Αριθμός 889/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αριστείδη Βαγγελάτο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Μαργέλλου - Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη - Εισηγητή, Νίκη Κατσιαούνη και Μαρία Γιαννακοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 26 Νοεμβρίου 2024, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του καθ' ου η κλήση - αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τον Υπουργό Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Μαρία Σταμέλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ, η oποία κατέθεσε προτάσεις.

Των καλούντων - αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Α. του Α., κατοίκου ... , 2) Σ. Κ. του Α. , κατοίκου ... , και 3) Κ. Ν. του Χ. , κατοίκου ... Άπαντες εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους Μαρία Γεωργιτσοπούλου και Κωνσταντίνο Μπάκα. Οι πρώτος και δεύτερος εκπροσωπήθηκαν και από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ερνέστο - Δημήτριο Τσακαλία. Οι πληρεξούσιοι δικηγόροι Μαρία Γεωργιτσοπούλου και Ερνέστο - Δημήτριος Τσακαλίας κατέθεσαν προτάσεις στις 17-11-2023.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από …2019 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1539/2020 του ίδιου Δικαστηρίου και 4920/2022 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο με την από …2022 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 399/2024 απόφαση του δικαστηρίου τούτου, η οποία διέταξε την επανάληψη της συζήτησης για να προσκομισθούν με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων τα έγγραφα που αναφέρονται στο σκεπτικό της απόφασης. Η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με την από …2024 κλήση των καλούντων.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου τους στη δικαστική δαπάνη τους.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Νόμιμα φέρεται προς συζήτηση, με την από …2024 με αριθμό κατάθεσης ΚΛ …2024 κλήση των αναιρεσιβλήτων, η από …2022 με αριθμό κατάθεσης …2022 αίτηση αναίρεσης, μετά την έκδοση της με αριθμό 399/2024 μη οριστικής απόφασης του Δικαστηρίου αυτού, που είχε διατάξει την επανάληψη της συζήτησής της, προκειμένου να προσκομιστούν με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων τα αναφερόμενα σ' αυτή έγγραφα, από τα οποία να προκύπτει αν και πότε συγκροτήθηκε σε σώμα το Διοικητικό Συμβούλιο του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας" με έδρα την Περιφέρεια Αττικής.
Στην προκειμένη περίπτωση, με την από …2022 με αριθμό κατάθεσης …2022 αίτηση αναίρεσης το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, ζητεί την αναίρεση της με αριθμό 4920/27-9-2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία το Δικαστήριο, δικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων κατά τη διαδικασία των περιουσιακών-εργατικών διαφορών (άρθρο 614 επ. ΚΠολΔ) τις συνεκδικασθείσες α) από …2021 με αριθμό κατάθεσης …/2021 έφεση του εναγομένου Ελληνικού Δημοσίου και β) την από …2022 με αριθμό κατάθεσης …2022 αντέφεση των εναγόντων, κατά της 1539/2020 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία έγινε δεκτή ως βάσιμη κατ' ουσία η από …2019 με αριθμό κατάθεσης …/2019 αγωγή των εναγόντων, απέρριψε την αντέφεση και ακολούθως, απέρριψε ως αβάσιμο κατ' ουσία, τον πρώτο λόγο της έφεσης με τον οποίο το εναγόμενο-εκκαλούν παραπονείτο κατά της πρωτόδικης απόφασης για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 35 παρ. 2 του ν. 2912/2001, 8 του ν. 3205/2003. 4, 21, 30 και 32 του ν. 4024/2011 και 32 του ν. 4354/2015 και εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων, στη συνέχεια δε δεχόμενο το δεύτερο λόγο της έφεσης και την έφεση κατ' ουσία, μόνο ως προς το κεφάλαιο της δικαστικής δαπάνης, κατά το σκέλος που αφορά τον πρώτο ενάγοντα, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση μόνο ως προς το κεφάλαιο αυτό, κράτησε και δίκασε την υπόθεση και καταδίκασε το εναγόμενο στη δικαστική δαπάνη του πρώτου ενάγοντος για τον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας ποσού τριακοσίων (300) ευρώ. Από το προσκομιζόμενο από το αναιρεσείον, κατ' επιταγή της ως άνω μη οριστικής απόφασης του Δικαστηρίου αυτού, με αριθμό πρωτοκόλλου …2024 έγγραφο της ΥΠΑ, προκύπτει ότι μέχρι τη συζήτηση της υπόθεσης κατά την στην αρχή της απόφασης αναφερόμενη δικάσιμο δεν έχει πληρωθεί η προϋπόθεση, που είχε τεθεί με τη διάταξη του άρθρου 30 Ε του ν. 4427/2016, που προστέθηκε στο νόμο αυτό με την μεταβατική διάταξη του άρθρου 66 του ν. 4757/2020, για τη λειτουργία αυτής ως νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, δηλαδή η συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου αυτής σε σώμα και συνεπώς η ΥΠΑ εξακολουθεί να λειτουργεί ως αυτοτελής δημόσια υπηρεσία, υπαγόμενη στο Υπουργείο Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων.

Συνεπώς, η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο νομιμοποιείται στην προκειμένη περίπτωση ενεργητικά προς άσκηση της αίτησης αναίρεσης και προς συζήτηση αυτής, αφού η ΥΠΑ, της οποίας το Διοικητικό Συμβούλιο δεν έχει συγκροτηθεί σε σώμα, εξακολουθεί να λειτουργεί ως αυτοτελής δημόσια υπηρεσία, υπαγόμενη στο Υπουργείο Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, εντός της προθεσμίας των τριάντα (30) ημερών από την επίδοση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης την 15-11-2022 στο αναιρεσείον, κατά τα διαλαμβανόμενα στο αναιρετήριο, που δεν αμφισβητούνται από τους αναιρεσίβλητους, κατ' άρθρο 261 του ΚΠολΔ (άρθρα 552, 553, 556, 564 παρ. 1, 566 παρ. 1 και 144 του ΚΠολΔ).

Συνεπώς, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ.1 του ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητα των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ). Στο άρθρο 34 του ν.2682/1999 "Διαρρυθμίσεις στη φορολογία των αυτοκινήτων οχημάτων και άλλες διατάξεις" (Α 16/8.2.1999), όπως τροποποιήθηκε αρχικά με το άρθρο 35 παρ.3 του ν. 2912/2001 (Α94/9-5-2001) ορίζεται ότι "1. Για τον εκσυγχρονισμό, ανάπτυξη και λειτουργία του συστήματος εναέριας κυκλοφορίας και της μείωσης των καθυστερήσεων, λόγω της εναέριας κυκλοφορίας στην Ελλάδα, συνιστάται στην Τράπεζα της Ελλάδος ειδικός λογαριασμός σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Στον ειδικό λογαριασμό αποδίδονται μηνιαία από τα αποδιδόμενα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την ασφάλεια των πτήσεων (EUROCONTROL) ποσά ως τέλη διαδρομής και τέλη τερματικής περιοχής εννέα (9) ΕΥΡΩ ανά μονάδα εξυπηρέτησης διαδρομής. Δύο (2) από τα παραπάνω ΕΥΡΩ χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την κάλυψη της δαπάνης που απαιτείται για την κάλυψη του πτυχίου ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας έναντι οριστικής απώλειας ειδικότητας για λόγους υγείας, θανάτου κατά την άσκηση των υπηρεσιακών καθηκόντων ή αντικειμενικής αδυναμίας άσκησης καθηκόντων και τα υπόλοιπα επτά (7) ΕΥΡΩ για τους σκοπούς της επόμενης παραγράφου. 2. Τα ποσά που αποδίδονται στον συνιστώμενο ειδικό λογαριασμό χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση δαπανών αποζημίωσης του προσωπικού της ΥΠΑ που συμβάλλει στην τιμή μονάδας (unitrate) και στην βάση κόστους (cost base) των ως άνω τελών υπό αυστηρούς όρους εκμετάλλευσης του νέου συστήματος Radar, αύξησης της χωρητικότητας του συστήματος της εναέριας κυκλοφορίας και της μείωσης των καθυστερήσεων στην Ελλάδα και στο FIR Αθηνών καθώς και με δαπάνες, για την περαιτέρω ανάπτυξη και εκσυγχρονισμό του συστήματος, των υπηρεσιών, της οργάνωσης και του ανθρώπινου δυναμικού της Εναέριας Κυκλοφορίας καθώς και την υποστήριξη των δραστηριοτήτων της ΥΠΑ για την έγκαιρη ανάπτυξη και θέση σε λειτουργία του Νέου Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών στα Σπάτα. Η έναρξη απόδοσης των σχετικών ποσών στον εν λόγω ειδικό λογαριασμό πραγματοποιείται με την πρώτη απόδοση των Τελών Διαδρομής μετά την επιτυχή μετάπτωση και έναρξη εκμετάλλευσης του νέου συστήματος τούτου αποδεικνυόμενου διά της σχετικής απόφασης και πιστοποίησης του διοικητού της ΥΠΑ. 3. Οι δαπάνες αποζημίωσης του προσωπικού καθορίζονται και καταβάλλονται μηνιαία ως κίνητρο βελτίωσης των παρεχομένων υπηρεσιών, μείωσης των καθυστερήσεων, αύξησης της χωρητικότητας του συστήματος και της εναέριας κίνησης ως κάτωθι : α. Για τον κλάδο των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας ΠΕ2-ΤΕ2 δύναται να καταβληθεί έως ποσοστό 44% εκ των ως άνω μηνιαίων αποδόσεων. Εκ του ποσού αυτού καταβάλλεται το προκύπτον από το κλάσμα των κατειλημμένων οργανικών θέσεων προς το σύνολο των οργανικών θέσεων του κλάδου σε ίσα μερίσματα, επηυξημένα για τους ελεγκτές της ειδικότητας Radar κατά 20%, στους ελεγκτές ειδικότητας Αεροδρομίου, Προσέγγισης και Περιοχής με πραγματική άσκηση της ειδικότητάς τους. Η πραγματική άσκηση της ειδικότητας αποδεικνύεται διό της υλοποίησης των μηνιαίων προγραμμάτων εργασίας στις ως άνω θέσεις ή διά των αναγκαίων ωρών τουλάχιστον 180 στον αριθμό ετήσια για την διατήρηση της σχετικής ειδικότητας σύμφωνα και με τις οικείες διατάξεις και προγραμματισμένες τουλάχιστον κατά 50% στους θερινούς μήνες Ιουνίου έως Σεπτεμβρίου εκάστου έτους ομοίως ενσωματωμένες στα ως άνω μηνιαία προγράμματα εργασίας πιστοποιουμένων ως προς την υλοποίηση με απόφαση του διοικητού ΥΠΑ.....(4....). 5. Οι διαδικασίες και η διαχείριση καθώς και κάθε συναφής λεπτομέρεια του εν λόγω λογαριασμού καθορίζονται με κοινή απόφαση των υπουργών Οικονομικών, Μεταφορών και Επικοινωνιών. 6. Τυχόν υπόλοιπα της μηνιαίας ως άνω καθοριζομένης διαχείρισης επιστρέφουν στον λογαριασμό Τελών Διαδρομής ως Δημόσια Έσοδα.... Ακολούθως, η παρ.1 του ως άνω άρθρου 34 με την παρ. 1 του άρθρου 43 του ν.4757/2020 (A' 240) διαμορφώθηκε ως εξής (προηγουμένως το πρώτο εδάφιο της είχε αντικατασταθεί με το άρθρο 79 παρ. 3α του ν.4590/2019, και το τρίτο εδάφιο της είχε αντικατασταθεί με το άρθρο 40 παρ.1 του ν.4599/2019 και με το άρθρο 30 παρ.1 του ν.4647/2019) "1. Για τον εκσυγχρονισμό, την ανάπτυξη και λειτουργία του συστήματος εναέριας κυκλοφορίας και τη μείωση των καθυστερήσεων, λόγω της εναέριας κυκλοφορίας στην Ελλάδα, συνιστάται στην Τράπεζα της Ελλάδος ειδικός λογαριασμός για τις ανάγκες της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.), σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Στον ειδικό αυτό λογαριασμό πιστώνεται μηνιαία το αποδιδόμενο από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια των Πτήσεων (EUROCONTROL) ποσό. Από τα ποσά που πιστώνονται στον ειδικό λογαριασμό της Υ.Π.Α., οκτώ (8) ευρώ ανά μονάδα εξυπηρέτησης διαδρομής χρησιμοποιούνται ως εξής: α. ένα (1) ευρώ ανά μονάδα εξυπηρέτησης διαδρομής χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την κάλυψη της δαπάνης που απαιτείται για την κάλυψη του πτυχίου ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας έναντι οριστικής απώλειας ειδικότητας για λόγους υγείας, θανάτου κατά την άσκηση των υπηρεσιακών καθηκόντων ή αντικειμενικής αδυναμίας άσκησης καθηκόντων και β. τα υπόλοιπα επτά (7) ευρώ ανά μονάδα εξυπηρέτησης διαδρομής χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς των παρ. 2 και 3.". Κατ' εξουσιοδότηση των ως άνω διατάξεων του άρθρου 34 του ν. 2682/1999 εκδόθηκε η υπ' αριθ. 2/44611/A0024/1999 (Β' 1336/1999) απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Μεταφορών-Επικοινωνιών "Διαχείριση του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 34 του Νόμου 2682/99 της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.)". Στην απόφαση αυτή εξειδικεύεται ο τρόπος υπολογισμού των αποζημιώσεων του εν λόγω άρθρου για κάθε κατηγορία δικαιούχων εργαζομένων.

Περαιτέρω, με το άρθρο 73 του ν. 3431/2006 (Α 13) προστέθηκε στο ν. 2682/1999 άρθρο 34 Α, με το οποίο ορίζονται τα εξής : "1. Στον ειδικό λογαριασμό που έχει συσταθεί με την παρ. 1 του άρθρου 34 του ν. 2682/1999, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, αποδίδεται μηνιαία από τα αποδιδόμενα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας (EURΟCΟNΤRΟL) επιπλέον ποσό ως τέλος διαδρομής που ανέρχεται σε δέκα ευρώ ανά μονάδα εξυπηρέτησης διαδρομής. Το ποσό αυτό χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση δαπανών της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) που συμβάλλουν στην τιμή μονάδας (unit rate) και στη βάση κόστους (cost base) των τελών διαδρομής ως ακολούθως: α) Δύο ευρώ καταβάλλονται μηνιαίως στο προσωπικό της Υ.Π.Α. ως επίδομα ετοιμότητας και διαθεσιμότητας, ως κίνητρο για τη διατήρηση της υψηλής αποδοτικότητας και του μέγιστου βαθμού ασφάλειας των παρεχόμενων υπηρεσιών αεροναυτιλίας και καθορίζονται ως εξής: αα) Για τον κλάδο των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας ΠΕ2-ΤΕ2 επιτρέπεται να καταβληθεί ποσοστό έως 27% του συνολικού ποσού των μηνιαίων αποδόσεων ββ) Για τον κλάδο των Ηλεκτρονικών Μηχανικών Συστημάτων Εναέριας Κυκλοφορίας ΠΕ4-ΤΕ4 επιτρέπεται να καταβληθεί ποσοστό έως 16% του συνολικού ποσού των μηνιαίων αποδόσεων (η υποπερίπτωση ββ' αντικαταστάθηκε με το άρθρο 70 παρ.3 του ν. 4663/2020 και ορίσθηκε ότι δύναται να καταβληθεί ποσοστό έως 19%), γγ) Για τους λοιπούς κλάδους προσωπικού, συμπεριλαμβανομένου και του κλάδου χειριστών αεροσκαφών ΕΣΙΔ, επιτρέπεται να καταβληθεί ποσοστό έως 57% του συνολικού ποσού των μηνιαίων αποδόσεων (η υποπερίπτωση ββ' αντικαταστάθηκε με το άρθρο 70 παρ.3 Ν. 4663/2020 και ορίσθηκε ότι επιτρέπεται να καταβληθεί ποσοστό έως 54%), β) Οκτώ ευρώ μηνιαίως διατίθενται για τη περαιτέρω αύξηση της παραγωγικότητας και αποδοτικότητας των αντίστοιχων συστημάτων και των παρεχόμενων υπηρεσιών αεροναυτιλίας της Υ.Π.Α..... 2. Το ποσοστό που καταβάλλεται σε καθεμία από τις κατηγορίες προσωπικού της προηγούμενης παραγράφου προκύπτει από το κλάσμα των κατειλημμένων οργανικών θέσεων προς το σύνολο των οργανικών θέσεων των κλάδων. 3. Η διαδικασία διάθεσης, διαχείρισης και κάθε σχετική λεπτομέρεια χρήσης των μονάδων του παρόντος άρθρου καθορίζονται με απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Μεταφορών και Επικοινωνιών, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως 4. (...) 5. Τυχόν υπόλοιπα της μηνιαίας ως άνω διαχείρισης των ποσών επιστρέφουν στο λογαριασμό τελών διαδρομής ως Δημόσια Έσοδα. Κατ' εξουσιοδότηση των ως άνω διατάξεων εκδόθηκε η υπ' αριθ. Δ11/Α/18488/7838/2006 (Β' 645/2006) απόφαση των Υπουργών Οικονομίας-Οικονομικών και Μεταφορών-Επικοινωνιών "Διαχείριση Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 73 του ν. 3431/2006, της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας". Με την απόφαση αυτή, ορίστηκε ότι επιπλέον ποσό που αντιστοιχεί σε 4 από τα 10 ευρώ ανά μονάδα εξυπηρέτησης διαδρομής που περιέρχονται στον ειδικό λογαριασμό της παρ. 1 του άρθρου 34 του ν. 2682/1999 σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 34α του ίδιου νόμου διατίθεται ως αποζημίωση στο προσωπικό της ΥΠΑ, ενώ εξειδικεύτηκε, περαιτέρω, ο τρόπος κατανομής των παροχών του άρθρου 34α (ήτοι, τόσο της τελευταίας ως άνω αποζημίωσης όσο και του ευθέως προβλεπόμενου στην περ. α' της παρ. 1 του άρθρου 34α του ν. 2682/1999 επιδόματος), ως ενιαίας αποζημίωσης, στο προσωπικό της ΥΠΑ, αναλόγως των κατά περίπτωση κλάδου και ετών υπηρεσίας των δικαιούχων εργαζομένων.

Εξάλλου, στο άρθρο 32 του ν. 2912/2001 (Α' 94/2001), όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, πριν την κατάργησή του με το άρθρο 50 παρ. 1δ' του ν. 4757/2020 (Α' 240/2020) ορίζεται ότι: "1. Συνιστάται στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) Σώμα Επιθεωρητών Ασφάλειας Πτήσεων, το οποίο συγκροτείται από προσωπικό της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) με αυξημένα προσόντα και υψηλή εξειδίκευση. Οι επιθεωρητές που ανήκουν στο σώμα αυτό αναφέρονται εφεξής ως "Επιθεωρητές". Οι Επιθεωρητές είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης ή ασκούν τα καθήκοντά τους παραλλήλως με τα κύρια καθήκοντά τους. Το Σώμα των Επιθεωρητών έχει ως έργο: α) την εποπτεία και τον έλεγχο της τήρησης των θεσμοθετημένων προτύπων ασφαλείας πτήσεων, των αερομεταφορέων, των πτητικών μέσων, των αεροδρομίων και των λοιπών μέσων υποστήριξής τους, καθώς και του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, β) την ανάπτυξη των θεσμοθετημένων προτύπων ασφάλειας σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο. 2. Έως ότου ικανός αριθμός Επιθεωρητών, που προέρχεται από το προσωπικό της Υ.Π.Α., αποκτήσει πιστοποιητικό Επιθεωρητή Ασφάλειας Πτήσεων επιτρέπεται να ασκούν καθήκοντα Επιθεωρητή και άτομα με υψηλή εξειδίκευση, αυξημένα προσόντα και εμπειρία στον τομέα των αερομεταφορών, εφόσον δεν έχουν υπερβεί το 62ο έτος της ηλικίας τους. Τα άτομα αυτά προσλαμβάνονται με ειδική σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, που συνάπτεται μεταξύ αυτών και της ΥΠΑ, η οποία εκπροσωπείται από το Διοικητή της, ύστερα από έγκριση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. Όσοι προσλαμβάνονται υποχρεούνται να αποκτήσουν το πιστοποιητικό Επιθεωρητή Ασφάλειας Πτήσεων, σύμφωνα με τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις, που καθορίζονται στο προεδρικό διάταγμα της παραγράφου 5. ....... 4. Οι επιθεωρητές που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης και οι αποδοχές τους καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Μεταφορών και Επικοινωνιών. 5. α. δ. Με Προεδρικό Διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών και Μεταφορών και Επικοινωνιών, καθορίζονται η διαδικασία επιλογής των επιθεωρητών, οι διαδικασίες για την απόκτηση ανάκληση πιστοποιητικού επιθεωρητή, οι διαδικασίες αξιολόγησης πειθαρχικού ελέγχου των επιθεωρητών, οι ειδικότητες και οι κατηγορίες των επιθεωρητών, ο αριθμός τους ανά κατηγορία και ειδικότητα, τα ασυμβίβαστα απόκτησης ειδικότητας επιθεωρητή και ρυθμίζονται συναφή θέματα. 6...". Κατ' εξουσιοδότηση της τελευταίας διάταξης εκδόθηκε το π.δ. 57/2002 (Α' 50), με τις διατάξεις του οποίου ρυθμιζόταν η δομή του Σώματος Επιθεωρητών, τα απαιτούμενα προσόντα, η εκπαίδευση κ.λ.π. , το οποίο στη συνέχεια καταργήθηκε με το άρθρο 15 του ΠΔ 147/2005 (ΦΕΚ Α 200/17-8-2005), με τις διατάξεις του οποίου ρυθμίζονται εντεύθεν τα προσόντα διορισμού των Επιθεωρητών, η διαδικασία διορισμού, επιλογής και πιστοποίησης, η εκπαίδευση και αξιολόγηση αυτών, το έργο και το αντικείμενο επιθεώρησης των Επιθεωρητών κ.λ.π.
Επιπλέον, στο άρθρο 35 του ν. 2912/2001 ορίζεται ότι "1. Με απόφαση των Υπουργών Μεταφορών και Επικοινωνιών και Οικονομικών καθορίζεται το μισθολόγιο των χειριστών αεροσκαφών και ελικοπτέρων, των ιπτάμενων μηχανικών που έχουν πιστοποιητικό Επιθεωρητή..... Με όμοια απόφαση καθορίζεται το ύψος της αποζημίωσης του προσωπικού της Υ.Π.Α., που ασκεί καθήκοντα Επιθεωρητή παραλλήλως με την άσκηση των κυρίων καθηκόντων του. 2. Στο υπόλοιπο προσωπικό της Υ.Π.Α., το οποίο ασκεί καθήκοντα Επιθεωρητή, καταβάλλεται μηνιαίως αποζημίωση ίση με τη διαφορά της αποζημίωσης που ορίζεται στην περίπτωση α' της παραγράφου 3 του άρθρου 34 του Ν. 2682/1999 (ΦΕΚ 16 Α') και αυτής που ήδη καταβάλλεται κατά περίπτωση με βάση τις περιπτώσεις β', γ' και δ' της παραγράφου 3 του άρθρου 34 του Ν. 2682/1999. Η αποζημίωση καταβάλλεται στους δικαιούχους τον αμέσως επόμενο μήνα από τότε που αποκτούν το πιστοποιητικό Επιθεωρητή και καλύπτεται από τα ποσά που διατίθενται για τους σκοπούς της Υ.Π.Α., σύμφωνα με την παράγραφο 9 του άρθρου 40 του Ν. 2065/1992 (ΦΕΚ 113 Α'), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 16 του Ν. 2892/2001 (ΦΕΚ 46 Α') . 3.".

Περαιτέρω, στο άρθρο 65 του ν. 4427/2016 (A' 188), όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 79 του ν. 4590/2019 (ΦΕΚ Α 17/7-2-2019) και υπό τον τίτλο "Διαχείριση των ποσών που αποδίδονται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την ασφάλεια των πτήσεων (EUROCONTROL)" ορίζεται: " 1. Αρμόδιος φορέας για τη διαχείριση, κατανομή και πίστωση στους λογαριασμούς των δικαιούχων φορέων των ποσών από τα τέλη διαδρομής και τερματικής περιοχής που αποδίδονται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια των Πτήσεων (EUROCONTROL) είναι η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας. Η κατανομή και πίστωση των ποσών γίνεται σύμφωνα με τις ανάγκες λειτουργίας, προσωπικού και επενδύσεων της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας και των πιστοποιημένων και ορισμένων από την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας φορέων παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας και μετεωρολογίας, σύμφωνα με τις προβλέψεις των σχετικών Ευρωπαϊκών Κανονισμών. 2. Συνιστάται ειδικός λογαριασμός για τις ανάγκες της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), ο οποίος πιστώνεται με το σύνολο των ποσών που προέρχονται από τα τέλη διαδρομής και τερματικής περιοχής και αποδίδονται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια των Πτήσεων (EUROCONTROL). Η ΑΠΑ διαχειρίζεται τον ειδικό αυτό λογαριασμό στον οποίο διατηρεί για τις ανάγκες λειτουργίας, προσωπικού και επενδύσεων της ΑΠΑ το είκοσι τοις εκατό (20%) των συνολικών ποσών που αποδίδονται μηνιαίως από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια των Πτήσεων (EUROCONTROL), καθώς και το ποσό που αντιστοιχεί στη συνδρομή στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια των Πτήσεων (EUROCONTROL) και διανέμει το υπόλοιπο στους πιστοποιημένους και ορισμένους φορείς παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας, μετεωρολογίας, πιστώνοντας με εντολή της τους ειδικούς λογαριασμούς των φορέων αυτών. Κάθε θέμα σχετικό με το άνοιγμα, τη διαχείριση, κατανομή και απόδοση των παραπάνω ποσών, καθώς και την κίνηση του ειδικού λογαριασμού της ΑΠΑ ρυθμίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών, κατόπιν εισήγησης του Διοικητή της ΑΠΑ ή του εκτελούντος χρέη Διοικητή της ΑΠΑ. Με την απόφαση αυτή ρυθμίζονται ειδικότερα: α) η διαδικασία πίστωσης των ποσών από τέλη διαδρομής και τερματικής περιοχής, σύμφωνα με τα άρθρα 34 και 34Α του ν. 2682/1999 (Α' 16) στον ειδικό λογαριασμό της ΑΠΑ και της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), κάθε θέμα σχετικό με τη διάθεση, τη διαχείριση, την κατανομή, την απόδοση των ποσών και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη χρήση των παραπάνω ποσών και υπολοίπων, β) θέματα κατανομής, διαχείρισης και απόδοσης των επιδομάτων και των αποζημιώσεων που προβλέπονται στα άρθρα 34 και 34Α του ν. 2682/1999 ως προς το προσωπικό της ΑΠΑ και της ΥΠΑ. 3. Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) είναι ο αρμόδιος φορέας για τη διαχείριση: α) του Ειδικού Λογαριασμού … με τίτλο "Ε.Δ.-Λογαριασμός τελών διαδρομής που αποδίδονται από τον Eurocontrol" (…), στον οποίο θα πιστώνεται με εντολή της ΑΠΑ το ογδόντα τοις εκατό (80%) των ποσών που αντιστοιχούν στην ΥΠΑ από τα τέλη διαδρομής και τερματικής περιοχής, όπως έχουν εγκριθεί από την ΑΠΑ και προκύπτουν μετά από την αφαίρεση του είκοσι τοις εκατό (20%) το οποίο διατηρείται στον ειδικό λογαριασμό της ΑΠΑ, καθώς και μετά από την αφαίρεση του ποσού της συνδρομής στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια των Πτήσεων (EUROCONTROL) που αντιστοιχεί στην ΥΠΑ και υπολογίζεται ως το κλάσμα που προκύπτει από το ποσό που αποδίδεται στην ΥΠΑ προς το σύνολο του ποσού που αποδίδεται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια των Πτήσεων (EUROCONTROL), β) του Ειδικού λογαριασμού … με τίτλο "Ελληνικό Δημόσιο-Προϊόν από τη μεταβίβαση μελλοντικών εσόδων του Ελληνικού Δημοσίου από τον Eurocontrol", (IBAN …). Από τους ως άνω ειδικούς λογαριασμούς που διαχειρίζεται η ΥΠΑ θα χρηματοδοτείται το σύνολο των αποζημιώσεων των άρθρων 34 και 34Α του ν. 2682/1999 του προσωπικού της ΥΠΑ 4. (...).. 5. Κάθε θέμα σχετικό με το άνοιγμα, τη διαχείριση, κατανομή και απόδοση των ποσών, καθώς και την κίνηση του ειδικού λογαριασμού της ΕΜΥ ρυθμίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών, κατόπιν πρότασης του Υπουργού Εθνικής Άμυνας. ........2 ....3 .... 4. α. Οι κοινές υπουργικές αποφάσεις των παραγράφων 2 και 5 του άρθρου 65 του ν. 4427/2016 (Α' 188), όπως αυτό τροποποιείται με την παράγραφο 1 του παρόντος, με τις οποίες ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με το άνοιγμα, διαχείριση, κατανομή και απόδοση των εσόδων των ειδικών λογαριασμών των ΑΠΑ και ΕΜΥ αντίστοιχα, εκδίδονται εντός δύο (2) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος άρθρου, σύμφωνα με την παράγραφο 5. β. Μέχρι την έκδοση των κοινών υπουργικών αποφάσεων του προηγούμενου εδαφίου, συνεχίζουν να εφαρμόζονται οι ισχύουσες διατάξεις των άρθρων 34 και 34Α του ν. 2682/1999 και του άρθρου 35 του ν. 2912/2001 (Α' 94) όπως έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν για το προσωπικό της ΑΠΑ και της ΥΠΑ. 5. Έναρξη ισχύος του παρόντος άρθρου ορίζεται η 1η Μαΐου 2019. Μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος άρθρου τυχόν διαχειριστικά έξοδα που προκύπτουν σε εφαρμογή της Απόφασης …2001 (ΦΕΚ …) "Τιτλοποίηση μελλοντικών εσόδων του Ελληνικού Δημοσίου από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας (EUROCONTROL)" συνεχίζουν να εξοφλούνται σε χρέωση του Ειδικού Λογαριασμού … με τίτλο "Ε.Δ. - Λογαριασμός τελών διαδρομής που αποδίδονται από τον Eurocontrol" (…) με αναλογική επιβάρυνση των ΑΠΑ, ΥΠΑ και ΕΜΥ.

Εξάλλου σύμφωνα με το άρθρο 76 παρ. 1 περ. δ και ε του ν. 4427/2016, διατηρήθηκαν σε ισχύ οι διατάξεις των άρθρων 34 και 34 Α του ν. 2682/1999, με εξαίρεση την παρ. 6 και 5 αντίστοιχα που καταργήθηκαν. Με το άρθρο δε 40 του νεότερου νόμου 4599/2019 επήλθαν τροποποιήσεις στα άρθρα 34 και 34 Α του ν. 2682/1999 ως προς τον τρόπο διάθεσης των ποσών που αποδίδονται από τον Ευρωπαικό Οργανισμό για την ασφάλεια των Πτήσεων, όχι όμως ως προς τα πρόσωπα που δικαιούνται τις προαναφερόμενες αποζημιώσεις.
Με το ν. 3205/2003 "Μισθολογικές ρυθμίσεις λειτουργών και υπαλλήλων του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α. ..." (Α' 297, ισχύς από 1-1-2004, κατ' άρθρο 56 αυτού) στην παράγραφο Β του άρθρου 8 ορίζεται ότι "1. ... 3. Πέραν των επιδομάτων και παροχών του παρόντος άρθρου, όλα τα λοιπά επιδόματα, αμοιβές και αποζημιώσεις που καταβάλλονται στους υπαλλήλους που εμπίπτουν στις διατάξεις του Μέρους Α' του νόμου αυτού [ μεταξύ των οποίων οι μόνιμοι και δόκιμοι πολιτικοί υπάλληλοι του Δημοσίου ] , κατά την έναρξη της ισχύος του, με οποιαδήποτε ονομασία και από οποιαδήποτε πηγή, καταργούνται εφόσον δεν προβλέπεται ρητά η χορήγησή τους από τις διατάξεις του νόμου αυτού. Στα ως άνω καταργούμενα επιδόματα, αμοιβές και αποζημιώσεις δεν περιλαμβάνονται τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις της παραγράφου 7 του άρθρου 7 του Ν. 2860/2000 (ΦΕΚ 251 Α'), της παραγράφου 11 του άρθρου 4 του Ν. 2819/2000 (ΦΕΚ 84 Α'), της παραγράφου 1 του όρθρου 21 του Ν. 2965/2001 (ΦΕΚ 270 Α') και της παραγράφου 2 του άρθρου 20 του Ν. 2606/1998 (ΦΕΚ 89 Α')".

Περαιτέρω με το ν. 4024/2011 "Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, ενιαίο μισθολόγιο - βαθμολόγιο, εργασιακή εφεδρεία και άλλες διατάξεις εφαρμογής του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012-2015" (Α' 226/27-10-2011) στο άρθρο 30, όπως αυτό ίσχυε πριν από την κατάργησή του με το άρθρο 34 του 4354/2015 (Α' 176/16-12-2015 με έναρξη ισχύος από 1-1-2016 σύμφωνα με το άρθρο 35 αυτού) ορίζεται: "1. Πέραν των επιδομάτων και παροχών του παρόντος Κεφαλαίου, όλα τα λοιπά επιδόματα, αμοιβές και αποζημιώσεις, που καταβάλλονται στους υπαλλήλους που εμπίπτουν στις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου, μέχρι την έναρξη της ισχύος του, με οποιαδήποτε ονομασία, συμπεριλαμβανομένων και των εξόδων κίνησης, εφόσον τα έξοδα αυτά προβλέπεται με τις ισχύουσες μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος διατάξεις να καταβάλλονται ανεξαρτήτως της μετακίνησης του υπαλλήλου, καταργούνται εφόσον δεν προβλέπεται ρητά η χορήγηση τους από τις διατάξεις του Κεφαλαίου αυτού. Στα ως άνω καταργούμενα επιδόματα, αμοιβές και αποζημιώσεις δεν περιλαμβάνονται τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 20 του ν. 2606/1998 (Α' 89), των άρθρων 34 και 34α του ν. 2682/1999 (Α' 16), της παραγράφου 22 του άρθρου 9 του ν. 2266/1994 (Α' 218) και της παραγράφου 4 του άρθρου 72 του ν. 3528/2007 (Α' 26), καθώς και το επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής και το ειδικό επιμίσθιο που καταβάλλεται στους ανωτέρω υπαλλήλους για την εκτέλεση υπηρεσίας στο εξωτερικό". Τέλος, με το άρθρο 34 του ν. 4354/2015 "Διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μισθολογικές ρυθμίσεις και άλλες επείγουσες διατάξεις εφαρμογής της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων" (Α' 176/16-12-2015) καταργήθηκε το ως άνω άρθρο 30 παρ. 1 του ν. 4024/2011 και στο άρθρο 32 [Διατηρούμενα επιδόματα] ορίζεται: "Πέραν των προβλεπόμενων αποδοχών και επιδομάτων του παρόντος, εξακολουθούν να καταβάλλονται τα επιδόματα, αμοιβές και αποζημιώσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 20 του ν. 2606/1998 (Α' 89), της παρ. 22 του άρθρου 9 του ν. 2266/1994 (Α' 218) και της παρ. 4 του άρθρου 72 του ν. 3528/2007 (Α' 26), καθώς και των άρθρων 34 και 34α του ν. 2682/1999 (Α' 16)".

Κατά το άρθρο 559 αριθμός 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με κακή εφαρμογή του, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2022, ΟλΑΠ 6/2019, ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006). Με τον λόγο αυτό αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται δηλαδή, εάν η αγωγή, ένσταση κ.λ.π. , ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσία (ΟλΑΠ 1/2022, ΟλΑΠ 3/2020, ΟλΑΠ 8/2018).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσβαλλόμενη απόφαση και τα λοιπά διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που επισκοπούνται επιτρεπτώς (άρθρο 561 αρ.2 Κ.Πολ.Δ.), αναφορικώς με τη δικαστική πορεία της υποθέσεως, προκύπτουν τα εξής: Οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι, άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών από …2019 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2019 αγωγή τους κατά του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, με την οποία είχαν εκθέσει ότι είναι εργαζόμενοι με την ειδικότητα του μηχανικού αεροσκαφών στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, δυνάμει συμβάσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου. Ότι ήδη έχουν την ιδιότητα του Επιθεωρητή Ασφάλειας Πτητικών Μέσων και Προτύπων, έχουν πιστοποιηθεί ως Επιθεωρητές και ενώ, ως εκ της θέσης τους, έπρεπε να λαμβάνουν την ειδική αποζημίωση του άρθρου 35 παρ.2 του ν.2912/2001, το εναγόμενο αρνείται να τους καταβάλει, παρά το γεγονός ότι την εν λόγω αποζημίωση έχει γίνει δεκτό ότι τη δικαιούνται οι συνάδελφοί τους, που φέρουν την ίδια με αυτούς ιδιότητα, αλλά συνδέονται με το εναγόμενο με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου. Ότι σε κάθε περίπτωση το εναγόμενο έχει αναγνωρίσει τη σχετική οφειλή του προς αυτούς, με τις έγγραφες απαντήσεις της αρμόδιας υπηρεσίας του. Ότι το εναγόμενο με την ως άνω συμπεριφορά του παραβιάζει εκτός από τις συμβατικές του υποχρεώσεις και τη συνταγματική αρχή της ισότητας. Με βάση το άνω ιστορικό αυτό και κατόπιν παραδεκτής τροπής των καταψηφιστικών αιτημάτων σε έντοκα αναγνωριστικά, ζήτησαν: α) Να αναγνωρισθεί ότι το εναγόμενο υποχρεούται να τους χορηγεί την αποζημίωση του άρθρου 35 παρ.2 του ν.2912/2001, με βάση τις συμβάσεις εργασίας τους, άλλως με βάση την συνταγματική αρχή της ισότητας και επικουρικότερα με βάση τη σύμβαση αναγνώρισης χρέους που συνήφθη μεταξύ των διαδίκων και β) να αναγνωρισθεί ότι υποχρεούται το εναγόμενο να καταβάλει για οφειλόμενη αποζημίωση του άρθρου 35 παρ.2 του ν.2912/2001 κατά τα προαναφερόμενα, άλλως κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού, στον πρώτο το ποσό των 60.318,61 ευρώ, που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα από 1-11-2017 έως και 30-6-2020, στο δεύτερο εξ αυτών το συνολικό ποσό των 124.169,13 ευρώ, που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα από 1-8-2015 έως και 30-6-2020 και στον τρίτο εξ αυτών το συνολικό ποσό των 119.672, 28 ευρώ που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα από 1-8-2015 έως και 30-6-2020, με το νόμιμο τόκο, αφότου κάθε επιμέρους απαίτηση κατέστη ληξιπρόθεσμη και απαιτητή, άλλως από την επίδοση της αγωγής και έως την εξόφληση.
Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την με αριθμό 1539/13-10-2020 απόφασή του δέχτηκε την αγωγή ως νόμιμη και βάσιμη κατ' ουσία, στο σύνολό της για τον πρώτο ενάγοντα και εν μέρει, κατ' αποδοχή σχετικής ένστασης παραγραφής του εναγομένου, ως προς τους λοιπούς ενάγοντες, ως προς την κύρια βάση και αναγνώρισε την υποχρέωση του εναγομένου Ελληνικού Δημοσίου 1) να χορηγεί στους ενάγοντες την αιτούμενη αποζημίωση όσο ασκούν καθήκοντα Επιθεωρητή Πτητικών Μέσων και Προτύπων και 2) να καταβάλει σε κάθε ενάγοντα τα αναφερόμενα ειδικότερα χρηματικά ποσά με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Κατά της ως άνω απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο άσκησε την από …2021 με αριθμό κατάθεσης …2021 έφεση, οι δε ενάγοντες την από …2022 με αριθμό κατάθεσης …/2022 αντέφεση. Επί της έφεσης και αντέφεσης εκδόθηκε η προσβαλλόμενη με αριθμό 4920/27-9-2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία όπως προελέχθη, αφού απέρριψε την αντέφεση, στη συνέχεια απέρριψε, τον πρώτο λόγο της έφεσης με τον οποίο το εναγόμενο-εκκαλούν παραπονείτο κατά της πρωτόδικης απόφασης για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 35 παρ. 2 του ν. 2912/2001, 8 του ν. 3205/2003. 4, 21, 30 και 32 του ν. 4024/2011 και 32 του ν. 4354/2015 και εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων, επικυρώνοντας κατ' αυτό την πρωτόδικη απόφαση, στη συνέχεια δε δεχόμενο το δεύτερο λόγο της έφεσης και την έφεση κατ' ουσία, μόνο ως προς το κεφάλαιο της δικαστικής δαπάνης, που αφορούσε τον πρώτο ενάγοντα, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση μόνο ως προς το κεφάλαιο αυτό, κράτησε και δίκασε την υπόθεση και καταδίκασε το εναγόμενο στη δικαστική δαπάνη του πρώτου ενάγοντος για τον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας, ποσού τριακοσίων (300) ευρώ. Ειδικότερα, ως προς την έφεση του εκκαλούντος Ελληνικού Δημοσίου, ήδη αναιρεσείοντος, προκύπτει ότι το Εφετείο, κατά το μέρος που ενδιαφέρει τον αναιρετικό έλεγχο, μετά την παράθεση εκτεταμένων νομικών σκέψεων, δέχθηκε κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, τα ακόλουθα: "Από την επανεκτίμηση .............αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Οι β' και γ' ενάγοντες προσλήφθηκαν κατόπιν προκήρυξης πλήρωσης θέσεων τεχνικού προσωπικού, ως μηχανικοί αεροσκαφών από την Ολυμπιακή Αεροπορία, δυνάμει σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, την 7.6.1999. Επιπλέον ασκούσαν καθήκοντα εξειδικευμένου Επιθεωρητή Εκτάκτων Περιπτώσεων ο β' ενάγων και καθήκοντα Επιθεωρητή στο Τμήμα Μη καταστροφικών ελέγχων. Με την με αρ. ΥΠΑ/Δ9/Β/3 6606/11681/27.10.2010 κοινή υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 1164/Ε77.12.2010), η οποία εκδόθηκε σε εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 7 παρ.2Β του ν. 3717/2008 οι ανωτέρω μεταφέρθηκαν στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) μετά τη θέση σε ειδική εκκαθάριση της πρώην Ο.Α, με την ίδια ως άνω ιδιότητα. Στην Υ.Π.Α. οι ανωτέρω πιστοποιήθηκαν ως Επιθεωρητές Πτητικών Μέσων και Προτύπων μετά από τη θετική αξιολόγηση των τυπικών και ουσιαστικών προσόντων τους. Με την με αρ. …2012 απόφαση εγκρίθηκε η εκτέλεση του πρώτου κύκλου προγράμματος εκπαίδευσης υπαλλήλων ως υποψηφίων επιθεωρητών, στην οποία συμμετείχαν και ο οποίος (κύκλος) ολοκληρώθηκε στις 27.12.2011 με συνολική διάρκεια 74 ωρών διδασκαλίας, όπως προβλέπεται από το άρθρο 9 του π.δ. 147/2005. Με την με αρ. …2011 απόφαση εγκρίθηκε η εκτέλεση του δεύτερου κύκλου προγράμματος εκπαίδευσης υπαλλήλων ως υποψηφίων επιθεωρητών, στον οποίο συμμετείχαν, και ο οποίος ολοκληρώθηκε στις 13.7.2012 με συνολική διάρκεια 105 ωρών διδασκαλίας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 9 του π.δ. 147/2005. Επίσης από 5.4.2012 έως 11.4.2012 συμμετείχαν σε μικρές εξειδικευμένες εκπαιδεύσεις. Με την με αρ. …2012 απόφαση ορίστηκαν οι ενάγοντες ως Επιθεωρητές υπό παρακολούθηση, όπως προβλέπεται στο άρθρο 9 του π.δ. 147/2005. Με την με αρ. …2013 απόφαση του Διοικητή της ΥΠΑ οι άνω ενάγοντες πιστοποιήθηκαν ως Επιθεωρητές Ασφάλειας Πτητικών Μέσων και Προτύπων με ειδίκευση ως Επιθεωρητές Πτητικής Ικανότητας του Σώματος Επιθεωρητών Ασφάλειας Πτήσεων της Υ.Π.Α., όπως προβλέπεται στο άρθρο 9 του π.δ. 147/2005, που ορίζει ότι η ανώτατη χρονική διάρκεια πιστοποίησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη, με χρονική διάρκεια της πιστοποίησής τους έως και 31.12.2016. Το αντικείμενο επιθεωρήσεων και οι αρμοδιότητές τους ως Επιθεωρητών ορίζονται στο άρθρο 7 του π.δ. 147/2005, όπως αναλύθηκε παραπάνω. Ακολούθως με την …2016 απόφαση του Διοικητή της Υ.Π.Α. ο β' και γ' ενάγων επαναπιστοποιήθηκαν ως Επιθεωρητές Ασφάλειας Πτητικών Μέσων και Προτύπων, με χρονική διάρκεια έως και 31.12.2019. Επίσης ο β' και γ' ενάγων επαναπιστοποιήθηκαν ως Επιθεωρητές Ασφάλειας Πτητικών Μέσων και Προτύπων, δυνάμει του με αρ. πρωτ. …2019 για άλλη μια τριετία, ήτοι μέχρι και τις 31.12.2022.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι οι άνω ενάγοντες ασκούν κανονικά και με επάρκεια τα προβλεπόμενα για την θέση ευθύνης, που κατέχουν καθήκοντα Επιθεωρητή. Κύριο καθήκον ο έλεγχος της συμμόρφωσης των ελεγχόμενων με τους διεθνείς, ευρωπαϊκούς και ελληνικούς αεροπορικούς κανονισμούς ασφαλείας. Στα καθήκοντά τους εντάσσονταν τα αναφερόμενα στο πδ. 147/2005 και όσα απορρέουν από τα πδ. 84/2018, π.δ. 85/2018 και τον ν. 4427/2016. Επομένως, οι ενάγοντες, οι οποίοι κατόπιν πιστοποίησης της επάρκειάς τους επιτελούν το έργο του Επιθεωρητή Πτήσεων, κατά τα προαναφερόμενα, δικαιούνται άνευ ετέρου την αποζημίωση του άρθρου 35 παρ. 2 του ν. 2912/2001 κατά τα διαλαμβανόμενα στην υπό στοιχείο I μείζονα σκέψη της παρούσας. Η εν λόγω διάταξη δεν καταργήθηκε, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται το εναγόμενο, με τη θέσπιση των νόμων 3205/2003, 4024/2011 και 4354/2015 περί ενιαίου μισθολογίου των υπαλλήλων του Δημοσίου, οι οποίοι (νόμοι) στα άρθρα 8, 30 και 32 αντίστοιχα προέβλεψαν την κατάργηση των έως τότε χορηγουμένων επιδομάτων και τη διατήρηση μόνο των επιδομάτων, που προβλέπονται σε αυτούς. Και τούτο διότι η επίμαχη αποζημίωση δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των τακτικών επιδομάτων που χορηγούνται σε όλους γενικά τους δημόσιους υπαλλήλους, αναλόγως του είδους των κύριων καθηκόντων της οργανικής τους θέσης, ή ως κίνητρα απόδοσης ή προσέλκυσης- παραμονής στην κύρια θέση τους. Άλλωστε το άρθρο 34 του ν. 2682/1999, στο οποίο γίνεται παραπομπή για τον καθορισμό του ύψους της ένδικης αποζημίωσης με το άρθρο 35 του ν.2912/2001 διατηρήθηκε ρητώς σε ισχύ με το άρθρο 76 περ. δ' του ν. 4427/2016, όπως ήδη αναφέρθηκε στην οικεία νομική σκέψη. Επίσης με το άρθρο 79 του ν.4590/2019 που αντικατέστησε το άρθρο 65 του ν.4427/2016, το οποίο ρυθμίζει την πίστωση ποσών, σύμφωνα με τα άρθρα 34 και 34 Α του ν.2682/1999 σε ειδικό λογαριασμό της ΑΠΑ και της Υ.Π.Α., προβλέπεται ότι μέχρι την έκδοση κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών κατόπιν εισήγησης του Διοικητή της ΑΠΑ ή του εκτελούντος χρέη Διοικητή της ΑΠΑ, με την οποία θα ρυθμίζεται η διαδικασία πίστωσης των ποσών στον άνω ειδικό λογαριασμό και θέματα κατανομής, διαχείρισης και απόδοσης των αποζημιώσεων που προβλέπονται στα άρθρα 34 και 34 Α του ν.2682/1999 ως προς το προσωπικό της ΑΠΑ και της Υ.Π.Α., συνεχίζουν να εφαρμόζονται οι ισχύουσες διατάξεις των άρθρων 34 και 34 Α του ν. 2682/1999 και του άρθρου 35 του ν.2912/2001.

Εξάλλου με το άρθρο 40 του ν.4599/2019, όπως προαναφέρθηκε, τροποποιήθηκαν τα άρθρα 34 και 34 Α του ν .2682/1999 μόνον ως προς τον τρόπο διάθεσης των ποσών που αποδίδονται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την ασφάλεια των Πτήσεων και όχι ως προς τα πρόσωπα που δικαιούνται τις προαναφερόμενες αποζημιώσεις και συνεπώς η επίδικη παροχή δεν έχει καταργηθεί, όπως ήδη σημειώθηκε, ενώ σε κάθε περίπτωση αυτή καταβάλλεται κατά τα προαναφερόμενα, από τον ειδικό λογαριασμό που διαχειρίζεται η ΑΠΑ από τα αποδιδόμενα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την ασφάλεια των πτήσεων ποσά, χωρίς να επιβαρύνεται με τον τρόπο αυτό ο κρατικός προϋπολογισμός.".
Με βάση τα ως άνω δεκτά γενόμενα το Εφετείο έκρινε ότι η διάταξη του άρθρου 35 παρ. 2 του ν. 2912/2001 δεν καταργήθηκε με τις διατάξεις των άρθρων 8 του νόμου 3205/2003, 30 παρ. 1 του νόμου 4024/2011 και 32 του νόμου 4354/2015 περί ενιαίου μισθολογίου των υπαλλήλων του Δημοσίου και συνεπώς οι ενάγοντες-αναιρεσίβλητοι δικαιούνται την υπολογιζόμενη με βάση τις διατάξεις των άρθρων 34 και 34 Α του νόμου 2682/1999 αποζημίωση, κατ' εξουσιοδότηση των οποίων εκδόθηκαν αντιστοίχως οι με αριθμούς 2/44611/Α0024/1999 (Β 1336) και Δ11/Α/18488/7838/2006 (Β 645) ΚΥΑ, ανερχόμενη για το επίδικο χρονικό διάστημα για τον κάθε ενάγοντα-αναιρεσίβλητο στα αναφερόμενα ειδικότερα χρηματικά ποσά, και απέρριψε κατά το μέρος αυτό την έφεση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, που παραπονείτο με τον σχετικό πρώτο λόγο της έφεσής του για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των ως άνω διατάξεων, επικυρώνοντας έτσι την πρωτόδικη απόφαση που είχε αποφανθεί ομοίως. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, σύμφωνα και με τις νομικές σκέψεις που προαναφέρθηκαν, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, καθώς και αυτές των άρθρων 65, 66 και 76 του ν. 4427/2016 και 40 του ν. 4599/2019, καθόσον η προβλεπόμενη από την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 35 παρ. 2 του ν. 2912/2001 αποζημίωση, η οποία χορηγείται στο προσωπικό της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας που έχει πιστοποιηθεί και ασκεί καθήκοντα Επιθεωρητή Ασφάλειας Πτήσεων, προς επίτευξη συγκεκριμένων στόχων, ειδικώς οριζόμενων στο ν. 2912/2001, α) δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των τακτικών επιδομάτων που χορηγούνται σε όλους γενικά τους δημοσίους υπαλλήλους, αναλόγως του είδους των κύριων καθηκόντων της οργανικής τους θέσης ή ως κίνητρα απόδοσης ή προσέλκυσης παραμονής στην κύρια θέση τους, β) η διάταξη του άρθρου 34 του ν. 2682/1999, στο οποίο γίνεται παραπομπή, ως προς τον καθορισμό του ύψους της ως άνω αποζημίωσης, διατηρήθηκε ρητά σε ισχύ με το άρθρο 76 περ. δ του ν. 4427/2016, γ) η ως άνω διάταξη, όπως και αυτές των άρθρων 34 και 34 Α του ν. 2682/1999, ίσχυαν και εφαρμόζονταν για το προσωπικό της ΑΠΑ και της ΥΠΑ κατά τον επίδικο χρόνο με βάση τη διάταξη του άρθρου 79 παρ. 4 β του ν. 4590/2019, δ) η αποζημίωση αυτή καταβάλλεται από τον ειδικό λογαριασμό που διαχειρίζεται η ΑΠΑ από τα αποδιδόμενα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την ασφάλεια των πτήσεων ποσά, χωρίς να επιβαρύνεται ο κρατικός προϋπολογισμός. Επομένως ο μοναδικός από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατά την νοηματική του όμως απόδοση μόνο από τον αριθμό 1 του άρθρου αυτού, με τον οποίο το αναιρεσείον μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση για ευθεία παράβαση των ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.
Κατόπιν των προεκτεθέντων και μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί το αναιρεσείον, λόγω της ήττας του, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, κατά ουσιαστική παραδοχή του σχετικού νομίμου αιτήματός των (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένων, κατά την, αμφιμερώς ισχύουσα, διάταξη του άρθρου 22 του ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 του ΕισΝΚΠολΔ, σε συνδ. με την παρ. 2 της υπ' αριθμ. 134423 οικ. της 8-12-1992/20-1-1993 Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ Β' 11), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 12 παρ. 5 του ν. 1738/1987, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από …2022 με αριθμό κατάθεσης …2022 αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 4920/27-9-2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Ιουνίου 2025.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και τούτου καθώς και των δύο αρχαιότερων Αρεοπαγιτών αποχωρησάντων, η αμέσως αρχαιότερη Αρεοπαγίτης της σύνθεσης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Ιουνίου 2026.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή