Subject: προσωρινό διάταγμα διατροφής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο