Αριθμός 889/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σταυρούλα Κουσουλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό, Μαρία Γιαννακοπούλου, Μαρία Πετσάλη - Εισηγήτρια και Παναγιώτη Φιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 5 Μαϊου 2026, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεώργιου Καντζίδη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειουσών - κατηγορουμένων: 1. Ε. Κ. του Ν., κατοίκου ... και 2. Α. Χ. του Σ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Πάτρα, για αναίρεση της υπ' αριθ. 1267/2025 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών.

Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και oι αναιρεσείουσες - κατηγορούμενες ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην υπ' αριθ. πρωτ. …/2025 κοινή αίτησή τους αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό …/2025.

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσειουσών, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση με αρ. πρωτ. …2025 (κοινή) αίτηση των Ε. Κ. του Ν. και Α. Χ. του Σ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 1267/2025 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών, με την οποία κρίθηκαν ένοχες της αξιόποινης πράξης της λαθρεμπορίας υγρών καυσίμων, με την αναγνωρισθείσα σε αυτές ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2α' του ΠΚ, έχει ασκηθεί από τον εξουσιοδοτηθέντα προς τούτο πληρεξούσιο δικηγόρο του Δ.Σ.Α Δημήτριο Πάτρα, νομότυπα και εμπρόθεσμα, με δήλωση που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, στις 21-7-2025, εντός της προβλεπόμενης από το νόμο (άρθρο 473 παρ.2 και 3 του ΚΠοινΔ) προθεσμίας των είκοσι (20) ημερών από την καταχώρηση της προσβαλλόμενης απόφασης στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ.3 του ΚΠοινΔ, που έλαβε χώρα στις 2-7-2025. Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρα 462 περ.β, 464, 466 παρ.1, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ.2Α και 4, 504 παρ.1 και 505 παρ.1α του ΚΠΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 329, 331, 333 παρ.2, 358 και 362 ΚΠΔ, προκύπτει ότι, η λήψη υπόψη και η συνεκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας, ως αποδεικτικού στοιχείου, για το σχηματισμό της κρίσης του περί της ενοχής του κατηγορουμένου, εγγράφων που δεν αναγνώστηκαν κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο, επιφέρει απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας, κατά το άρθρο 171 παρ.1 εδ. δ' του ίδιου Κώδικα, που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ λόγο αναίρεσης, διότι έτσι παραβιάζεται η άσκηση του, κατά το άρθρο 358 του ίδιου Κώδικα, δικαιώματος του κατηγορουμένου να προβαίνει σε δηλώσεις, παρατηρήσεις και εξηγήσεις, σχετικά με το εν λόγω αποδεικτικό μέσο (ΑΠ 809/2022, ΑΠ 655/2021), αλλά και η δημοσιότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Γ' λόγο αναίρεσης (ΑΠ 523/2024).

Εξάλλου, αναγνωστέα έγγραφα είναι τα έγγραφα, τα οποία είτε έχει συμπεριλάβει ο εισαγγελέας που συνέταξε το κατηγορητήριο ή επιμελήθηκε την εισαγωγή της υπόθεσης στο ακροατήριο, είτε υποβλήθηκαν κατά τη διάρκεια της αποδεικτικής διαδικασίας, από τους διαδίκους, τον εισαγγελέα ή και από κάποιον μάρτυρα. Κατά τη διάταξη του άρθρου 13 εδ. γ του ΠΚ : έγγραφο, είναι κάθε γραπτό που προορίζεται ή είναι πρόσφορο να αποδείξει γεγονός που έχει έννομη σημασία όπως και κάθε σημείο που προορίζεται να αποδείξει ένα τέτοιο γεγονός. Έγγραφο είναι και κάθε μέσο το οποίο χρησιμοποιείται από υπολογιστή ή περιφερειακή μνήμη υπολογιστή, με ηλεκτρονικό, μαγνητικό ή άλλο τρόπο, για εγγραφή, αποθήκευση, παραγωγή αναπαραγωγή στοιχείων που δεν μπορούν να διαβαστούν άμεσα, όπως επίσης και κάθε μαγνητικό, ηλεκτρονικό ή άλλο υλικό στο οποίο εγγράφεται οποιαδήποτε πληροφορία, εικόνα, σύμβολο ή ήχος, αυτοτελώς ή σε συνδυασμό, εφόσον τα μέσα και τα υλικά αυτά προορίζονται ή είναι πρόσφορα να αποδείξουν γεγονότα που έχουν έννομη σημασία. Όλα τα παραπάνω έγγραφα "διαβάζονται" στην αποδεικτική διαδικασία, κατά τον τεχνικά πρόσφορο τρόπο για έκαστο από αυτά, ήτοι οι φωτογραφίες επισκοπούνται, βιντεοδίσκοι προβάλλονται κ.ο.κ. Ειδικότερα, προκειμένου για ψηφιακό δίσκο, που συνιστά έγγραφο κατά την προαναφερόμενη διάταξη και εκ των πραγμάτων δεν είναι δυνατή η ανάγνωσή του, αυτός επισκοπείται από όλους τους παράγοντες της δίκης, με την προβολή του στην οθόνη σχετικού υπολογιστή. Αν η επισκόπηση αυτή δεν γίνει προς όλους τους παράγοντες της δίκης και κυρίως προς τον κατηγορούμενο, και παρόλα αυτά ο ψηφιακός δίσκος λήφθηκε υπόψη και συνεκτιμήθηκε από το δικαστήριο για το σχηματισμό δικανικής πεποίθησης, για την ενοχή ή μη του κατηγορουμένου, δημιουργείται απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας, διότι έτσι ο κατηγορούμενος στερείται του από το άρθρο 358 ΚΠΔ δικαιώματος σχολιασμού του αποδεικτικού αυτού μέσου και παράλληλα παραβιάζεται η δημοσιότητα της διαδικασίας (ΑΠ 1503/2025, ΑΠ 42/2023). Με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείουσες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια της απόλυτης ακυρότητας της διαδικασίας στο ακροατήριο (άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α' ΚΠΔ) και παραβίασης της δημοσιότητας της διαδικασίας (άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Γ' ΚΠΔ), ισχυριζόμενες ότι, λήφθηκε υπόψη και συνεκτιμήθηκε από το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο της ουσίας, για τον σχηματισμό της καταδικαστικής γι' αυτές κρίσης του, έγγραφο, και ειδικότερα, μια εξωτερική κινητή μονάδα μνήμης (USB STICK), που δεν αναγνώσθηκε στο ακροατήριο κατά τον τεχνικά πρόσφορο τρόπο, ήτοι με την προβολή του στην οθόνη ηλεκτρονικού υπολογιστή. Από την παραδεκτή, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των πρακτικών της προκύπτει ότι, το δικάσαν δικαστήριο για το σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης περί της ενοχής των κατηγορουμένων και νυν αναιρεσειουσών για την ένδικη αξιόποινη πράξη της λαθρεμπορίας υγρών καυσίμων, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε, μεταξύ άλλων, όλα τ' αναγνωσθέντα έγγραφα, μεταξύ των οποίων φέρεται ότι είναι (σελ. 16 υπό στοιχείο 13) και μία (1) εξωτερική κινητή κάρτα μνήμης (USB STICK). Πλην όμως, η ανάγνωση του εν λόγω ψηφιακού δίσκου εκ των πραγμάτων δεν είναι δυνατή και απαιτείται η επισκόπησή του από όλους τους παράγοντες της δίκης με την προβολή του στην οθόνη ηλεκτρονικού υπολογιστή, γεγονός, που ουδόλως βεβαιώνεται στα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης ότι έλαβε χώρα στο ακροατήριο του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου.

Εξάλλου, από την επισκόπηση των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης (τα οποία μετά των αναγνωσθέντων στον πρώτο βαθμό εγγράφων, επίσης, αναγνώστηκαν από το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο), ουδόλως προκύπτει ότι έγινε τέτοια προβολή του άνω ψηφιακού δίσκου στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου. Από δε, την παραδεκτή, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας προκύπτει ότι, στον άνω ψηφιακό δίσκο εμπεριέχονται τα στοιχεία, τα οποία, στο πλαίσιο διερεύνησης τέλεσης από τις κατηγορούμενες - αναιρεσείουσες της άνω αξιόποινης πράξης, ζήτησε η Ελεγκτική Υπηρεσία Τελωνείων (ΕΛ.Υ.Τ.) Αττικής από την Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (Δ.ΗΛΕ.Δ.), προκειμένου να τα διασταυρώσει με τα προσκομισθέντα στοιχεία από την ελεγχόμενη επιχείρηση των κατηγορουμένων - αναιρεσειουσών ("…") και τα οποία αφορούν στις δεξαμενές, παραλαβές, ισοζύγια, συναγερμούς και αποδείξεις εσόδων (πωλήσεις), που έχουν καταγραφεί στο σύστημα εισροών - εκροών του πρατηρίου υγρών καυσίμων της άνω επιχείρησης, κατά την ελεγχόμενη περίοδο από …2018 έως …2018. Τα στοιχεία αυτά δεν υπάρχουν σε έγγραφη μορφή στη δικογραφία, καθώς απεστάλησαν στην άνω υπηρεσία (όπως, άλλωστε, και ζητήθηκαν με το υπ' αρ. πρωτ. …2019 έγγραφο των αρμοδίων υπαλλήλων της) σε ηλεκτρονική μορφή, ήτοι στην ως άνω εξωτερική κινητή κάρτα μνήμης (USB STICK), που είναι συνημμένη στην αναγνωσθείσα στο ακροατήριο του δευτεροβαθμίου από …2020 πορισματική αναφορά της Ελεγκτικής Υπηρεσίας Τελωνείων (ΕΛ.Υ.Τ.) Αττικής μαζί με είκοσι εννέα (29) συνημμένα και παρατιθέμενα στην ίδια αναφορά έγγραφα, τα οποία δεν αντιστοιχούν στο περιεχόμενο του εν λόγω ψηφιακού δίσκου, γεγονός που καθιστούσε αναγκαία την επισκόπηση του τελευταίου από όλους τους παράγοντες της δίκης στο ακροατήριο του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου με την προβολή του στην οθόνη ηλεκτρονικού υπολογιστή. Από την παραπάνω πλημμέλεια, ήτοι τη λήψη υπόψη από το δικάσαν Δικαστήριο του προαναφερθέντος ψηφιακού δίσκου χωρίς την επισκόπησή του από όλους τους παράγοντες της δίκης και ειδικότερα, από τις κατηγορούμενες- αναιρεσείουσες παραβιάστηκε η αρχή της αμεσότητας της διαδικασίας, της προφορικότητας και δημοσιότητας της δίκης, καθώς και η άσκηση του δικαιώματος των ιδίων ως κατηγορουμένων, από το άρθρο 358 ΚΠΔ, να προβούν σε δηλώσεις και εξηγήσεις σχετικά με το αποδεικτικό αυτό στοιχείο που αξιοποιήθηκε σε βάρος τους και επήλθε απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας, κατ' άρθρο 171 παρ.1 στοιχ. δ' ΚΠοινΔ. Συνακόλουθα, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α' και Γ' του ΚΠΔ, είναι βάσιμος και, πρέπει, κατά παραδοχή του, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της, παρελκούσης της έρευνας του πρώτου λόγου αναίρεσης για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας (άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ), και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως [άρθρα 519 και 522 ΚΠΔ].

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 1267/2025 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για νέα συζήτηση, ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΚΡΙΘΗΚΕ και ΑΠΟΦΑΣΙΣΘΗΚΕ στην Αθήνα στις 12 Μαϊου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Ιουλίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή