Αριθμός 1017/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σταυρούλα Κουσουλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό, Μαρία Γιαννακοπούλου, Μαρία Πετσάλη, Ειρήνη Νικολάου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Μαΐου 2026, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Νικόλαου Νικολάου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1. Α. Σ. του Β., 2. Α. Μ. του Γ., 3. Κ. Δ. του Κ., 4. K. M. του M. και 5. Α.- Β. Τ. του Χ., κατοίκων ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Τσιπλάκη, για αναίρεση της υπ' αριθ. 944/2025 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης. Με υποστηρίζοντες την κατηγορία τους: 1. Α. Β. του Κ., κάτοικο ..., που δεν εμφανίστηκε και 2. Κ. Τ. του Α., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Βαρβάρα Κατακαλίδου.

Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και οι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην υπ' αριθμ. πρωτ. …2026 κοινή, αίτηση αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό …/2026.

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, όσον αφορά το σχετικό λόγο της περί ελλιπούς, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, αιτιολογίας ως προς την περί ενοχής των αναιρεσειόντων κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας, απορριπτομένων των λοιπών λόγων αναίρεσης, να αναιρεθεί στο σύνολο της η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η με αρ. πρωτ. …2026 αίτηση των: 1) Α. Σ. του Β., κατοίκου ..., 2) Α. Μ. του Γ., κατοίκου ..., 3) Κ. Δ. του Κ., κατοίκου ..., 4) K. M. του M., κατοίκου ... και, 5) Α.-Β. Τ. του Χ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 944/6.6.2025 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, δεδομένου ότι η προσβαλλόμενη απόφαση καταχωρίστηκε στο, κατ' άρθρο 473 παρ. 3 Κ.Π.Δ. , ειδικό βιβλίο στις 23/12/2025 και η αναίρεση ασκήθηκε με δήλωση των αναιρεσειόντων, που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, στις 12/1/2026, περιέχει δε λόγους αναίρεσης από το άρθρο 510 στοιχ. Δ' και Ε' Κ.Π.Δ. Επομένως, η υπό κρίση αναίρεση είναι παραδεκτή (άρθρα 462, 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2, 3 εδ. α', 474 παρ. 2Α και 4, 504 παρ. 1 και 505 παρ. 1 α' Κ.Π.Δ.) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς την βασιμότητα των προβαλλόμενων με αυτή λόγων. Σημειώνεται ότι η εκ των υποστηριζόντων την κατηγορία Α. Β. του Κ., παρότι κλητεύθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα για να παραστεί, μετά ή δια συνηγόρου, ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, με παράδοση εις χείρας της της υπ' αριθμ. …2026 κλήσης του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, όπως προκύπτει από το από …/2026 αποδεικτικό επίδοσης του Αρχιφύλακα του ΑΤ … Ε. Σ., που βρίσκεται στη δικογραφία, δεν εμφανίσθηκε κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (άρθρο 512 παρ. 1 εδ. γ' Κ.Π.Δ.).

Πλην όμως, η συζήτηση της υπόθεσης, εφόσον εμφανίσθηκαν οι αναιρεσείοντες, γίνεται σαν να ήταν και αυτή παρούσα (άρθρο 515 παρ. 2 εδ. α' Κ.Π.Δ.).

Ι. Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του προϊσχύσαντος Π.Κ., "αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν δύο ή περισσότεροι νόμοι, εφαρμόζεται αυτός που περιέχει τις ευμενέστερες, για τον κατηγορούμενο, διατάξεις". Αναλόγου περιεχομένου είναι και η αντίστοιχη διάταξη του νέου Π.Κ. (Ν. 4619/2019), ισχύοντος από 1/7/2019 (άρθρο 460). Η διάταξη αυτή αναφέρεται στους ουσιαστικούς ποινικούς νόμους και όχι στους δικονομικούς, καθόσον οι δικονομικοί νόμοι έχουν αναδρομική ισχύ και ρυθμίζουν τις εκκρεμείς δίκες κατά το ατέλεστο, κατά τον χρόνο της έκδοσής τους, μέρος αυτών, εκτός αν ορίζουν διαφορετικά (ΟλΑΠ 1/2014). Κατά την έννοια της ίδιας διάταξης, με την οποία καθιερώνεται η αρχή της αναδρομικότητας του επιεικέστερου ουσιαστικού ποινικού νόμου, που ίσχυσε από την τέλεση της πράξης μέχρι τον χρόνο της αμετάκλητης εκδίκασης της υπόθεσης, ως επιεικέστερος νόμος θεωρείται εκείνος που περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, δηλαδή εκείνος, ο οποίος με την εφαρμογή του, με βάση τις προβλεπόμενες στη συγκεκριμένη περίπτωση προϋποθέσεις, επιφέρει την ευνοϊκότερη για τον κατηγορούμενο ποινική μεταχείριση. Προς τούτο, γίνεται σύγκριση των περισσοτέρων σχετικών διατάξεων στο σύνολο των προϋποθέσεων που προβλέπονται από καθεμία από αυτές, έτσι ώστε να είναι πλέον σαφές, βάσει του νΠ.Κ. , ότι εφαρμόζεται πάντα η επιεικέστερη διάταξη και όχι ο νόμος ως ενιαίο "όλον". Αν από την σύγκριση αυτή προκύψει ότι ο κατηγορούμενος, όπως κατηγορείται, επιβαρύνεται το ίδιο από όλους τους νόμους, τότε εφαρμοστέος είναι ο νόμος που ίσχυε κατά τον χρόνο τέλεσης της πράξης, διαφορετικά εφαρμόζεται ο νεότερος επιεικέστερος νόμος. Ειδικότερα, επιεικέστερος είναι ο νόμος, που προβλέπει το χαμηλότερο ανώτατο όριο του είδους της ποινής, αν δε το ανώτατο όριο είναι το ίδιο, επιεικέστερος είναι αυτός που προβλέπει το μικρότερο κατώτατο όριο. Για τον χαρακτηρισμό ενός νόμου ως επιεικέστερου ή μη λαμβάνεται κατ' αρχήν υπόψη το ύψος της απειλούμενης ποινής φυλάκισης, που θεωρείται βαρύτερη της χρηματικής ποινής, επί ίσων δε ποινών φυλάκισης, λαμβάνεται υπόψη και η χρηματική ποινή, η οποία, σε κάθε περίπτωση, είναι ελαφρύτερη της στερητικής της ελευθερίας ποινής.

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 224 του προϊσχύσαντος (μέχρι 30/6/2019) Π.Κ. (ψευδορκία), που ήταν σε ισχύ κατά τον χρόνο τέλεσης (28/3/2019, 10/7/2019) των κατ' εξακολούθηση τελεσθεισών ένδικων πράξεων :

"1. Όποιος ως διάδικος σε πολιτική δίκη δίνει εν γνώσει του ψευδή όρκο, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.

2. Με την ίδια ποινή τιμωρείται όποιος, ενώ εξετάζεται ενόρκως ως μάρτυρας ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί ένορκη εξέταση ή αναφέρεται στον όρκο που έχει δώσει, καταθέτει εν γνώσει του ψέματα ή αρνείται ή αποκρύπτει την αλήθεια".

Εξάλλου, κατά το άρθρο 224 παρ. 1 του ισχύοντος (από 1/7/2019) Π.Κ., που τιτλοφορείται "ψευδής κατάθεση", "1. Όποιος, ενώ εξετάζεται ως διάδικος ή μάρτυρας σε δικαστήριο ή ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί εξέταση για την κρινόμενη υπόθεση, εν γνώσει του καταθέτει ψευδή στοιχεία σχετικά με την υπόθεση αυτή ή αρνείται ή αποκρύπτει την αλήθεια, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών έως τρία έτη και χρηματική ποινή". Η διάταξη αυτή (ψευδής κατάθεση) του νέου Π.Κ., στην οποία έχουν ενωθεί οι διατάξεις των άρθρων 224 (ψευδορκία) και 225 (ψευδής ανώμοτη κατάθεση) του προηγούμενου Π.Κ., είναι ευμενέστερη ως προς την ποινική μεταχείριση του κατηγορουμένου, έναντι της αντίστοιχης διάταξης (224 παρ. 2-1) του ισχύσαντος μέχρι 30/6/2019 Π.Κ., αφού για την πράξη αυτή της ψευδούς κατάθεσης προβλέπεται ποινή φυλάκισης με μικρότερο όριο, ελάχιστο και ανώτατο, και συγκεκριμένα φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών έως τριών ετών, ενώ με την προϊσχύσασα διάταξη του άρθρου 224 παρ. 2-1 του πΠ.Κ. προβλεπόταν φυλάκιση με ελάχιστο όριο ένα έτος και ανώτερο πέντε έτη (ΑΠ 595/2026, ΑΠ 301/2026, ΑΠ 1258/2025, ΑΠ 513/2025, ΑΠ 423/2025, ΑΠ 1113/2024, ΑΠ 519/2024).

Εξάλλου, από την ως άνω διάταξη του άρθρου 224 παρ. 1 του νέου Π.Κ., προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της ψευδούς κατάθεσης μάρτυρα απαιτείται: α) κατάθεση του μάρτυρος ενώπιον αρμόδιας για την εξέτασή του αρχής, β) τα πραγματικά περιστατικά που αυτός κατέθεσε να είναι ψευδή και, γ) να υπάρχει άμεσος δόλος, ο οποίος συνίσταται στη γνώση του μάρτυρος ότι αυτά που κατέθεσε είναι ψευδή ή στο ότι είχε γνώση των αληθινών, αλλά σκόπιμα τα απέκρυψε ή αρνήθηκε να τα καταθέσει (ΑΠ 595/2026, ΑΠ 301/2026, ΑΠ 423/2025, ΑΠ 1134/2024, ΑΠ 211/2024, ΑΠ 267/2023, ΑΠ 174/2023, ΑΠ 100/2023). Προϋπόθεση για την τέλεση του εγκλήματος, που πλέον αναφέρεται ρητά στη νέα ως άνω διάταξη, αποτελεί και το ότι τα κατατεθέντα περιστατικά πρέπει να αναφέρονται σε γεγονότα, ήτοι σε συγκεκριμένα και ειδικώς προσδιορισμένα κατά χρόνο και τόπο και αναγόμενα στο παρελθόν ή το παρόν συμβάντα ή καταστάσεις, που έχουν σχέση με την υπόθεση, ή σε άλλα περιστατικά συνδεόμενα αναποσπάστως με τα γεγονότα αυτά (ΑΠ 423/2025, ΑΠ 348/2025, ΑΠ 646/2022). Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι η αρμοδιότητα της αρχής, ενώπιον της οποίας δίνεται η κατάθεση, αποτελεί συστατικό όρο του εγκλήματος της ψευδούς κατάθεσης μάρτυρος (ΑΠ 595/2026, ΑΠ 1258/2025, ΑΠ 1044/2021). Θεωρείται δε ως αρμόδια αρχή εκείνη, ενώπιον της οποίας είναι δυνατό κατά διάταξη νόμου να γίνει ένορκη κατάθεση κάποιου, η οποία να μπορεί στη συνέχεια να ληφθεί υπόψη ως έγκυρο αποδεικτικό μέσο από αρχή, που είναι και αυτή αρμόδια προς διάγνωση κάποιας διαφοράς. Αρμόδιοι για τη λήψη ενόρκων βεβαιώσεων μαρτύρων είναι οι συμβολαιογράφοι, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 εδ. ε' του ν. 2830/2000, όπως επίσης και ο Ειρηνοδίκης, κατ' άρθρο 1 του ν. 1540/1944, και μέχρι την 15/3/2024, ημερομηνία έναρξης ισχύος των άρθρων 14 και 17 του ν. 5095/2024, με τα οποία, κατά τροποποίηση του άρθρου 421 του ΚΠολΔ, αφενός μεν αφαιρέθηκε η αρμοδιότητα του ειρηνοδίκη για τη λήψη ενόρκων βεβαιώσεων και αφετέρου ανατέθηκε τέτοια σχετική αρμοδιότητα στους δικηγόρους της έδρας του δικαστηρίου ή της κατοικίας ή διαμονής του μάρτυρος.

Συνεπώς, αν τα πραγματικά περιστατικά που κατατίθενται από τον μάρτυρα στις ένορκες βεβαιώσεις είναι ψευδή, πραγματώνεται η αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος της ψευδούς βεβαίωσης, πράγμα το οποίο συμβαίνει και στην περίπτωση, κατά την οποία οι ένορκες βεβαιώσεις λαμβάνονται υπόψη και εκτιμώνται ως δικαστικά τεκμήρια. Πρέπει, όμως, για να μπορούν να ληφθούν υπόψη οι ένορκες βεβαιώσεις ως νόμιμο αποδεικτικό μέσο σε πολιτικές δίκες, να έχει προηγηθεί, σύμφωνα με τα άρθρα 421 και 422 του ΚΠολΔ, νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου εκείνου που είχε την επιμέλεια της βεβαίωσης. Η έλλειψη της κλήτευσης καλύπτεται με την παράσταση του αντιδίκου κατά τη σύνταξη της ένορκης βεβαίωσης, διότι διαφορετικά οι ένορκες βεβαιώσεις αποτελούν ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο και δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί το έγκλημα της ψευδούς κατάθεσης μάρτυρος για όσα περιστατικά περιέχονται σε αυτές, εκτός εάν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν σε διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων, όπου δεν απαιτείται κλήτευση του αντιδίκου του διαδίκου που επιμελείται για τη σύνταξη της ένορκης βεβαίωσης, διότι στη διαδικασία αυτή ισχύουν ιδιαίτεροι κανόνες ως προς την απόδειξη, τη συγκέντρωση των αποδεικτικών μέσων και την εν γένει διαδικασία συζήτησης της αίτησης (ΑΠ 595/2026, ΑΠ 1258/2025, ΑΠ 513/2025, ΑΠ 1157/2024, ΑΠ 842/2023, ΑΠ 948/2022, ΑΠ 1177/2022). Επομένως, για την πληρότητα της αιτιολογίας απόφασης, με την οποία καταδικάσθηκε κάποιος για ψευδή κατάθεση, αν πρόκειται για ένορκη βεβαίωση του δράστη ενώπιον συμβολαιογράφου ή Ειρηνοδίκη, πρέπει να αναφέρεται στην απόφαση, εκτός άλλων, ότι το δικαστήριο της ουσίας διαπίστωσε ότι η ένορκη βεβαίωση έχει ληφθεί ύστερα από εμπρόθεσμη και νομότυπη κλήτευση του αντιδίκου του διαδίκου, ο οποίος επιμελήθηκε να ληφθεί η ένορκη βεβαίωση (ΑΠ 595/2026, ΑΠ 1258/2025, ΑΠ 1157/2024, ΑΠ 842/2023, ΑΠ 948/2022, ΑΠ 1177/2022, ΑΠ 454/2019).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 46 παρ. 1 περ. α' του προϊσχύσαντος Π.Κ. (που είναι ταυτόσημο κατά περιεχόμενο με το αντίστοιχο άρθρο 46 παρ. 1 του ισχύοντος Π.Κ.), "Με την ποινή του αυτουργού τιμωρείται επίσης, όποιος με πρόθεση προκάλεσε σε άλλον την απόφαση να εκτελέσει την άδικη πράξη που διέπραξε". Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι, για την ύπαρξη αξιόποινης ηθικής αυτουργίας, απαιτείται αντικειμενικώς, α) η πρόκληση από τον ηθικό αυτουργό σε κάποιον άλλον της απόφασης να τελέσει ορισμένη πράξη, η οποία συγκροτεί την αντικειμενική υπόσταση ορισμένου εγκλήματος ή τουλάχιστον συνιστά αρχή εκτέλεσης αυτής. Η πρόκληση και παραγωγή της απόφασης αυτής μπορεί να γίνει με οποιονδήποτε τρόπο ή μέσο, όπως με συμβουλές, απειλή ή με εκμετάλλευση οποιασδήποτε πλάνης, πραγματικής ή νομικής ή περί τα παραγωγικά της βουλήσεως αίτια ή με τη διέγερση μίσους κατά του παθόντος, με πειθώ, φορτικότητα ή προτροπές (παρακίνηση, παρόρμηση, ενθάρρυνση), ή με την επιβολή ή την επιρροή προσώπου, λόγω της ιδιότητας και της θέσης του ή και της σχέσης του με τον φυσικό αυτουργό και, β) διάπραξη από τον άλλον (αυτουργό) της πράξης αυτής, την οποία αποφάσισε με τον πιο πάνω τρόπο. Υποκειμενικώς, απαιτείται δόλος του ηθικού αυτουργού, δηλαδή ηθελημένη πρόκληση της απόφασης για τη διάπραξη από τον άλλο της αντικειμενικής υπόστασης ορισμένου εγκλήματος, με τη γνώση και θέληση ή αποδοχή της συγκεκριμένης εγκληματικής πράξης, χωρίς να είναι αναγκαίος ο καθορισμός της πράξης αυτής μέχρι λεπτομερειών, αρκεί δε και ενδεχόμενος δόλος, εκτός αν για την υποκειμενική θεμελίωση του οικείου εγκλήματος απαιτείται άμεσος ή υπερχειλής δόλος, οπότε ο δόλος αυτός πρέπει να συντρέχει και στο πρόσωπο του ηθικού αυτουργού (ΑΠ 595/2026, ΑΠ 373/2025, ΑΠ 1173/2023, ΑΠ 1112/2023, ΑΠ 267/2023). Τέτοιος άμεσος δόλος απαιτείται, όπως προαναφέρθηκε, για την υποκειμενική θεμελίωση της ψευδούς κατάθεσης, οπότε άμεσος δόλος απαιτείται και για την υποκειμενική θεμελίωση της ηθικής αυτουργίας σε ψευδή κατάθεση (ΑΠ 595/2026, ΑΠ 103/2025, ΑΠ 527/2023, ΑΠ 210/2022).

ΙΙ. Περαιτέρω, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Π.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του Κ.Π.Δ., όταν αναφέρονται σ' αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του Δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις, με βάση τις οποίες έγινε η υπαγωγή των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού με το διατακτικό της απόφασης, που αποτελούν ενιαίο σύνολο. Η ύπαρξη του δόλου, που απαιτείται κατ' άρθρο 26 παρ. 1 του Π.Κ., για την θεμελίωση της υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος και συνίσταται, σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, στη θέληση παραγωγής των περιστατικών, που κατά το νόμο απαρτίζουν την έννοια της αξιόποινης πράξης, δεν είναι, κατ' αρχήν, αναγκαίο να αιτιολογείται ιδιαιτέρως, αφού αυτός ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των πραγματικών περιστατικών, που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος και εξυπακούεται ότι υπάρχει σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση από την πραγμάτωση των περιστατικών αυτών, προκύπτει δε από τις ειδικότερες συνθήκες τέλεσής του, οπότε διαλαμβάνεται περί αυτού (δόλου) αιτιολογία στην κύρια αιτιολογία για την ενοχή. Ειδικώς, ως προς τον δόλο, όταν για τη θεμελίωση της υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος ο νόμος απαιτεί να έχει τελεστεί η πράξη εν γνώσει ορισμένου περιστατικού (άμεσος δόλος) ή με σκοπό επέλευσης ορισμένου εγκληματικού αποτελέσματος (υπερχειλής δόλος), η ύπαρξη τέτοιου δόλου πρέπει να αιτιολογείται ειδικώς με παράθεση περιστατικών που δικαιολογούν τη γνώση αυτή ή τον σκοπό επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος, αλλιώς υπάρχει έλλειψη αιτιολογίας ως προς την ύπαρξη του στοιχείου αυτού και ,ως εκ τούτου, καθίσταται αναιρετέα η καταδικαστική απόφαση.

Έτσι, για το αξιόποινο της πράξης της ψευδούς κατάθεσης, για την υποκειμενική υπόσταση της οποίας απαιτείται άμεσος δόλος, και δη η γνώση ορισμένου περιστατικού, η αιτιολογία πρέπει να εκτείνεται και στη γνώση αυτή, με παράθεση των περιστατικών που την δικαιολογούν, διαφορετικά η απόφαση στερείται ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Υπάρχει, όμως, και στις περιπτώσεις αυτές η εν λόγω αιτιολογία, όταν, σύμφωνα με τις παραδοχές της απόφασης, η γνώση ότι τα κατατεθέντα είναι ψευδή θεμελιώνεται σε προσωπική αντίληψη του ίδιου του δράστη ή σε δική του πράξη ή παράλειψη, οπότε είναι αυτονόητη η σχετική γνώση του, χωρίς να απαιτείται παράθεση άλλων, σχετικών με αυτή, περιστατικών (ΑΠ 1031/2025, ΑΠ 423/2025, ΑΠ 348/2025, ΑΠ 150/2023, ΑΠ 1044/2021, ΑΠ 587/2020, ΑΠ 862/2020). Σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα, που λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο προκειμένου να μορφώσει την καταδικαστική του κρίση, όπως επιβάλλουν οι διατάξεις των άρθρων 177 παρ. 1 και 178 του Κ.Π.Δ., για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί ο κατ' είδος προσδιορισμός τους (μάρτυρες, έγγραφα κ.λ.π.) χωρίς να απαιτείται ειδικότερη αναφορά ή αναλυτική παράθεσή τους και μνεία του τι προέκυψε από το καθένα χωριστά. Πρέπει, όμως, να προκύπτει με βεβαιότητα, ότι το δικαστήριο τα έλαβε υπόψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο ορισμένα από αυτά κατ' επιλογή, ενώ δεν είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους και δεν απαιτείται να προσδιορίζεται ποιο βάρυνε περισσότερο για τον σχηματισμό της δικανικής κρίσης, ούτε χρειάζεται να διευκρινίζεται από ποιο ή ποια αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε η κάθε παραδοχή. Όταν δε εξαίρονται ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα, δεν σημαίνει ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τα άλλα, αφού δεν εξαιρέθηκαν ρητά, ούτε ανακύπτει ανάγκη αιτιολόγησης γιατί δεν εξαίρονται τα υπόλοιπα (ΑΠ 560/2023, ΑΠ 132/2020, ΑΠ 93/2020, ΑΠ 25/2020). Δεν αποτελεί, όμως, λόγο αναίρεσης η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα η εσφαλμένη εκτίμηση των μαρτυρικών καταθέσεων, η παράλειψη αξιολόγησης και αναφοράς κάθε αποδεικτικού μέσου χωριστά και η παράλειψη συσχέτισης των αποδεικτικών μέσων μεταξύ τους, καθόσον, στις περιπτώσεις αυτές, με την επίφαση της έλλειψης αιτιολογίας, πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη, περί τα πράγματα, κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

Περαιτέρω, στην περίπτωση της ηθικής αυτουργίας, για να έχει η καταδικαστική απόφαση την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, πρέπει να αναφέρονται σε αυτήν ο τρόπος και τα μέσα, με τα οποία ο ηθικός αυτουργός προκάλεσε στον φυσικό αυτουργό την απόφαση να εκτελέσει την άδικη πράξη που διέπραξε, καθώς και τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία το δικαστήριο συνήγαγε ότι ο ηθικός αυτουργός παρήγαγε με τον τρόπο και τα μέσα αυτά στον φυσικό αυτουργό την απόφαση να εκτελέσει την άδικη πράξη που διέπραξε, χωρίς, όμως, να είναι αναγκαίος ο καθορισμός τους μέχρι τελευταίας λεπτομέρειας από άποψη τόπου τρόπου και χρόνου τέλεσης (ΑΠ 1177/2022, ΑΠ 425/2020, ΑΠ 1285/2020, ΑΠ 746/2019, ΑΠ 523/2019). Ακόμη, πρέπει να περιγράφεται κατά τρόπο σαφή και συγκεκριμένο η άδικη πράξη, την οποία με τις προτροπές κ.λ.π. του ηθικού αυτουργού τέλεσε ο αυτουργός, αφού προϋπόθεση για την παραδοχή της ηθικής αυτουργίας είναι η τέλεση από τον αυτουργό της άδικης πράξης στην οποία παρακινήθηκε (ΑΠ 1177/2022, ΑΠ 166/2021). Ειδικώς για τον δόλο, εάν για την υποκειμενική θεμελίωση του οικείου εγκλήματος απαιτείται άμεσος ή υπερχειλής δόλος, η ύπαρξη τέτοιου δόλου, ο οποίος προσαπαιτείται να συντρέχει και στο πρόσωπο του ηθικού αυτουργού (διπλός δόλος), πρέπει να αιτιολογείται ιδιαιτέρως (ΑΠ 595/2026, ΑΠ 1177/2022, ΑΠ 166/2021).

ΙΙΙ. Τέλος, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του Κ.Π.Δ. , λόγο αναίρεσης αποτελεί και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει όταν ο δικαστής αποδίδει στο νόμο διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή υπάρχει, όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν υπάγει σωστά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν στη διάταξη που εφαρμόσθηκε. Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης συνιστά και η εκ πλαγίου παραβίαση της διάταξης αυτής, η οποία υπάρχει όταν στο πόρισμα της απόφασης, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του αιτιολογικού με το διατακτικό και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης (ΟλΑΠ 1/2020, ΑΠ 1258/2025, ΑΠ 423/2025).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης με αριθμό 944/6.6.2025 απόφασης, προκύπτει ότι το δικάσαν σε δεύτερο βαθμό Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι από τα κατά το είδος τους μνημονευόμενα στο προοίμιο του σκεπτικού της αποδεικτικά μέσα (ένορκες καταθέσεις μαρτύρων κατηγορίας και υπεράσπισης, έγγραφα, μεταξύ των οποίων και τα πρακτικά της πρωτοβάθμιας απόφασης, και απολογίες κατηγορουμένων) αποδείχθηκαν τα ακόλουθα, επί λέξει, πραγματικά περιστατικά: "Ο έκτος κατηγορούμενος Α. - Β. Τ. ενεργώντας από κοινού και κατόπιν συναπόφασης με τον Χ. Τ. του Α. και της Δ., επιδιώκοντας να διεκδικήσουν αμφότεροι παρανόμως και να αποκτήσουν τίτλους κυριότητας επί ακινήτων κτημάτων τρίτων προσώπων, στα οποία περιλαμβάνονταν και αυτά των εγκαλούντων και ήδη παρισταμένων προς υποστήριξη της κατηγορίας Α. Β. του Κ. και Κ. Τ. του Α., με πρόθεση, χρησιμοποιώντας πειθώ, φορτικότητα, πιέσεις, προτροπές και παραινέσεις, προκάλεσαν την απόφαση στους λοιπούς κατηγορουμένους: Α. Μ. του Γ., Κ. Δ. του Κ., K. M. του M. και Α. Σ. του Β., στο … , στις …2019 και στις …2019, όταν αυτοί εξετάζονταν ως μάρτυρες ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί εξέταση, να καταθέσουν εν γνώσει τους ψευδή στοιχεία για την αντίκρουση αφενός μεν της εκκρεμούσας ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σερρών υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2018 αγωγής των εγκαλούντων Δ. Β. και Α. Β. στρεφόμενης κατά των ίδιων, ήτοι των Α.-Β. Τ. και Χ. Τ. του Α. , αφετέρου δε της εκκρεμούσας ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ροδολίβους Σερρών υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2019 αγωγής του εγκαλούντα Κ. Τ. του Α. στρεφόμενης κατά των ίδιων, ήτοι, των Α.-Β. Τ. και Χ. Τ. του Α., με αντικείμενο αμφοτέρων των αγωγών την αναγνώριση του δικαιώματος κυριότητας των εναγόντων επί των αναφερομένων σ' αυτές ακινήτων. Πλέον συγκεκριμένα: Α. Ο πρώτος κατηγορούμενος Α. Μ. : 1) στο … στις …2019, κατά τη σύνταξη, κατ' εντολήν των Α. - Β. Τ. και Χ. Τ. του Α., της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Σερρών Δημήτριου Δημητριάδη, προς αντίκρουση της ανωτέρω υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2018 αγωγής, κατέθεσε ενόρκως, μεταξύ άλλων και τα εξής: "..Τα χωράφια που αμφισβητούνται τα ξέρω καλά γιατί τα δούλευα εγώ ο ίδιος όλα αυτά τα χρόνια για λογαριασμό των εναγόμενων... Ένα πρωί του Ιουνίου του έτους 2017 και ενώ ήμουν στο μαγαζί και εργαζόμουν, ήρθε ο Δ. Β. του Δ. και έκατσαν στο γραφείο μαζί με τον Μ. (Χ.) Τ. και τον Α. (Α. - Β.) Τ. και τον τοπογράφο. Κατάλαβα ότι ο Μ. ο Τ. τον πήρε τηλέφωνο τον Δ. τον Β. για να έρθει και να δουν τα χωράφια. Κάθησαν λοιπόν όλοι μαζί και άρχισαν να μιλάνε για τα χωράφια. Ο Δ. Β. ήταν αυτός που τα υποδείκνυε ένα προς ένα και μάλιστα κάποια στιγμή πήρε τηλέφωνο τη μητέρα του, την Α. την Β., για να του διευκρινίσει ποια χωράφια ήταν δικά τους γιατί δεν ήταν σίγουρος. Ο Δ. Β. ακόμη και σήμερα δεν διεκδικεί κάτι απ' όσο ξέρω και έχει καλές σχέσεις με τον Μ. και τον γιο του παρά το δικαστήριο, αλλά υποθέτω ότι ο αδερφός του που έκανε τότε φασαρία, τον πίεσε να κάνει δικαστήριο...". Ωστόσο, τα ανωτέρω βεβαιωθέντα από τον πρώτο κατηγορούμενο και διαλαμβανόμενα στην υπόψη ένορκη βεβαίωση είναι ψευδή και αυτός τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι ο εγκαλών Δ. Β. επισκέφθηκε τυχαία το κατάστημα του Χ. Τ. για να αγοράσει λάδι για τον γεωργικό του ελκυστήρα, οπότε ο τελευταίος του ζήτησε να του υποδείξει σε χάρτη της περιοχής ενώπιον του παριστάμενου τοπογράφου - μηχανικού Κ. Β. τα αγροτεμάχια, τα οποία ο ίδιος ισχυριζόταν ότι είχε αγοράσει το έτος 1995 από την Α. και την Φ. Χ., γεγονός που ωστόσο (ο εγκαλών) δεν ήταν σε θέση να το πράξει, όπως τους ανέφερε. Τα παραπάνω διαμείφθηκαν χωρίς ο πρώτος κατηγορούμενος να είναι παρών κατά την σχετική συζήτηση εντός του καταστήματος, αφού βρισκόταν έξω από αυτό στην αποθήκη του καταστήματος για πραγματοποίηση εργασιών.

Εξάλλου ο Δ. Β. δεν τηλεφώνησε κατά την διάρκεια της συζήτησης στη μητέρα του εγκαλούσα και ήδη παριστάμενη προς υποστήριξη της κατηγορίας Α. Β. προκειμένου να του διευκρινίσει ποια χωράφια της ανήκουν, ούτε διατηρούσε καλές σχέσεις με τον Χ. Τ. μέχρι τον θάνατο αυτού. Επιπροσθέτως ουδέποτε ο πρώτος κατηγορούμενος καλλιέργησε τους επίδικους αγρούς, ιδιοκτησίας της Α. Β., για λογαριασμό του έκτου κατηγορουμένου και του Χ. Τ., αφού τους εν λόγω αγρούς καλλιεργούσε η ιδιοκτήτριά τους Α. Β. από το έτος 1959 έως το έτος 2007 και στην συνέχεια τους παραχώρησε στους υιούς της Δ. και Κ. Β., οι οποίοι τους καλλιεργούν μέχρι σήμερα. 2) Στο … στις …2019, κατά τη σύνταξη, κατ' εντολήν των Α. - Β. Τ. και Χ. Τ. του Α., της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Σερρών Δημήτριου Δημητριάδη, προς αντίκρουση της ανωτέρω υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2019 αγωγής, κατέθεσε ενόρκως, μεταξύ άλλων και τα εξής: "...Τα χωράφια που αμφισβητούνται τα ξέρω καλά γιατί τα δούλευα εγώ ο ίδιος όλα αυτά τα χρόνια για λογαριασμό των εναγόμενων... Τα αγροτεμάχια αυτά είναι του Χ. και του Α.-Β. Τ..... Είναι γνωστό σε όλους ότι τα χωράφια αυτά είναι του Χ. Τ., ο οποίος τα αγόρασε το 1995 από την Α. και την Φ. Χ., από τα παιδιά της Ε. Κ. και από τον Μ. Κ.

Ο Κ. Τ. απλά κάποιες χρονιές τα έβαζε στην δήλωση ΟΣΔΕ επειδή του το επέτρεπε ο Χ. Τ....". Ωστόσο τα ανωτέρω κατατεθέντα στην εν λόγω ένορκη βεβαίωση είναι ψευδή και ο πρώτος κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι: α) τα υπ' αριθ. …, …, …, …, …, … αγροτεμάχια και το διαιρετό τμήμα, έκτασης 9.500 τμ, από το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του αγροκτήματος … του Δήμου … περιήλθαν στην κυριότητα του εγκαλούντα Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον τα νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του τα πώλησαν με άτυπη αγορά οι αδελφές Α., Φ., Α. και Ε. Χ., β) το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του ίδιου αγροκτήματος περιήλθε στην κυριότητα του Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον το νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του το πώλησε με άτυπη αγορά η Ε. Κ., γ) ο Χ. Τ. και ο έκτος κατηγορούμενος Α. - Β. Τ. δεν αγόρασαν το 1995 τα ανωτέρω αγροτεμάχια από την Α. και τη Φ. Χ. και τα παιδιά της Ε. Κ., ούτε άσκησαν ποτέ πράξεις νομής σε αυτά, δ) τα εν λόγω ακίνητα δεν καλλιεργήθηκαν ποτέ για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου από τον πρώτο και τον τρίτο των κατηγορουμένων ούτε από τον εγκαλούντα Κ. Τ., ο οποίος, ως ιδιοκτήτης τους, τα καλλιεργεί και λαμβάνει τις αναλογούσες σε αυτά επιδοτήσεις και ε) ο Μ. Κ. είχε ήδη αποβιώσει το έτος 1959 και ως εκ τούτου ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε αγοραπωλησία των αγρών το έτος 1995 με τον Χ. Τ.

Β. Ο δεύτερος κατηγορούμενος Κ. Δ. : 1) στο … στις …2019, κατά τη σύνταξη, κατ' εντολήν των Α. - Β. Τ. και Χ. Τ. του Α., της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Σερρών Δημήτριου Δημητριάδη, προς αντίκρουση της ανωτέρω υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2018 αγωγής, κατέθεσε ενόρκως, μεταξύ άλλων και τα εξής: "...ο Δ. δεν είπε τίποτα στον Χ. ποτέ για αυτό το θέμα και καλημέρα λένε... Τα γνωρίζω τα επίδικα... και γνωρίζω ότι είναι του Μ. (Χ.) και του γιου του Α. (Α.-Β. Τ.)... Τότε έδωσε 6.000.000 δρχ. για να αγοράσει αυτά τα χωράφια...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην εν λόγω …/2019 ένορκη βεβαίωση του δεύτερου κατηγορούμενου είναι ψευδή και αυτός τελούσε εν γνώσει της αναλήθειας τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι ο εγκαλών Δ. Β. δεν διατηρούσε καλές σχέσεις με τον Χ. Τ. μέχρι τον θάνατό του, οι δε επίδικοι αγροί - ήτοι αυτοί των οποίων η Α. Β. ζήτησε να αναγνωριστεί κυρία με την προαναφερθείσα υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2018 αγωγή - ανήκουν στην κυριότητα της ιδίας (Α. Β.) και όχι του Χ. Τ., τους οποίους δεν απέκτησε με άτυπη αγοραπωλησία το έτος 1995 από τις Α. και Φ. Χ., καθόσον οι τελευταίες είχαν μεταβιβάσει τότε άλλους (όχι τους επίδικους) αγρούς ιδιοκτησίας τους στον Κ. Τ., αδελφό του Χ. Τ. και όχι στον τελευταίο. 2) Στο … στις …2019, κατά τη σύνταξη, κατ' εντολήν των Α. - Β. Τ. και Χ. Τ. του Α., της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Σερρών Δημήτριου Δημητριάδη, προς αντίκρουση της ανωτέρω υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2019 αγωγής, κατέθεσε ενόρκως, μεταξύ άλλων και τα εξής: "...Τα χωράφια για τα οποία γίνεται το δικαστήριο είναι του Μ. (Χ.) και του γιου του Α.... Από αυτά, τα τρία μοιράδια, περίπου 120 στρέμματα, τα αγόρασε ο Μ. (Χ. Τ.) το 1995 στην Θεσσαλονίκη, το ένα μοιράδι από την Α. και τη Φ. Χ. , το ένα μοιράδι από τα παιδιά της Ε. Κ..... Ο Κ. ο Τ., ο αδελφός του Μ. , δεν έχει καθόλου μερίδιο σε αυτά τα χωράφια του Κ. Δεν αγόρασε αυτός, ο Μ. αγόρασε και το παραδέχονται και οι πωλήτριες ότι πούλησαν στον Μ.

Ο Μ. τα παραχωρούσε στο Κ. και αυτός τώρα επειδή μάλωσαν θέλει να τα ιδιοποιηθεί μάλλον...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην εν λόγω ένορκη βεβαίωση είναι ψευδή και ο δεύτερος κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι: α) τα υπ' αριθ. …, …, …, …, …, … αγροτεμάχια και το διαιρετό τμήμα, έκτασης 9.500 τμ, από το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του αγροκτήματος … του Δήμου … περιήλθαν στην κυριότητα του εγκαλούντα Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον τα νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του τα πώλησαν με άτυπη αγορά οι αδελφές Α., Φ., Α. και Ε. Χ., β) το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του ιδίου αγροκτήματος περιήλθε στην κυριότητα του Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον το νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του το πώλησε με άτυπη αγορά η Ε. Κ., γ) ο Χ. Τ. και ο έκτος κατηγορούμενος Α.-Β. Τ. δεν αγόρασαν το 1995 τα ανωτέρω αγροτεμάχια από την Α. και τη Φ. Χ. και τα παιδιά της Ε. Κ., ούτε άσκησαν ποτέ πράξεις νομής σε αυτά, δ) τα εν λόγω ακίνητα δεν καλλιεργήθηκαν ποτέ για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου των κατηγορουμένων από τον πρώτο και τον τρίτο των κατηγορουμένων ούτε από τον εγκαλούντα Κ. Τ., ο οποίος, ως ιδιοκτήτης τους, τα καλλιεργεί και λαμβάνει τις αναλογούσες σε αυτά επιδοτήσεις, ε) ο Μ. Κ. είχε ήδη αποβιώσει το έτος 1959 και ως εκ τούτου ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε αγοραπωλησία των αγρών το έτος 1995 με τον Χ. Τ.

Γ. Ο τρίτος κατηγορούμενος M. K. : 1) Στο … στις …2019, κατά τη σύνταξη, κατ' εντολήν των Α. - Β. Τ. και Χ. Τ. του Α., της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Σερρών Δημήτριου Δημητριάδη, προς αντίκρουση της ανωτέρω υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2018 αγωγής, κατέθεσε ενόρκως, μεταξύ άλλων και τα εξής: "...Εγώ δουλεύω στον Χ. και τον γιο του Α. (εναγόμενοι) από το 2004 και τα συγκεκριμένα χωράφια τα δουλεύω ανάμεσα σε άλλα για λογαριασμό τους. Ξέρω ότι είναι δικά τους. Επίσης εκείνη την ημέρα τον … του 2017 που ήρθε στο μαγαζί του Μ. ο Δ. ο Β., ήμουν παρών στην συζήτηση. Αυτός τους έδειχνε τα χωράφια και πήρε και την μητέρα του την Α. την Β. για διευκρινίσεις για να είναι σίγουρος μην γίνει κανένα λάθος...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην εν λόγω ένορκη βεβαίωση του τρίτου κατηγορούμενου είναι ψευδή και αυτός τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι ουδέποτε ο τρίτος κατηγορούμενος καλλιέργησε τους επίδικους αγρούς ιδιοκτησίας της εγκαλούσας Α. Β. - ήτοι αυτούς των οποίων η τελευταία ζήτησε να αναγνωριστεί κυρία με την προαναφερθείσα υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2018 αγωγή - για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου Α.-Β. Τ., αφού τους εν λόγω αγρούς καλλιεργούσε η ιδιοκτήτριά τους Α. Β. έως το έτος 2007 και στην συνέχεια τους παραχώρησε στους υιούς της Δ. και Κ. Β., οι οποίοι τους καλλιεργούν μέχρι σήμερα.

Εξάλλου ο Δ. Β. δεν τηλεφώνησε κατά την διάρκεια της συζήτησης στη μητέρα του εγκαλούσα και ήδη παριστάμενη προς υποστήριξη της κατηγορίας Α. Β., προκειμένου να του διευκρινίσει ποια χωράφια της ανήκουν, ενώ ο τρίτος κατηγορούμενος δεν ήταν παρών εκείνη την ημέρα στην συζήτηση μεταξύ του Χ. Τ. και του Δ. Β. 2) Στο … στις …2019, κατά τη σύνταξη, κατ' εντολήν των Α. - Β. Τ. και Χ. Τ. του Α., της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Σερρών Δημήτριου Δημητριάδη, προς αντίκρουση της ανωτέρω υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2019 αγωγής, κατέθεσε ενόρκως, μεταξύ άλλων και τα εξής: "...Εγώ δουλεύω στον Χ. και τον γιο του Α. από το 2004 και τα συγκεκριμένα χωράφια τα δουλεύω ανάμεσα σε άλλα για λογαριασμό τους. Ξέρω ότι είναι δικά τους...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην εν λόγω ένορκη βεβαίωση είναι ψευδή και ο τρίτος κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι: α) τα υπ' αριθ. …, …, …, …, …, … αγροτεμάχια και το διαιρετό τμήμα, έκτασης 9.500 τμ, από το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του αγροκτήματος … του Δήμου … περιήλθαν στην κυριότητα του εγκαλούντα Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον τα νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του τα πώλησαν με άτυπη αγορά οι αδελφές Α., Φ., Α. και Ε. Χ., β) το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του ίδιου αγροκτήματος περιήλθε στην κυριότητα του Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον το νεμόταν διαρκώς από τον Μάρτιο του 1995, οπότε και του το πώλησε με άτυπη αγορά η Ε. Κ., γ) ο Χ. Τ. και ο έκτος κατηγορούμενος Α.-Β. Τ. δεν αγόρασαν το 1995 τα ανωτέρω αγροτεμάχια από την Α. και τη Φ. Χ. και τα παιδιά της Ε. Κ., ούτε άσκησαν ποτέ πράξεις νομής σε αυτά, δ) τα εν λόγω ακίνητα δεν καλλιεργήθηκαν ποτέ για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου από τον πρώτο και τον τρίτο των κατηγορουμένων ούτε από τον εγκαλούντα Κ. Τ., ο οποίος, ως ιδιοκτήτης τους, τα καλλιεργεί και λαμβάνει τις αναλογούσες σε αυτά επιδοτήσεις και ε) ο Μ. Κ. είχε ήδη αποβιώσει το έτος 1959 και ως εκ τούτου ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε αγοραπωλησία των αγρών το έτος 1995 με τον Χ. Τ.

Δ. Ο τέταρτος κατηγορούμενος Α. Σ. : Στο … στις …2019, κατά τη σύνταξη, κατ' εντολήν των Α. - Β. Τ. και Χ. Τ. του Α., της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Σερρών Δημήτριου Δημητριάδη, προς αντίκρουση της ανωτέρω υπ' αριθ. έκθ. κατάθεσης …/2019 αγωγής, κατέθεσε ενόρκως, μεταξύ άλλων και τα εξής: "...Γνωρίζω ότι τα επίδικα αγροτεμάχια ανήκουν στον πρώτο και δεύτερο εναγόμενο. Ο Μ. Τ. τα είχε αγοράσει το 1995 και κάποια από αυτά τα έδωσε άτυπα στον γιο του... κάποιες φορές τα έδιναν στον Κ. για να συμπληρώσει τα δικαιώματα στη δήλωση ΟΣΔΕ που κάνουν οι αγρότες για να πάρουν επιδότηση, αλλά ήταν πάντα δικά τους και δεν υπήρχε αμφιβολία για αυτό...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην εν λόγω ένορκη βεβαίωση είναι ψευδή και ο τέταρτος κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι: α) τα υπ' αριθ. …, …, …, …, …, … αγροτεμάχια και το διαιρετό τμήμα, έκτασης 9.500 τμ, από το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του αγροκτήματος … του Δήμου … περιήλθαν στην κυριότητα του εγκαλούντα Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον τα νεμόταν διαρκώς από τον Μάρτιο του 1995, οπότε και του τα πώλησαν με άτυπη αγορά οι αδελφές Α., Φ., Α. και Ε. Χ., β) το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του ιδίου αγροκτήματος περιήλθε στην κυριότητα του Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον το νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του το πώλησε με άτυπη αγορά η Ε. Κ., γ) ο Χ. Τ. και ο έκτος κατηγορούμενος Α.-Β. Τ. δεν αγόρασαν το 1995 τα ανωτέρω αγροτεμάχια από την Α. και τη Φ. Χ. και τα παιδιά της Ε. Κ., ούτε άσκησαν ποτέ πράξεις νομής σε αυτά, δ) τα εν λόγω ακίνητα δεν καλλιεργήθηκαν ποτέ για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου από τον πρώτο και τον τρίτο των κατηγορουμένων ούτε από τον εγκαλούντα Κ. Τ., ο οποίος, ως ιδιοκτήτης τους, τα καλλιεργεί και λαμβάνει τις αναλογούσες σε αυτά επιδοτήσεις και ε) ο Μ. Κ. είχε ήδη αποβιώσει το έτος 1959 και ως εκ τούτου ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε αγοραπωλησία των αγρών το έτος 1995 με τον Χ. Τ.

Κατ' ακολουθίαν, οι κατηγορούμενοι πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι των αποδιδομένων σ' αυτούς πράξεων, ως πρωτοδίκως".

Στη συνέχεια, το Δικαστήριο της ουσίας καταδίκασε τους αναιρεσείοντες-κατηγορουμένους: 1) Α. Σ. του Β. (κατά πλειοψηφία) για την αξιόποινη πράξη της ψευδούς κατάθεσης, 2) Α. Μ. του Γ., 3) Κ. Δ. του Κ., 4) K. M. του M., για την αξιόποινη πράξη της ψευδούς κατάθεσης κατ'εξακολούθηση και, 5) Α.-Β. Τ. του Χ. για την αξιόποινη πράξη της ηθικής αυτουργίας σε ψευδή κατάθεση κατ'εξακολούθηση από κοινού, με την αναγνώριση της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ. 2α' Π.Κ., σε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών τον πρώτο αυτών, Α. Σ. του Β., και εννέα (9) μηνών έκαστο των λοιπών, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε επί τριετία, με το ακόλουθο, επί λέξει, διατακτικό:

"Α. Στους παρακάτω αναφερόμενους τόπους και χρόνους ο πρώτος κατηγορούμενος Α. Μ., με περισσότερες πράξεις, που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, εξεταζόμενος ως μάρτυρας ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί εξέταση για την κρινόμενη υπόθεση, κατέθεσε εν γνώσει του ψευδή στοιχεία για την υπόθεση αυτή.

Συγκεκριμένα:

1) Στο … στις …2019, ενώ εξεταζόταν ως μάρτυρας ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Δημήτριου Δημητριάδη, κατά την σύνταξη της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης, η οποία συντάχθηκε μετά από αίτηση του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου Α.-Β. Τ. προς αντίκρουση της υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης …/2018 αγωγής των εγκαλούντων Δ. Β. και Α. Β. στρεφομένης κατά των Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σερρών, με αντικείμενο την αναγνώριση της κυριότητας επί των αναφερόμενων σ' αυτήν αγροτεμαχίων, κατέθεσε ενόρκως, μεταξύ άλλων και τα εξής: "...Τα χωράφια που αμφισβητούνται τα ξέρω καλά γιατί τα δούλευα εγώ ο ίδιος όλα αυτά τα χρόνια για λογαριασμό των εναγόμενων... Ένα πρωί του Ιουνίου του έτους 2017 και ενώ ήμουν στο μαγαζί και εργαζόμουν, ήρθε ο Δ. Β. του Δ. και έκατσαν στο γραφείο μαζί με τον Μ. (Χ.) Τ. και τον Α. (Α.-Β.) Τ. και τον τοπογράφο. Κατάλαβα ότι ο Μ. ο Τ. τον πήρε τηλέφωνο τον Δ. τον Β. για να έρθει και να δουν τα χωράφια. Κάθησαν λοιπόν όλοι μαζί και άρχισαν να μιλάνε για τα χωράφια. Ο Δ. Β. ήταν αυτός που τα υποδείκνυε ένα προς ένα και μάλιστα κάποια στιγμή πήρε τηλέφωνο τη μητέρα του, την Α. την Β., για να του διευκρινίσει ποια χωράφια ήταν δικά τους γιατί δεν ήταν σίγουρος. Ο Δ. Β. ακόμη και σήμερα δεν διεκδικεί κάτι απ' όσο ξέρω και έχει καλές σχέσεις με τον Μ. και τον γιο του παρά το δικαστήριο, αλλά υποθέτω ότι ο αδερφός του που έκανε τότε φασαρία, τον πίεσε να κάνει δικαστήριο...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην υπ' αριθμ. …/2019 ένορκη βεβαίωση είναι ψευδή και ο πρώτος κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι ο εγκαλών Δ. Β. επισκέφθηκε τυχαία το κατάστημα του Χ. Τ. για να αγοράσει λάδι για τον γεωργικό του ελκυστήρα, οπότε ο τελευταίος του ζήτησε να του υποδείξει σε χάρτη της περιοχής ενώπιον του παριστάμενου τοπογράφου - μηχανικού Κ. Β. τα αγροτεμάχια, τα οποία ο ίδιος ισχυριζόταν ότι είχε αγοράσει το έτος 1995 από την Α. και την Φ. Χ., γεγονός που ωστόσο (ο εγκαλών) δεν ήταν σε θέση να το πράξει, όπως τους ανέφερε. Τα παραπάνω διαμείφθηκαν χωρίς ο πρώτος κατηγορούμενος να είναι παρών κατά την σχετική συζήτηση εντός του καταστήματος, αφού βρισκόταν έξω από αυτό στην αποθήκη του καταστήματος για πραγματοποίηση εργασιών.

Εξάλλου ο Δ. Β. δεν τηλεφώνησε κατά την διάρκεια της συζήτησης στη μητέρα του εγκαλούσα και παριστάμενη προς υποστήριξη της κατηγορίας Α. Β. προκειμένου να του διευκρινίσει ποια χωράφια της ανήκουν, ούτε εξακολουθούσε να διατηρεί καλές σχέσεις με τον Χ. Τ. μέχρι τον θάνατό του. Επιπροσθέτως ουδέποτε ο πρώτος κατηγορούμενος καλλιέργησε τους επίδικους αγρούς, ιδιοκτησίας της Α. Β. (ήτοι αυτούς των οποίων η τελευταία ζήτησε να αναγνωριστεί κυρία με την υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης …/2018 αγωγή) για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου Α.-Β. Τ., αφού τους εν λόγω αγρούς καλλιεργούσε η ιδιοκτήτριά τους Α. Β. από το έτος 1959 έως το έτος 2007 και στην συνέχεια τους παραχώρησε στους υιούς της Δ. και Κ. Β., οι οποίοι τους καλλιεργούν μέχρι σήμερα.

2) Στο … στις …2019, ενώ εξεταζόταν ως μάρτυρας ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Δημήτριου Δημητριάδη, κατά την σύνταξη της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης, η οποία συντάχθηκε μετά από αίτηση του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου Α. - Β. Τ. προς αντίκρουση της υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης …/2019 αγωγής του νυν εγκαλούντα Κ. Τ. του Α. εις βάρος του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ροδολίβους περί αναγνώρισης της κυριότητας επί των αναφερόμενων σ' αυτήν αγροτεμαχίων, κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι: "...Τα χωράφια που αμφισβητούνται τα ξέρω καλά γιατί τα δούλευα εγώ ο ίδιος όλα αυτά τα χρόνια για λογαριασμό των εναγόμενων... Τα αγροτεμάχια αυτά είναι του Χ. και του Α.-Β. Τ.... Είναι γνωστό σε όλους ότι τα χωράφια αυτά είναι του Χ. Τ., ο οποίος τα αγόρασε το 1995 από την Α. και την Φ. Χ., από τα παιδιά της Ε. Κ. και από τον Μ. Κ.

Ο Κ. Τ. απλά κάποιες χρονιές τα έβαζε στην δήλωση ΟΣΔΕ επειδή του το επέτρεπε ο Χ. Τ....". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην υπ' αριθμ. …/2019 ένορκη βεβαίωση είναι ψευδή και ο πρώτος κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι: α) τα υπ' αριθ. …, …, …, …, …, … αγροτεμάχια και το διαιρετό τμήμα, έκτασης 9.500 τμ, από το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του αγροκτήματος … του Δήμου … περιήλθαν στην κυριότητα του εγκαλούντα Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον τα νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του τα πώλησαν με άτυπη αγορά οι αδελφές Α., Φ., Α. και Ε. Χ., β) το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του ιδίου αγροκτήματος περιήλθε στην κυριότητα του Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον το νεμόταν διαρκώς από τον Μάρτιο του 1995, οπότε και του το πώλησε με άτυπη αγορά η Ε. Κ., γ) ο Χ. Τ. και ο έκτος κατηγορούμενος Α. - Β. Τ. δεν αγόρασαν το 1995 τα ανωτέρω αγροτεμάχια από την Α. και τη Φ. Χ. και τα παιδιά της Ε. Κ., ούτε άσκησαν ποτέ πράξεις νομής σε αυτά, δ) τα εν λόγω ακίνητα δεν καλλιεργήθηκαν ποτέ για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου από τον πρώτο και τον τρίτο των κατηγορουμένων ούτε από τον εγκαλούντα Κ. Τ., ο οποίος, ως ιδιοκτήτης τους, τα καλλιεργεί και λαμβάνει τις αναλογούσες σε αυτά επιδοτήσεις και ε) ο Μ. Κ. είχε ήδη αποβιώσει το έτος 1959 και ως εκ τούτου ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε αγοραπωλησία των αγρών το έτος 1995 με τον Χ. Τ.

Β. Στους παρακάτω αναφερόμενους τόπους και χρόνους ο δεύτερος κατηγορούμενος Κ. Δ., με περισσότερες πράξεις, που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, εξεταζόμενος ως μάρτυρας ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί εξέταση για την κρινόμενη υπόθεση, κατέθεσε εν γνώσει του ψευδή στοιχεία για την υπόθεση αυτή. Συγκεκριμένα: 1) Στο … , στις …2019, ενώ εξεταζόταν ως μάρτυρας ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Δημήτριου Δημητριάδη, κατά την σύνταξη της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης, η οποία συντάχθηκε μετά από αίτηση του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου Α. - Β. Τ. προς αντίκρουση της υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης …/2018 αγωγής των εγκαλούντων Δ. Β. και Α. Β. κατά των Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σερρών περί αναγνώρισης της κυριότητας επί των αναφερόμενων σ' αυτήν αγροτεμαχίων, κατέθεσε, μεταξύ άλλων, και τα εξής: "...ο Δ. δεν είπε τίποτα στον Χ. ποτέ για αυτό το θέμα και καλή μέρα λένε... Τα γνωρίζω τα επίδικα.... και γνωρίζω ότι είναι του Μ. (Χ.) και του γιου του Α. (Α.-Β. Τ.)... Τότε έδωσε 6.000.000 δρχ. για να αγοράσει αυτά τα χωράφια...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην υπ' αριθ. …/2019 ένορκη βεβαίωση του δεύτερου κατηγορούμενου είναι ψευδή και αυτός τελούσε εν γνώσει της αναλήθειας τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι ο εγκαλών Δ. Β. δεν εξακολουθούσε να διατηρεί καλές σχέσεις με τον Χ. Τ. μέχρι τον θάνατό του, οι δε επίδικοι αγροί - ήτοι αυτοί των οποίων η Α. Β. ζήτησε να αναγνωριστεί κυρία με την υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης ΠΤΝ …/2018 αγωγή - ανήκουν στην κυριότητα της ιδίας (Α. Β.) και όχι του Χ. Τ., τους οποίους δεν απέκτησε με άτυπη αγοραπωλησία το έτος 1995 από τις Α. και Φ. Χ., καθόσον οι τελευταίες είχαν μεταβιβάσει τότε άλλους (όχι τους επίδικους) αγρούς ιδιοκτησίας τους στον Κ. Τ., αδελφό του Χ. Τ. και όχι στον τελευταίο. 2) Στο … στις …2019, ενώ εξεταζόταν ως μάρτυρας ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Δημήτριου Δημητριάδη, κατά την σύνταξη της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης, η οποία συντάχθηκε μετά από αίτηση του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου Α. - Β. Τ. προς αντίκρουση της υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης 5/2019 αγωγής του νυν εγκαλούντα Κ. Τ. του Α. κατά των Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ροδολίβους περί αναγνώρισης της κυριότητας επί των αναφερόμενων σ' αυτήν αγροτεμαχίων, κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι: "...Τα χωράφια για τα οποία γίνεται το δικαστήριο είναι του Μ. (Χ.) και του γιου του Α..... Από αυτά, τα τρία μοιράδια, περίπου 120 στρέμματα, τα αγόρασε ο Μ. (Χ. Τ.) το 1995 στην Θεσσαλονίκη, το ένα μοιράδι από την Α. και τη Φ. Χ., το ένα μοιράδι από τα παιδιά της Ε. Κ..... Ο Κ. ο Τ., ο αδελφός του Μ., δεν έχει καθόλου μερίδιο σε αυτά τα χωράφια του Κ. Δεν αγόρασε αυτός, ο Μ. αγόρασε και το παραδέχονται και οι πωλήτριες ότι πούλησαν στον Μ.

Ο Μ. τα παραχωρούσε στο Κ. και αυτός τώρα επειδή μάλωσαν θέλει να τα ιδιοποιηθεί μάλλον...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην υπ' αριθμ. …/2019 ένορκη βεβαίωση είναι ψευδή και ο δεύτερος κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι: α) τα υπ' αριθ. …, …, …, …, …, … αγροτεμάχια και το διαιρετό τμήμα, έκτασης 9.500 τμ, από το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του αγροκτήματος … του Δήμου … περιήλθαν στην κυριότητα του εγκαλούντα Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον τα νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του τα πώλησαν με άτυπη αγορά οι αδελφές Α., Φ., Α. και Ε. Χ., β) το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του ίδιου αγροκτήματος περιήλθε στην κυριότητα του Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον το νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του το πώλησε με άτυπη αγορά η Ε. Κ., γ) ο Χ. Τ. και ο έκτος κατηγορούμενος Α. - Β. Τ. δεν αγόρασαν το 1995 τα ανωτέρω αγροτεμάχια από την Α. και τη Φ. Χ. και τα παιδιά της Ε. Κ., ούτε άσκησαν ποτέ πράξεις νομής σε αυτά, δ) τα εν λόγω ακίνητα δεν καλλιεργήθηκαν ποτέ για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου από τον πρώτο και τον τρίτο των κατηγορουμένων ούτε από τον εγκαλούντα Κ. Τ., ο οποίος, ως ιδιοκτήτης τους, τα καλλιεργεί και λαμβάνει τις αναλογούσες σε αυτά επιδοτήσεις, ε) ο Μ. Κ. είχε ήδη αποβιώσει το έτος 1959 και ως εκ τούτου ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε αγοραπωλησία των αγρών το έτος 1995 με τον Χ. Τ.

Γ. Στους παρακάτω αναφερόμενους τόπους και χρόνος ο τρίτος κατηγορούμενος (επ) M. (ον) K., με περισσότερες πράξεις, που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, εξεταζόμενος ως μάρτυρας ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί εξέταση για την κρινόμενη υπόθεση, κατέθεσε εν γνώσει του ψευδή στοιχεία για την υπόθεση αυτή. Συγκεκριμένα: 1) Στο … στις …2019, ενώ εξεταζόταν ως μάρτυρας ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Δημήτριου Δημητριάδη, κατά την σύνταξη της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης, η οποία συντάχθηκε μετά από αίτηση των Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου Α. - Β. Τ. προς αντίκρουση της υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης …/2018 αγωγής των εγκαλούντων Δ. Β. και Α. Β. κατά των Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σερρών περί αναγνώρισης της κυριότητας των αναφερόμενων σ' αυτήν αγροτεμαχίων, κατέθεσε μεταξύ άλλων και τα εξής: "..Εγώ δουλεύω στον Χ. και τον γιο του Α. (εναγόμενοι) από το 2004 και τα συγκεκριμένα χωράφια τα δουλεύω ανάμεσα σε άλλα για λογαριασμό τους. Ξέρω ότι είναι δικά τους. Επίσης εκείνη την ημέρα τον … του 2017 που ήρθε στο μαγαζί του Μ. ο Δ. ο Β., ήμουν παρών στην συζήτηση. Αυτός τους έδειχνε τα χωράφια και πήρε και την μητέρα του την Α. την Β. για διευκρινίσεις για να είναι σίγουρος μην γίνει κανένα λάθος...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην υπ' αριθ. …/2019 ένορκη βεβαίωση του τρίτου κατηγορούμενου είναι ψευδή και αυτός τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι ουδέποτε ο τρίτος κατηγορούμενος καλλιέργησε τους επίδικους αγρούς ιδιοκτησίας της εγκαλούσας Α. Β. - ήτοι αυτούς των οποίων η τελευταία ζήτησε να αναγνωριστεί κυρία με την υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης …/2018 αγωγή - για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου Α.-Β. Τ., αφού τους εν λόγω αγρούς καλλιεργούσε η ιδιοκτήτριά τους Α. Β. έως το έτος 2007 και στην συνέχεια τους παραχώρησε στους υιούς της Δ. και Κ. Β., οι οποίοι τους καλλιεργούν μέχρι σήμερα.

Εξάλλου ο Δ. Β. δεν τηλεφώνησε κατά την διάρκεια της συζήτησης στη μητέρα του εγκαλούσα και ήδη παριστάμενη προς υποστήριξη της κατηγορίας Α. Β., προκειμένου να του διευκρινίσει ποια χωράφια της ανήκουν, ενώ ο τρίτος κατηγορούμενος δεν ήταν παρών εκείνη την ημέρα στην συζήτηση μεταξύ του Χ. Τ. και του Δ. Β. 2) Στο … στις …2019, ενώ εξεταζόταν ως μάρτυρας ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Δημήτριου Δημητριάδη, κατά την σύνταξη της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης, η οποία συντάχθηκε μετά από αίτηση των Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου Α. - Β. Τ. προς αντίκρουση της υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης 5/2019 αγωγής του νυν εγκαλούντα Κ. Τ. του Α. κατά των Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ροδολίβους περί αναγνώρισης της κυριότητας επί των αναφερόμενων σ' αυτήν αγροτεμαχίων, κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι: "...Εγώ δουλεύω στον Χ. και τον γιο του Α. από το 2004 και τα συγκεκριμένα χωράφια τα δουλεύω ανάμεσα σε άλλα για λογαριασμό τους. Ξέρω ότι είναι δικά τους...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην υπ' αριθμ. …/2019 ένορκη βεβαίωση είναι ψευδή και ο τρίτος κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι: α) τα υπ' αριθ. …, …, …, …, …, … αγροτεμάχια και το διαιρετό τμήμα, έκτασης 9.500 τμ, από το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του αγροκτήματος … του Δήμου … περιήλθαν στην κυριότητα του εγκαλούντα Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον τα νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του τα πώλησαν με άτυπη αγορά οι αδελφές Α., Φ., Α. και Ε. Χ., β) το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του ιδίου αγροκτήματος περιήλθε στην κυριότητα του Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον το νεμόταν διαρκώς από τον Μάρτιο του 1995, οπότε και του το πώλησε με άτυπη αγορά η Ε. Κ., γ) ο Χ. Τ. και ο έκτος κατηγορούμενος Α. - Β. Τ. δεν αγόρασαν το 1995 τα ανωτέρω αγροτεμάχια από την Α. και τη Φ. Χ. και τα παιδιά της Ε. Κ., ούτε άσκησαν ποτέ πράξεις νομής σε αυτά, δ) τα εν λόγω ακίνητα δεν καλλιεργήθηκαν ποτέ για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου από τον πρώτο και τον τρίτο των κατηγορουμένων ούτε από τον εγκαλούντα Κ. Τ., ο οποίος, ως ιδιοκτήτης τους, τα καλλιεργεί και λαμβάνει τις αναλογούσες σε αυτά επιδοτήσεις και ε) ο Μ. Κ. είχε ήδη αποβιώσει το έτος 1959 και ως εκ τούτου ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε αγοραπωλησία των αγρών το έτος 1995 με τον Χ. Τ.

Δ. Στον παρακάτω αναφερόμενο τόπο και χρόνο ο τέταρτος κατηγορούμενος Α. Σ., εξεταζόμενος ως μάρτυρας ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί εξέταση για την κρινόμενη υπόθεση, κατέθεσε εν γνώσει του ψευδή στοιχεία για την υπόθεση αυτή. Συγκεκριμένα, στο … στις …2019, ενώ εξεταζόταν ως μάρτυρας ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Δημήτριου Δημητριάδη, κατά την σύνταξη της υπ' αριθ. …/2019 ένορκης βεβαίωσης, η οποία συντάχθηκε μετά από αίτηση του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου Α. - Β. Τ. προς αντίκρουση της υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης 5/2019 αγωγής του νυν εγκαλούντα Κ. Τ. του Α. κατά του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ροδολίβους περί αναγνώρισης της κυριότητας επί των αναφερομένων σ' αυτήν αγροτεμαχίων, κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι: "...Γνωρίζω ότι τα επίδικα αγροτεμάχια ανήκουν στον πρώτο και δεύτερο εναγόμενο. Ο Μ. Τ. τα είχε αγοράσει το 1995 και κάποια από αυτά τα έδωσε άτυπα στον γιο του... κάποιες φορές τα έδιναν στον Κ. για να συμπληρώσει τα δικαιώματα στη δήλωση ΟΣΔΕ που κάνουν οι αγρότες για να πάρουν επιδότηση, αλλά ήταν πάντα δικά τους και δεν υπήρχε αμφιβολία για αυτό...". Τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα στην υπ' αριθμ. …/2019 ένορκη βεβαίωση είναι ψευδή και ο τέταρτος κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειάς τους, καθόσον τα αληθή γεγονότα είναι ότι: α) τα υπ' αριθ. …, …, …, … , …, … αγροτεμάχια και το διαιρετό τμήμα, έκτασης 9.500 τμ, από το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του αγροκτήματος … του Δήμου … περιήλθαν στην κυριότητα του εγκαλούντα Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον τα νεμόταν διαρκώς από τον Μάρτιο του 1995, οπότε και του τα πώλησαν με άτυπη αγορά οι αδελφές Α., Φ., Α. και Ε. Χ., β) το υπ' αριθμ. … αγροτεμάχιο του ιδίου αγροκτήματος περιήλθε στην κυριότητα του Κ. Τ. με έκτακτη χρησικτησία, καθόσον το νεμόταν διαρκώς από τον … του 1995, οπότε και του το πώλησε με άτυπη αγορά η Ε. Κ., γ) ο Χ. Τ. και ο έκτος κατηγορούμενος Α. - Β. Τ. δεν αγόρασαν το 1995 τα ανωτέρω αγροτεμάχια από την Α. και τη Φ. Χ. και τα παιδιά της Ε. Κ., ούτε άσκησαν ποτέ πράξεις νομής σε αυτά, δ) τα εν λόγω ακίνητα δεν καλλιεργήθηκαν ποτέ για λογαριασμό του Χ. Τ. και του έκτου κατηγορουμένου από τον πρώτο και τον τρίτο των κατηγορουμένων ούτε από τον εγκαλούντα Κ. Τ., ο οποίος, ως ιδιοκτήτης τους, τα καλλιεργεί και λαμβάνει τις αναλογούσες σε αυτά επιδοτήσεις και ε) ο Μ. Κ. είχε ήδη αποβιώσει το έτος 1959 και ως εκ τούτου ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε αγοραπωλησία των αγρών το έτος 1995 με τον Χ. Τ.

Ε. Στο … στις …2019 και στις …2019 ο έκτος κατηγορούμενος Α. - Β. Τ., με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, πραγμάτωσε από κοινού με τον Χ. Τ. τα στοιχεία περιγραφόμενης στο νόμο αξιόποινης πράξης και δη με πρόθεση προκάλεσε σε άλλους την απόφαση να εκτελέσουν τις άδικες πράξεις που διέπραξαν, ήτοι ενώ εξετάζονταν ως μάρτυρες ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί εξέταση για την κρινόμενη υπόθεση, να καταθέσουν εν γνώσει τους ψευδή στοιχεία για αυτή. Συγκεκριμένα στον ανωτέρω τόπο και χρόνους, ενεργώντας από κοινού με κοινό δόλο σύμπραξης και κατόπιν συναπόφασης, με τον Χ. Τ., με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, με φορτικότητα, πειθώ, πιέσεις, προτροπές και παραινέσεις προκάλεσε στον πρώτο, τον δεύτερο, τον τρίτο και τον τέταρτο των κατηγορουμένων την απόφαση, ενώ εξετάζονταν ως μάρτυρες ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους Δημήτριου Δημητριάδη, κατά την σύνταξη των υπ' αριθ. …/2019 και …/2019 ενόρκων βεβαιώσεων, οι οποίες συντάχθηκαν μετά από αίτησή τους και προς αντίκρουση της υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης …/2018 αγωγής των εγκαλούντων Δ. Β. και Α. Β. και της υπ' αριθ. έκθεσης κατάθεσης …/2018 αγωγής του Κ. Τ. εναντίον τους, αντίστοιχα να καταθέσουν, μεταξύ άλλων, εν γνώσει τους όσα ψευδή γεγονότα αναφέρονται στις προεκτεθείσες υπό στοιχ. A, Β, Γ και Δ πράξεις, τα οποία αναφέρονται στα αποδεικτέα ζητήματα των εκκρεμουσών ενώπιον των άνω πολιτικών δικαστηρίων υποθέσεων".

Με τις ανωτέρω παραδοχές, οι οποίες διαλαμβάνονται στο σκεπτικό, σε συνδυασμό με όσα αναφέρονται στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, τα οποία παραδεκτώς αλληλοσυμπληρούμενα αποτελούν ενιαίο σύνολο, το Δικαστήριο της ουσίας δεν διέλαβε την επιβαλλόμενη από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του Κ.Π.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία ως προς την ενοχή των κατηγορουμένων και ήδη αναιρεσειόντων. Τούτο δε, διότι δεν εκτίθενται σ' αυτή με σαφήνεια και πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της ψευδούς κατάθεσης κατ'εξακολούθηση, για το οποίο καταδικάσθηκαν οι πρώτος, δεύτερος και τρίτος, της ψευδούς κατάθεσης, για το οποίο καταδικάσθηκε ο τέταρτος των αναιρεσειόντων, και της ηθικής αυτουργίας σε ψευδή κατάθεση από κοινού και κατ'εξακολούθηση, για το οποίο καταδικάσθηκε ο πέμπτος αναιρεσείων, με παράθεση όλων των στοιχείων, που απαρτίζουν τη νομοτυπική μορφή του εγκλήματος αυτού. Ειδικότερα, ως προς το ανωτέρω έγκλημα, που φέρεται ότι τελέστηκε από τους κατηγορούμενους-αναιρεσείοντες στο … , στις …/2019 και στις …/2019, με τις υπ' αριθμό …/2019 και …/2019 ένορκες βεβαιώσεις των τεσσάρων πρώτων αυτών ως φυσικών αυτουργών ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους, δεν εκτίθεται ούτε στο αιτιολογικό, αλλά ούτε και στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, αν οι ένορκες αυτές βεβαιώσεις λήφθηκαν μετά από νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση των εγκαλούντων και υποστηριζόντων την κατηγορία, Α. Β. και Δ. Β., αντιδίκων των εναγομένων, Χ. Τ. και του κατηγορουμένου Α.-Β. Τ., ήδη πέμπτου αναιρεσείοντος, προς αντίκρουση: α) η υπ' αριθμ. …2019 ένορκη βεβαίωση της υπ' αριθμ. κατάθεσης …/2018 ασκηθείσας από τους υποστηρίζοντες την κατηγορία αγωγής ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σερρών, κατά του Χ. Τ. και του κατηγορουμένου Α.-Β. Τ., ήδη πέμπτου αναιρεσείοντος και, β) η υπ' αριθμ. …2019 ένορκη βεβαίωση της υπ' αριθμ. κατάθεσης …/2019 ασκηθείσας από τον υποστηρίζοντα την κατηγορία Κ. Τ. αγωγής ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ροδολίβους, στρεφόμενης κατά του κατηγορουμένου Α.-Β. Τ. (ήδη πέμπτου αναιρεσείοντος) και του Χ. Τ. του Α., οι οποίοι επιμελήθηκαν για τη λήψη τους, έτσι ώστε σε καταφατική περίπτωση να αποτελούν αυτές (ένορκες βεβαιώσεις) υποστατό και νόμιμο αποδεικτικό μέσο και, συνακόλουθα, να πραγματώνεται η αντικειμενική υπόσταση του ενδίκου αδικήματος της ψευδούς κατάθεσης, όπως απαιτείται, κατά τα προαναφερθέντα στη μείζονα σκέψη.

Περαιτέρω, δεν αιτιολογείται ούτε στο σκεπτικό, αλλά ούτε και στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, η γνώση (άμεσος δόλος) των πρώτου, δεύτερου, τρίτου και τέταρτου των αναιρεσειόντων, φυσικών αυτουργών της πράξης της ψευδούς κατάθεσης, και συγκεκριμένα η πλήρης γνώση τους περί της αναλήθειας των ως άνω κατατεθέντων απ' αυτούς περιστατικών ενόρκως, αφού το δικάσαν Δικαστήριο μετά την παράθεση των φερόμενων ως ψευδών περιστατικών, καθώς και των αληθών περιστατικών, αρκείται στην αναφορά ότι οι κατηγορούμενοι γνώριζαν ότι τα επίμαχα γεγονότα, που διέλαβαν στις ένορκες βεβαιώσεις τους, ήταν ψευδή και απέκρυψαν την αλήθεια, άνευ αναφοράς πραγματικών περιστατικών, από τα οποία να προκύπτει η πηγή της γνώσης τους.

Εξάλλου, δεν διαλαμβάνονται παραδοχές στην προσβαλλόμενη απόφαση, από τις οποίες να συνάγεται ότι οι κατηγορούμενοι, φυσικοί αυτουργοί της πράξης της ψευδούς κατάθεσης, γνώριζαν εξ ιδίας αντιλήψεως ότι τα επίδικα γεγονότα, που ενόρκως κατέθεσαν ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ροδολίβους, δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια, οπότε είναι αυτονόητη η σχετική γνώση τους, χωρίς να απαιτείται παράθεση άλλων, σχετικών με αυτή, περιστατικών, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην προηγηθείσα νομική σκέψη της παρούσας.

Εξάλλου, συμπλήρωση της έλλειψης αυτής δεν μπορεί να γίνει από το διατακτικό της απόφασης, αφού σκεπτικό και διατακτικό ταυτίζονται κατά περιεχόμενο και γραμματική διατύπωση, το διατακτικό δε αποτελεί επανάληψη του κατηγορητηρίου, το οποίο, όμως, δεν περιέχει, πέραν των στοιχείων του νόμου, τέτοια πραγματικά περιστατικά, ώστε να καθίσταται περιττή η διαφοροποίηση της διατύπωσης του σκεπτικού της. Εξαιτίας των πιο πάνω ελλείψεων στην αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης ως προς τη θεμελίωση της αντικειμενικής και υποκειμενικής υπόστασης των ένδικων αξιόποινων πράξεων της ψευδούς κατάθεσης και της ηθικής αυτουργίας σε αυτή, λόγω του παρακολουθηματικού χαρακτήρα της, το Δικαστήριο της ουσίας υπέπεσε στις αναιρετικές πλημμέλειες της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, της εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής του νόμου και της έλλειψης νόμιμης βάσης, με την εκ πλαγίου παραβίαση των ουσιαστικών ποινικών διατάξεων που προαναφέρθηκαν.

Κατόπιν των ανωτέρω, οι συναφείς πρώτος και δεύτερος λόγοι αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' του Κ.Π.Δ. , αντίστοιχα, πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι. Πρέπει, επομένως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση εν μέρει και δη ως προς τους αναιρεσείοντες κατηγορούμενους και να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της για νέα συζήτηση, κατ' άρθρο 519 και 522 του Κ.Π.Δ., στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ εν μέρει την υπ' αριθμ. 944/2025 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης και δη ως προς τους αναιρεσείοντες 1) Α. Σ. , 2) Α. Μ., 3) Κ. Δ., 4) K. M. και 5) Α.-Β. Τ.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, κατά το αναιρούμενο μέρος της, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους, που δίκασαν προηγουμένως.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Ιουλίου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Σεπτεμβρίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή