Απόφαση 805 / 2026    (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 805/2026
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρυσούλα Πλατιά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (λόγω κωλύματος του Αντιπρόεδρου Σωκράτη Πλαστήρα και μετά από την …/2025 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Ερασμία Λιούλη, Ζωή Καραχάλιου, Αθανάσιο Νικολόπουλο και Παναγιώτα Γιαννακοπούλου, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Οκτωβρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος - καλούντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Βασιλική Παπαγιαννοπούλου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Των αναιρεσιβλήτων - καθ' ων η κλήση: 1) Μ. Σ. του Π., 2) Π. Β., 3) Κ. Π. του Κ., 4) Μ. Α. του Ν., 5) Μ. Ζ. του Σ., κατοίκων ..., 6) Ν. Α., κατοίκου ..., 7) Π. Τ. του Κ., κατοίκου ..., 8) Π. Χ., κατοίκου ..., 9) Θ. Λ. του Γ., κατοίκου ..., 10) Μ. Α. του Ν., 11) Β. Η., κατοίκων ..., 12) Π. Γ. του Ε., κατοίκου ..., 13) Ε. Σ. του Β., 14) Π. Β. του Δ., 15) Μ. Π. του Γ., 16) Κ. Κ. του Α., 17) Γ. Σ. του Γ., 18) Π. Ν. του Π., 19) Ρ. Χ. του Ρ., 20) Μ. Η. του Ο., 21) Τ. Σ. του Κ., κατοίκων ..., 22) Γ. Α. του Δ., 23) Μ. Γ. του Θ., κατοίκων ..., 24) Μ. Α., κατοίκου ..., 25) Ρ. Χ. του Ρ., κατοίκου ..., 26) Μ. Δ. του Ε., κατοίκου ..., 27) Γ. Κ. του Α., 28) Ρ. Χ. του Ρ., κατοίκων ..., 29) Ζ. Α. του Δ., κατοίκου ..., 30) Μ. Α., κατοίκου ..., 31) Α. Σ. του Ι., 32) Β. Δ. του Α., 33) Α. Γ. του Α., κατοίκων ..., 34) Γ. Χ. του Π., κατοίκου ..., 35) Τ. Δ. του Β., 36) Η. Ν. του Β., 37) Μ. Δ. του Ε., 38) Π. Κ. του Δ., κατοίκων ..., 39) Δ. Ε. του Α., 40) Β. Γ. του Χ., 41) Μ. Κ. του Α., 42) Β. Γ. του Χ., 43) Ρ. Β., 44) Κοινότητας … , 45) Φ. Γ. του Τ., 46) Χ. Γ. του Α., 47) Γ. Π. του Γ., 48) Σ. Β. του Π., κατοίκων ..., 49) Μ. Α. του Α., κατοίκου ..., 50) Χ. Θ., κατοίκου ..., 51) Π. Ε. του Γ., κατοίκου ..., 52) Μ. Α., κατοίκου ..., 53) Κοινότητας … , 54) Τ. Δ. του Β., κατοίκου ..., 55) Α. Α. του Α., 56) Π. Γ. του Χ., 57) Π. Χ. του Α., 58) Α. Χ. του Ν., 59) Λ. Γ. του Α., 60) Σ. Δ. του Ι., 61) Α. Α. του Α., 62) Β. Β. του Δ., 63) Τ. Ν. κληρονόμων, κατοίκων … , 64) Μ. Π. του Ν., 65) Κ. Δ. του Γ., 66) Ζ. Γ., 67) Δ. Θ. του Γ., 68) Μ. Θ. του Χ., 69) Δ. Γ. του Θ., 70) Δ. Γ. του Δ., 71) Σ. Ε. του Α., 72) Γ. Χ. του Μ., 73) Ζ. Ζ., 74) Α. Β. του Κ., 75) Κ. Χ. του Α., 76) Μ. Γ. του Σ., 77) Τ. Β. του Ι., 78) Χ. Α., 79) Τ. Α. του Χ., 80) Γ. Χ. του Μ., 81) Κ. Σ. του Χ., 82) Π. Χ. του Γ., 83) Δ. Γ. του Δ., κατοίκων ..., 84) Σ. Μ. χας Ι., 85) Κ. Χ. συζ. Δ., 86) Τ. Κ. συζ. Δ., 87) Α. Β. του Ν., 88) Α. Σ. του Ν., 89) Χ. Κ. χας Χ., 90) Κ. Δ. του Ν., 91) Μ. Α. του Ι., 92) Χ. Χ., 93) Ξ. Π. του Σ., 94) Α. Μ. του Δ., 95) Γ. Μ. του Χ., 96) Τ. Χ. του Γ. και 97) Γ. Μ. του Χ., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από …2003 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης του Ελληνικού Δημοσίου (μετά την έκδοση της 23/2002 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ορεστιάδας που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Θράκης και συνεκδικάστηκε με τις αυτοτελείς αιτήσεις προσώπων, καθώς και με τις κύριες παρεμβάσεις των εκεί διαδίκων.
Εκδόθηκε η 273/2004 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από …2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Παναγιώτα Γιαννακοπούλου διάβασε την από …2018 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία Αρεοπαγίτη Κωνσταντίνου Παναρίτη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μοναδικού λόγου της από …2005 αίτησης αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου ως προς τους αναιρεσιβλήτους με αριθμούς 2, 3, 4, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 17, 18,19, 22, 25, 30 (για την ιδιοκτησία ΚΠ 73), 31, 34, 35, 37, 39 (για την ιδιοκτησία ΚΠ 102), 41, 42, 43, 45, 46, 47, 49, 50, 51, 52, 54, 56, 57, 59, 60, 61, 62, 63, 66, 67, 69, 72, 73, 76, 86, 87, 88, 89, 90, 95, 96 και 97 και την παραδοχή του ίδιου λόγου αναίρεσης και την αναίρεση της 273/2004 απόφασης του Εφετείου Θράκης, ως προς τους αναιρεσιβλήτους με αριθμούς 1, 5, 6, 9, 15, 16, 20, 21, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30 (για τις ιδιοκτησίες ΚΠ 71 και ΚΠ 72), 32, 33, 38, 39 (για την ιδιοκτησία ΚΠ 101), 40, 44, 48, 53, 55, 58, 64, 65, 68, 70, 71, 74, 75, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 91, 92, 93 και 94, κατά το μέρος που καθόρισε οριστικά μεγαλύτερη αποζημίωση από εκείνη που είχε καθορισθεί προσωρινά και για τις ιδιοκτησίες των εν λόγω αναιρεσιβλήτων.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την από …/2019 κλήση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου φέρεται προς συζήτηση ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου η από …/2005 και με αριθμ. καταθ. …/2005 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 273/2004 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, η συζήτηση της οποίας (αφού αναβλήθηκε κατά την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο της …/2018), ματαιώθηκε κατά την μετ' αναβολή δικάσιμο της …/2019 και προσδιορίσθηκε, με την προαναφερόμενη κλήση, για την δικάσιμο της …/2021 και, κατόπιν διαδοχικών αναβολών, για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας. Σύμφωνα με το άρθρο 576 §§ 1 και 2 ΚΠολΔ, αν ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι. Αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση.
Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.
Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 19 § 4 του ν. 2882/2001, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 88 § 1 ν. 4714/2020 "Όταν εκείνοι που φέρονται ως ιδιοκτήτες στον κτηματολογικό πίνακα υπερβαίνουν τους πενήντα (50), η κλήτευσή τους γίνεται σύμφωνα με την παρούσα. Η αίτηση, μαζί με την πράξη προσδιορισμού της δικασίμου, τοιχοκολλάται δεκαπέντε (15) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο στο κατάστημα του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται, στα καταστήματα των δικηγορικών συλλόγων της περιφερειακής ενότητας ή των περιφερειακών ενοτήτων και στα καταστήματα των δήμων ή των κοινοτήτων στην περιφέρεια των οποίων βρίσκονται τα απαλλοτριούμενα. Η τοιχοκόλληση πιστοποιείται με έκθεση που συντάσσεται από τον γραμματέα του δικαστηρίου, τον γραμματέα του οικείου δικηγορικού συλλόγου και τον γραμματέα του οικείου δήμου ή της κοινότητας, αντίστοιχα. Η ειδοποίηση, στην οποία μνημονεύονται το δικαστήριο στο οποίο απευθύνεται η αίτηση, η τοιχοκόλληση αυτής, η δικάσιμος, περίληψη του αιτήματος και περίληψη της απαλλοτριωτικής πράξης, αναρτώνται στις επίσημες ιστοσελίδες του Υπουργείου Οικονομικών (Διεύθυνση Απαλλοτριώσεων) και του αρμόδιου για την απαλλοτρίωση φορέα. Η ανάρτηση πιστοποιείται με έκθεση που συντάσσεται από τον προϊστάμενο της αρμόδιας γι' αυτήν υπηρεσίας. Εάν η συζήτηση αναβληθεί για σοβαρό λόγο, σύμφωνα με την παρ. 6, δεν απαιτείται η επανάληψη της διαδικασίας, εκτός αν ο λόγος της αναβολής οφείλεται στην πλημμελή, ατελή ή εκπρόθεσμη πραγματοποίηση των παραπάνω δημοσιεύσεων". Επίσης, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 22 του ν. 2882/2001, η οποία προστέθηκε με το άρθρο 131 § 2 του ν. 4070/2012 (ΦΕΚ Α' 82/10.4.2012) και, σύμφωνα με το άρθρο 146 § 10 του ως άνω νόμου, εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς κατά την έναρξη ισχύος του αιτήσεις αναίρεσης "Σε περίπτωση που ο αριθμός των αναιρεσιβλήτων υπερβαίνει τους είκοσι (20), η κλήτευση τους στη δίκη μπορεί (εννοεί να) διενεργηθεί κατά τις διατάξεις του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου εδαφίου της παραγράφου 4 του άρθρου 19. Για την προθεσμία κλήτευσης ισχύουν οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 568 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Η αίτηση μπορεί να κοινοποιηθεί επίσης, είτε στο δικηγόρο που εκπροσώπησε τον αναιρεσίβλητο κατά την τελευταία συζήτηση της υπόθεσης στα δικαστήρια της ουσίας, είτε στον πληρεξούσιο δικηγόρο που υπέγραψε το τελευταίο δικόγραφο, είτε στον αναιρεσίβλητο στη διεύθυνση που δήλωσε στα δικαστήρια της ουσίας. Ο δικηγόρος οφείλει να παραδώσει αμελλητί τα έγγραφα στον αναιρεσίβλητο. Σε κάθε περίπτωση, επί των υποθέσεων αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτων, δεν εφαρμόζεται η παράγραφος 3 του άρθρου 576 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως, ως προς όσους έχουν κλητευθεί".
Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 568 § 4 ΚΠολΔ "Αν ο αναιρεσείων επισπεύδει τη συζήτηση, η κλήση συντάσσεται κάτω από το αντίγραφο του δικογράφου που έχει κατατεθεί και επιδίδεται με επιμέλειά του στους αντιδίκους, τουλάχιστον εξήντα ημέρες πριν από τη δικάσιμο, αν όλοι οι διάδικοι που καλούνται διαμένουν στην Ελλάδα και τουλάχιστον ενενήντα ημέρες, αν κάποιος από τους διαδίκους διαμένει στο εξωτερικό ή η διαμονή του είναι άγνωστη. Αν ο αναιρεσίβλητος επισπεύδει τη συζήτηση ή την επισπεύδει άλλος διάδικος εκτός από τον αναιρεσείοντα, η κλήση επιδίδεται μέσα στην ίδια προθεσμία με επιμέλεια εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση, στον αναιρεσείοντα και τους άλλους διαδίκους". Από το συνδυασμό των προαναφερόμενων διατάξεων προκύπτει ότι επί κλήτευσης των αναιρεσίβλητων κατά την προβλεπόμενη από τις ως άνω διατάξεις του ν. 2882/2001 διαδικασία, για το εμπρόθεσμο αυτής, απαιτείται η τήρηση της προβλεπόμενης από τη διάταξη του άρθρου 568 παρ. 4 του ΚΠολΔ προθεσμίας, στην οποία ρητά παραπέμπει η διάταξη του άρθρου 19 παρ. 4 του άρθρου 22 του ν. 2882/2001 (ΑΠ 1177/2023, ΑΠ 965/2021).
Στην προκειμένη περίπτωση, από τις προσκομιζόμενες από το επισπεύδον τη συζήτηση αναιρεσείον, α) από …/2025 έκθεση τοιχοκόλλησης της Γραμματέως του Αρείου Πάγου, Κ. Δ., β) από …/2025 έκθεση τοιχοκόλλησης της υπαλλήλου του Δήμου … , Μ. Σ., γ) από …/2025 έκθεση τοιχοκόλλησης της υπαλλήλου της Κοινότητας … Δήμου …, Π. Σ., δ) από …/2025 έκθεση τοιχοκόλλησης του υπαλλήλου του Δικηγορικού Συλλόγου Ορεστιάδας, Κυριάκου Γκαζούδη, ε) την από …/2025 βεβαίωση ανάρτησης στον ιστότοπο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, και στ) την από …/2025 βεβαίωση ανάρτησης στον ιστότοπο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, προκύπτει ότι, αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης, της από …/2019 κλήσης του Ελληνικού Δημοσίου και της υπ' αριθμ. …2025 βεβαίωσης του γραμματέα του Αρείου Πάγου περί αναβολής της συζήτησης της αίτησή της για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας (…2025), τοιχοκολλήθηκαν, νόμιμα και εμπρόθεσμα, στο κατάστημα του Δικαστηρίου τούτου, στο δημοτικό κατάστημα του Δήμου Ορεστιάδας, στο κατάστημα της Κοινότητας Βύσσας του Δήμου Ορεστιάδας, στο κατάστημα του Δικηγορικού Συλλόγου Ορεστιάδας, ενώ, ειδοποίηση για τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης κατά την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας αναρτήθηκε στον ιστότοπο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και στον ιστότοπο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Κατά την ανωτέρω δικάσιμο οι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε κατέθεσαν έγγραφη δήλωση ότι δεν θα παραστούν κατά την εκφώνησή της, σύμφωνα με τα άρθρα 242 § 2 και 573 § 1 ΚΠολΔ. Πρέπει, επομένως, εφόσον οι αναιρεσίβλητοι κλητεύθηκαν νόμιμα, να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης, παρά την απουσία τους, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 576 § 2 ΚΠολΔ και 22 § 4 εδαφ. τελευταίο του ν. 2882/2001.
Με την από …/2005 (με αριθμ. καταθ. …2005) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 273/2004 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία του ν. 2882/2001 (Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων). Η αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί παραδεκτά, κατ' άρθρο 553 § 1 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με το άρθρο 22 παρ. 1 εδ. α' του ν. 2882/2001, και, περαιτέρω, νομότυπα και εμπρόθεσμα, με την κατάθεσή της στη γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση στις 19/5/2005, ήτοι εντός έτους από τη δημοσίευσή της (25/5/2004), σύμφωνα με το άρθρο 22 § 1 εδ. β' του ν. 2882/2001, αφού, από τα προσκομιζόμενα έγγραφα δεν προκύπτει, ούτε το αναιρεσείον επικαλείται, επίδοση αυτής.
Συνεπώς, πρέπει η αίτηση αναίρεσης να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο του μοναδικού λόγου αυτής (άρθρο 577 § 3 του ΚΠολΔ). Από την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 273/2004 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης και τα λοιπά διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που επιτρεπτώς επισκοπούνται (άρθρο 561 αρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα, αναφορικά με τη διαδικαστική πορεία της υπόθεσης: Με την υπ' αριθμ. 1071275/7643/0010/25.8.1999 ΚΥΑ των Υπουργών Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Δ' 695/24.11.1999), κηρύχθηκε αναγκαστικά απαλλοτριωτέα υπέρ του ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, για λόγους δημόσιας ωφέλειας, έκταση συνολικού εμβαδού 287.142 τ.μ., που βρίσκεται στο νομό Έβρου. Με την υπ' αριθμ. 23/856/54-221/13-1140/40/2002 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ορεστιάδας προσδιορίσθηκε η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης για τα απαλλοτριούμενα ακίνητα και τα επικείμενά τους. Στη συνέχεια, το ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, με την από …/2003 (αριθμ. καταθ. …2003) αίτησή του ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, ζήτησε τον προσδιορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης μικρότερης από εκείνη που προσδιορίσθηκε προσωρινά για τα ως άνω απαλλοτριούμενα ακίνητα και τα επικείμενά τους, η οποία (αίτηση) συνεκδικάσθηκε με άλλες αυτοτελείς αιτήσεις και παρεμβάσεις, με τις οποίες ζητήθηκε ο προσδιορισμός οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης υψηλότερης από εκείνη που προσδιορίσθηκε προσωρινά και εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της αίτησης του αναιρεσείοντος ως προς τους ήδη αναιρεσίβλητους, που δεν παραστάθηκαν λόγω μη νόμιμης κλήτευσής τους (αναφερόμενους, κατά την αρίθμηση στην από …/2003 αίτηση του αναιρεσείοντος, με τους αριθμούς 1, 2, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 14, 15, 16, 17, 25, 33, 35, 37, 38, 41, 43, 44, 45, 53, 59, 60, 61, 63, 64, 65, 68, 73, 75, 76, 77, 79, 83, 91, 95, 96, 97, 102, 104, 107, 108, 109, 112, 113, 114, 116, 118, 120, 121, 125, 128, 130, 131, 135, 136, 137, 139, 140, 143, 144, 145, 149, 154, 164, 165, 167, 171, 173, 177, 184, 186, 189, 197, 199, 201, 208, 227, 231, 235, 237, 238, 241, 242, 261, 281, 282, 294, 295, 296, 299, 309, 310, 313, 314, 319, 320 και 321, αντιστοίχως, με την επισημείωση ότι ο 38ος αναιρεσίβλητος Κ. Π. του Δ. φέρει τους αριθμούς 95 και 97 στην από …/2003 αίτηση του αναιρεσείοντος για προσδιορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης, ενώ ο 74ος αναιρεσίβλητος Β. Α. του Κ. φέρει τους αριθμούς 197 και 199 στην ίδια ως άνω αίτηση) και, κατά μερική παραδοχή των συνεκδικασθεισών αιτήσεων και παρεμβάσεων, προσδιορίσθηκε η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για τα απαλλοτριούμενα ακίνητα και τα επικείμενά τους, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό της. Η αρχή της διαθέσεως που καθιερώνει το άρθρο 106 ΚΠολΔ και αποτελεί θεμελιώδη αρχή του δικονομικού μας συστήματος, έχει την έννοια ότι δικαστική προστασία παρέχεται μόνο αν ζητείται, στην έκταση που ζητείται και εφόσον εξακολουθεί να ζητείται από τους διαδίκους. Η αρχή αυτή, σε επίπεδο αναιρετικού ελέγχου, καλύπτεται από το λόγο αναίρεσης, που προβλέπεται στον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατά τον οποίο, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη.
Εξάλλου, κατά το άρθρο 566 § 1 ΚΠολΔ, το έγγραφο της αναίρεσης πρέπει να περιέχει τα στοιχεία που προβλέπονται από τα άρθρα 118 έως 120 του ίδιου Κώδικα, δηλαδή τα στοιχεία κάθε δικογράφου και να αναφέρει τους λόγους αναίρεσης, ήτοι τα παράπονα κατά της προσβαλλόμενης απόφασης. Πρέπει δε να περιέχει έστω και έναν ορισμένο λόγο αναίρεσης, από εκείνους που αναφέρονται περιοριστικά στο άρθρο 559 (ή στο άρθρο 560) ΚΠολΔ. Ο λόγος αναίρεσης είναι ορισμένος, όταν εκτίθενται με σαφήνεια τα, κατά τον αναιρεσείοντα, δεδομένα στοιχεία της περιπτωσιολογίας, τα οποία συγκροτούν το σφάλμα που αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ώστε να αποβαίνει εφικτός ο αναιρετικός έλεγχός της (ΑΠ 382/2025, ΑΠ 233/2020). Αν προβάλλεται ως λόγος αναίρεσης ότι το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε, για το ορισμένο του σχετικού λόγου πρέπει στο αναιρετήριο να προσδιορίζεται τι επιδικάσθηκε χωρίς αίτηση και αν αυτό αφορά σε κεφάλαιο της δίκης (ΑΠ 1161/2020, ΑΠ 281/2017, ΑΠ 49/2016). Διαφορετικά, ο λόγος αναίρεσης είναι αόριστος και απορρίπτεται ως απαράδεκτος, ενώ η αοριστία του δεν δύναται να θεραπευθεί με παραπομπή σε άλλα προσκομιζόμενα διαδικαστικά ή αποδεικτικά έγγραφα, ούτε με παραπομπή (ή προσφυγή αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο) στην ίδια την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (ΑΠ 1969/2025, ΑΠ 702/2025, ΑΠ 536/2025).
Στην προκειμένη περίπτωση, με το μοναδικό λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 9 περιπτ. α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ αναιρετική πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, αφού συνεκδίκασε την υπ' αριθμ. καταθ. …/2003 αίτηση του αναιρεσείοντος με τις αιτήσεις και ανταιτήσεις των καθ' ων περί προσδιορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης για τα ακίνητα που απαλλοτριώθηκαν με την υπ' αριθμ. 1071275/7643/0010/25.8.1999 ΚΥΑ των Υπουργών Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ (ΦΕΚ Δ' 695/24.11.1999), προσδιόρισε οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης υψηλότερη από εκείνη που ζήτησε το αναιρεσείον, αλλά και από εκείνη που προσδιορίσθηκε προσωρινά με την υπ' αριθμ. 23/2002 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ορεστιάδας και συγκεκριμένα: α) για τις με τους αριθμούς ΚΠ 1 έως ΚΠ 5α, ΚΠ 8 έως ΚΠ 14, ΚΠ 16 έως ΚΠ 59, ΚΠ 61 έως ΚΠ 79, ΚΠ 204 έως και 242 ιδιοκτησίες, στο ποσό των 4 ευρώ ανά τ.μ. , β) για τις με τους αριθμούς ΚΠ 6, 7, 15 και 60 ιδιοκτησίες στο ποσό των 7 ευρώ ανά τ.μ. και γ) για τις με τους αριθμούς ΚΠ 80 έως και ΚΠ 203 ιδιοκτησίες στο ποσό των 2 ευρώ ανά τ.μ. , συμπεριέλαβε δε στις ως άνω ιδιοκτησίες και αυτές των ήδη αναιρεσίβλητων, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν και δεν υπέβαλαν σχετικές αιτήσεις και έτσι επιδίκασε σ' αυτούς κάτι που δεν ζητήθηκε. Με το προαναφερόμενο περιεχόμενο ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, λόγω αοριστίας. Τούτο διότι, στο αναιρετήριο, πέραν της όλως γενικόλογης αναφοράς ότι, με την προσβαλλόμενη απόφαση, καθορίσθηκε οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης υψηλότερη της προσωρινής, για διακόσιες σαράντα δύο (242) συνολικά ιδιοκτησίες, προσδιορισμένες γενικώς κατά ομάδες, με τους αριθμούς κτηματολογικού πίνακα, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων των αναιρεσίβλητων, για τις οποίες, κατά το αναιρεσείον, δεν υποβλήθηκαν σχετικές αιτήσεις, ουδόλως προσδιορίζονται οι συγκεκριμένες αυτές ιδιοκτησίες, με αναγραφή του οικείου αριθμού κτηματολογικού πίνακα, ούτε και οι συγκεκριμένοι αναιρεσίβλητοι-εικαζόμενοι δικαιούχοι της αποζημίωσης που προσδιορίσθηκε οριστικά για καθεμία από αυτές. Οι ελλείψεις αυτές στο αναιρετήριο καθιστούν ανέφικτη την εξακρίβωση και συσχέτιση με τους αναιρεσίβλητους των ιδιοκτησιών στις οποίες αφορά η αποδιδόμενη πλημμέλεια, και, κατ' επέκταση, ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο, αφού δεν προσδιορίζεται τι επιδικάσθηκε σε κάθε αναιρεσίβλητο χωρίς αίτηση, όπως απαιτείται για τη στοιχειοθέτηση του από άρθρο 559 αριθμ. 9 περ. α' ΚΠολΔ αναιρετικού λόγου. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, πρέπει η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί. Ζήτημα επιβολής δικαστικών εξόδων εις βάρος του ηττηθέντος αναιρεσείοντος δεν τίθεται, αφού οι αναιρεσίβλητοι δεν παραστάθηκαν και δεν υπέβαλαν σχετικό αίτημα, ούτε υποβλήθηκαν σε τέτοια έξοδα.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από …/2005 (με αριθμ. καταθ. …/2005) αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 273/2004 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θράκης.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Απριλίου 2026.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Μαΐου 2026.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ