Αριθμός 886/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σταυρούλα Κουσουλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό, Μαρία Γιαννακοπούλου, Μαρία Πετσάλη - Εισηγήτρια και Παναγιώτη Φιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Απριλίου 2026, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Μαρίας Γκανέ (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Ζ. Κ. του Π., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο Μπαλτά, για αναίρεση της υπ' αριθ. 963/2025 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης. Με υποστηρίζουσα την κατηγορία την Κ. Σ. του Φ., κατοίκου ..., που δεν εμφανίστηκε. Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην με αρ. εκθ. κατ. ...2025 αίτησή της αναιρέσεως, καθώς και στον από 3-4-2026 πρόσθετο λόγο αναίρεσης, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό …/2025.

Αφού άκουσε την Αντεισαγγελέα, η οποία πρότεινε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, ως προς τους τρεις πρώτους λόγους της, απορριπτομένου του 4ου λόγου αναίρεσης, και του πρόσθετου λόγου αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση και τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση με αρ. εκθ. κατ. ...2025 αίτηση της Ζ. Κ. του Π. για αναίρεση της υπ' αριθ. 963/2025 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων (Β' Βαθμού) Θεσσαλονίκης, με την οποία κρίθηκε ένοχη των αξιοποίνων πράξεων της ψευδούς καταμήνυσης και της ψευδούς κατάθεσης κατ' εξακολούθηση, με την πρωτοδίκως αναγνωρισθείσα σε αυτήν ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2 α' ΠΚ, έχει ασκηθεί από τον παρασταθέντα στην κατ' έφεση δίκη Δικηγόρο του Δ.Σ.Θ., Σωτήριο Μπαλτά με δήλωση στον αρμόδιο γραμματέα του Εφετείου Θεσσαλονίκης, νομότυπα και εμπρόθεσμα, ήτοι εντός της προβλεπόμενης από την παρ. 2 του άρθρου 473 του ΚΠοινΔ προθεσμίας από την καταχώρηση της προσβαλλόμενης απόφασης στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ.3 του ΚΠοινΔ, που έλαβε χώρα στις 10-11-2025. Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρα 462 περ. β, 464, 466 παρ.2, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1 και 4, 504 παρ.1 και 505 παρ.1α του ΚΠΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς την ουσιαστική βασιμότητα των προβαλλόμενων με αυτή λόγων. Επίσης, νομότυπα και εμπρόθεσμα έχει ασκηθεί από τον ίδιο ως άνω, παρασταθέντα στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, για λογαριασμό της αναιρεσείουσας, Δικηγόρο και πρόσθετος λόγος αναίρεσης με δικόγραφο, που κατατέθηκε στη γραμματεία της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, στις 3-4-2026 (άρθρο 509 ΚΠοινΔ), ο οποίος πρέπει να συνεκδικαστεί, λόγω συναφείας, με την παραπάνω αίτηση αναίρεσης. H συζήτηση γίνεται σαν να ήταν παρούσα και η υποστηρίζουσα την κατηγορία, κατ' άρθρο 515 παρ. 2α' ΚΠΔ σε συνδ. με άρθρο 512 παρ.1γ' του ιδίου Κώδικα, Κ. Σ. του Φ., καίτοι αυτή δεν παραστάθηκε στη δίκη, αφού κλητεύθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με την υπ’ αριθμ. … από …2026 κλήση του, προκειμένου να παραστεί διά ή μετά συνηγόρου στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης δικάσιμο, όπως προκύπτει από το από …2026 αποδεικτικό επίδοσης της άνω κλήσης (στον ενήλικο σύνοικό της, Σ. Θ. του Ι.) του Μ. Π., Ανθ/μου του ΑΤ …

Α. Κατά τη διάταξη του άρθρου 59 παρ. 1 ΚΠΔ, όταν η απόφαση σε ποινική δίκη εξαρτάται από άλλη υπόθεση για την οποία έχει ασκηθεί ποινική δίωξη, η πρώτη αναβάλλεται ωσότου εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση στη δεύτερη δίκη. Κατά την παράγραφο 2, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 72 του Ν. 5090/2024, στις περιπτώσεις των άρθρων 224, 229, και 363 ΠΚ, όταν ο Εισαγγελέας Πλημμελειοδικών διαπιστώσει, πως για το γεγονός για το οποίο εξετάστηκε ο διάδικος ή ο μάρτυρας ή έγινε η αναφορά στην αρχή ή η καταμήνυση ή ισχυρίστηκε ή διέδωσε ο υπαίτιος ασκήθηκε ποινική δίωξη ή διενεργείται προκαταρκτική εξέταση ή προανάκριση της παρ. 2 του άρθρου 245 ή έχει ασκηθεί αγωγή ενώπιον πολιτικού δικαστηρίου, αναβάλλει με πράξη του που περιέχει συνοπτική αιτιολογία, κάθε περαιτέρω ενέργεια έως το τέλος της ποινικής δίωξης ή της πολιτικής δίκης. Μετά δε, την έκδοση αμετάκλητης απόφασης επί της αρχικής υπόθεσης ο Εισαγγελέας αποφασίζει για την περαιτέρω πορεία της δικογραφίας για τα εγκλήματα των άρθρων 224, 229, και 363 ΠΚ.

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις των άρθρων 111, 112 και 113 παρ. 2 ΠΚ, το αξιόποινο της πράξης εξαλείφεται με την παραγραφή, της οποίας ο χρόνος για τα πλημμελήματα είναι πέντε ετών και αρχίζει από την ημέρα που τελέσθηκε η αξιόποινη πράξη, αναστέλλεται δε, για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και μέχρι να γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως πέραν των τριών ετών. Ο χρονικός περιορισμός της αναστολής δεν ισχύει όταν η αναβολή ή αναστολή της ποινικής δίωξης, ή η αναβολή της δίκης, λαμβάνει χώρα, μεταξύ άλλων, κατ' εφαρμογή του άρθρου 59 του ΚΠΔ. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι η προβλεπόμενη ως άνω αναβολή της ποινικής δίκης γίνεται όταν στη δίκη αυτή υφίσταται προδικαστικό ποινικό ζήτημα. Τέτοιο νοείται εκείνο, από το οποίο εξαρτάται η κρίση και απόφαση του ποινικού δικαστή, εκείνο δηλαδή, χωρίς τη προηγούμενη λύση του οποίου, δεν είναι δυνατό να προχωρήσει ο δικαστής στην επί της κατηγορίας απόφασή του. Η κατ' άρθρο 59 παρ. 2 ΚΠΔ υποχρεωτική αναβολή της δίκης είναι όρος ταυτόσημος με την αναστολή του άρθρου 366 παρ. 2 ΠΚ. Η έναρξη δε αναστολής της παραγραφής των προδιαληφθεισών πράξεων του άρθρου 59 ΠΚ, που δεν υπόκειται στον χρονικό περιορισμό των οκτώ (8) ετών επί πλημμελημάτων, συμπίπτει με τον χρόνο έκδοσης της διάταξης περί αναβολής από τον αρμόδιο προς τούτο Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών και εκτείνεται μέχρι το αμετάκλητο της σχετικής απόφασης επί του προδικαστικού ζητήματος (ΑΠ 243/2025, ΑΠ 523/2020).

Β. Σύμφωνα με το άρθρο 473 παρ. 3 του ΚΠΔ : "Η προθεσμία για την άσκηση της αναίρεσης αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση θα καταχωριστεί καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου". Κατά δε, τη διάταξη του άρθρου 507ΚΠΔ, η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης από τον Εισαγγελέα αρχίζει από την καταχώρηση καθαρογραμμένης της απόφασης στο ειδικό βιβλίο που τηρείται στη γραμματεία του δικαστηρίου....". Στο προαναφερόμενο ειδικό βιβλίο καταχωρίζονται τόσο οι τελεσίδικες αποφάσεις των δευτεροβαθμίων δικαστηρίων, που έχουν εκδοθεί ύστερα από άσκηση εφέσεων, όσο και οι αποφάσεις των πρωτοβαθμίων δικαστηρίων, οι οποίες, όπως απαγγέλθηκαν, δεν δύνανται νομίμως να προσβληθούν με έφεση (ανέκκλητες), από διαδίκους και εισαγγελείς και θεωρούνται ότι αποτελούν υποκατηγορία των υπό ευρεία έννοια τελεσίδικων αποφάσεων (Ολ. ΑΠ 6/2002). Επομένως, η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης κατά των ανωτέρω αποφάσεων αρχίζει, αδιακρίτως για όλους τους ενδιαφερομένους (διαδίκους και εισαγγελείς), από την καταχώριση των αποφάσεων αυτών καθαρογραμμένων στο, προβλεπόμενο από το άρθρο 473 παρ. 3ΚΠΔ, ειδικό βιβλίο. Η έναρξη της προθεσμίας για την άσκηση αναίρεσης από την καταχώριση καθαρογραμμένης της τελεσίδικης απόφασης υπαγορεύτηκε από την ανάγκη να έχει ο ενδιαφερόμενος (διάδικος ή εισαγγελέας) υπόψη του το πλήρες κείμενο του αιτιολογικού της απόφασης, ώστε, σε αρμονία και με το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, να είναι σε θέση να διατυπώσει, κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, τους προβλεπόμενους στο άρθρο 510 παρ. 1 ΚΠΔ λόγους αναίρεσης και ιδίως, αυτόν της έλλειψης ειδικής αιτιολογίας και να αποφεύγεται η άσκηση ματαίως αίτησης αναίρεσης, όταν δεν προκύπτει νόμιμος λόγος, προσθέτως δε, να αποτρέπεται η άσκοπη ταλαιπωρία και οικονομική επιβάρυνση του διαδίκου και η απασχόληση του Αρείου Πάγου με αβάσιμες αιτήσεις αναίρεσης (Ολ. ΑΠ 6/2002, ΑΠ 905/2025, ΑΠ 1106/2020).

Γ. Κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ, ως λόγος για να αναιρεθεί η απόφαση, μπορεί να προταθεί η απόλυτη ακυρότητα που συνέβη κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, ενώ κατά το άρθρο 171 ΚΠΔ με τον τίτλο "Απόλυτη ακυρότητα υπάρχει: 1. Αν δεν τηρηθούν οι διατάξεις που καθορίζουν...γ) την αναστολή της ποινικής δίωξης σε όσες περιπτώσεις την επιβάλλει υποχρεωτικά ο νόμος (ΑΠ 920/2025). Κατά δε, την έννοια της διάταξης του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Θ' ΚΠΔ, υπέρβαση εξουσίας, που ιδρύει τον, από τη διάταξη αυτή, προβλεπόμενο λόγο αναίρεσης, υπάρχει όταν το Δικαστήριο άσκησε δικαιοδοσία που δεν του παρέχεται από το νόμο ή έχει μεν τέτοια δικαιοδοσία, δεν συντρέχουν όμως οι όροι, οι οποίοι του παρέχουν την εξουσία να κρίνει στη συγκεκριμένη περίπτωση, ή όταν αρνείται να ασκήσει δικαιοδοσία, η οποία του παρέχεται από το νόμο στη συγκεκριμένη περίπτωση αν και συντρέχουν οι απαιτούμενοι γι' αυτό κατά το νόμο όροι.

Στην πρώτη περίπτωση, που το δικαστήριο αποφασίζει κάτι, για το οποίο δεν έχει δικαιοδοσία, υπάρχει θετική υπέρβαση εξουσίας, ενώ στη δεύτερη περίπτωση, που παραλείπει να αποφασίσει κάτι, το οποίο υποχρεούται στο πλαίσιο της δικαιοδοσίας του, υπάρχει αρνητική υπέρβαση εξουσίας (ΑΠ 1347/2025, ΑΠ 1588/2022, ΑΠ 1230/2022).

Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης η κατηγορούμενη και νυν αναιρεσείουσα πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση για απόλυτη ακυρότητα, που συνέβη κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο (άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α' σε συνδυασμό με το άρθρο 171 παρ.1 περ. γ' ΚΠΔ) και για (θετική) υπέρβαση εξουσίας (άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Θ' ΚΠΔ), επικαλούμενη ότι το δικάσαν δευτεροβάθμιο Δικαστήριο εκδίκασε τις εναντίον της κατηγορίες για τις ένδικες αξιόποινες πράξεις, μολονότι δεν είχε αρθεί ο λόγος υποχρεωτικής αναστολής (αναβολής), κατ' άρθρο 59 παρ.2 ΚΠΔ, της σχετικής με αυτές δίκης. Από την επιτρεπτή για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Μετά από έγκληση, που υπέβαλε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης η υποστηρίζουσα την κατηγορία, Κ. Σ., σχηματίστηκε σε βάρος της κατηγορουμένης και νυν αναιρεσείουσας η προκειμένη, υπό στοιχεία ΑΒΜ … , ποινική δικογραφία, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Με την απόφαση αυτή η κατηγορούμενη και νυν αναιρεσείουσα κηρύχθηκε ένοχη για : α) ψευδή καταμήνυση, διότι στις …2015 υπέβαλε ενώπιον του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης έγκληση σε βάρος της Κ. Σ. , καταμηνύοντας αυτήν, εν γνώσει της, ψευδώς, για αποπλάνηση ανηλίκου και β) ψευδή κατάθεση κατ' εξακολούθηση, διότι εξεταζόμενη ως μάρτυρας, τόσο στις …2015 στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, όσο και στις …2015 στο Τμήμα Προστασίας Ανηλίκων Θεσσαλονίκης, επιβεβαίωσε, εν γνώσει της ψευδώς, το περιεχόμενο της άνω έγκλησής της, καταθέτοντας ψευδή γεγονότα. Με βάση αυτή την έγκληση της κατηγορουμένης και νυν αναιρεσείουσας σχηματίσθηκε η υπό στοιχεία ΑΒΜ … ποινική δικογραφία και ασκήθηκε σε βάρος της υποστηρίζουσας την κατηγορία, Κ. Σ. ποινική δίωξη για αποπλάνηση ανηλίκου που δεν συμπλήρωσε τα δώδεκα (12) έτη, κατ' εξακολούθηση. Καθ' ον χρόνο η τελευταία αυτή δικογραφία εκκρεμούσε στην κύρια ανάκριση, με την από …2016 Πράξη του Εισαγγελέα Πλημ/κών Θεσσαλονίκης, που εγκρίθηκε από τον Εισαγγελέα Εφετών Θεσσαλονίκης, αναβλήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 59 παρ.2 ΚΠΔ, κάθε περαιτέρω ενέργεια επί της προκειμένης υπό στοιχεία ΑΒΜ … , σε βάρος της νυν αναιρεσείουσας, ποινικής δικογραφίας μέχρι το τέλος της ποινικής δίωξης της υπό στοιχεία ΑΒΜ … , σε βάρος της υποστηρίζουσας την κατηγορία, Κ. Σ., ποινικής δικογραφίας. Επί της τελευταίας αυτής δικογραφίας εκδόθηκε, στη συνέχεια, η υπ' αρ. 12-13/2019 & 20-21/6-2-2019 απόφαση του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Κατερίνης, με την οποία αθωώθηκε ομόφωνα η Κ. Σ. από την κατηγορία της αποπλάνησης ανηλίκου.

Περαιτέρω, από την επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι, αναγνώστηκαν στο ακροατήριο του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου η προαναφερόμενη αθωωτική απόφαση, καθώς και η από …2019, βεβαίωση της αρμόδιας γραμματέως του Πρωτοδικείου … , Π. Κ., από την οποία προκύπτει ότι, η εν λόγω αθωωτική απόφαση καταχωρήθηκε στο βιβλίο του άρθρου 142 ΚΠΔ, στις 5-4-2019, καταχώρηση, όμως, που δεν αναπληρώνει εκείνη, που απαιτείται να γίνει στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ.3 ΚΠΔ για την έναρξη της, κατ' άρθρο 507 ΚΠΔ, προθεσμίας άσκησης αναίρεσης από τον Εισαγγελέα. Από τα αναγνωσθέντα, συνεπώς, έγγραφα στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο δεν προέκυψε ότι η ως άνω αθωωτική για την υποστηρίζουσα την κατηγορία απόφαση κατέστη αμετάκλητη και συνεπώς, ότι ήρθη ο λόγος της υποχρεωτικής αναβολής (αναστολής) κάθε περαιτέρω ενέργειας, που διατάχθηκε με την προαναφερόμενη Πράξη του Εισαγγελέα Πλημ/κών Θεσσαλονίκης, αναφορικά με την προκειμένη (ΑΒΜ …) ποινική δικογραφία, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Ως εκ τούτου, το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων (Β' Βαθμού) Θεσσαλονίκης, υπερέβη θετικά την εξουσία του με το να δικάσει την ουσία της υπόθεσης και να εκδώσει την προσβαλλόμενη, καταδικαστική, για την αναιρεσείουσα, απόφαση, μολονότι για την υπόθεση αυτή είχε εκδοθεί πράξη αναβολής κάθε περαιτέρω ενέργειας και ο λόγος της υποχρεωτικής αυτής αναβολής δεν είχε εισέτι αρθεί. Επιπλέον, από τη μη τήρηση από το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο των διατάξεων του άρθρου 59 παρ. 2 ΚΠΔ, που προβλέπουν την υποχρεωτική αναστολή (αναβολή) της ποινικής δίωξης, προκλήθηκε και απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, κατ' άρθρο 171 παρ. 1 περ. γ ΚΠΔ.

Συνεπώς, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχεία Α' (σε συνδυασμό με το άρθρο 171 παρ.1 περ. γ') και Θ' ΚΠοινΔ, για απόλυτη ακυρότητα που συνέβη κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο και για (θετική) υπέρβαση εξουσίας, είναι βάσιμος. Κατόπιν αυτών, παρελκούσης της έρευνας των δεύτερου και τρίτου λόγου αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, καθώς και του μοναδικού πρόσθετου λόγου από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α' ΚΠΔ, για απόλυτη ακυρότητα, που συνέβη κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, λόγω μη ουσιαστικής τήρησης του δικαιώματος σε απολογία της κατηγορουμένης - αναιρεσείουσας, πρέπει, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως [άρθρα 519 και 522 ΚΠΔ].

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 963/2025 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων (Β' Βαθμού) Θεσσαλονίκης.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για νέα συζήτηση, ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΚΡΙΘΗΚΕ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΣΘΗΚΕ στην Αθήνα στις 5 Μάϊου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Ιουλίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή