Αριθμός 883/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μιχαήλ Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Ευαγγελία Ψαράκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Νοεμβρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Ιωάννη Ποντίκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΚΥΚΛΟΣ Ο.Ε." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΑΡΚΑ ΦΩΤΟΚΥΚΛΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΚΥΚΛΟΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "…" και τον διακριτικό τίτλο "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 4) ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "…" και τον διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΒΟΛΗ ΟΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 5) ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "…" και διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο.Ε." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 6) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΑΡΚΑ ΦΩΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους Ιάκωβο Βενιέρη και Νικόλαο Δεληγιάννη.

Του αναιρεσίβλητου: Χ. Ρ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τις πληρεξούσιες δικηγόρους του Ευγενία Καράμπαλη και Μαρία Σκαρλατάκη. Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των διαδίκων, οι οποίοι παραστάθηκαν όπως ανωτέρω σημειώνεται, ο πληρεξούσιος δικηγόρος της αναιρεσείουσας Ιάκωβος Βενιέρης, ζήτησε την αναβολή της υπόθεσης, προκειμένου να επιδοθούν εμπρόθεσμα οι από 04-11-2025 πρόσθετοι λόγοι. Για το ανωτέρω ζήτημα έλαβαν το λόγο και οι πληρεξούσιες της αντιδίκου οι οποίες δεν συναίνεσαν στο αίτημα αυτό.

Το Δικαστήριο διασκέφτηκε και δια του Προέδρου του απέρριψε το αίτημα αναβολής και προχώρησε στη συζήτηση της υποθέσεως.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από …2018 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 76/2020 του ίδιου Δικαστηρίου και 26/2024 του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες εταιρείες με την από …2024 αίτησή τους και τους από 04-11-2025 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειουσών εταιρείων ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιες του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπό κρίση από …2024 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα υπ' αριθ. 26/2024 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης, η οποία συνεκδίκασε την από …/2021 έφεση του ενάγοντα και ήδη αναιρεσίβλητου και την από …/2021 έφεση των εναγόμενων και ήδη αναιρεσειόντων. Στη συνέχεια απέρριψε την από …2021 έφεση, δέχτηκε ως και ουσιαστικά βάσιμη την από …2021 έφεση του ενάγοντα-εκκαλούντα, εξαφάνισε την υπ' αριθ. 76/2020 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου, δίκασε επί της από …/2018 αγωγής και δέχτηκε κατά ένα μέρος ως και ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 και 566 παρ. 1). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρα 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω για το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρα 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Περαιτέρω, κατά την διάταξη του άρθρου 569 παρ. 2 του ΚΠολΔ "οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης ως προς τα ίδια κεφάλαια της προσβαλλόμενης απόφασης και τα κεφάλαια εκείνα που αναγκαστικά συνέχονται με αυτά, ασκούνται μόνο με δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου, τριάντα τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από την συζήτηση της αναίρεσης, κάτω από το οποίο συντάσσεται έκθεση αντίγραφο του δικογράφου των πρόσθετων λόγων επιδίδεται πριν από την ίδια προθεσμία στον αναιρεσίβλητο και τους άλλους διαδίκους...". Από την διάταξη αυτή συνάγεται, ότι το δικόγραφο των προσθέτων λόγων πρέπει να κατατεθεί στην γραμματεία του Αρείου Πάγου και να επιδοθεί στον αναιρεσίβλητο και τους λοιπούς διαδίκους τριάντα πλήρεις ημέρες πριν από την συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως, στην προθεσμία δε αυτή δεν υπολογίζονται οι ημέρες της καταθέσεως και επιδόσεως, καθώς και η ημέρα της συζητήσεως. Η μη τήρηση των διατυπώσεων αυτών ήτοι της εμπροθέσμου καταθέσεως και επιδόσεως ή της μιας από αυτές επιφέρει την αυτεπάγγελτη απόρριψη των προσθέτων λόγων αναιρέσεως, ως απαραδέκτων. Στην παρούσα περίπτωση, φέρονται προς συζήτηση και οι από 4.11.2025 πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης κατά της με αριθ. 26/2024 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης. Όμως, όπως προκύπτει από την έκθεση κάτω από το δικόγραφο των προσθέτων λόγων, αυτοί κατατέθησαν στην γραμματεία του Αρείου Πάγου στις 5.11.2025, ήτοι 5 ημέρες πριν από τη δικάσιμο της αναίρεσης, ενώ δεν προκύπτει επίδοση αυτών. Επομένως, οι πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως κατατέθηκαν εκπροθέσμως και πρέπει να απορριφθούν, ως απαράδεκτοι.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 περ. α, β Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν. Ο όρος "επιδίκασε" του εν λόγω άρθρου νοείται με την ευρεία έννοια, δηλαδή αν το δικαστήριο αποφάσισε για μη αιτηθέν ή περισσότερο από το αιτηθέν (ΑΠ 1350/2024, ΑΠ 785/2013 ΑΠ 704/2011).

Στην προκείμενη περίπτωση, ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος, με την από 10.12.2018 αγωγή του, όπως παραδεκτά επισκοπείται από τον Άρειο Πάγο κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, εξέθεσε ότι είναι επιχειρηματίας και ασχολείται ιδιαίτερα με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς. Ότι το έτος 2007 ο τρίτος εναγόμενος, I. O., ο οποίος είναι επίσης επιχειρηματίας, του ανέθεσε και εκείνος ανέλαβε την έκδοση αδειών παραγωγής για περίπου 160 φωτοβολταϊκούς σταθμούς ισχύος κάθε ενός έως 100 KW σε νησιά που δεν είναι συνδεδεμένα με το δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ καθώς επίσης στην Καστοριά και στην Κοζάνη. Οτι για το σκοπό αυτό με δαπάνες του ανωτέρω εναγόμενου, αλλά με δική του επιμέλεια, ιδρύθηκαν επτά προσωπικές εταιρίες, δηλ. οι έξι εναγόμενες, προσωπικές εταιρίες και η ετερόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "ΗΛΙΟΑΝΑΛΥΣΗ Ε.Ε.", ως εταιρίες ειδικού σκοπού, προκειμένου να εκδοθούν στο όνομά τους οι άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και να καταρτίσουν τις αντίστοιχες συμβάσεις μίσθωσης των ακινήτων στα οποία θα εγκατασταθούν οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί. Ότι μεταξύ των ανωτέρω συμβαλλομένων συμφωνήθηκε ότι τις εταιρίες αυτές, των οποίων εταίροι θα είναι ο ίδιος (ο ενάγων) και πρόσωπα της επιλογής του, θα τις μεταβιβάσει στον εναγόμενο I. O. με την ολοκλήρωση του έργου και την καταβολή του εργολαβικού ανταλλάγματος. Ότι οι επιμέρους συμφωνίες των συμβαλλομένων ενσωματώθηκαν και αποτυπώθηκαν στην από 24/2/2011 (ή 15/3/2011) "Τροποποίηση Συμβάσεως Έργου, Σύμβαση Μεταβίβασης Εταιριών Ειδικού Σκοπού και Φωτοβολταϊκών Έργων για τα μη Διασυνδεδεμένα Νησιά - Καστοριά - Κοζάνη", στην οποία αυτός (ενάγων) εγγυήθηκε ότι οι ως άνω προσωπικές εταιρίες είναι κάτοχοι συνολικά 132 αποφάσεων εξαίρεσης από την υποχρέωση λήψεως άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ορίστηκε το εργολαβικό αντάλλαγμα στο ποσό των 27.000 ευρώ για κάθε ένα φωτοβολταϊκό σταθμό, καταβλητέο κατά τα εκεί οριζόμενα και προβλέφθηκε η ίδρυση με επιμέλεια και δαπάνες του εναγόμενου I. O. επτά ανώνυμων εταιριών με διακριτικό τίτλο αντίστοιχους με αυτόν των προσωπικών εταιριών και με μετόχους τους εταίρους των αντίστοιχων προσωπικών εταιριών, οι οποίες θα αγοράσουν (και πράγματι αγόρασαν) το 97% των εταιρικών συμμετοχών στις ετερόρρυθμες εταιρίες και το 98% των εταιρικών συμμετοχών στις ομόρρυθμες εταιρίες. Ότι πράγματι ο εναγόμενος δημιούργησε τις πέντε εναγόμενες, ανώνυμες εταιρίες και τις δυο ανώνυμες εταιρίες με το διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΒΟΛΗ Α.Ε." και "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ Α.Ε." και τον Ιούνιο του έτους 2011 (ο ενάγων) ενημέρωσε τον εναγόμενο I. O. πως έχει ολοκληρώσει την έκδοση αποφάσεων εξαίρεσης για 112 φωτοβολταϊκούς σταθμούς ζητώντας να του καταβάλει τη συμφωνηθείσα αμοιβή του για κάθε ένα εξ αυτών. Ωστόσο, επειδή ο άνω εναγόμενος αδυνατούσε να εκπληρώσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις, κατόπιν διαπραγματεύσεων μεταξύ του ιδίου (ενάγοντα) και όλων των εναγομένων, κατέληξαν στην από 5/1/2013 προφορική συμφωνία, η οποία διατυπώθηκε στο από …/2013 ιδιωτικό συμφωνητικό πώλησης εξοπλισμού, με την οποία τροποποιήθηκε η από …2011 συμφωνία τους, ως προς τον προσδιορισμό και την καταβολή του οφειλόμενου στον ενάγοντα εργολαβικού ανταλλάγματος. Ειδικότερα συμφώνησαν αντί του συμφωνηθέντος στην από …2011 σύμβαση έργου εργολαβικού ανταλλάγματος να μεταβιβαστούν σε αυτόν (ενάγοντα) ή σε τρίτα υποδειχθέντα από αυτόν πρόσωπα οι περιγραφόμενοι κατά τοποθεσία και ισχύ 17 φωτοβολταϊκοί σταθμοί, ιδιοκτησίας των εναγόμενων προσωπικών εταιριών, οι οποίοι θα του παραδίδοντο όταν αυτοί θα συνδέονταν με το δίκτυο της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. Ότι επιπλέον συμφωνήθηκε, ότι ο ενάγων δικαιούτο έως και την τυπική μεταβίβασή τους σε αυτόν τα έσοδα από την πώληση της παραχθείσας ηλεκτρικής ενέργειας. Στη συνέχεια εξέθεσε ότι αν και οι ως άνω σταθμοί συνδέθηκαν με το δίκτυο το αργότερο έως το Μάρτιο του έτους 2013 και ο ίδιος με την από 5/5/2014 εξώδικη δήλωσή του υπέδειξε στις προσωπικές εταιρίες τα νομικά πρόσωπα στα οποία όφειλαν να μεταβιβάσουν τους σταθμούς, οι εναγόμενοι αρνούνται να προβούν στην τυπική μεταβίβαση αυτών και να του καταβάλουν τα εισπραχθέντα έσοδα από τη λειτουργία τους, ανερχόμενα, για το χρονικό διάστημα από το έτος 2013 έως το έτος 2018, στο συνολικό ποσό των 3.823.721,24 ευρώ, κατά τα ειδικότερα εκτεθέντα στην αγωγή του. Με βάση τα παραπάνω και όσα άλλα εξέθετε στην αγωγή του, ζήτησε 1) να καταδικαστούν, οι προσωπικές εταιρίες με απειλή χρηματικής ποινής των νόμιμων εκπροσώπων τους και ως αντάλλαγμα για την εκτέλεση και παράδοση εκ μέρους του του έργου που περιγράφεται λεπτομερώς στην από …/2011 σύμβαση με τον εναγόμενο Ι. Ο., σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο i) τη μεταβίβαση του εξοπλισμού των φωτοβολταϊκών σταθμών, για τους οποίους έχουν εκδοθεί στο όνομά τους οι αποφάσεις εξαίρεσης, προς τα υποδειχθέντα από αυτόν τρίτα νομικά πρόσωπα και την έκδοση και παράδοση σε αυτά του σχετικού με τη μεταβίβαση του εξοπλισμού Τιμολογίου - Δελτίου Αποστολής, ii) την υποκατάστασή τους από τα τρίτα υποδειχθέντα νομικά πρόσωπα στο σύνολο των δικαιωμάτων που απορρέουν από την αναφερόμενη στην αγωγή αντίστοιχη σύμβαση μίσθωσης, δυνάμει της οποίας κάθε μια αυτών μίσθωσε τον αγρό επί του οποίου κατασκεύασε τον αντίστοιχο συγκεκριμένο φωτοβολταϊκό σταθμό, iii) την τροποποίηση της αναφερόμενης στην αγωγή σύμβασης σύνδεσης που συνήφθη μεταξύ κάθε μιας από τις εναγόμενες προσωπικές εταιρίες και της ΔΕΗ Α.Ε. και δη την εκχώρηση και μεταβίβαση προς τα υποδειχθέντα τρίτα νομικά πρόσωπα του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων κάθε μιας εναγόμενης προσωπικής εταιρίας που απορρέουν από την συγκεκριμένη Σύμβαση Σύνδεσης στο πλαίσιο της σύναψης της αντίστοιχης τριμερούς σύμβασης μεταξύ κάθε εναγόμενης προσωπικής εταιρίας, της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (η οποία είναι διάδοχος της ΔΕΗ Α.Ε. στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της στη συγκεκριμένη σύμβαση) και των τρίτων υποδειχθέντων νομικών προσώπων, iv) την τροποποίηση της αναφερόμενης στην αγωγή Σύμβασης Πώλησης Ηλεκτρικού Ρεύματος που συνήφθη μεταξύ κάθε μιας από τις εναγόμενες προσωπικές εταιρίες και της ΔΕΗ Α.Ε. και δη την εκχώρηση και μεταβίβαση προς τα τρίτα υποδειχθέντα νομικά πρόσωπα του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων κάθε μιας εναγόμενης προσωπικής εταιρίας που απορρέουν από την συγκεκριμένη Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικού Ρεύματος στο πλαίσιο της σύναψης της αντίστοιχης τριμερούς σύμβασης μεταξύ της εναγόμενης προσωπικής εταιρίας της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (η οποία είναι διάδοχος της ΔΕΗ Α.Ε. στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της στη συγκεκριμένη σύμβαση) και του τρίτου υποδειχθέντος νομικού προσώπου, v) τη μεταβίβαση προς τα τρίτα υποδειχθέντα νομικά πρόσωπα του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων τους που απορρέουν από κάθε μία από τις αναφερόμενες στην αγωγή απόφαση της ΡΑΕ περί εξαίρεσης του αντίστοιχου φωτοβολταϊκού σταθμού από την υποχρέωση λήψης άδειας παραγωγής, v) την παροχή πληρεξουσιότητας προς αυτόν ώστε να παρίσταται στο όνομα και για λογαριασμό τους ενώπιον κάθε αρμόδιας Αρχής (ενδ. Δ.Ο.Υ. , Ρ.Α.Ε. , ΔΕΔΔΗΕ) και να υπογράψει και υποβάλει κάθε απαραίτητο έγγραφο και αίτημα για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης του κάθε φωτοβολταϊκού σταθμού στο αντίστοιχο υποδειχθέν τρίτο νομικό πρόσωπο και vι) να του παράσχουν το σύνολο των επικαιροποιημένων νομιμοποιητικών τους εγγράφων (ή/και όποιων τυχόν άλλων σχετικών εγγράφων απαιτηθούν από τις αρμόδιες για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης κάθε φωτοβολταϊκού σταθμού αρμόδιες αρχές), 2) να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να του καταβάλουν, ευθυνόμενοι εις ολόκληρον έκαστος, το ως άνω ποσό των 3.823.721,24 ευρώ σε εκπλήρωση των απορρεόντων από την από 5/1/2013 προφορική συμφωνία και το από 6/1/2013 ιδιωτικό συμφωνητικό υποχρεώσεις, άλλως ως αποζημίωση λόγω της υπερημερίας τους από τη μη εμπρόθεσμη μεταβίβαση των φωτοβολταϊκών σταθμών, με το νόμιμο τόκο κατά τις διακρίσεις της αγωγής και 3) επικουρικά, σε περίπτωση που ήθελε κριθεί ότι οι εναγόμενοι δεν ευθύνονται εις ολόκληρον για την καταβολή του ανωτέρω ποσού, να υποχρεωθεί α) η εναγόμενη εταιρία με την επωνυμία "…" να του καταβάλει το ποσό των 456.323,89 ευρώ, β) η εναγόμενη εταιρία με την επωνυμία "…" να του καταβάλει το ποσό των 899.579,10 ευρώ, γ) η εναγόμενη εταιρία με την επωνυμία "…" να του καταβάλει το ποσό του 1.098.198,87€ , δ) η εναγόμενη εταιρία με την επωνυμία "…" να του καταβάλει το ποσό των 582.027,59 ευρώ, ε) η εναγόμενη εταιρία με την επωνυμία "…" να του καταβάλει το ποσό των 449.900,72 ευρώ και στ) η εναγόμενη εταιρία με την επωνυμία "…" να του καταβάλει το ποσό των 337.691,07 ευρώ, και όλα τα παραπάνω ποσά με το νόμιμο τόκο από την ημερομηνία έκδοσης της επιστολής του ΔΕΔΔΗΕ για τον προσδιορισμό του τιμολογίου εκάστου επιμέρους ποσού όπως αναλύεται στην αγωγή άλλως από την επίδοση της αγωγής έως την εξόφληση. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε την αγωγή ως προς α) τη με στοιχείο 2η εναγόμενη ετερόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "ΗΛΙΟΑΚΤΙΝΑ Ε.Ε." και τη με στοιχείο 1η εναγόμενη ομόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "…", β) τη με στοιχείο 1η εναγόμενη ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΑΡΚΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΟΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΗΛΙΟΑΝΑΛΥΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΑΡΚΑ", τη με στοιχείο 4η εναγόμενη ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΑΡΚΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΟΑΚΤΙΝΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΗΛΙΟΑΚΤΙΝΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΑΡΚΑ" και τη με στοιχείο 5η εναγόμενη ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "…" και γ) τον τρίτο εναγόμενο I. O., καθώς και ό,τι κρίθηκε ότι πρέπει να απορριφθεί. Δέχθηκε κατά τα λοιπά εν μέρει την αγωγή. Καταδίκασε την εναγόμενη ομόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία "…" 1) Για το φωτοβολταϊκό σταθμό 100 kw που βρίσκεται στη θέση "…", ως στο σκεπτικό περιγράφεται α) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο τη μεταβίβαση του εξοπλισμού του συγκεκριμένου σταθμού (o οποίος αποτελείται από από: i. 400 Panels Τύπου …, ii. 48 σταθερές βάσεις Panels, iii. 12 lnverters τύπου … , όπως αυτός διαλαμβάνεται στα υπ' αριθμόν …2013 και …2013 σχετικά τιμολόγια της Smart Constructions ΙΚΕ) προς την ετερόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "…" με διακριτικό τίτλο "ΑΡΑΤΟΣ ΦΩΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Ε.Ε." με ΑΦΜ … και έδρα τη θέση "…" χωρ. … , β) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την υποκατάστασή της από την ως άνω "…" στο σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της που απορρέουν από την από …2007 σύμβαση μίσθωσης, δυνάμει της οποίας η "…" μίσθωσε για 6 έτη (με δικαίωμα μονομερούς ανανέωσης για άλλες δύο εξαετίες και κατόπιν για άλλα 4 έτη, ήτοι έως την συμπλήρωση 22 ετών) από την εκμισθώτρια κ. Δ. Δ. του Η. έναν αγρό εκτάσεως 12.820 τ.μ. επί του οποίου κατασκεύασε τον συγκεκριμένο φωτοβολταϊκό σταθμό, γ) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την τροποποίηση της από …2011 Σύμβασης Σύνδεσης που συνήφθη μεταξύ της "…" και της ΔΕΗ Α.Ε. και δη την εκχώρηση και μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της (της «…») που απορρέουν από την συγκεκριμένη Σύμβαση Σύνδεσης. Η συγκεκριμένη δήλωση βούλησης θα λάβει χώρα στο πλαίσιο της σύναψης της τριμερούς σύμβασης μεταξύ της "…", της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (η οποία είναι διάδοχος της ΔΕΗ Α.Ε. στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της στη συγκεκριμένη σύμβαση) και της ως άνω "…", δ) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την τροποποίηση της από …2011 Σύμβασης Πώλησης Ηλεκτρικού Ρεύματος που συνήφθη μεταξύ της "…" και της ΔΕΗ Α.Ε. και δη την εκχώρηση και μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της (της «…») που απορρέουν από την συγκεκριμένη Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικού Ρεύματος. Η συγκεκριμένη δήλωση βούλησης θα λάβει χώρα στο πλαίσιο της συναφθησόμενης τριμερούς σύμβασης μεταξύ της "…", της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (η οποία είναι διάδοχος της ΔΕΗ Α.Ε. στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της στη συγκεκριμένη σύμβαση) και της ως άνω "…", ε) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο τη μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της που απορρέουν από την με αριθμ. πρωτ. 2255/2009 απόφαση της ΡΑΕ περί εξαίρεσης του συγκεκριμένου φωτοβολταϊκό σταθμού από την υποχρέωση λήψης άδειας παραγωγής. 2) Για τον φωτοβολταϊκό σταθμό 100 kw που βρίσκεται στη θέση "…" της νήσου Κω, ως στο σκεπτικό περιγράφεται α) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο τη μεταβίβαση του εξοπλισμού του συγκεκριμένου σταθμού (ο οποίος αποτελείται από από: i. 400 Panels τύπου … , ii. 4 Tracker … , iii. 8 lnverters τύπου … , όπως αυτός διαλαμβάνεται στο υπ' αριθμόν …2013 σχετικό τιμολόγιο της EKOPLYN ΑΒΕΕ) προς την ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "…" με διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΑΡΑΤΟΥ ΟE" με ΑΦΜ … και έδρα τη θέση "…" χωρ. … , β) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την υποκατάστασή της από την ως άνω "…" στο σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της που απορρέουν από την από …2007 σύμβαση μίσθωσης δυνάμει της οποίας η "…" μίσθωσε για 6 έτη (με δικαίωμα μονομερούς ανανέωσης από για άλλες δύο εξαετίες και κατόπιν για άλλα 4 έτη, ήτοι έως την συμπλήρωση 22 ετών) από τους εκμισθωτές κ. Ζ. Ν. του Β., κα. Ζ. Β. του Γ., κα. Ζ. Κ. του Γ. και κα. Ζ. Σ. του Γ. έναν αγρό εκτάσεως 20.000 τμ επί του οποίου κατασκεύασε τον συγκεκριμένο φωτοβολταϊκό σταθμό, γ) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την τροποποίηση της από …2011 Σύμβασης Σύνδεσης που συνήφθη μεταξύ της "…" και της ΔΕΗ Α.Ε. και δη την εκχώρηση και μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της (της «…») που απορρέουν από την συγκεκριμένη Σύμβαση Σύνδεσης. Η συγκεκριμένη δήλωση βούλησης θα λάβει χώρα στο πλαίσιο της σύναψης της τριμερούς σύμβασης μεταξύ της "…", της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (η οποία είναι διάδοχος της ΔΕΗ Α.Ε. στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της στη συγκεκριμένη σύμβαση) και της ως άνω "…", δ) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την τροποποίηση της από …2011 Σύμβασης Πώλησης Ηλεκτρικού Ρεύματος που συνήφθη μεταξύ της "…" και της ΔΕΗ Α.Ε. και δη την εκχώρηση και μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της (της "…") που απορρέουν από την συγκεκριμένη Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικού Ρεύματος. Η συγκεκριμένη δήλωση βούλησης θα λάβει χώρα στο πλαίσιο της τριμερούς σύμβασης μεταξύ της "…", της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (η οποία είναι διάδοχος της ΔΕΗ Α.Ε. στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της στη συγκεκριμένη σύμβαση) και της ως άνω "…", ε) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο τη μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της που απορρέουν από την με αριθμ. πρωτ. …/2009 απόφαση της ΡΑΕ περί εξαίρεσης του συγκεκριμένου φωτοβολταϊκό σταθμού από την υποχρέωση λήψης άδειας παραγωγής. Καταδίκασε την εναγόμενη ομόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία "…" 1) Για τον ανωτέρω φωτοβολταϊκό σταθμό 100 kw που βρίσκεται στη θέση "…" της νήσου Κω, ως στο σκεπτικό περιγράφεται α) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο τη μεταβίβαση του εξοπλισμού του συγκεκριμένου σταθμού (ο οποίος αποτελείται από: i. 400 Panels τύπου … , ii. 48 σταθερές βάσεις Panels, iii. 12 lnverters τύπου … , όπως αυτός διαλαμβάνεται στα υπ' αριθμόν …2013 και …2013 σχετικά τιμολόγια της Smart Constructions ΙΚΕ) προς την ετερόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "…" με διακριτικό τίτλο "ΑΡΑΤΟΣ ΦΩΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Ε.Ε." με ΑΦΜ … και έδρα τη θέση "…" χωρ. … , β) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την υποκατάστασή της από την ως άνω "…" στο σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της που απορρέουν από την από …2007 σύμβαση μίσθωσης δυνάμει της οποίας η "…" μίσθωσε για 6 έτη (με δικαίωμα μονομερούς ανανέωσης για άλλες δύο εξαετίες και κατόπιν για άλλα 4 έτη, ήτοι έως την συμπλήρωση 22 ετών) από τον εκμισθωτή κ. Π. Σ. του Π. έναν αγρό εκτάσεως 39.240 τμ επί του οποίου κατασκεύασε τον συγκεκριμένο φωτοβολταϊκό σταθμό, γ) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την τροποποίηση της από …2011 Σύμβασης Σύνδεσης που συνήφθη μεταξύ της "…" και της ΔΕΗ Α.Ε. και δη την εκχώρηση και μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της (της "…") που απορρέουν από την συγκεκριμένη Σύμβαση Σύνδεσης. Η συγκεκριμένη δήλωση βούλησης θα λάβει χώρα στο πλαίσιο της σύναψης της τριμερούς σύμβασης μεταξύ της "…", της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (η οποία είναι διάδοχος της ΔΕΗ Α.Ε. στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της στη συγκεκριμένη σύμβαση) και της ως άνω "…", δ) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την τροποποίηση της από …2011 Σύμβασης Πώλησης Ηλεκτρικού Ρεύματος που συνήφθη μεταξύ της "…" και της ΔΕΗ Α.Ε. και δη την εκχώρηση και μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της (της "…") που απορρέουν από την συγκεκριμένη Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικού Ρεύματος. Η συγκεκριμένη δήλωση βούλησης θα λάβει χώρα στο πλαίσιο της συναφθησόμενης τριμερούς σύμβασης μεταξύ της "…", της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (η οποία είναι διάδοχος της ΔΕΗ Α.Ε. στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της στη συγκεκριμένη σύμβαση) και της ως άνω "…" και ε) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο τη μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της που απορρέουν από την με αριθμ. πρωτ. …/2009 απόφαση της ΡΑΕ περί εξαίρεσης του συγκεκριμένου φωτοβολταϊκό σταθμού από την υποχρέωση λήψης άδειας παραγωγής. 2) Για τον φωτοβολταϊκό σταθμό 99,90 kw που βρίσκεται στη θέση "…" της νήσου Κω, ως στο σκεπτικό περιγράφεται α) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο τη μεταβίβαση του εξοπλισμού του συγκεκριμένου σταθμού (ο οποίος αποτελείται από: ί. 400 Panels τύπου … , ii. 4 Tracker … , iii. 8 lnverters τύπου … , όπως αυτός διαλαμβάνεται στο υπ' αριθμόν …2013 σχετικό τιμολόγιο της EKOPLYN ΑΒΕΕ) προς την ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "…" με διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΑΡΑΤΟΥ Ο.Ε." με ΑΦΜ … και έδρα τη θέση "…" χωρ. … , β) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την υποκατάστασή της από την ως άνω "…" στο σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της που απορρέουν από την από …2007 σύμβαση μίσθωσης δυνάμει της οποίας η "…" μίσθωσε για 6 έτη (με δικαίωμα μονομερούς ανανέωσης για άλλες δύο εξαετίες και κατόπιν για άλλα 4 έτη, ήτοι έως την συμπλήρωση 22 ετών) από τους εκμισθωτές κ. Κ. Χ. του Α. και κ. Κ. Α. του Ι. έναν αγρό εκτάσεως 5.720 τμ επί του οποίου κατασκεύασε τον συγκεκριμένο φωτοβολταϊκό σταθμό, γ) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την τροποποίηση της από …2011 Σύμβασης Σύνδεσης που συνήφθη μεταξύ της "…" και της ΔΕΗ Α.Ε. και δη την εκχώρηση και μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της (της "…") που απορρέουν από την συγκεκριμένη Σύμβαση Σύνδεσης. Η συγκεκριμένη δήλωση βούλησης θα λάβει χώρα στο πλαίσιο της σύναψης της τριμερούς σύμβασης μεταξύ της "…", της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (η οποία είναι διάδοχος της ΔΕΗ Α.Ε. στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της στη συγκεκριμένη σύμβαση) και της ως άνω "…", δ) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο την τροποποίηση της από …2011 Σύμβασης Πώλησης Ηλεκτρικού Ρεύματος που συνήφθη μεταξύ της "…" και της ΔΕΗ Α.Ε. και δη την εκχώρηση και μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της (της "…") που απορρέουν από την συγκεκριμένη Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικού Ρεύματος. Η συγκεκριμένη δήλωση βούλησης θα λάβει χώρα στο πλαίσιο της τριμερούς σύμβασης μεταξύ της "…", της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. ( η οποία είναι διάδοχος της ΔΕΗ Α.Ε. στα δικαιώματα και υποχρεώσεις της στη συγκεκριμένη σύμβαση) και της ως άνω "…", ε) σε δήλωση βούλησης με περιεχόμενο τη μεταβίβαση προς την ως άνω "…" του συνόλου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της που απορρέουν από την με αριθμ. πρωτ. …/2009 απόφαση της ΡΑΕ περί εξαίρεσης του συγκεκριμένου φωτοβολταϊκού σταθμού από την υποχρέωση λήψης άδειας παραγωγής. Εν συνεχεία το Εφετείο, αφού δέχθηκε ότι το επίδικο ποσό των 3.823.721,24 ευρώ για έσοδα από την πώληση ηλεκτρικού ρεύματος δεν οφειλόταν στον ενάγοντα βάσει της από …2013 σύμβασης ολόκληρο και ανεξάρτητα από τη συμφωνημένη εργολαβική αμοιβή του, όπως εκτίθεται στην αγωγή, αλλά μόνο μέχρι το ύψος της συνολικής αμοιβής του, της οποίας αποτελούσε μέρος, ενώ το πέραν αυτής υπόλοιπο πρέπει να καταβληθεί από τις εναγόμενες προσωπικές εταιρίες στα τρίτα υποδειχθέντα από τον ενάγοντα νομικά πρόσωπα και όχι σε αυτόν προσωπικά, και αφού απέρριψε ως μη νόμιμο το επικουρικό αίτημα περί καταβολής του ως άνω ποσού στον ενάγοντα ως αποζημίωση λόγω της υπερημερίας τους από τη μη εμπρόθεσμη μεταβίβαση των φωτοβολταϊκών σταθμών, ακολούθως αφαίρεσε από τα έσοδα πώλησης ηλεκτρικού ρεύματος, που είχε εισπράξει κάθε εναγόμενη προσωπική εταιρία, την αξία του εξοπλισμού του αντίστοιχου φωτοβολταϊκού σταθμού, που επίσης αποτελούσε εργολαβικό αντάλλαγμα, και επιδίκασε στον ενάγοντα τη διαφορά, όπου υπήρχε, υποχρεώνοντας τις κατωτέρω εναγόμενες να καταβάλουν στον ενάγοντα ως εργολαβικό αντάλλαγμα τα παρακάτω ποσά: α) την ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΚΥΚΛΟΣ Ο.Ε." και την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΑΡΚΑ ΦΩΤΟΚΥΚΛΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΚΥΚΛΟΣ A.E." ευθυνόμενες εις ολόκληρον η κάθε μία, το ποσό των σαράντα επτά χιλιάδων εξακοσίων ογδόντα (47.680) ευρώ, β) την ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ Ο.Ε." το ποσό των εκατό εβδομήντα δύο χιλιάδων εξακοσίων ογδόντα (172.680) ευρώ, γ) την ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΒΟΛΗ Ο.Ε." το ποσό των εκατό εβδομήντα δύο χιλιάδων εξακοσίων ογδόντα (172.680) ευρώ και δ) την ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο.Ε." και την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΑΡΚΑ ΦΩΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΦΩΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.", ευθυνόμενες εις ολόκληρον η κάθε μία, το ποσό των εκατό εβδομήντα δύο χιλιάδων εξακοσίων ογδόντα (172.680) ευρώ, όλα τα ποσά με το νόμιμο τόκο υπερημερίας από την επίδοση της αγωγής έως την εξόφληση.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο και υποχρέωσε τις ανωτέρω εταιρίες να καταβάλουν στον ενάγοντα τα προαναφερθέντα χρηματικά ποσά, επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε, αφού με την αγωγή ο ενάγων ζήτησε τα έσοδα από την πώληση ηλεκτρικού ρεύματος επικαλούμενος αυτοτελή συμβατικό όρο, ανεξάρτητο από την εργολαβική αμοιβή του, άλλως επικουρικώς ως αποζημίωση, ενώ το Εφετείο, παρόλο που έκρινε ανέλεγκτα ότι δεν συμφωνήθηκε τέτοιος όρος υπέρ αυτού, και απέρριψε ως μη νόμιμο το επικουρικό αίτημα περί καταβολής των ποσών ως αποζημίωση, αντί να απορρίψει στο σύνολό του το σχετικό αίτημα της αγωγής, ωστόσο επιδίκασε στον ενάγοντα μέρος των ανωτέρω εσόδων ως τμήμα της συμφωνημένης εργολαβικής αμοιβής του, δηλαδή για ιστορική και νομική αιτία διαφορετική από αυτήν που εκτίθεται στην αγωγή. Επομένως ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, με το πρώτο σκέλος του οποίου αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 9 περ.α' ΚΠολΔικ με την ανωτέρω αιτίαση, είναι βάσιμος. Κατόπιν αυτού, παρέλκει η έρευνα των υπολοίπων σκελών του ίδιου λόγου, καθώς και του πρώτου λόγου αναίρεσης, που πλήττουν το ίδιο κεφάλαιο της προσβαλλομενης απόφασης, και πρέπει να αναιρεθεί αυτή, μόνο κατά το μέρος που υποχρέωσε τις προαναφερθείσες εναγόμενες να καταβάλουν στον ενάγοντα τα ανωτέρω χρηματικά ποσά.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ "Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να τη δικάσει, αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση". Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη και με τη διάταξη της παραγράφου 4 του ίδιου άρθρου, η οποία ορίζει ότι "οι αποφάσεις της ολομέλειας και των τμημάτων του Αρείου Πάγου δεσμεύουν τα δικαστήρια που ασχολούνται με την ίδια υπόθεση ως προς τα νομικά ζητήματα που έλυσαν" συνάγεται, ότι οσάκις μετά την αναίρεση της απόφασης δεν υπάρχει δικονομικώς, έδαφος για περαιτέρω εκδίκαση της υπόθεσης από το δικαστήριο της ουσίας, υπολείπεται δε μόνο η διατύπωση του διατακτικού της απόφασης με βάση την έκταση της αναίρεσης, η παραπομπή σε ισόβαθμο δικαστήριο ουσίας δεν αποτελεί υποχρεωτικό στάδιο δίκης, αλλά μπορεί η τελειωτική επί της υπόθεσης απόφαση να εκδοθεί και από τον Άρειο Πάγο (ΟλΑΠ 25/2001, ΑΠ 1620/2014). Τέτοιο δικονομικό έδαφος, για την μετά την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης επανεκδίκαση της υπόθεσης από το Εφετείο στην ουσία, δεν υπάρχει και στη κρινόμενη περίπτωση, αφού η κύρια βάση του αιτήματος περί καταβολής του ποσού των 3.823.721,24 ευρώ, που στηρίζεται στην ύπαρξη σχετικού συμβατικού όρου, έχει ήδη κριθεί με την εφετειακή απόφαση ως ουσιαστικά αβάσιμη, ενώ η επικουρική του βάση, που στηρίζεται σε αποζημίωση λόγω παράβασης της σύμβασης, έχει απορριφθεί ως μη νόμιμη. Κατ’ ακολουθίαν, μετά την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης μόνον κατά το μέρος που υποχρέωσε τις εναγόμενες να καταβάλουν τα προαναφερόμενα ποσά, πρέπει να κρατηθεί η υπόθεση και να επαναδιατυπωθεί το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, ήτοι να δικασθεί η από …2018 αγωγή του αναιρεσίβλητου, μόνο κατά το μέρος της, με το οποίο ζητείται η καταβολή στον ενάγοντα του ανωτέρω ποσού των 3.823.721,24 ευρώ, και να απορριφθεί αυτή. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με κακή εφαρμογή του, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή σ’ αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006, ΟλΑΠ 4/2005). Με τον λόγο αυτό αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λ.π. , ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ’ ουσίαν (ΟλΑΠ 27/1998). Στην περίπτωση της κατ' ουσίαν έρευνας της υπόθεσης από το δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, για το ορισμένο του ανωτέρω από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγου αναίρεσης, πρέπει να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο: α) η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάσθηκε και το περιεχόμενο αυτής, β) το αποδιδόμενο στην προσβαλλομένη απόφαση νομικό σφάλμα ως προς την ερμηνεία ή την εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου, ήτοι η αποδιδομένη με το λόγο αναίρεσης πλημμέλεια και η διαγνωσθείσα βάση αυτής έννομη συνέπεια και γ) οι παραδοχές της προσβαλλομένης απόφασης, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά (Ολ. ΑΠ 1/2016, Ολ. ΑΠ 2/2013, Ολ. ΑΠ 20/2005, Ολ. ΑΠ 27/1998, ΑΠ 164/2021, ΑΠ 1106/2020).

Περαιτέρω ο από τον αρ. 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη. Ο λόγος αυτός, ο οποίος στηρίζεται στην παράβαση του συστήματος συζήτησης, κατά την οποία ο δικαστής αποφασίζει με βάση εκείνα που έχουν προταθεί και αποδειχθεί, υπάρχει όταν για τα "πράγματα" που έγιναν δεκτά από το δικαστήριο δεν έχει προσκομιστεί οποιαδήποτε απόδειξη ή όταν το δικαστήριο δεν εκθέτει στην απόφασή του, έστω και γενικά, από ποια αποδεικτικά μέσα έχει αντλήσει την απόδειξη για "πράγματα" που δέχθηκε ως αληθινά, χωρίς να απαιτείται να αξιολογείται στην απόφαση κάθε αποδεικτικό μέσο ειδικά και χωριστά ή να εξειδικεύονται τα έγγραφα ή να γίνεται διάκριση ποία από αυτά λαμβάνονται υπόψη για άμεση και ποια για έμμεση απόδειξη (ΑΠ 1484/2021, ΑΠ 1223/2021). Ο όρος "πράγματα" είναι ταυτόσημος του αντιστοίχου όρου του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ. Δηλαδή, ως "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και, συνακόλουθα, στηρίζουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης, αντένστασης ή λόγου έφεσης, όχι όμως και οι αιτιολογημένες αρνήσεις τους, ούτε οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, αλλά ούτε και οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και στους οποίους το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει (ΑΠ 1864/2017, ΑΠ 97/2016, ΑΠ 677/2015). Ο παραπάνω λόγος είναι αβάσιμος, όταν από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το δικαστήριο σχημάτισε την κρίση του από τα μνημονευόμενα σ' αυτή (απόφαση) αποδεικτικά μέσα (ΑΠ 87/2013, ΑΠ 1304/2012, ΑΠ 292/2011), ανεξάρτητα αν ύστερα από την εκτίμησή τους καταλήξει σε, έστω και εσφαλμένη, για τα "πράγματα" κρίση, η οποία είναι αναιρετικά ανέλεγκτη (ΑΠ 576/2018, ΑΠ 360/2016, ΑΠ 237/2016, ΑΠ 1935/2014).
Με τον τρίτο, από τους αριθμούς 10 και 1 του άρθρου 559 του KΠολΔ, λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείουσες προσάπτουν στην προσβαλλομένη απόφαση την πλημμέλεια ότι δέχθηκε αυθαίρετα και χωρίς να προκύπτει από κανένα νόμιμο αποδεικτικό μέσο, την από 5.1.2013 προφορική συμφωνία, την ύπαρξη της οποίας οι ίδιοι αρνούνται, δεχόμενη στη συνέχεια την αγωγή ως ουσιαστικά βάσιμη κατά το πρώτο αίτημά της (καταδίκη τους σε δήλωση βουλήσεως). Όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου (άρθρο 561 παρ.2 του KΠολΔ), το τελευταίο έλαβε υπόψη του όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν νόμιμα είτε προς πλήρη απόδειξη, είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, προκειμένου να καταλήξει στην ουσιαστική του κρίση. Επομένως δεν στοιχειοθετείται αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 του KΠολΔ.

Περαιτέρω ο αναιρετικός λόγος από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. είναι αόριστος και ως εκ τούτου απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι στο δικόγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, δε διαλαμβάνονται όπως απαιτείται, κατά τα εκτεθέντα στην προηγηθείσα νομική σκέψη της παρούσας, ο κανόνας του ουσιαστικού δικαίου ο οποίος παραβιάστηκε καθώς και το νομικό σφάλμα ως προς την εφαρμογή του με βάση τα οποία η προσβαλλομένη κατέληξε, όπως υποστηρίζουν οι αναιρεσείουσες, σε δυσμενές για τις ίδιες συμπέρασμα.

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του προκατατεθέντος παραβόλου στις αναιρεσείουσες (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος λόγω της ήττας του, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειουσών, που παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματό τους (άρθρα 176, 183, 191 παρ.2 Κ. Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 26/2024 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης, μόνο κατά το μέρος της που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου στις αναιρεσείουσες.

Δικάζει την από …2018 αγωγή του ενάγοντα-αναιρεσίβλητου ως προς το αίτημά της, που αναφέρεται ανωτέρω.

Απορρίπτει αυτό.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην καταβολή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειουσών, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων ευρώ (3.000€).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 23 Μαρτίου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Ιουνίου 2026.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή